I SA/Rz 1059/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-02-16

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Piotr Popek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych przy ustalaniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego, nawet jeśli podatnik kwestionuje te dane i twierdzi, że grunty są faktycznie zajęte na działalność gospodarczą przez inny podmiot?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatków i są wiążące dla organów podatkowych. Podatnik, który kwestionuje te dane, powinien doprowadzić do ich zmiany w stosownym trybie administracyjnym. Samo posiadanie służebności przesyłu lub pozwolenie na wejście na teren nieruchomości w celu wykonania prac budowlanych nie stanowi o samoistnym posiadaniu gruntu przez inny podmiot i nie zwalnia właściciela z obowiązku podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą łączną kwotę zobowiązania pieniężnego za 2016 rok. Skarżąca twierdziła, że jej działki rolne są faktycznie zajęte na działalność gospodarczą przez PGNiG S.A. i powinna być ona uznana za podatnika. Organy podatkowe i sąd uznali, że skarżąca jest podatnikiem jako właściciel nieruchomości, a dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Piotr Popek WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania W. D. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne na 2016r. w kwocie 524zł. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 22 marca 2016r. wszczął z urzędu postępowanie wobec W. D. (dalej: Podatniczka lub Skarżąca) w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za 2016 rok, pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że Podatniczka jest właścicielem nieruchomości położonej w R., obr. 210 [...], w skład której wchodzą działki o numerach ewidencyjnych: - 159: tereny mieszkaniowe B o pow, 0,1307ha, rowy W-PSIII o pow. 0,0048ha, pastwiska trwałe Pili o pow. 0,1425 ha, - 160/2: grunty orne RUIb o pow. 0,0103 ha, - 166 tereny mieszkaniowe B o pow. 0,2730 ha. Na działce nr 159 posadowiony jest budynek mieszkalny o pow. użytkowej 67,88 m2 oraz budynki pozostałe o łącznej pow. użytkowej o 170,85 m2 (dane wynikające z informacji IN-1). Ponadto Podatniczka jest właścicielem nieruchomości położonej w R., obr. 209 [...] oznaczonej nr działki 3039 o pow. 0,3479 ha, sklasyfikowanej jako LsIV. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na kwotę 524zł w tym z tytułu podatku rolnego w wysokości 112,96zł, z tytułu podatku od nieruchomości 395,94zł a z tytułu podatku leśnego w wysokości 14,68zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wydając ww. decyzję oparł się na następujących dowodach: piśmie PGNiG z dnia 7.11.2013r., z którego wynika, że na działkach Podatniczki nr 159, 166 i 166 (160/2) były wykonywane prace tylko w 2011r., piśmie Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] z dnia 21.02.2014r., z którego wynika, że nie było prowadzone postępowanie wyłączenia z produkcji rolnej ani zmiany klasyfikacji z tego tytułu, jak również nie rejestrowano wniosków w powyższej sprawie, piśmie Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta [...] z dnia 20.02.2014r., z którego wynika, że m. in. Podatniczka wystąpiła o rekultywację swoich działek o nr 160 i 166, po czym ograniczono zakres tylko do działek 156, 175 i 158; w piśmie zaznaczono, że Prezydent Miasta [...] nie prowadził postępowania administracyjnego w sprawie rekultywacji działek nr 159, 160 i 166. piśmie PGNiG z dnia 19.05.2015 r., z którego wynika, że tylko działka nr 166 objęta była pracami budowalno - montażowymi w czerwcu 2011r. Na działkach nr 159 i 160 prace te nie były prowadzone, przez ich teren nie przebiega gazociąg, a jedynie znajduje się na nim strefa kontrolna. Pas montażowy na działce nr 166 wynosił 900 m3. Prace budowlano-montażowe polegały na wykonaniu wykopów sprzętem zmechanizowanym i posadowieniu w nich gazociągów; prace nazwane przez PGNiG jako rekultywacja i porządkowanie na działce nr 166 wykonane zostały w dniach 17-18.08.2011r.; dokumentacja fotograficzna złączona do tego pisma potwierdza ten fakt. piśmie PGNiG z dnia 27.07.2015r., z którego wynika, że potrzeba wejścia na teren działek nr 159, 166 i 160 ma miejsce wyłącznie podczas przeprowadzania badania szczelności gazociągów; innych przypadków wejścia na teren działek, poza tym celem nie było; pismo po raz kolejny potwierdza, że prace dotyczyły tylko działki nr 166 i były prowadzone w 2011r. Organ I instancji uwzględnił również, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].02.2006r. nr [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonych w dzielnicy [...]-[...] przeznaczonych na zrealizowanie inwestycji pn.: "Zagospodarowanie istniejących odwiertów eksploatacyjnych oraz budowa gazociągów kopalnianych i metanociągów łączących odwierty z ośrodkiem odbioru gazu dla Kopalni Gazu Ziemnego [...] w R.", która dotyczyła działki nr 159, 160 (obecnie 160/2) i 166, obr. 210 [...], stanowiących obecnie własność Podatniczki. W ocenie organu podatkowego, możliwość wejścia przez PGNiG S.A. na teren nieruchomości strony, wynikająca z ww. decyzji o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości, w celu instalowania urządzeń przemysłowych, nie stanowi o fakcie samoistnego posiadania ww. działek przez PGNiG. Decyzja stanowi tytuł prawny, na podstawie którego można wejść na teren nieruchomości w ściśle oznaczonym celu. W opinii organu przedmiotowa decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości odpowiada w swojej istocie służebności gruntowej. Uprawnienia do korzystania z nieruchomości w zakresie przysługującego prawa nie wiążą się z władaniem nieruchomością obciążoną. Wykonywanie prac przez PGNiG na podstawie ww. decyzji nie skutkuje posiadaniem przez ten podmiot przedmiotowych działek. Z uwagi na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ustawodawca odnosi się do posiadania do rzeczy tj. gruntów, budynków, budowli, którym nie jest posiadanie służebności bądź prawa wynikającego z ww. decyzji. Odnosząc się do kwestii zajęcia gruntów rolnych na działalność gospodarczą i związanej z tym możliwości ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust 2 u.p.o.l. organ I instancji wskazał, że z pisma PGNiG z dnia 7.11.2013r. wynika, że prace budowlano-montażowe związane z budową gazociągów były prowadzone jedynie na działce nr 166 w czerwcu 2011r. Prace wykonywane były w tzw. pasie montażowym gazociągów i na ten cel zajęto 900 m2 działki. Na pozostałych dwóch działkach nr 159 i 160 nie prowadzono żadnych prac budowlano-montażowych, jest to tylko strefa kontrolna dla wybudowanych na sąsiedniej działce gazociągów. Jak wynika z treści § 10 ust 3 i 4 30 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640) w strefach kontrolowanych nie ma ograniczeń w użytkowania rolniczym działek nr 159 i 160/2, mogą być one uprawiane przy wykorzystaniu sprzętu rolniczego. Nie mogą rosnąć jedynie drzewa w odległości 2,0 m od osi gazociągu do pni drzew. Ograniczenie to nie dotyczy krzewów. Prace budowlano-montażowe były prowadzone na działce nr 166 w krótkotrwałym czasie i nie mają one wpływu na wymiar podatku. Organ I instancji powołał się na pogląd wyrażony przez SKO w decyzji z dnia [...].01.2016r. nr [...], że z faktu położenia pod powierzchnią gruntu elementów sieci gazowej nie można wywnioskować, że grunt ten w tej części jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt przebiegania przez powierzchnię praktycznie każdej zabudowanej działki różnych elementów sieci technicznych oraz sieci uzbrojenia terenu (w tym na każdej działce na której znajdują się sieci uzbrojenia terenu) związanych z dostarczeniem gazu, prądu, wody oraz sygnału telekomunikacyjnego. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że od samych budowli sieciowych (a nie gruntów) ich właściciel-przedsiębiorca płaci podatek od nieruchomości. Mając na względzie powyższe organ I instancji uznał, że w roku 2016 działki o nr 160/2, 159 i 166 nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a podatnikiem podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego od działek objętych przedmiotową decyzją jest ich właścicielka, czyli W. D., ponieważ w sprawie nie występuje inny podmiot jako samoistny posiadacz. W. D. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Podatniczka zakwestionowała ustalenia w zakresie stanu faktycznego i podniosła, że na podstawie decyzji wywłaszczeniowej przedsiębiorca górniczy i Prezydent Miasta [...] wywłaszczyli poprzedniego właściciela gruntów - jej męża, które były niezbędne do budowy zakładu górniczego, zlokalizowanego na złożu kopaliny do wydobycia ropy naftowej. Według Podatniczki, na całym obszarze wywłaszczonych działek prowadzona jest działalność gospodarcza, a przepisy szczególne nie dopuszczają prowadzenia działalności z materiałami iskrzącymi i urządzeniami iskrzącymi. Zmianie uległ sposób użytkowania gruntów, które nie odnotowano w geodezji. SKO w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2016r. utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na zasadę związania danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k. Organ odwoławczy wskazał, że gdyby na działkach rolnych znajdowały się budowle zakładu górniczego, zajmując grunt na działalność gospodarczą, okoliczność ta nie skutkowałaby zmianą Podatnika, podobnie jak "związanie" pozostałych nieruchomości z działalności gospodarczą. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 1 u.p.r., skutkiem zajęcia nieruchomości rolnej na prowadzenie działalności gospodarczej jest zmiana rodzaju i tym samym wysokości podatku, lecz podatnikiem jest nadal właściciel nieruchomości, niezależnie od tego, że działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot. W tym zakresie zarzuty, w których strona podnosi jako krzywdzące "opłacanie podatku przez jedną osobę a korzystanie z nieruchomości przez inny podmiot" nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium wskazało, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006r., nr [...], stanowi jedynie o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości położonych w dzielnicy [...] - [...], przeznaczonych na zrealizowanie inwestycji pn: "Zagospodarowanie istniejących odwiertów eksploatacyjnych oraz budowa gazociągów kopalnianych i metanolociągów łączących odwierty z ośrodkiem odbioru gazu dla Kopalni Gazu Ziemnego [...] w R.", którą to decyzją objęto m. in. działki nr 159, 160, (obecnie 160/2) i 166. Na podstawie ww. decyzji zezwolono jedynie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomościach m. in. na działkach Podatniczki, sieci gazociągów przesyłowych, a nie na wywłaszczenie nieruchomości. Z pisma PGNIiG z dnia 07.11.2013r., wynika, że prace budowlano-montażowe związane z budową gazociągów były prowadzone jedynie na działce nr 166, w czerwcu 2011r.Prace były wykonywane w tzw. pasie montażowym gazociągów i na ten cel zajęto 900 m2 działki. Na pozostałych dwóch działkach nr 159 i 160 nie prowadzono żadnych prac budowlano-montażowych, jest to tylko strefa kontrolna dla wybudowanych na sąsiedniej działce gazociągów. Przebieg instalacji m. in. gazowych podziemnych nie zwalnia właściciela gruntu z obowiązku w podatku od nieruchomości. Kolegium na podstawie ustaleń dokonanych w toku postępowania podatkowego stwierdziło, że w 2016r. na działkach nr 160/2, 159 i 166 nie była prowadzona działalność gospodarcza. Kolegium oceniło, że uzasadnienie decyzji organu I instancji spełnia wymogi z art. 210 § 1 pkt. 6 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: o.p.), a postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone. Na powyższą decyzję Kolegium W. D. złożyła skargę, wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonym rozstrzygnięciom skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: art. 120, art. 121, art.122, art. 124, art.187 § 1, art.191, art. 194 § 3 o.p., art. 2, art., 5 i art.21 Konstytucji RP, art.21 i 22 u.p.g.i.k. Uzasadniając skargi skarżąca zarzuciła, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i zasad sprawiedliwości społecznej, w wyniku ustalenia błędnego stanu faktycznego i błędnej interpretacji przepisów prawa budowlanego, górniczego i podatkowego. Zdaniem skarżącej, decyzje zostały wydane bez zgromadzenia właściwych dowodów i wyjaśnienia niejasności, w oparciu o fragmentaryczny i wybiórczy materiał dowodowy pochodzący od prywatnego przedsiębiorcy zainteresowanego rozstrzygnięciem sprawy. Wskazała, że przedstawiony wypis z ewidencji gruntów i budynków nie określa budowli zakładu górniczego i gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wypis z ewidencji nie jest dokumentem świadczącym o własności gruntów a dane w nim zawarte nie wiążą organu prowadzącego postępowanie. Pomiędzy ewidencją gruntów i budynków a stanem faktycznym istnieją istotne rozbieżności. Skarżąca wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 21 września 2016r. przeprowadził oględziny i rozprawę administracyjną na działce nr 166, obr. 210. Przedstawicielem PGNiG S.A. potwierdzili prowadzenie górniczej działalności gospodarczej zgodnie z planem ruchu zakładu górniczego. Skarżąca podkreśliła, że na gruncie faktycznie dokonano czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącej wola posiadania gruntów wymienionych w pozwoleniu na budowę Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z dnia 7 września 1995r. jest widoczna w postaci funkcjonującego zakładu górniczego kopalni i 12 urządzeń ciśnieniowych sieci rurociągów zlokalizowanych w granicach gruntu, to warząc całość techniczno – użytkową. Skarżąca podkreśliła, że grunty znajdującego się w obrębie 210 zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cel publiczny a znajdują się w posiadaniu podmiotu prywatnego – PGNiG S.A. Ponadto skarżąca poniosła, że działki objęte przedmiotowym podatkiem nie mogą być użytkowane rolniczo, mają znaczenie jedynie dla przedsiębiorcy górniczego, który z nich korzysta i pobiera pożytki, zatem ten podmiot powinien być uznany za podatnika, a nie skarżąca. Zdaniem Skarżącej to na przedsiębiorcy górniczym ciąży obowiązek podatkowy od nieruchomości znajdujących się w obrębie 210 na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2010r., nr 95, poz. 613 - dalej: u.p.o.l.). W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało stanowisko wyrażone zaskarżonych decyzjach i wniosło o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że w sąsiedztwie należących do skarżącej działek rolnych nr 159 i 166 oraz przy północnej granicy działki nr 166 przebiega wiązka rurociągów należących do PGNiG, wybudowanych w 2011r. Istotą sporu jest zasadność uznania skarżącej za podatnika podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego od gruntów położonych w R. w obrębie 210 – [...], tj. działek ewidencyjnych nr: 159, 160 (podzielonej na działki 160/1 i 160/2 – od 1 kwietnia 2012r. opodatkowanie dotyczyło tylko działki nr 160/2) i 166. Zdaniem organów podatkowych, skarżąca zobowiązana jest do zapłaty ww. podatków jako właściciel tych nieruchomości, a ich ustalenie jest zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Według skarżącej, nie powinna być uznana za podatnika, gdyż działki znajdują się na obszarze terenu górniczego, pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy – zakładu górniczego i nie jest na nich prowadzona działalność rolnicza, lecz górnicza działalność gospodarcza. Skarżąca zakwestionowała zapisy ewidencji gruntów i budynków, podnosząc, że są one niewiążące dla wszystkich działek położonych w obrębie 210 [...] – [...], na których położona jest kopalnia gazu oraz znajdują się związane z nią budowle, w tym sieci przesyłu gazu. W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać organom podatkowym, które ustalając wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k., dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą m.in. wymiaru podatków. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ podatkowy I instancji ustalający wysokość zobowiązania w podatku rolnym, czy od nieruchomości, nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Na mocy art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1994r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. 2013, poz. 1371 - dalej: u.p.r.), dane z ewidencji gruntów i budynków są wręcz elementem materialnoprawnym ustawowej definicji przedmiotu opodatkowania tym podatkiem. Z mocy powyższego przepisu oraz funkcjonalnie z nim związanego art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k. organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku został ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego przykładem są wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. II FSK 1243/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Lu 684/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. III SA/Po 363/09 (dost. CBOiS). Słusznie zatem stwierdziły orzekające w niniejszej sprawie organy, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący, zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Ma on przy tym moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika – podważenie tych danych bądź ich zmiana mogą nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do tych działań w przepisach u.p.g.i.k., ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz 454). Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą (np. wyroki NSA z dnia 11 lipca 2012r., sygn. akt II FSK 2632/10, z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, dost. CBOIS). Niemniej jednak domniemania, z jakich korzysta wzmiankowany wyżej dokument urzędowy jako dowód o podwyższonej mocy dowodowej, są domniemaniami wzruszalnymi. Świadczy o tym treść przepisu art. 194 § 3 O.p. dopuszczającego możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Podkreślenia wymaga, że możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015., sygn. akt II FSK 235/13, dost. CBOIS). Zasada bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa takie mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Skarżąca nie wskazała dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów. W skardze ogólnie podniosła jedynie ogólnikowo, że ewidencja geodezyjna nie wiąże organu w postępowaniu podatkowym z uwagi na istniejące rozbieżności pomiędzy stanem zapisanym w ewidencji a stanem rzeczywistym. W ocenie Sądu, skarżąca kwestionując zapisy ewidencji gruntów dotyczące należących do niej działek odnośnie klasyfikacji tych gruntów jako rolnych, nie wykazała w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 O.p., że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany. W ocenie Sądu, słusznie organy podatkowe uznały skarżącą za podatnika podatku od nieruchomości, rolnego oraz leśnego w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego jako właściciela działek ewidencyjnych nr 159, 160 (następnie nr 160/2) oraz 166, stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.o.l., art. 3 ust. 1 u.p.r. i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 374 ze zm., dalej: u.p.l.), zgodnie z którymi, w zakresie adekwatnym do realiów sprawy, podatnikami podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości i gruntów lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości i gruntów lub lasów. Należy wskazać, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006r. PGNiG uzyskała jedynie prawo do założenia i przeprowadzenia przez działki skarżącej gazociągów przesyłowych, ograniczając w tym zakresie prawo korzystania z tych nieruchomości przez ich właścicieli. Z tej decyzji bezsprzecznie wynika, że jest to ograniczone prawo do korzystania z nieruchomości w granicach z niej wynikających, w celu skorzystania z nich przez PGNiG na czas potrzebny do realizacji zamierzania budowlanego, dla którego konieczne jest prawo wejścia na te nieruchomości. Uzyskanie ograniczonego prawa do korzystania z nieruchomości nie świadczy o tym, że taki podmiot uprawniony stał się posiadaczem samoistnym gruntu. Należy bowiem odróżnić posiadacza samoistnego władającego gruntem "jak właściciel", a więc wypełniającego elementy woli i akty władania danym gruntem w zakresie właścicielskim, posiadającego grunt z zamiarem "posiadania go dla siebie" od posiadacza zależnego, który posiada jedynie wolę posiadania danego gruntu w jakimś zakresie, nie kwestionując, że kto inny jest jego właścicielem. Posiadacz zależny nie włada gruntem jak właściciel, ale jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (art.336 kc). Niewątpliwie posiadaczem zależnym rzeczy jest osoba, której przysługuje wskazane aktualnie w art. 3051 kc prawo służebności przesyłu. Prawo takie polega na tym, że przedsiębiorca może wybudować lub być właścicielem urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 kc i korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Może on więc wybudować linię przesyłową na cudzym gruncie (np.: gazociąg, linię kablową itp.) i korzystać z tego gruntu w zakresie korzystania z tej linii (tych urządzeń). Takie korzystanie z nieruchomości nie będzie stanowiło o jej posiadaniu samoistnym ale będzie mogło wyczerpywać jedynie znamiona posiadania zależnego. Przedsiębiorca nie chce korzystać z działki jak właściciel ale jedynie jako osoba posiadająca służebność przesyłu, czyli typowy posiadacz zależny. Przez sam fakt wybudowania na działce Podatniczki gazociągu zakład górniczy nie staje się posiadaczem samoistnym działki. Również pozostawanie działek w zakresie oddziaływania zakładu nie pozwala na wysnucie wniosku o posiadaniu samoistnym działki. Powodowanie immisji na grunty sąsiednie nie tworzy bowiem z podmiotu ich dokonujących posiadacza samoistnego tych gruntów, a jedynie może rodzić uprawnienie właściciela tych gruntów do uzyskania stosownego zadośćuczynienia. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że jedynie na części działki nr 166 (w tzw. pasie montażowym 900m2) były prowadzone prace budowlano-montażowe w czerwcu 2011r. Nie były to jednak czynności właścicielskie, lecz działania podmiotu korzystającego z prawa do wejścia na nieruchomość dla realizacji określonego celu i na podstawie zezwolenia właściwego organu. Natomiast na działkach nr 159 i 160/2 zachodzi jedynie strefa kontrolna od wybudowanych na działce nr 157 gazociągów. Postępowanie dowodowe, w tym przeprowadzony dowód z oględzin nieruchomości wykazało, że na wskazanych działkach nie ma budowli zakładu górniczego. Powyższe ustalenia dowodowe potwierdzają słuszność postawionej w toku postępowania tezy, że PGNiG S.A. nie jest posiadaczem samoistnym spornych działek. Zdaniem Sądu, zamieszczenie gazociągu nie wyłącza praw właścicielskich skarżącej i nie ma przełożenia na kwestie podatkowe związane z własnością nieruchomości. Skarżąca w związku z tym nie wyzbywa się prawa własności, a ewentualne przeszkody czy ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości mogą być podstawą dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych. Zaznaczyć również należy, że podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego, co oznacza, że obowiązek jego zapłaty wiąże się z samym faktem własności (posiadania) nieruchomości i nie ma znaczenia, czy nieruchomość ta jest wykorzystywana przez właściciela (posiadacza), ani też sposób jej ewentualnego wykorzystywania. W związku z powyższym bez znaczenia pozostają podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące niekorzystania z nieruchomości z obawy przed znajdującym się pod ziemią gazem. Prawidłowe jest również stanowisko organów podatkowych odnośnie braku zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej. Jak już wskazano, postępowanie dowodowe wykazało, że na opodatkowanych nieruchomościach nie były faktycznie wykonywane czynności, które składałyby się na prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga również, że przyjęcie przeciwnego stanowiska – które prezentuje skarżąca - nie doprowadziłoby do przerzucenia obowiązku podatkowego na PGNiG S.A. Przeciwnie, podatnikiem nadal pozostałaby skarżąca figurująca jako właściciel działek w ewidencji gruntów i budynków, jak również deklaracji o gruntach, nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej przez samą skarżącą. Ponadto jak słusznie zauważa organ podatkowy, przyjęcie stanowiska skarżącej, że przedmiotowe nieruchomości są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej oznaczałoby konieczność zastosowania wyższej stawki podatku, tj. jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co w konsekwencji pogorszyłoby sytuację skarżącej, prowadząc do naruszenia zakazu reformationis in peius. Sąd nie dostrzegł uchybień, które świadczyłyby o naruszeniu przez organy podatkowe wskazanych przez skarżącą przepisów Konstytucji RP. W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji i skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło