IV SAB/Po 206/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-12-03

Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pracę dla cudzoziemca, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pracę, ponieważ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę obiektywnie trudną sytuację organu związaną z dużą liczbą napływających wniosków oraz fakt, że zezwolenie zostało wydane niezwłocznie po wniesieniu skargi. Sąd oddalił również żądania dotyczące grzywny i przyznania sumy pieniężnej, uznając je za nieuzasadnione w okolicznościach sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył do Wojewody wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca. Po upływie ustawowego terminu na załatwienie sprawy, skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody. Wojewoda wyjaśnił, że duża liczba wniosków wpływa na czas ich rozpatrywania, ale zezwolenie zostało ostatecznie wydane. Sąd rozpoznał sprawę, umarzając ją w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa, i oddalając pozostałe żądania.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku skarżącego. 2. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności. 3. Stwierdzono, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 4. W pozostałym zakresie oddalono skargę. 5. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. " na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę 1. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] września 2021r. o udzielenie zezwolenia na pracę; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w dokonaniu czynności, o której mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. R. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV SAB/Po 206/21 Uzasadnienie W dniu [...] września 2021 r. pełnomocnik pracodawcy Z. " M. R., P. L. M. zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca dla V. L. na stanowisku "murarz". Wniosek został przesłany za pośrednictwem portalu praca.gov.pl i opatrzony potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Do wniosku załączone zostało: oświadczenie o którym mowa w art. 88 j ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021r., poz. 1100 z późn. zm.), opatrzone potwierdzonym podpisem zaufanym przez M. R., kopia dowodu osobistego M. R., pełnomocnictwo udzielone przez M. R. dla P. L. M. do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem oraz kopia dokumentu podróży V. L.. W dniu [...] października 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody z uwagi na niewydanie rozstrzygnięcia w sprawie w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku. Skarżący wniósł aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: 1. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do dokonania czynności w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku, 2. na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, 3. na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub 4. na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 5. na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, 6. zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że na czas trwania postępowań toczących się przed Wojewodą w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców ma wpływ stale rosnąca liczba składanych wniosków. W 2020 r. złożonych zostało ponad 55.000 wniosków o wydanie zezwoleń na pracę, a w 2021 r. już ponad 60.000 wniosków. Tak duża liczba składanych wniosków w porównaniu z zasobami kadrowymi, którymi dysponuje organ powoduje, że zadania realizowane są w miarę możliwości, według daty złożenia wniosku. Zauważono, że żaden organ administracji, nie jest i nie może być przygotowany na obsługę takiego wzrostu liczby spraw, nie ma też rezerwy pracowników i sprzętu, pozwalającego na zorganizowanie takiej obsługi, która by w pełni zaspakajała oczekiwania wnioskodawców, a decyzje w ich sprawach były wydawane w terminach określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Organ wskazał również, że zezwolenie na pracę typ [...] nr [...] dla V. L. zostało wydane w dniu [...] października 2021 r. Na podstawie wydanego zezwolenia V. L. może podjąć zatrudnienie od [...] lutego 2022 r. do [...] lutego 2025 r., na stanowisku murarz, na podstawie umowy o pracę w wymiarze pełnego etatu, z miesięcznym wynagrodzeniem [...] PLN miesięcznie. Odnosząc się do przyznania organowi grzywny oraz zasądzenia sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego suma pieniężna o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do wyłącznej kompetencji sądu. Ma ona charakter fakultatywny bowiem ustawodawca użył określenia, że Sąd może przyznać od organu sumę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się częściowo zasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1) i podejmowaniu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (3 § 2 pkt 4). Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a., gdyż zarzucana bezczynność dotyczy postępowania, które powinno być zakończone wydaniem przez organ I instancji decyzji administracyjnej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kończącej to postępowanie. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Do skargi na bezczynność lub przewlekłość nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona co najmniej do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Niewyczerpanie w/w środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Niemniej przedmiotowa sprawa dotyczy wydania zezwolenia na pracę, a zgodnie z art. 10 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021r., poz. 1100 z późn. zm.), wprowadzono rozwiązanie wyłączające stosowanie ponagleń, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., w sprawach dotyczących wydania zezwolenia na pracę. Oznacza to, iż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność nie był zobowiązany do wyczerpania trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. i wniesienie ponaglenia nie było konieczne. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga była dopuszczalna, gdyż zarzucana bezczynność dotyczy braku rozpoznania przez Wojewodę wniosku skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność w postępowaniu Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy k.p.a. Sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda był bezczynny w sprawie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę. Skarżący wniosek o udzielenie zezwolenia na pracę wniósł w dniu [...] września 2021 roku. Miesięczny termin do załatwienia sprawy upłynął z dniem [...] października 2021 r. (dzień [...] października 2021 r. przypadał na sobotę). Należy wskazać, że po wniesieniu skargi organ niezwłocznie wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia na pracę. Zezwolenie na pracę typ [...] nr [...] dla V. L. zostało wydane w dniu [...] października 2021 r. Na podstawie wydanego zezwolenia V. L. może podjąć zatrudnienie od [...] lutego 2022 r. do [...] lutego 2025 r., na stanowisku murarz, na podstawie umowy o pracę w wymiarze pełnego etatu, z miesięcznym wynagrodzeniem [...] PLN miesięcznie. W związku z załatwieniem sprawy przez organ przed wydaniem wyroku , koniecznym jest umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania stosownego aktu (decyzji) stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt I wyroku). Z akt sprawy wynika, że organ po wniesieniu wniosku, a przed wniesieniem skargi nie podjął w sprawie żadnej czynności. Zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1.) Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Sąd wskazuje w tym miejscu, że dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Zachowanie przez organ ustawowych wymogów w zakresie wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. uchyla zarzut bezczynności z powodu przekroczenia terminu podstawowego wynikającego z art. 35 k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Dopiero jeśli właściwy organ przekroczy termin podstawowy załatwienia sprawy (określony w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych) lub termin dodatkowy (wyznaczony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.), wtedy dochodzi do powstania stanu bezczynności, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. To stanowisko pozostaje spójne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1500/19 (CBOSA), w myśl którego przy ocenie czy doszło do bezczynności organu, czyli do załatwienia sprawy po upływie terminu do jej załatwienia, sąd narusza prawo, jeżeli pomija okoliczność dokonania przez organ przedłużenia terminu i poinformowania o tym strony. Jest to okoliczność mogąca mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej bezczynności. Gdyby bowiem okazało się, że doszło do skutecznego przedłużenia przez organ terminu załatwienia sprawy i zachowania przez organ tego przedłużonego terminu, należałoby uznać, że nie doszło do bezczynności. Taka sytuacja nie wystąpiła w kontrolowanej sprawie. Organ nie poinformował strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, co uzasadnia postawienie mu zarzutu bezczynności. Na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna w tym okresie sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Należy mieć na uwadze, że bezczynność organu w niniejszej sprawie pokrywa się z paraliżem aparatu administracyjnego wywołanego przez pandemię koronawirusa. Tym samym opóźnienie w działaniach organu nie jest w oczywisty sposób pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Mimo bezsprzecznej bezczynności organu, należy mieć na uwadze, że obostrzenia obowiązujące w tym szczególnie trudnym okresie uniemożliwiają bezrefleksyjnego uznania przekraczania terminów przez organy za rażące naruszenie prawa. Tym bardziej, że przekroczenie w/w terminów ustawowych było niewielkie, zaledwie kilkudniowe. Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku), jednak bez rażącego naruszenia prawa (pkt 3 wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Sąd podkreśla, że wprawdzie skarżący złożył wnioski o zastosowanie obydwu w/w środków, jednak w ogóle ich nie uzasadnił. Wyjaśnić należy, że grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, zaś suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny. Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się przewlekłości. Sąd uznał, że należy oddalić skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny. Grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jak już wspomniano ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wymierzenie grzywny w tym przypadku jest zbędne, gdyż wniosek skarżącego został pozytywnie dla niego załatwiony niezwłocznie po wniesieniu skargi i z nieznacznym przekroczeniem ustawowego terminu. Suma pieniężna o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym od razu warto zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. Wybór sądu powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zapobieganie przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość: zwalczenia przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania. Jak słusznie wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku z 14.02.2019r. o sygn. III SAB/Wr 262/18 (publ. CBOSA) konieczność wypłaty o której mowa w art.149 § 2 k.p.a. posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania pełniąc funkcję prewencyjną. Konsekwentne przyznawanie stronom takich świadczeń stronom przez sądy, ewentualnie wymierzanie grzywien, wymusi na organach prawidłową realizację ich zadań. W realiach tej konkretnej sprawy żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżącej nie jest uzasadnione. W świetle okoliczności sprawy należy mieć na uwadze, że V. L. posiadał zezwolenie na pracę ważne w okresie od [...] sierpnia 2020 r. do [...] lutego 2022 r. dla podmiotu powierzającego wykonywanie pracy – R. M. R.. Zezwolenie z [...] października 2021 r. jest kolejnym zezwoleniem i bezczynność organu w okresie od złożenia wniosku ( [...].10.2021 r.) do wydania decyzji w przedmiotowym postępowaniu ([...].10.2021 r.) nie spowodowało niemożności wykonywania pracy. Ponadto trudno uznać, by ta bezczynność naraziła pracodawcę na jakiekolwiek ujemne skutki i krzywdę, skoro już dzień po wniesieniu skargi organ wydał przedmiotową decyzję, a przez cały czas trwania postępowania V. L. mógł legalnie wykonywać swoją pracę. Mając na uwadze całokształt sprawy Sąd w punkcie pierwszym wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2020 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W punkcie 2 wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce, a w punkcie 3, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. W punkcie 4 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę w pozostałej części oddalił w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej. O kosztach postępowania (punkt 5 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło