I SA/Rz 190/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-06-12

Skład orzekający: Piotr Popek, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się równolegle postępowania karno-skarbowe lub postępowanie dotyczące osoby fizycznej, a także z uwagi na stan zdrowia skarżącego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowania karno-skarbowe oraz postępowanie dotyczące osoby fizycznej nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ ich wynik nie jest bezpośrednio uwarunkowany rozstrzygnięciem tych postępowań, a jedynie pośrednio może wpływać na ustalenia faktyczne. Ponadto, stan zdrowia skarżącego, udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi, nie dowodzi utraty zdolności do czynności prawnych, co jest warunkiem zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący G.W. został objęty postępowaniem w sprawie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu Spółki R. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT. Skarżący wnioskował o zawieszenie tego postępowania, argumentując, że jego wynik jest uzależniony od rozstrzygnięć w równoległych postępowaniach karno-skarbowych oraz postępowaniu dotyczącym jego jako osoby fizycznej. Ponadto, powołał się na zły stan zdrowia uniemożliwiający mu udział w czynnościach procesowych. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia postępowania, uznając, że wskazane okoliczności nie spełniają przesłanek zawieszenia określonych w Ordynacji podatkowej. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę zawieszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi G. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2025 r. nr 1801-I E W.4123.10.2024 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka Zarządu Spółki R. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2018r. oraz styczeń, luty i marzec 2019r. wraz ze spółką oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 13 lutego 2025 r. nr 1801-IEW.4123.20.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu zażalenia G.W.(skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w {...}(dalej: NUS) z 21 listopada 2024 r. nr 1813-SEW.4123.8.2024 w sprawie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządy "R" sp. z o.o. (dalej: Spółka) za zaległości Spółki wraz ze Spółką z tytułu podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w {...}postanowieniem z 18 października 2024 r. wszczął wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządy "R" sp. z o.o. wraz z tą spółką za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2018 r. oraz styczeń, luty, marzec 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Pismem z 28 października 2024 r. podatnik zwrócił się do NUS o zawieszenie ww. postępowania. Podniósł, że rozstrzygnięcie powyższego postępowania podatkowego jest uzależnione od ustaleń dokonanych w odrębnych postępowaniach karno-skarbowych (sygn. {...} oraz{...}) oraz postępowania prowadzonego wobec niego jako osoby fizycznej (znak sprawy{...}). Wyjaśnił, że ww. postepowania dotyczą tych samych zdarzeń, tych samych transakcji oraz okoliczności związanych z działalnością Spółki. Podniósł, że wynik tych postępowań może mieć kluczowe znaczenia dla ustalenia jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki. Ponadto wskazał na ciężką sytuację zdrowotną (zaburzenia lękowe i adaptacyjne), której skutkiem jest niemożność uczestnictwa w czynnościach procesowych. Postanowieniem z 21 listopada 2024 r. NUS odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządy Spółki wraz ze Spółką za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu Spółki wraz z tą spółką za jej zaległości podatkowe jest postępowaniem całkowicie odrębnym od postępowań karno-skarbowych oraz postępowań podatkowych prowadzonych w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego podatnika jako osoby fizycznej, nie jest płaszczyzną do kwestionowania decyzji wymiarowej wymierzającej Spółce zobowiązania podatkowe czy też ustaleń powziętych w postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec podmiotu. Również podniesione we wniosku o zawieszenie postępowania względy zdrowotne skarżącego, zdaniem organu, nie wykluczają możliwości aktywnego uczestnictwa w postępowaniu podatkowym, gdyż istnieje kilka kanałów komunikacji z Urzędem Skarbowym m.in. usługa e-urząd skarbowy, czyli Profil Zaufany. Ponadto podatnik nie ma obowiązku osobistego uczestnictwa w postępowaniu podatkowym i może działać przez pełnomocnika. Na powyższe postanowienie NUS podatnik złożył zażalenie. W wyniku jego rozpoznania DIAS postanowieniem z 13 lutego 2025 r. nr 1801-IEW.4123.10.2024 utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał na regulację prawną dotyczącą zawieszenia postępowania wynikającą z art. 201 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej: O.p.). Podkreślił, że przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., na którą powołuję się skarżący, dotyczy takiej sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ czy sąd. Zdaniem DIAS w przedmiotowej sprawie nie jest zasadne zawieszenie postępowania z uwagi na prowadzone równolegle postępowania karno-skarbowe, na które skarżący wskazuje, gdyż prowadzenie postępowania w sprawach karno- skarbowych nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy zakończenie postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie; wynik tego postępowania nie przesądza bowiem o braku odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki wraz ze Spółką za niezapłacony przez nią podatek od towarów i usług. Organ wyjaśnił, że można dostrzec co najwyżej pośredni związek pomiędzy wskazanym przez podatnika postępowaniem karnym skarbowym (sygn. sprawy{...}) a prowadzonym wobec niego postępowaniem w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku od towarów i usług, jako że podejrzenie czynu związane jest z tym samym rodzajem podatku oraz obejmuje okres od stycznia 2018 r. do kwietnia 2019 r., tj. także miesiące, co do których prowadzone było postępowanie podatkowe. Zdaniem organu odwoławczego jednak pośredni związek sprawy karnej skarbowej ze sprawą wszczętą postanowieniem NUS z 18 października 2024 r. nie powoduje, że ma ona charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W ocenie organu odwoławczego wynik procedowanego w trybie karnym skarbowym postępowania nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka Spółki. DIAS podkreślił, że postępowanie karne jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego - charakteryzują go inne rygory oraz zasady, którymi się kieruje, inny jest także jego cel - ustalenie winy w znaczeniu karnym. Wynik postępowania karnego - np. uznania oskarżonego za winnego bądź jego uniewinnienie - nie uwalnia od odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe podatnika (spółki z o.o.) jednej ze stron (prezesa zarządu) tego postępowania. Z kolei prowadzone wobec podatnika jako osoby fizycznej postępowanie podatkowe (zakończone decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej 10 października 2024 r. nr 1801-IOV-2.4103.28.2023) ma na celu ustalenie prawidłowości rozliczeń skarżącego jako osoby fizycznej z budżetem państwa. Organ wskazał, że niewykluczone jest oczywiście, że pomiędzy postępowaniem podatkowym w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej a postępowaniem karnym, czy też postępowaniem podatkowym dot. indywidualnie prowadzonej przez skarżącego działalności - może wystąpić związek faktyczny, bowiem w tych sprawach postępowanie dowodowe może zmierzać do wyjaśnienia tych samych okoliczności. Związek taki nie implikuje jednakże konieczności zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego ani odrębnie prowadzonego postępowania podatkowego wobec skarżącego jako osoby fizycznej. W ocenie organu odwoławczego, zakończenie spraw karno-skarbowych prowadzonych wobec podatnika (sygn. akt:{...} ,{...}) oraz postępowania prowadzonego wobec podatnika jako osoby fizycznej (znak sprawy:{...} ) - nie będzie stanowiło zagadnienia wstępnego, które umożliwi rozstrzygnięcie przez organ podatkowy sprawy w postępowaniu w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatnika za zaległości Spółki wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Nie będzie więc okolicznością dającą podstawę do zawieszenia postępowania w trybie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Odnosząc się do podniesionego przez podatnika braku zdolności do udziału w czynnościach z uwagi na stan zdrowia organ podkreślił, że podatnik nie przedłożył prawomocnego orzeczenia sądu w przedmiocie ubezwłasnowolnienia zaś kopie załączonych do zażalenia oraz do wniosku o zawieszenie postępowania zaświadczeń lekarskich nie dokumentują utraty przez podatnika zdolności do czynności prawnych i nie stanowią podstawy do zawieszenia w oparciu o art. 201 § 1 pkt 4 O.p. Podatnik nie zgodził się z rozstrzygnięciem DIAS z 13 lutego 2025 r. i wniósł na nie skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez błędne uznanie, że postępowania karno-skarbowe prowadzone przeciwko niemu pod sygn. {...}i {...}nie stanowią zagadnienia wstępnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, tymczasem postępowania te dotyczą tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, a ich wynik może mieć kluczowe znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności podatkowej; 2. art. 201 § 1 pkt 4 O.p., poprzez błędne uznanie, że stan zdrowia psychicznego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania, pomimo zaświadczeń lekarskich oraz rozstrzygnięć Prokuratury Okręgowej {...}potwierdzających niezdolność do udziału w czynnościach procesowych; 3. art. 121 § 1 oraz art. 123 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niegwarantujący rzeczywistego prawa do obrony, co skutkuje rażącym naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasad rzetelnego postępowania administracyjnego; 4. art. 138 § O.p., poprzez zaniechanie wyznaczenia kuratora w sytuacji, gdy stan zdrowia uniemożliwia skuteczne uczestnictwo w postępowaniu i obronę praw - co potwierdził też niezależnie inny organ publiczny (Prokuratura), 5. zasady ne bis in idem, wynikającej z art. 2 Protokołu nr 7 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok TSUE z 26 lutego 2013 r. sygn. C-617/10), poprzez równoczesne prowadzenie postępowań podatkowych oraz postępowań karnych skarbowych dotyczących tych samych transakcji, 6. art. 108 § 2 O.p. wobec faktycznego wszczęcia postępowania dotyczącego ustalenia odpowiedzialności w zw. z art 107 O.p., przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki. - wobec faktu, że czynności w sprawie były prowadzone poza przypisanym trybie co najmniej od kwietnia 2024 r. jeszcze przed wszczęciem egzekucji wobec Spółki, 7. art. 32 Konstytucji RP, poprzez nierówne traktowanie jako strony postępowania oraz kreowanie przewagi organu wobec prowadzenia czynności w sprawie przed wszczęciem postępowania na długo przed spełnieniem przesłanek warunkujących odpowiedzialność osoby trzeciej (w zw. z art 116 O.p.) co prowadzi do sytuacji, w której nie ma faktycznej możliwości skutecznej obrony przed zarzutami organu podatkowego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1.uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, 2. zobowiązanie organu podatkowego do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowań karno-skarbowych prowadzonych przez Prokuraturę Okręgową w{...} oraz wydania prawomocnych rozstrzygnięć w tych sprawach, 3. zobowiązanie organu do wystąpienia do sądu o wyznaczenie kuratora, 4. ewentualnie- stwierdzenie naruszenia prawa i zobowiązanie organu podatkowego do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wpływu postępowań karnych skarbowych na odpowiedzialność podatkową. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę w trybie uproszczonym - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organy podatkowe nie naruszyły bowiem prawa w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do przesądzenia prawidłowości rozstrzygnięcia organu w kwestii nieuznania przedstawionych przez skarżącego okoliczności za spełniające przesłankę zawieszenia postępowania w rozpatrywanej sprawie. W ocenie skarżącego wynik postępowań karno-skarbowych (syg. {...}oraz{...}) oraz postępowania prowadzonego wobec niego jako osoby fizycznej (znak sprawy{...}) może mieć kluczowe znaczenia dla ustalenia jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zobowiązania Spółki., co spełnia przesłanki do zawieszenia postepowania z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zdaniem skarżącego również stan jego zdrowia stanowi przeszkodę uniemożliwiająca mu udział w postępowaniu co zgodnie z art. 201 § 1 pkt 4 O.p. stanowi przesłankę zawieszenia postepowania podatkowego. Organy nie podzieliły stanowiska skarżącego o istnieniu przesłanek do zawieszenia postepowania podatkowego w sprawie jego odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządy Spółki za zaległości Spółki wraz ze Spółką z tytułu podatku od towarów i usług, a ocena ta jest zdaniem Sądu w pełni uzasadniona. Należy wskazać, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wskazaną regulację należy interpretować ściśle jako wyjątek od zasady szybkości i ciągłości postępowania. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nieprzesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W konsekwencji wymóg obligatoryjnego zawieszenia postępowania z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. ma miejsce tylko wówczas, gdy organ orzekający w sprawie nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania głównego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wyjaśniono, że zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny; przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być zaś ustalenia faktyczne. Nie mają charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. ustalenia faktyczne, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania np. karnego mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia sprawy karnej, ponieważ wynik postępowania karnego nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika (zob. np. wyroki NSA: z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3042/13; z 22 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 524/12, z 14 stycznia 2011 r. I FSK 241/10). W ocenie Sądu postępowania karno-skarbowe (syg. {...}oraz{...}) oraz postępowanie prowadzone wobec podatnika jako osoby fizycznej (znak sprawy{...}), nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Nie wystąpiła zatem obligatoryjna przesłanka do zawieszenia postępowania na wskazanej podstawie prawnej, bowiem brak jest bezpośredniego związku pomiędzy sprawą podatkową, a więc przypisaniem podatnikowi odpowiedzialności podatkowej, a wskazanym postępowaniem karnym. Natomiast bezsprzecznie istniejący związek pomiędzy wskazanymi postępowaniami nie jest wystarczający do uznania wyniku postępowania karnego za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Podkreślić należy, że postępowanie podatkowe ma charakter autonomiczny, a jego wynik nie jest uzależniony od wyników postępowania karnego. Sąd w pełni akceptuje pogląd doktryny, że ustaleń w postępowaniu podatkowym w zakresie stanu faktycznego dokonuje organ podatkowy, a nie organy ścigania i sąd powszechny. Wyrok wydany w postępowaniu karnym przesądza o fakcie popełnienia przestępstwa, winie i karze. Okoliczności te mogą wynikać wyłącznie z wyroku sądu karnego. Z zagadnieniem wstępnym mielibyśmy do czynienia wyłącznie wówczas, gdyby skutki podatkowe danej sytuacji zależały od faktu skazania za przestępstwo, winy lub wymiaru kary. Jeżeli natomiast ustalenia wyroku karnego będą dotyczyć okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia postępowania przed organami podatkowymi, może to stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa stanowi dla innych organów i sądów wiążące ustalenie w zakresie winy skazanego. Jednakże związanie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego należy odróżnić od zagadnienia wstępnego (L. Etel, Komentarz do art. 201 o.p., Wyd. LEX 2024). Z przedstawionych wyżej względów organy podatkowe nie naruszyły zasady prawnej ne bis in idem. Wskazać należy, że przepis art. 116 O.p., na podstawie którego prowadzono postępowanie podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącego, nie jest przepisem karnym i nie może być oceniany w kontekście powyższej zasady. Postępowanie w tym przedmiocie jest ostatnim etapem odpowiedzialności członków zarządu za rozliczenia podatkowe spółki z o.o., nie kończy się ono nałożeniem sankcji administracyjnej lecz orzeczeniem o odpowiedzialności za zaległości podatkowe osoby prawnej. Nie nastąpiło więc żadnego rodzaju powielenie sankcji przez organ podatkowy. Organ podatkowy słusznie zauważa, że z przywołanych przez skarżącego odrębnych od siebie postępowań, jedynie postępowania karne skarbowe zakończyć się może nałożeniem przewidzianej ustawowo sankcji karnej. Nie są równoważne z taką sankcją konsekwencje wynikające z zakończenia przez organ podatkowy postępowań prowadzonych w stosunku do skarżącego jako członka zarządu w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki (nr spraw {...}i{...}), ani też postępowania, w której stroną jest "R" G.W. (nr spraw:{...},{...}). Odnosząc się natomiast do sformułowanego przez skarżącego zarzutu, błędnego uznania przez organ, że jego stan zdrowia nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania wskazać należy, że z treści art. 201 § 1 pkt 4 O.p. wynika że jeżeli w toku postępowania strona bądź jej przedstawiciel ustawowy utracą zdolność do czynności prawnych, organ jest zobowiązany do zawieszenia postępowania podatkowego. W przypadku osoby fizycznej następuje to, gdy sąd powszechny wyda wobec niej orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu, a to orzeczenie stanie się prawomocne. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżący nie przedłożył prawomocnego orzeczenia sądu w przedmiocie ubezwłasnowolnienia. Kopie załączonych do akt sprawy zaświadczeń lekarskich stwierdzają jedynie zaburzenia adaptacyjne i lękowe, lecz nie dokumentują utraty przez podatnika zdolności do czynności prawnych. Nie stanowią więc podstawy do zawieszenia w oparciu o art. 201 § 1 pkt 4 O.p. Z kolei dołączonego do skargi postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w {...}z dnia 11 grudnia 2024 r. o zawieszeniu śledztwa w sprawie {...}r. wynika, że sądowa opinia psychiatryczno-psychologiczna z dnia 15 listopada 2024 r. wyszczególnia jedynie czynności w jakich skarżący nie może mieć udziału tj. przesłuchań czy konfrontacji a zatem również nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania. Podkreślić należy, że skarżący, mimo wielokrotnego powoływania w toku postępowania kwestii stanu zdrowia nie ustanowił pełnomocnika, lecz jak wynika z akt sprawy samodzielnie formułował pisma, stawiał zarzuty, powołując się na przepisy prawa, co dowodzi, że działał z rozeznaniem i dodatkowo pozwala to poddać w wątpliwość tezę, że stan jego zdrowia wymagał wstrzymania się przez organ od kontynuowania prowadzonego postępowania podatkowego. Za nieuzasadnione należy zatem. uznać zarzuty naruszenia art. 121 § 1 oraz 123 O.p. Reasumując stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 i art. 201 § 1 pkt 4 O.p., zatem zarzut naruszenia ww. przepisów należy uznać za bezzasadny. Sąd w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej postanowienia argumentację i zajęte w nim stanowisko. Organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w zakresie podstaw zawieszenia oraz poddał prawidłowej analizie zagadnienie przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia. Wszystko to znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które, wbrew twierdzeniom skarżącego, odpowiada wymogom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut zaniechania powołania kuratora z uwagi na stan zdrowia uniemożlwiający skuteczne uczestnictwo w postępowaniu i obronę praw. Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie wystąpił obowiązek powołania dla skarżącego kuratora. Wskazać należy, że pozbawienie, bądź ograniczenie zdolności do czynności prawnych (warunkujące powołanie kuratora - zgodnie z art. 138 § 1 O.p.), następuje dopiero w wyniku orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu całkowitym lub częściowym (vide np. wyroki Sądu Najwyższego z 23 września 1999 r., sygn. akt II UKN 131/99 oraz NSA: z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1827/13, z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 2050/15). W aktach sprawy brak jest prawomocnego orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu. Z kolei sformułowany zarzut naruszenia art. 108 § 2 O.p. wobec faktycznego wszczęcia postępowania dotyczącego ustalenia odpowiedzialności w zw. z art 107 O.p., przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki - wobec faktu, że czynności w sprawie były prowadzone poza przypisanym trybie co najmniej od kwietnia 2024 r. jeszcze przed wszczęciem egzekucji wobec Spółki nie mieści się w katalogu przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 i § 1a O.p. dotyczących zawieszenia postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło