IV SAB/Po 144/21
PostanowienieWSA w Poznaniu2021-10-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpoznania ponaglenia, wniesiona do sądu administracyjnego, podlega kognicji tego sądu?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpoznania ponaglenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w sprawach dotyczących nieprzekazania ponaglenia przez organ niższej instancji do organu wyższej instancji, ani na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie, ani na bezczynność organu wyższego stopnia w rozpoznaniu ponaglenia. W związku z tym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.Stan faktyczny
R. S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w przedmiocie rozpoznania ponaglenia z listopada 2019 r. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania, przyznania odszkodowania oraz prawa pomocy. Burmistrz Miasta wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na jej niedopuszczalność. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia 1. odrzucić skargę 2. odmówić prawa pomocy
R. S. pismem z [...] lipca 2020r., w którym uwidocznione zostały sygnatury [...], [...] i [...] wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania ponaglenia z [...] listopada 2019r. wniesionego do Urzędu Miejskiego w Ś.. W treści skargi skarżący wniósł o (1) przyznanie prawa pomocy, (2) rozpoznanie skargi i stwierdzenia przewlekłości postępowania administracyjno – sądowego dotyczącego rozpoznania ponaglenia z [...] listopada 2019r. wniesionego do Urzędu Miejskiego w Ś., (3) przyznania [...] zł. za brak prawidłowego procedowania ponaglenia w ustawowym terminie 1 miesiąca, nie przeprowadzenia wniosków dowodowych, zaniedbań proceduralnych i kodeksowych w związku z ok. 10 miesięcznym okresem przewlekłości i bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o odrzucenie skargi, względnie o oddalenie skargi w całości. Burmistrz wskazał, że przekazuje skargę w odpowiedzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2021r. sygn. akt IV SO/Po 26/21 w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi. Burmistrz Miasta poinformował, że ponaglenie R. S. z [...] listopada 2019r. skierowane Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. za pośrednictwem Rady Miejskiej w Ś. było procedowane i opisał przebieg postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie oraz opłacona wpisem (w braku zwolnienia). Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 - 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.), jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd może odrzucić skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Oceniając przedmiotową skargę na wstępie zaznaczyć należy, że o tym, w jakim przedmiocie skargę rozpozna Sąd, decyduje treść skargi. Ponadto każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma (por. postanowienia NSA z dnia: 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 530/09, LEX nr 580779; 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 833/11, LEX nr 1069194). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że analiza skargi wskazuje, iż skierowano ją do Sądu w związku z brakiem podjęcia przez Burmistrza Miasta działań w związku z ponagleniem z [...] listopada 2019 r. dotyczącego "zaskarżeń uchwał (...) Nr [...] Rada Miejsca w Ś., Nr [...] Rada Miejsca w Ś., [...] Rada Miejska w Ś.".
W tym miejscu należy zaznaczyć, że na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego (por. P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Art. 37 Ponaglenie na przewlekłość oraz na bezczynność, pkt 14, LEX/el. 2021). Tak samo skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje również na bezczynność organu wyższego stopnia, który nie rozpoznał ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 t.j.) (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SAB/Gl 21/09, LEX nr 504035). Tym bardziej nie pozostaje w kognicji sądów administracyjnych skarga na "nieprzekazanie ponaglenia" przez organ niższej instancji do organu wyższej instancji. Konsekwentnie rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie nie podlega sądowej kontroli. Powyższe dotyczy każdej sytuacji związanej z nieprzekazaniem ponaglenia niezależnie od zasadności zastosowania trybu z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.)
Końcowo wskazać należy, że z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że przedmiotowa skarga złożona pismem z [...] lipca 2020r. przekazana do Sądu przez Burmistrza Miasta w dniu [...] sierpnia 2021r. w wykonaniu postanowienia o nałożeniu grzywny za nieprzekazanie skargi jest jedną ze skarg składanych przez skarżącego w związku z brakiem podjęcia przez Burmistrza Miasta działań w związku z ponagleniem R. S. z dnia [...] listopada 2019 r. dotyczącego "zaskarżeń uchwał (...) Nr [...] Rada Miejsca w Ś., Nr [...] Rada Miejsca w Ś., [...] Rada Miejska w Ś.". Skargi złożone przez skarżącego w tej samej sprawie, którym bieg nadano wcześniej zostały odrzucone postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 marca 2021r. sygn. akt IV SAB/Po 28/21 i IV SAB/Po 27/21. Pomimo prawomocnego odrzucenia poprzednich skarg na bezczynność w tej samej sprawie nie zachodzą jednak przesłanki do zastosowania art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i odrzucenia skargi na tej podstawie. Jak wskazuje się bowiem w literaturze nie można przyjąć, że sprawa objęta skargą została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd nie rozpoznawał sprawy z powodu niedopuszczalności skargi (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 3 wydanie. pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 363).
Mając zatem na uwadze wskazane okoliczności skargę jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego należało odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. o czym Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Odnosząc się zaś do złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 152/13). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy skargi podlegającej odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność z wyżej przedstawionych przyczyn formalnych, a to z kolei stanowi o oczywistej bezzasadności skargi i tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło