IV SAB/Po 91/21
PostanowienieWSA w Poznaniu2021-07-08
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który uwzględnił skargę na bezczynność w trybie autokontroli, powinien przekazać sprawę do sądu administracyjnego, a sąd powinien umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który w terminie określonym w art. 54 § 3 PPSA uwzględnił skargę na bezczynność i przekazał ją wraz z aktami sprawy sądowi, spowodował, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji sąd powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA w zw. z art. 54 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę uwzględnił ją w całości, stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ale z naruszeniem prawa. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego po upływie ustawowego terminu. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądził od W. W. K. Z. Delegatura w K. na rzecz P. E. z siedzibą w W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi P. E. z siedzibą w W. na bezczynność W. W. K. Z. Delegatura w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od W. W. K. Z. Delegatura w K. na rzecz P. E. z siedzibą w W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P.Z.E. z siedzibą w W. pismem z dnia [...] marca 2021 r. złożył skargę na bezczynność Konserator Zabytków w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W skardze zarzucono naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art.13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...].02.2021 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [...].02.2021 r., pełnomocnik ds. informacji publicznej i komunikacji P.Z.E. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej następujących treści:
8. Czy W. W. Konserwator Zabytków wnioskował za pośrednictwem Generalnego Konserwatora Zabytków w 2020 r. o przyznanie nagrody dla znalazcy za przypadkowe odkrycie zabytku archeologicznego? Ile razy miało to miejsce? (tutaj należy podać tylko informację czy w 2020 r. był jakiś wniosek o nagrodę, nie musi dotyczyć znaleziska dokonanego w 2020r.)
9. Czy W. W. Konserwator Zabytków wnioskował za pośrednictwem Generalnego Konserwatora Zabytków w 2020 r. o przyznanie nagrody dla znalazcy za zabytki lub materiały archiwalne, odkryte w wyniku poszukiwań? Ile razy miało to miejsce? (j.w)
10. Jaka jest ogólna liczba wszystkich przedmiotów przekazanych w 2020 r. do Urzędu w wyniku poszukiwań prowadzonych za zgodą konserwatora zabytków ? (tutaj też chodzi o przedmioty, przekazane w 2020 r. niezależnie od tego w którym roku była wydana decyzja na poszukiwania).
11. Ile z nich zostało zewidencjonowanych jako zabytki archeologiczne?
12. Ile z nich uznano za zabytki inne niż archeologiczne?
13. Ile nowych stanowisk archeologicznych rozpoznano i wpisano do programu Archeologiczne Zdjęcie Polski w 2019 r. w związku z oceną materiałów i informacji dostarczonych w ramach prowadzonych poszukiwań zabytków? (tu też chodzi jedynie o czynność rozpoznania i wpisu dokonaną w 2019 r.)
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano formę pisemną na adres e-mail:[...]
Wniosek z [...].02.2021 r. był kolejnym wnioskiem wysłanym do urzędu w celu uzyskania informacji. Na pierwszy wniosek z [...].02.2021 r. urząd odpowiedział w terminie jednak udzielił pełnej odpowiedzi jedynie na 7 pytań. Co do reszty pytań urząd zdawał się nie zrozumieć w pełni ich treści, a udzielone odpowiedzi były nie na temat.
Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ
1. uwzględnił w całości złożoną skargę;
2. stwierdził, że bezczynność organu polegająca na nieudzieleniu odpowiedzi na wszystkie pytania wskazane we wniosku z dnia [...].02.2021 r. i [...].02.2021 r. nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż strona uzyskała stosowną odpowiedź pismami z dnia [...] lutego 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o umorzenie postępowania przedmiocie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że w dniu [...] lutego 2021 r. do organu wpłynęło za pośrednictwem poczty elektronicznej podanie P.Z.E. o udzielenie informacji publicznej. Przedmiotowe pismo było wysłane jako załącznik do maila w formie skanu dokumentu. W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia [...].02.2021 r. poinformował, iż w dniach od [...] września do [...] grudnia 2020 r. nie wpłynęły do wnioski w zakresie objętym zapytaniem.
W dniu [...] lutego 2021 r. do urzędu wpłynęło za pośrednictwem poczty elektronicznej kolejne pismo skarżącego wskazujące, iż urząd nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania wskazane w pierwszym piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. Wobec tego skarżący ponownie zwrócił się z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi Urząd poinformował, iż wniosek z dnia [...] lutego 2021 r. nie może zostać rozpatrzony, gdyż został złożony w niewłaściwej formie tj. nie zawiera podpisu strony. Sprawie zostanie nadany dalszy bieg dopiero po złożeniu podania we właściwej formie.
Następnie w dniu [...] marca 2021 r. (data wpływu do tut. Urzędu [...].04.2021 r.) skarżący złożył skargę na bezczynność organu tj. nieudzielenie pełnej odpowiedzi na pytania wskazane w podaniu z dnia [...].02.2021 r., które następnie zostało ponowione kolejnym wnioskiem z dnia [...].02.2021 r. W skardze zarzucono organowi przekroczenie ustawowego 14 dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. tut. organ uczynił zadość żądaniu skarżącego tj. udzielił odpowiedzi na pytania wskazane w pismach strony z dnia [...].02.2021 r. oraz [...].02.2021 r. Jednocześnie wezwano stronę do wyjaśnienia czy podtrzymuje złożoną skargę czy też ją cofa z uwagi na uczynienie zadość jej żądaniu. W odpowiedzi na pismo z dnia [...] kwietnia 2021 r. skarżący poinformował, iż podtrzymuje złożoną skargę w całości.
Organ wskazał należy, że zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019.2325, dalej: p.p.s.a.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Organ zgodził się z argumentami skarżącego, iż działanie polegające na braku odpowiedzi na wszystkie pytania wskazane w piśmie z dnia [...].02.2021 r. miały miejsce z naruszeniem prawa tj. art. 13 § 1 u.d.i.p., gdyż udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Natomiast skarżący uzyskał ostateczną odpowiedź na swój wniosek dopiero pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r., a więc ponad 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Poza tym należy zgodzić się z argumentami skarżącego, iż odpowiedź na wniosek o dostęp do informacji publicznej winna być udzielona niezwłocznie, a postępowanie w tej sprawie ma charakter odformalizowany.
Artykuł 54 § 3 p.p.s.a. reguluje instytucję autokontroli. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem (T. Woś, Postępowanie..., s. 156). Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale (7) z 5.07.1999 r., FPS 20/98, ONSA 1999/4, poz. 120, podkreślił, że powyższe cele autokontroli powinny być brane pod uwagę przy wykładni art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, która powinna dążyć do nadania temu przepisowi znaczenia zapewniającego najpełniejszą realizację owych celów. Artykuł 54 § 3 nie wymienia konkretnych form funkcjonowania administracji publicznej, których zaskarżenie do sądu administracyjnego daje organowi tej administracji uprawnienia autokontrolne. W literaturze brak powyższej regulacji uznaje się za dość istotną wadę komentowanego przepisu (zob. T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2004, s. 223). Jednakże zwrot "działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania", użyty w wyjaśnianym przepisie, wskazuje na to, że ustawodawca przewiduje stosowanie autokontroli w wypadku tych wszystkich form działania administracji publicznej, które stosownie do art. 3 § 2-3 p.p.s.a. mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zakresem obowiązywania art. 54 § 3 p.p.s.a. objęte więc zostały zróżnicowane formy działania organów administracji publicznej.
Artykuł 54 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uwzględnienia skargi w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Treść komentowanego przepisu wskazuje, że tylko w powyższym terminie organ administracji publicznej jest uprawniony do podjęcia czynności w ramach autokontroli. Jest to więc termin o charakterze materialnym. Po upływie tego terminu kompetencja do rozstrzygnięcia sprawy przysługuje sądowi administracyjnemu. Wobec tego, iż skarga w tej sprawie wpłynęła w dniu [...].04.2021., organ mógł dokonać samokontroli do dnia [...].05.2021 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14.01.2015 r., sygn. akt II OSK 1439/13 (CBOSA) uznał, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przewidujący wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, nie ma zastosowania do instytucji autokontroli unormowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Podobne stanowisko zajmuje w tej kwestii Z. Kmieciak [w:] Polskie..., red. Z. Kmieciak, s. 162. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ administracji publicznej, w razie uwzględnienia skargi w trybie autokontroli, obowiązany jest wykonać czynności przewidziane w art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc przekazać skargę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy sądowi administracyjnemu." A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/eł. 2019, art. 54. Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (art. 54 § 3 p.s.a.). (T. R. Aleksandrowicz [w:] Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. IV, W. 2008, art. 21).
W dalszej kolejności organ ocenił czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r., sygn. II SAB/Sz 34/13 i inne).
Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 u.d.i.p., który to przepis zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podkreślić należy, że w pierwszej kolejności organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, czyli bez niepotrzebnego opóźnienia. Po drugie, udostępnienie informacji publicznej nie powinno trwać dłużej niż 14 dni. Powracając na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż strona skarżąca wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowała do organu po raz pierwszy w dniu [...] lutego 2021 r., a następnie otrzymała częściową odpowiedź w dniu [...] lutego 2021 r. Ostatecznie odpowiedź na pytania strony została przekazana przez tut. organ pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być także bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Wobec powyższego, w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. W myśl art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia", w tym wniesienie ponaglenia, w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11, CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 1 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".
Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania na podstawie akt sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Konserator Zabytków w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego Związku. Podkreślić przy tym należy, że skarżący expressis verbis wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2021 r.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, co należy zaznaczyć, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne, w tym organy władzy publicznej, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że Konserator Zabytków wobec brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Natomiast bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem (art. 13 ust. 1), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2).
Nadto udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
W sprawie niniejszej nie było przedmiotem sporu czy informacje objęte wnioskiem z 26 lutego 2021 r. stanowią informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych. Definicja ta jest bardzo szeroka i może budzić wątpliwości, dlatego przy interpretacji przepisu art. 1 ust. 1 konieczne jest posiłkowanie się zarówno sformułowaniami zawartymi w art. 61 Konstytucji RP, jak uwzględnianie treści art. 6 u.d.i.p., który zawiera przykładowy katalog informacji mających walor informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji.
W tym miejscu wskazać należy, że wnioskiem z 26 lutego 2021 r. skarżący Związek wniósł o udostępnienie następujących informacji:
8) Czy W. W. Konserwator Zabytków wnioskował za pośrednictwem Generalnego Konserwatora Zabytków w 2020 r. o przyznanie nagrody dla znalazcy za przypadkowe odkrycie zabytku archeologicznego? Ile razy miało to miejsce?
9) Czy W. W. Konserwator Zabytków wnioskował za pośrednictwem Generalnego Konserwatora Zabytków w 2020 r. o przyznanie nagrody dla znalazcy za zabytki lub materiały archiwalne, odkryte w wyniku poszukiwań? Ile razy miało to miejsce?
10) Jaka jest ogólna liczba wszystkich przedmiotów przekazanych w 2020 r. do Urzędu w wyniku poszukiwań prowadzonych za zgodą konserwatora zabytków?
11) Ile z nich zostało zewidencjonowanych jako zabytki archeologiczne?
12) Ile z nich uznano za zabytki inne niż archeologiczne?
13) Ile nowych stanowisk archeologicznych rozpoznano i wpisano do programu Archeologiczne Zdjęcie Polski w 2019 r. w związku z oceną materiałów i informacji dostarczonych w ramach prowadzonych poszukiwań zabytków?
Z akt sprawy wynika, że na tak sformułowany wniosek organ odpowiedział udzielając informacji co do każdego punktu wniosku w piśmie z [...] kwietnia 2021 r. Nie podniósł, by którykolwiek z punktów wniosku nie stanowił informacji publicznej i w ramach posiadanej wiedzy tej informacji udzielił, lecz z naruszeniem zakreślonego 14-dniowego terminu do udostępnienia informacji publicznej, wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ udzielił informacji we właściwej wnioskowanej formie – pisemnie. W tym miejscu zaznaczyć należy, że informacje udzielone zostały przez organ w sposób odmienny niż wskazany we wniosku, a mianowicie nie poprzez pocztę elektroniczną. Ponieważ jednak strona skarżąca zaakceptowała taki tryb udzielenia informacji, wskazując, że udzielone odpowiedzi wyczerpują zakres postawionych pytań (pismo z dnia [...] kwietnia 2021 r.), brak jest – w ocenie Sądu – podstaw do przyjęcia, że w czasie orzekania organ pozostaje w bezczynności.
Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Wykorzystanie przez organ administracji publicznej przedstawionego uprawnienia kontrolnego powoduje obowiązek przekazania przez ten organ, zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a., skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę sądowi administracyjnemu. W takiej sytuacji Sąd stwierdza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. (T. Woś, w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 376).
Opisana powyżej sytuacja procesowa zaistniała w niniejszym postępowaniu. Konserator Zabytków po wniesieniu skargi przez P.Z.E. z siedzibą w W., działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a uwzględnił w całości skargę i stwierdził, że dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podzielając tę kwalifikacje co do charakteru bezczynności, Sąd stwierdza, że skarga nie zawierała dalej idących wniosków. Należy zatem stwierdzić, że organ w całości uwzględnił skargę w terminie określonym w p.p.s.a.
Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Organ błędnie stwierdził zaistnienie przeszkody do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r., ale po złożeniu skargi na bezczynność stanowisko swe skorygował, zachowując przy tym termin z art. 54 § 3 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. uznał za zasadne umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, jak orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi, określony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło