IV SAB/Po 23/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-06-20
Skład orzekający: Anna Jarosz, Donata Starosta, Maria Grzymisławska – Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. dopuściła się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku S. S. o wszczęcie przewodu doktorskiego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku S. S. o wszczęcie przewodu doktorskiego. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie rozpoznał wniosku złożonego w 2016 roku, pomimo licznych prób kontaktu ze strony skarżącego i upływu znacznego czasu. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni.Stan faktyczny
S. S. złożył skargę na bezczynność Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. w sprawie otwarcia przewodu doktorskiego, wskazując na brak odpowiedzi na jego korespondencję z grudnia 2017 r. Skarżący podnosił, że wniosek o otwarcie przewodu doktorskiego złożył we wrześniu 2016 r. i do dnia skargi nie został on rozpoznany. Politechnika P. w odpowiedzi na skargę wskazała, że Rektor udzielił odpowiedzi na pismo skarżącego w styczniu 2018 r. i dołączyła korespondencję oraz decyzję o skreśleniu z listy doktorantów. Sąd przeprowadził dowód z akt innych spraw dotyczących skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Radę Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. do rozpoznania wniosku S. S. o wszczęcie przewodu doktorskiego, w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. na rzecz skarżącego S. S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska – Cybulska (spr.) Protokolant sekretarz sąd. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. w przedmiocie otwarcia przewodu doktorskiego 1. zobowiązuje Radę Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. do rozpoznania wniosku S. S. o wszczęcie przewodu doktorskiego, w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. na rzecz skarżącego S. S. kwotę [...]zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Pismem sporządzonym dnia [...] lutego 2018 r. S. S. złożył skargę na bezczynność organu Politechniki P. polegającą na braku działania w sprawie otwarcia przewodu doktorskiego. Do skargi załączono korespondencję mailową do władz Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. z dnia [...] grudnia 2017 r., w której S. S. zwracał się o informację dotyczącą otwarcia jego przewodu doktorskiego. W treści pisma Skarżący podnosił, że próbował nawiązać kontakt telefoniczny, ale nie udało się to. Jak podniesiono w skardze również mail Skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r. pozostaje bez odpowiedzi.
Do skargi załączono też pismo kierowane do Rektora Politechniki P, w której Skarżący podnosił, że bezczynność władz Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. pozbawia go skutecznie możliwości nauki i otwarcia przewodu doktorskiego. Skarżący wyjaśnił, że w odpowiedzi na to pismo otrzymał pismo Rektora informujące o odmowie podjęcia procedury wyjaśniającej w tej sprawie.
Ponieważ wraz ze skargą nie przekazano Sądowi akt sprawy, zastępca kierownika sekretariatu Wydziału IV Sądu, telefonicznie w dniu [...] marca 2018 r. zwrócił się do pełnomocnika Politechniki P. w tej sprawie.
Na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału w dniu [...] marca 2018 r. zwrócono się do pełnomocnika Politechniki P. o nadesłanie kompletnych akt, trwale połączonych i ponumerowanych, oryginałów lub uwierzytelnionych kopii akt wraz z kartą przeglądową oraz odpowiedzi na skargę pod rygorem pouczenia strony skarżącej o rygorze art. 55 § 1 ppsa.
W zakreślonym terminie pełnomocnik Politechniki P. nadesłał odpowiedź na skargę, w której wskazano, że w dniu [...] stycznia 2018 r. Rektor P. udzielił Skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia [...] grudnia 2017 r. i w konsekwencji nie sposób przyjąć bezczynności w tej sprawie. Podkreślono, że skarga wiąże się z inną zawisłą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sprawą o sygn. IV SA/Po 131/18. Do odpowiedzi na skargę załączono pismo Rektora P. z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz korespondencję mailową Skarżącego z władzami Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. w okresie od dnia [...] stycznia 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. Przesłano nadto decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. o skreśleniu Skarżącego z listy doktorantów wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru, odwołanie, pismo adresowane do Skarżącego dnia [...] listopada 2016 r. oraz Regulamin Studiów Doktorskich Politechniki P. (P. 2016).
Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2018 r. Sąd przeprowadził dowód z akt spraw IV SA/Po 131/18, IV SA/Po 489/17 oraz IV SAB/Po 2/16 i IV SAB/Po 47/17, zawierających m.in. dokumentację dotyczącą przewodu doktorskiego S. S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przechodząc do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369 – dalej jako: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a ppsa. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.
Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa).
Złożenie zażalenia (ponaglenia) wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 ppsa), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 ppsa. W sprawach skarg na bezczynność nie ma zatem znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy zażaleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257 – dalej jako: ppsa) a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest bowiem wyłącznie złożenie takiego zażalenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany.
Należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości Sądu, że pismem z [...] grudnia 2017 r., Skarżący wzywał władze Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P., a następnie pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wzywał Rektora Politechniki P. do załatwienia sprawy otwarcia jego przewodu doktorskiego, wskazując na bezczynność w tej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości fakt, że to rolą organu jest po pierwsze – ustalenie intencji wnioskodawcy, a po drugie nadanie wnioskowi (zgodnie z intencją jego autora) biegu. Niewątpliwe jest, że załączone do skargi pismo zostało przez S. S. wniesione w ramach postępowania administracyjnego, w którym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. 2017, poz. 1257 – dalej jako: k.p.a. Zwrócić zatem należy uwagę, że na gruncie tego Kodeksu – w myśl jego art. 63 § 1 – przez podania rozumie się żądania, wyjaśnienia, odwołania, a także - zażalenia. Przepis art. 65 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Z kolei § 2 tego przepisu wyraźnie wskazuje, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Przekazana Sądowi dokumentacja dowodzi zatem, że Skarżący podejmował liczne próby służące usunięciu stanu bezczynność w związku ze złożonym przez niego wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego. Mając zatem na uwadze ratio legis powołanych przepisów, do czego odwoływał się Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjna w zbliżonych okolicznościach sprawy (w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 630/16,orzeczenia.nsa.gov.pl) skargę S. S. na bezczynność Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu P. P. uznać należało za dopuszczalną.
Badając zasadność złożonej do Sądu skargi należy podkreślić, że kwestią bezsporną – pozostaje fakt złożenia przez S. S. wniosku o otwarcie przewodu doktorskiego. W tym kontekście należy wskazać, że w złożonej do Sądu skardze literalnie wskazano, że dotyczy ona bezczynności polegającej na "braku działania w sprawie otwarcia przewodu doktorskiego". Do skargi załączono korespondencję dotyczącą zwłoki w sprawie otwarcia przewodu doktorskiego. Podkreślenia wymaga również fakt, że zarówno w przekazanym wraz z aktami niniejszej sprawy odwołaniu, jak i w skierowanej do Sądu skardze w sprawie zarejestrowanej pod sygn. IV SA/Po 131/18 S. S. wskazuje, że podanie o otwarcie przewodu doktorskiego (wraz z kompletem wymaganych dokumentów) złożył w dniu [...] września 2016 r. Jak wynika z akt badanej sprawy, jak i sprawy o sygn. IV SA/Po 131/18 okoliczność ta przez żaden organ Politechniki P. nie była nigdy kwestionowana. Skarżący wskazał wówczas również, że – nigdy nie został wezwany do uzupełnienia jakichkolwiek braków formalnych tego wniosku – i ta okoliczność również pozostaje niekwestionowana. W przekazanych na wezwanie Sądu aktach sprawy znajduje się odwołanie od decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, w którym jako załączniki wymienia się e-mail z dnia [...] września 2016 r. z dziekanatu Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. "z deklaracją otwarcia przewodu" (zał nr [...]) oraz e-mail z dnia [...] września 2016 r. z dziekanatu Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. "z akceptacją przesłanych dokumentów" (zał. Nr [...]) oraz e-mail z dnia [...] września 2016 r. kierowany do dziekanatu Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. "z zapytaniem o wyjaśnienie zdjęcia sprawy otwarcia przewodu doktorskiego z obrad Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. (zał. Nr [...]), jak również e-mail z [...] września 2016 r. kierowany do dziekanatu Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. z – ponownym – żądaniem wyjaśnienia zdjęcia sprawy otwarcia przewodu doktorskiego z obrad Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. (zał. Nr [...]), jak również e-mail z dnia [...] września 2016 r. do dziekanatu Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. z żądaniem informacji o kolejności dalszego postępowania w sprawie otwarcia przewodu doktorskiego (zał. Nr [...]).
W tej sytuacji wobec faktu przedłożenia przez Skarżącego korespondencji z treści w której wynika, że podejmował on próby uzyskania informacji na temat załatwienia złożonego wniosku w sprawie wszczęcia jego przewodu doktorskiego, jak również z uwagi na okoliczność, że wskazuje on konkretną datę złożenia stosownego wniosku i podnosi brak formalnego załatwienia tego złożonego w 2016 r. wniosku – a fakty te nie są kwestionowane w odpowiedzi na skargę (zarówno w sprawie IV SA/Po 131/18, jak i w sprawie IV SAB/Po 38/18) ocena zebranego materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że S. S. zwrócił się do Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. z podaniem o wszczęcie przewodu doktorskiego.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie sztuki (Dz.U. 2017, poz. 1789 – dalej jako: u.o.s.) w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Brzmienie powołanego przepisu nie ulegało zmianie od 2005 r. W myśl art. 11 ust. 1 u.o.s. (w brzmieniu niezmienionym od chwili rozpoczęcia studiów doktoranckich przez Skarżącego do dnia dzisiejszego) przewód doktorski jest postępowaniem wszczynanym na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego doktora. Na mocy art. 14 ust. 2 u.o.s. przewód doktorski ma charakter wieloetapowy i składa się z szeregu sformalizowanych (wymienionych w art. 14 ust. 2 u.o.s.) czynności, z których – każda – kończy się uchwałą rady wydziału. Podkreślić trzeba, że pierwszym z etapów przewodu doktorskiego jest uchwała Rady Wydziału w przedmiocie "wszczęcia przewodu doktorskiego i – wyznaczenia – promotora" (art. 14 ust. 2 pkt 1 u.o.s.). W powołanym zakresie przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 u.o.s. nie zmienił brzmienia od chwili rozpoczęcia studiów doktoranckich przez Skarżącego, aż do dnia dzisiejszego. Jednocześnie, poszczególne etapy przewodu doktorskiego mogą zakończyć się uchwałą pozytywną albo negatywną dotyczącą np. odmowy wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora (por. M. Bogusz, Charakter prawny uchwał rady wydziały w przewodzie doktorskim, Gdańskie Studia Prawnicze 2015, s.79). Powyższe oznacza, że skuteczne złożenie wniosku o otwarcie przewodu doktorskiego obliguje organ właściwy, którym w badanej sprawie jest Rada Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P., do merytorycznego rozpoznania takiego wniosku, w sposób prawem nakazany.
Podkreślenia wymaga, że nie może budzić wątpliwości fakt, że podjęcie uchwały przez właściwą radę wydziału o wszczęciu przewodu doktorskiego może nastąpić wyłącznie na wniosek czyniący zadość wymogom formalnym. Rada Wydziału nie ma obowiązku podjęcia - uchwały o wszczęciu - przewodu doktorskiego, ale z przyczyn merytorycznych, bądź z przyczyn formalnych, jak np. nieprzedłużenie wymaganych dokumentów, o których mowa w § 1 powołanego rozporządzenia – może podjąć - uchwałę o odmowie - wszczęcia przewodu doktorskiego (por. wyrok NSA z dnia 05 marca 2009 r. sygn. I OSK 1256/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że z treści przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika aby spełnienie wymogów formalnych wniosku S. S. było dotąd kwestionowane. Ponieważ jednak pomimo wezwania nie przekazano Sądowi pełnych akt sprawy, należy wskazać, że kwestia ta musi zostać zbadana w pierwszej kolejności.
Ponieważ kwestią – akcentowaną w korespondencji pomiędzy Skarżącym a Politechnika P. - była rezygnacja opiekuna naukowego S. S., wskazać należy, że zarówno w dacie rozpoczęcia studiów doktoranckich przez Skarżącego, jak i w dacie złożenia przez niego wniosku o otwarcie przewodu doktorskiego, oraz w dacie rozpoznawania złożonej skargi jednoznaczne pozostawały i pozostają przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 31 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym, określające szczegółowy tryb przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim. W myśl: § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. z 2011, nr 204, poz. 1200); jak również § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 października 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. 2014, poz. 1383); oraz § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. 2015, poz. 1842), a następnie § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. 2016, poz. 1586), jak również aktualnie obowiązujący § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. 2018, poz. 261) jednoznacznie stanowią, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora do wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego załącza – propozycję – "osoby promotora" (§ 1 pkt 2),a w uregulowaniu § 1 pkt 3 powołanych przepisów – propozycję – "osoby do pełnienia funkcji promotora". Brzmienie powołanych przepisów wskazuje, że rolą osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora – z woli prawodawcy – jest wskazanie "propozycji" promotora.
Oznacza to, że dla oceny zachowania wymogów formalnych wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego zasadnicze znaczenie ma wyłącznie fakt- wskazania (bądź braku wskazania) przez kandydata "propozycji osoby do pełnienia funkcji promotora".
Nie może budzić wątpliwości fakt, że koncepcja pracy doktorskiej podlega ocenie merytorycznej, która przyjmuje postać uchwały, która podejmowana jest w trybie przewidzianym u.o.s., przy odpowiednim zastosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić trzeba, że w postępowaniu w sprawach stopni naukowych przepisy k.p.a. mają ograniczone zastosowanie, dopełniające tylko już istniejącą w ustawie i aktach wykonawczych regulację czynności postępowania organów właściwych w sprawie. Zdaniem NSA regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 u.o.s. należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie. Odpowiedniość stosowania kpa oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektóre – z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a inne w ogóle nie będą miały zastosowania – por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, czy wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06. (...) Przedmiotowa ustawa nie zawiera regulacji w przedmiocie bezczynności zatem z mocy powołanego wyżej przepisu art. 29 ust. 1 zastosowanie mają przepisy k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje więc na zasadność złożonej skargi.
Na zakończenie podkreślić trzeba, że Sąd badając zasadność skargi na bezczynność wziął pod uwagę fakt, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na decyzję w sprawie skreślenia Skarżącego z listy doktorantów. Postanowienie to stało się prawomocne. Dla obowiązku organu w sprawie rozpoznania wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego nie ma jednak znaczenia fakt posiadania, bądź utraty statusu doktoranta. Należy, bowiem zauważyć, że w myśl obowiązujących przepisów wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego składa "kandydat", którym w rozumieniu przepisów jest osoba ubiegająca się o nadanie tytułu doktora (§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego z dnia 30 października 2015 r., jak i z dnia 19 stycznia 2018 r.). Również żaden z przepisów nie ogranicza możliwości ubiegania się o nadanie stopnia doktora wyłącznie do osób posiadających status doktoranta, który z resztą to status Skarżący w dacie składania wniosku jeszcze posiadał. Również przepis art. 21 ust.1 u.o.s. stanowi, że prawo do złożenia odwołania od odmownej uchwały może wnieść osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora, a nie doktorant – pomimo, że u.o.s. terminem "doktorant" też się posługuje (art. 20 ust. 7). Nie może zatem budzić wątpliwości, że utrata statusu doktoranta przez S. S. w żaden sposób nie "skonsumowała" złożonego przez niego wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego.
Badając zasadność złożonej skargi, Sąd mając na uwadze ciążące na nim obowiązki w zakresie ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których organ zobowiązany nie wykonał określonych czynności w terminie, jak i mając na względzie charakter sprawy oraz tryb postępowania stwierdził, że w sprawie ma miejsce bezczynność. Nie ulega, bowiem wątpliwości, że organ brak zgody pracowników naukowych na objęcie Skarżącego opieka promotorską uznał, za przesłankę zwalniającą z obowiązku rozpoznania wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego. Podkreślić należy, że Sąd dostrzega szczególny charakter relacji jaka co do zasady powinna łączyć promotora z doktorantem i rozumie jego istotę. Nie ulega jednak wątpliwości, że niezależnie od istoty tej szczególnej relacji, przepisy nakładają na radę wydziału konkretne obowiązki, za brak realizacji których organ ten ponosi odpowiedzialność. Jakkolwiek zatem nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że w okolicznościach badanej sprawy doszło do sytuacji wyjątkowej, w której żaden z uprawnionych pracowników naukowych nie wyraził woli pełnienia funkcji promotora Skarżącego, to jednocześnie nie może budzić wątpliwości fakt, że stosownie do treści art. 30 ust. 1 u.o.s. przyjęcie funkcji promotora w przewodzie doktorskim jest obowiązkiem nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego. Nieodłącznym elementem uchwały wszczynającej przewód doktorski jest jednoczesne - wyznaczenie - osoby promotora (art. 14 ust. 1 pkt 1 u.o.s.). Doprecyzowanie woli ustawodawcy, nakładającej na właściwą radę wydziału wskazany obowiązek jest przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i szkolnictwa Wyższego z 19 stycznia 2018 r., który stanowi, że rada jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód doktorski, w drodze uchwały, wszczyna przewód doktorski oraz - wyznacza promotora - w celu sprawowania opieki naukowej nad kandydatem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że bezczynność w okolicznościach badanej sprawy miała charakter rażący. Jak wynika bowiem z niekwestionowanych przez strony ustaleń prezentowanych w przesłanych do Sądu dokumentach, Skarżący z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego wystąpił [...] września 2016 r. i do dnia rozpoznania skargi przez Sąd wniosku tego nie rozpoznano. Nie ulega wątpliwości Sądu, że podejmowano działania mające na celu uzyskanie zgody pracownika naukowego na objęcie Skarżącego opieką naukową. Nie ulega jednak również wątpliwości, że to obowiązkiem rady wydziału, w myśl art. 14 ust. 1 pkt 1 u.o.s. było podjęcie uchwały - w sprawie - wyznaczenia tego promotora.
Mając na uwadze wszystkie okoliczności badanej sprawy, jak również uchybienie terminom wynikającym z k.p.a., na podstawie przekazanych sądowi dokumentów należało stwierdzić, że w sprawie ziścił się stan bezczynności, wobec czego koniecznym stało się zobowiązanie Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. do rozpoznania wniosku S. S. o wszczęcie przewodu doktorskiego, w terminie 30 dni od daty doręczenia -prawomocnego - wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku.
Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dają podstawy do przyjęcia, że bezczynność Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. miała charakter kwalifikowany. Jak wskazano powyżej i stanowisko Sądu w tej sprawie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 września 2016 r. sygn. II SAB/Bd 59/16, orzeczenia.nsa.gov.pl) rada wydziału powinna była rozpoznać wniosek Skarżącego w ciągu 30 dni, a w przypadku szczególnie skomplikowanym nie później niż w terminie 2 miesięcy. Mając zatem na uwadze okoliczności badanej sprawy, jej złożony charakter związany z brakiem opiekuna naukowego, należało również wziąć pod uwagę fakt, że od chwili złożenia wniosku do dnia rozpoznania skargi w niniejszej sprawie minęło półtora roku, a organ kwestionował w istocie samo istnienie obowiązku rozpoznania złożonego wniosku. Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 ppsa, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. W okolicznościach badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Mając zatem na uwadze fakt, że kilkukrotnie przekroczono termin do rozpoznania złożonego przez S. S. wniosku, oraz fakt, że jego liczne pisma zmierzające do wyjaśnienia przyczyn zaistniałej bezczynności nie wywołały prawidłowej reakcji organu należało stwierdzić, że bezczynność Rady Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku.
Mając na uwadze fakt, że - jak akcentuje Skarżący w skardze zarejestrowanej pod sygn. IV SA/Po 131/18 – to na jego wniosek dotychczasowy opiekun naukowy zrzekł się pełnienia dalszej opieki, jak i mając na względzie działania podejmowane w celu pozyskania zgody innego opiekuna naukowego oraz przez wzgląd na cele przepisu art. 149 § 2 ppsa określone w projekcie ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl, Sąd nie uznał za zasadne z urzędu o orzec w trybie art. 149 § 2 ppsa, a wniosku w tym zakresie nie złożono.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło