IV SO/Po 19/18

POSTAN[...] 02 października 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 02 października 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o nałożenia grzywny Burmistrzowi Miasta postanawia odrzucić wniosek. Pismem z dnia 14 sierpnia 2018r. Pani A. P. wniosła o nałożenie przez Sąd kary grzywny na Burmistrza Miasta za brak odpowiedzi na skargę A. P. z dnia 15 marca 2018r. do WSA w Poznaniu w terminie wskazanym przez Sąd, 30 dni. Burmistrz Miasta wezwany do odpowiedzi na wniosek wskazał, że niezgodne z stanem faktycznym jest zawarte w wniosku z dnia 14 sierpnia 2018 r. stwierdzenie o rzekomym braku odpowiedzi na skargę A. P. z dnia 15 marca 2018 r. wniesioną bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wskazał, że pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie określało terminu, w jakim ma nastąpić odpowiedź na podanie z dnia 15 marca 2018 r. Niezwłocznie, bo w dniu 29 marca 2018 r. pismo to zostało przekazane według właściwości do Zakładu Usług Komunalnych w R. sp. z o.o., jako podmiotowi zajmującemu się sprawami związanymi z administrowaniem i zarządzaniem mieszkaniowym zasobem gminy. Burmistrz wyjaśnił, że w Gminie R. sprawami związanymi z zarządzaniem lokalami socjalnymi i komunalnymi zajmuje się spółka komunalna będąca następcą prawnym przedsiębiorstwa pod nazwą Zakład Gospodarki Komunalnej, Mieszkaniowej, Wodociągów i Kanalizacji. Z uwagi na fakt, iż pismo z dnia 15 marca 2018 r. zawierało żądanie zwrotu kosztów poniesionych przez A. P. na wynajmowany przez nią lokal socjalny (założenie paneli podłogowych) i opłaty za zużycie energii elektrycznej oraz żądanie przeniesienia pieca kaflowego znajdującego w mieszkaniu i "przyznania powierzchni strychu" z wyłączeniem pozostałych lokatorów, właściwym do rozpoznania tych żądań był Zakład Usług Komunalnych w R. sp. z o.o. Stąd też pismo A. P. z dnia 15 marca 2018 r. przesłano do Zakładu Usług Komunalnych w R. sp. z o.o., zawiadamiając zainteresowaną listownie o przekazaniu pisma. Zakład Usług Komunalnych w R. sp. z o.o. pismem z dnia 16 kwietnia 2018 roku udzielił A. P. odpowiedzi na żądanie dotyczące zwrotu nakładów na wynajmowany przez nią lokal. Zainteresowana nie ma zatem racji zarzucając w piśmie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2018 r. brak udzielenia jej odpowiedzi na podanie z dnia 15 marca 2018 r. Niezgodne z stanem faktycznym jest też zawarte w piśmie z dnia 14 sierpnia 2018 r. stwierdzenie, jakoby organ wykonawczy Gminy R. bądź pracownicy Urzędu Miejskiego Gminy R. fałszowali dokumenty. Zarzut ten jest bezpodstawny i dalece wykracza poza granice dozwolonej krytyki. Nadto Burmistrz zwrócił się o odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wniosku A. P. z dnia 14 sierpnia 2018 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Gmina R. nie dopuściła się uchybienia w wydaniu aktu czy podjęciu czynności o charakterze administracyjnym w odniesieniu, do których istniał obowiązek prawny działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Co więcej, organ nie dopuścił się też bezczynności w ustosunkowaniu się do pisma z dnia 15 marca 2018 r., ponieważ zostało ono przekazane właściwemu podmiotowi zajmującemu się sprawami związanymi z lokalami socjalnymi. Ponadto, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Burmistrz argumentował, że nałożenie na piastuna organu jednostki samorządu terytorialnego grzywny mogłoby nastąpić wyłącznie w wypadku wyraźnie przewidzianym w przepisach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że wniosek o wymierzenie grzywny jest wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, zatem w myśl art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") stosować do niego należy odpowiednio przepisy o skardze, w tym o odrzuceniu skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepis art. 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje grzywnę dla organu za nieprzekazanie w terminie skargi do Sądu wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 3 października 2012r. sygn. akt I OZ 739/12 i postanowienie NSA z 16 października 2012r. sygn. akt I OZ 309/12). Warto w tym miejscu przytoczyć także pogląd wyrażony przez B. Adamiak w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. OSK 547/04 (publ. OSP 2006r., nr 5 poz. 62), która zwróciła uwagę na to, iż "Zakres stosowania środków określonych w ustawie p.p.s.a. jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków wyłącznie w zakresie objętym właściwością tych sądów. Zastosowanie danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną, a brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych tą ustawą. Wynika to wprost z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten i stanowisko prezentowane w wyżej wskazanym orzecznictwie podziela. Należy dodatkowo wskazać, że zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Przepis ten zawiera odesłanie do ustawodawstwa zwykłego, określającego "sprawowanie wymiaru sprawiedliwości" poprzez "sądową kontrolę działalności administracji publicznej" wykonywaną przez te sądy. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Przepis art. 1 P.p.s.a. stanowi, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W art. 3 § 2 P.p.s.a. określono enumeratywnie prawne formy działania administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego, jak i bezczynności organu jako podstawy do wniesienia skargi. Sąd wskazuje, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas jak już wskazano wyżej, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 P.p.s.a. Przepisy te wyznaczają zakres właściwości sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Katalog zawarty w art. 3 § 2 P.p.s.a. jest katalogiem zamkniętym, zaś odesłanie do przepisów szczególnych zamieszczone w § 3 ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy te w sposób wyraźny wskazują, że dla rozpoznania sprawy właściwym będzie sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OZ 264/07). Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem (...); 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem (...). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A. P. pismem z dnia 15 marca 2018r. zwróciła się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie dotyczącej zwrotu kosztów związanych z zajmowanym przez nią lokalem socjalnym w R.. Sąd przekazał to pismo do Burmistrza Miasta jako mylnie skierowane bezpośrednio do Sądu. P. to zostało następnie załatwione przez właściwe organy Gminy zajmujące się sprawami lokali socjalnych. Tak sformułowanego przedmiotu sprawy nie zawiera żaden z przepisów art. 3 § 2 pkt 1-9 P.p.s.a., w szczególności jego pkt 4, bowiem żądanie zwrotu kosztów związanych z zajmowanie lokalu socjalnego nie dotyczy orzeczenia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z drugiej strony Sąd wyjaśnia, że sprawy dotyczące lokali socjalnych należących do mieszkaniowego zasobu gminy w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2018r., poz. 1234 ze zm.) oraz uzupełniająco przepisy Kodeksu cywilnego w zakresie dotyczącym najmu lokali. Przepis art. 6b ust. 1 ustawy o ochronie lokatorów wskazuje, że najemca jest obowiązany utrzymywać lokal oraz pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym określonym odrębnymi przepisami oraz przestrzegać porządku domowego. Najemca jest także obowiązany dbać i chronić przed uszkodzeniem lub dewastacją części budynku przeznaczone do wspólnego użytku, jak dźwigi osobowe, klatki schodowe, korytarze, pomieszczenia zsypów, inne pomieszczenia gospodarcze oraz otoczenie budynku. W ust. 2 przepis ten dalej stanowi, że najemcę obciąża naprawa i konserwacja: 1) podłóg, posadzek, wykładzin podłogowych oraz ściennych okładzin ceramicznych, szklanych i innych; 2) okien i drzwi; 3) wbudowanych mebli, łącznie z ich wymianą; 4) trzonów kuchennych, kuchni i grzejników wody przepływowej (gazowych, elektrycznych i węglowych), podgrzewaczy wody, wanien, brodzików, mis klozetowych, zlewozmywaków i umywalek wraz z syfonami, baterii i zaworów czerpalnych oraz innych urządzeń sanitarnych, w które lokal jest wyposażony, łącznie z ich wymianą; 5) osprzętu i zabezpieczeń instalacji elektrycznej, z wyłączeniem wymiany przewodów oraz osprzętu anteny zbiorczej; 6) pieców węglowych i akumulacyjnych, łącznie z wymianą zużytych elementów; 7) etażowego centralnego ogrzewania, a w przypadku gdy nie zostało ono zainstalowane na koszt wynajmującego, także jego wymiana; 8) przewodów odpływowych urządzeń sanitarnych aż do pionów zbiorczych, w tym niezwłoczne usuwanie ich niedrożności; 9) innych elementów wyposażenia lokalu i pomieszczeń przynależnych przez: a) malowanie lub tapetowanie oraz naprawę uszkodzeń tynków ścian i sufitów, b) malowanie drzwi i okien, wbudowanych mebli, urządzeń kuchennych, sanitarnych i grzewczych. Natomiast zgodnie z treścią art. 681 Kodeksu cywilnego do drobnych nakładów, które obciążają najemcę lokalu, należą w szczególności: drobne naprawy podłóg, drzwi i okien, malowanie ścian, podłóg oraz wewnętrznej strony drzwi wejściowych, jak również drobne naprawy instalacji i urządzeń technicznych, zapewniających korzystanie ze światła, ogrzewania lokalu, dopływu i odpływu wody. W świetle powyższych unormować, nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe zagadnienie należy do kategorii spraw cywilnych poddanych kognicji sądów powszechnych. Nie mogą zatem podlegać rozpatrzeniu przez sąd administracyjny, który jak to wskazano powyżej jest właściwy w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W świetle powyższego sprawa dotycząca rozliczenia kosztów utrzymania wynajmowanego lokalu socjalnego nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W konsekwencji wniosek o ukaranie Burmistrza grzywną w sprawie, która nie należy do właściwości sądów administracyjnych, jaki Skarżąca sformułowała w piśmie z 14 sierpnia 2018r., jest niedopuszczalny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. wniosek o wymierzenie organowi grzywny odrzucił. Stosownie do art. 58 §3 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił wniosek postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.