IV SO/Po 9/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego przeciwko Radzie Miasta i Gminy Dolsk w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi wymierza Radzie Miasta i Gminy Dolsk grzywnę w wysokości 4 000 (cztery tysiące) złotych IV SO/Po 9/16 Uzasadnienie Wojewoda Wielkopolski wniósł o wymierzenie grzywny na podstawie art.55 § 1 p.p.s.a. Radzie Miasta i Gminy Dolsk za niewywiązanie się z obowiązków nałożonych przepisem art.54 § 2 p.p.s.a i nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu skargi. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Wojewoda Wielkopolski pismem nr KN-I.0552.6.2015.2 w dniu 30 stycznia 2015 r., wniósł za pośrednictwem Rady Miasta i Gminy Dolsk skargę na uchwałę tej Rady Nr LI/3 60/14 z dnia 29 października 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu miejscowości Trąbinek. Skarga wpłynęła do Urzędu Miasta i Gminy Dolsk w dniu 2 lutego 2015 r. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, o którym mowa w § 1 (którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi), przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W związku z dużym upływem czasu od wniesienia wyżej wskazanej skargi Wojewoda Wielkopolski ustalił, że Rada Miasta i Gminy Dolsk nie przekazała skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uczyniła to dopiero po interwencji we wrześniu 2016 roku z rażącym naruszeniem terminu określonego w przepisach prawa. Organ nie dopełnił więc ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ww. ustawy. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjno - prewencyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku z terminie przewidzianym w ww. przepisie. W tym stanie rzeczy Wojewoda Wielkopolski wniósł o wymierzenie grzywny Gminie Dolsk w wysokości wedle uznania Sądu. Burmistrz Miasta i Gminy Dolsk w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie tego wniosku lub ewentualnie o wymierzenie grzywny w dolnej granicy jej ustawowej wysokości. W uzasadnieniu przyznano, że niewątpliwie skarga Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 stycznia 2015r. została przekazana do Sądu wraz z aktami sprawy po terminie. Nie było to jednak działanie celowe, ale wynikało ono z niedopatrzenia emerytowanego już pracownika. Był to problem wewnętrzny. Mając świadomość, że problem taki nie stanowi dostatecznego usprawiedliwienia dla niewykonania przedmiotowego obowiązku w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2007r. I OSK 986/07, publ. Legalis nr 298349) Burmistrz jedynie zasygnalizował taki charakter problemu bez szczegółowego opisu zaistniałej nieprawidłowości. Podkreślono, że niezwłocznie po wykryciu nieprawidłowości skarga została wraz z aktami sprawy przekazana do Sądu. Zostały podjęte także wewnętrzne procedury ukierunkowane na wyeliminowanie ryzyka powstania podobnej nieprawidłowości w przyszłości. Biorąc pod uwagę charakter wnioskowanej grzywny podkreślono, że nie jest niezbędne podjęcie w stosunku do Gminy działań dyscyplinujących, gdyż ma ona świadomość naruszenia i jego wagi. Wskazano, że obecnie sytuacja finansowa Gminy Dolsk również przemawia za tym, aby ewentualna grzywna wymierzona została w dolnej granicy jej ustawowej wysokości. W bieżącym roku Gmina podjęła się realizacji dużego zadania inwestycyjnego polegającego na wykupie sieci wodociągowej w kwocie 5.413.506,00 zł i w związku z tym podejmuje działanie mające na celu racjonalne i oszczędne wydatkowanie środków na cele administracyjne. W takiej sytuacji uwzględniając fakultatywny charakter instytucji grzywny art.55 §1 p.p.s.a., wniesiono o jej niewymierzenie lub wymierzenie jej w najniższej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na jego działanie lub bezczynność obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z powołanego wyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 - 2c p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 - 2c p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17.04.2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w takiej sprawie powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 - 2c p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Uwzględnienie wniosku w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, publ. ONSAiWSA/6/2006/156). Z akt sprawy wynika, że Rada Miasta i Gminy Dolsk przekazała Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu wniesioną w dniu 02 lutego 2015r. skargę dopiero po interwencji we wrześniu 2016 roku, a więc po ponad 20 miesiącach. W ocenie Sądu nie znajduje jakiegokolwiek usprawiedliwienia fakt nieprzekazania skargi do Sądu przez właściwy organ w ustawowym terminie. Z pewnością nie usprawiedliwia tego powoływanie się przez organ na niedopatrzenie pracownika organu. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 4000 zł. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze treść wniosku, brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy, charakter sprawy będący przedmiotem skargi, jak i bardzo długi okres po którym przekazano skargę (i to dopiero po uprzedniej interwencji skarżącego) wraz z aktami sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 895/10, publ. Lex nr 653783). Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 -2c p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, iż celowym i zasadnym jest nałożenie na Radę Miasta i Gminy Dolsk grzywny za nieprzekazanie skargi oraz nieprzekazanie odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej.