I SA/Rz 1077/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych na 2006 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem skierowanym do tutejszego Sądu A. P. ( dalej: Skarżący ), reprezentowany przez fachowego pełnomocnika domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonej przez siebie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych na 2006 r. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że zaskarżona decyzja wzbudza liczne wątpliwości prawne w zakresie jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto pełnomocnik wskazał, że w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że przepisy P.p.s.a. nakładają na Skarżącego obowiązek uprawdopodobnienia, a tym bardziej udowodnienia) określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego do tego Sądu aktu lub czynności. Do Skarżącego – w świetle treści analizowanego przepisu – należy, jak wskazał, jedynie złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Pojęcie wniosku należy jednak rozumieć ściśle, jako zgłoszenie samego żądania i odróżnić od uzasadnienia wniosku oraz od udowodnienie czy też uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę wniosku. Powołał się na glosę do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, Teza nr 1, 51604/1). Podkreślił, że organ administracji publicznej powinien wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w każdym przypadku, gdy jego zdaniem istnieje taka potrzeba, lub gdy przemawiają za tym argumenty podniesione przez skarżącego, a nie występują negatywne przesłanki wstrzymania wykonania decyzji ( Knysiak – Molczyk Hanna, artykuł: Wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Teza nr 1, 53594/1). Dodatkowo zaznaczył, że do uzasadnionych przypadków wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nauka zalicza: prawdopodobieństwo wadliwości decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a: wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże – zgodnie z § 3 tego artykułu - na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w §1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem nie mającym zastosowania w przedmiotowej sprawie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania; dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Zasadą jest, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, ustawa daje jednak sądowi możliwość podjęcia takiego rozstrzygnięcia, w razie zaistnienia w rozpatrywanej sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki umożliwiające wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym zaskarżonego aktu nie odwołują się w żaden sposób do merytorycznej zasadności działań podjętych w toku postępowania administracyjnego, co uzasadnia przyjęcie stanowiska, że wstrzymanie wykonania decyzji trzeba rozpatrywać w kategoriach wyjątku od zasady przewidzianej w art. 61 § 1 P.p.s.a., a w związku z tym wykładni § 3 powołanego przepisu należy dokonywać ściśle (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. I FZ 101/12 to i pozostałe orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl). Sąd nie zgadza się w związku z tym z podnoszonym przez pełnomocnika argumentem, że przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu może być prawdopodobieństwo wadliwości decyzji. Kryterium ocenne zawarte w cytowanym przepisie nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Przyjmuje się, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona poprzez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 niepubl. – Lex Polonica). Uprawdopodobnienie istnienia zagrożenia niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków obciąża wnioskodawcę, jako wywodzącego z danej czynności skutki prawne. Nie chodzi przy tym o posłużenie się użytymi przez ustawodawcę zwrotami tj. "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" czy też "spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków" lecz o wskazanie okoliczności, które pozwolą na ocenę, że w istocie mamy do czynienia z jedną z opisanych w tym przepisie sytuacji. Tytułem przykładu Sąd powoła jedynie kilka z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzających to stanowisko: "To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę". ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 542/15). "Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy". ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1392/14). "Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków". ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1205/14). Jest to utrwalona linia orzecznicza. W ocenie Sadu nie pozostaje z nią w sprzeczności powołane przez pełnomocnika postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wydając to postanowienie Sąd zwrócił uwagę na to, że w niektórych przypadkach okoliczności sprawy wskazują na to, że wykonanie decyzji może spowodować skutki określone w tym przepisie i w takiej sytuacji Sąd powinien wziąć pod rozwagę również i te okoliczności, choćby nie zostały powołane przez skarżącego. Przedmiotem wniosku była uchwała Rady Powiatu w przedmiocie przyłączenia Centrum Rehabilitacyjno-Ortopedycznego. W ocenie Sądu zawartą w tym postanowieniu tezę należy interpretować w ten sposób, że jeżeli z decyzji w sposób oczywisty wynika, że jej wykonanie spowoduje zmiany w świecie zewnętrznym, których odwrócenie nie będzie możliwe bez poniesienia nadmiernego wysiłku, to Sąd, pomimo nie podniesienia tych argumentów przez skarżącego, może taki wniosek uwzględnić. Z taką sytuacją niewątpliwie będziemy mieli do czynienia w sprawach dotyczących np. pozwolenia na budowę, czy rozbiórki budynku. Nie odniesie ona natomiast takiego skutku w sprawach dotyczących zobowiązań pieniężnych. Taki charakter zobowiązania powoduje, że jego wykonanie z natury rzeczy ma charakter odwracalny, gdyż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania. (por. postanowieniu NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt: I FSK 547/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W takich sprawach na Skarżącym będzie spoczywał obowiązek uprawdopodobnienia istnienia jednej z przesłanek określonych w przepisie. W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącego nie wskazał, żadnych okoliczności. Zatem wobec braku wiedzy o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również wobec braku możliwość zweryfikowania tej wiedzy w oparciu o jakiekolwiek informacje i dokumenty Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.