I SA/Rz 378/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-10-11

Skład orzekający: Maria Serafin - Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien być rozpatrywany w oparciu o literalną wykładnię art. 87 PPSA, czy też należy przyjąć szerszą interpretację uwzględniającą możliwość zapoznania się z aktami sprawy przez pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, termin do wniesienia skargi kasacyjnej powinien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, nie później jednak niż od upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu. Literalna wykładnia art. 87 PPSA byłaby niewystarczająca i mogłaby postawić pełnomocnika z urzędu w gorszej sytuacji procesowej niż pełnomocnika wybranego przez stronę.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Po odrzuceniu jego skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został odmówiony. Następnie złożył sprzeciw od postanowienia odmawiającego prawa pomocy oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA przyznał mu prawo pomocy i ustanowił adwokata. Pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, argumentując, że termin powinien być liczony od momentu, gdy miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę kasacyjną z dnia 18 lipca 2013 r. sporządzoną przez A. W. 2. Przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 30 września 2013 r. sporządzonej przez adw. A. M.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin - Kosowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 85.180,15 zł. - postanawia- 1. odrzucić skargę kasacyjną z dnia 18 lipca 2013 r. sporządzoną przez A. W., 2. przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 30 września 2013 r. sporządzonej przez adw. A. M. I SA/Rz 378/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę A. W. na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 4 czerwca 2013 r. Następnie skarżący w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został rozpatrzony odmownie postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2013 r. W piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. skarżący złożył sprzeciw na ww. postanowienie oraz wniosek o przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wezwany o uzupełnienie braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, skarżący wniósł w piśmie z dnia 18 lipca 2013 r. skargę kasacyjną, którą podpisał osobiście. Po rozpoznaniu sprzeciwu, Wojewódzki Sąd administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 4 września 2013 r. do tutejszego Sądu wpłynęło zawiadomienie od Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu adw. A. M. na pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 30 września 2013 r. pełnomocnik ten – w imieniu skarżącego - wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2013 r. W uzasadnieniu powołał się na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym, w razie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest najpóźniej dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W związku z powyższym wskazano, że termin do przywrócenia terminu liczy się od momentu, w którym pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy ale nie wcześniej niż przed otrzymaniem pisma o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił również, że pismo Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu go pełnomocnikiem otrzymał w dniu 4 września 2013 r. Wraz z ww. wnioskiem złożono skargę kasacyjną na postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2013 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., określanej dalej jako ppsa) skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Należy więc uznać, że skarga kasacyjna z dnia 18 lipca 2013 r., którą skarżący sporządził osobiście, nie spełnia ustawowego obowiązku przymusu adwokacko – radcowskiego. Jest to brak nieusuwalny, dlatego też ww. skargę kasacyjną jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 178 ppsa. Odnośnie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, sporządzonej przez adwokata A. M. należy wskazać, że zgodnie z art. 85 i art. 86 § 1 ppsa, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednak gdy uchybienie terminowi nie było zawinione, można wnosić o jego przywrócenie. Przepis art. 87 § 1 ppsa wymaga, aby pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie, że w przypadku ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, poprzestanie na literalnej wykładni art. 87 ppsa byłoby niewystarczające, ponieważ oznaczałoby to, że termin do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej przez takiego pełnomocnika wynosiłby 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Taka wykładnia mogłaby uniemożliwić sporządzenie prawidłowej skargi kasacyjnej. Pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie można stawiać w gorszej sytuacji procesowej, niż pełnomocnika ustanowionego przez stronę w drodze wyboru. Temu ostatniemu służy bowiem termin 30 dni do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Należy więc przyjąć, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 ppsa, dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od daty zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia NSA: z 3.11.2006 r., I FZ 515/06; z 8.06.2009 r., I FZ 198/06; z 7.07.2009 r., II FZ 228/09; z 14.05.2009 r., II FZ 125/09 – orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w sprawie wyznaczenia adw. A. M. jako pełnomocnika A. W., zostało wydane w dniu 2 września 2013 r. Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną został złożony w dniu 2 października 2013 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) a więc w terminie 30 dni od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym należało uznać, że pełnomocnik skarżącego nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej a wniosek o jego przywrócenie wraz ze skargą kasacyjną został złożony w terminie otwartym do jego wniesienia. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło