I SA/Rz 6/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. I SA/Rz 6/12 UZASADNIENIE Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2011r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , wydanym na wniosek zobowiązanego J.G., uznał postępowanie co do żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych należnych do tytułów wykonawczych z dnia 8 czerwca 2010r. o podanych numerach za uzasadnione i ustalił łączną wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie 741,20 zł. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 17, art. 18 w związku z art. 64 oraz art. 64c § 7 i § 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 229 poz. 1954 z 2005r. z późn. zm./ - powoływanej dalej jako upea. Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez zobowiązanego J.G. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r. uchylił wymienione wyżej postanowienie i określił koszty egzekucyjne w kwocie 735,40 zł W uzasadnieniach powyższych postanowień podano, że wobec zobowiązanego J.G. prowadzone było przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat w P. a obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne /tytuły powyższe, kwoty należności za poszczególne okresy zostały szczegółowo podane/. Na podstawie powyższych tytułów zajęte zostały świadczenia rentowe zobowiązanego wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P., przy czym część tych tytułów została zrealizowana, a część była nadal przedmiotem postępowania /wydawane były także rozstrzygnięcia w związku z zarzutami składanymi przez zobowiązanego/, szczegółowe rozliczenie co do kosztów postępowania egzekucyjnego podano w tychże postanowieniach. Na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. i wniósł o uchylenie tego postanowienia jako wydanego z naruszeniem art. 64 § 6 upea. W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo przedstawił swoje stanowisko co do braku podstaw do obniżenia w zaskarżonym postanowieniu kosztów egzekucyjnych do kwoty 741,20 zł /czyli o 6 zł/ - w stosunku do kwoty obliczonej we własnym postanowieniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej przez podmiot nieuprawniony, nie posiadający legitymacji skargowej. Uzasadniając powyższy wniosek wskazał, że skarżący będący organem egzekucyjnym i organem I instancji, nie ma prawa do wniesienia skargi na orzeczenie organu II instancji, bo nie ma interesu prawnego – na potwierdzenie powołał się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach z dnia 27 stycznia 2011r. II FSK 2500/10, z dnia 28 grudnia 2010r. II FSK 2404/10, z dnia 18 września 2007r. II OSK 1225/06. W odniesieniu do złożonej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: W nadesłanych Sądowi aktach brak jest wszystkich dokumentów / na przykład wcześniejszych postanowień w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, wniosków, zarzutów i skarg wnoszonych przez zobowiązanego oraz wydawanych w związku z tym rozstrzygnięć/, niemniej jednak jak wynika z okoliczności podanych w uzasadnieniach wymienionych wyżej postanowień oraz z zalegających w aktach tytułów wykonawczych, przeciwko zobowiązanemu J.G. wystawionych zostało w dniu 8 czerwca 2010r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w P. szereg tytułów wykonawczych, w których jako organ egzekucyjny wskazano "Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych", a jako rodzaj należności- składkę na ubezpieczenie zdrowotne za podane okresy; na poczet tych należności zajęto świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w organie rentowym tj. Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P.. Z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnień wystąpił zobowiązany J.G. i – jak wskazano wyżej – postanowienie w tym przedmiocie wydał " Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w P.", czyli podmiot występujący zarówno jako wierzyciel, jako organ egzekucyjny i jako organ I instancji/ art. 19 § 4 w związku z art. 1a pkt. 7, pkt.11, pkt.13 upea/. Jak wynika z art. 64c § 7 upea, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego, natomiast z urzędu takie postanowienie wydaje tylko wówczas, jeśli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowieniem w tym przedmiocie przysługuje zażalenie a więc w konsekwencji na to postanowienie przysługuje także – co do zasady – skarga do sądu administracyjnego, co wynika z art. 3 § 2 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z 2002r. z późn. zm./ - powoływanej dalej jako ppsa. Należy jednak zauważyć, że generalna przesłanka uprawniająca do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wskazana została w art. 50 ppsa a mianowicie / pomijając wymienione w niej wprost podmioty jak prokurator itd./ uprawnienie takie posiada " każdy, kto ma w tym interes prawny" - § 1, a także " inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi" - § 2. W niniejszej sprawie nie wchodzi w grę szczególne uprawnienie wynikające z uregulowań ustawowych, a więc oceny wymaga kwestia, czy istotnie występująca w niniejszej sprawie strona skarżąca tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie działająca przez Dyrektora tegoż Oddziału, ma interes prawny do wniesienia skargi. Zarówno w literaturze prawniczej, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /a w tym w orzeczeniach powołanych w odpowiedzi na skargę/ , interes prawny rozumiany jest jako własna sprawa danego podmiotu tj. między indywidualnymi prawami i obowiązkami danego podmiotu a aktem zaskarżonym musi istnieć określony związek, tenże podmiot musiałby być stroną danego stosunku administracyjnego mającą własne prawa i obowiązki. Skoro w niniejszym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. działa z mocy upoważnienia ustawowego jako organ egzekucyjny a w konsekwencji uprawniony jest – i zobowiązany ze względu na złożony przez dłużnika wniosek – do wydania w I instancji postanowienia w przedmiocie kosztów, to nie może być równocześnie uprawniony do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji. Skoro bowiem działa jako organ posiadający określone ustawowe kompetencje do władczego rozstrzygania w przedmiocie kosztów, to nie może równocześnie działać jako strona tego postępowania uprawniona do kwestionowania rozstrzygnięcia we własnym interesie. Okoliczność, że strona skarżąca jest równocześnie wierzycielem egzekwowanych należności - i w określonych sytuacjach ma prawo do pobrania kosztów postępowania egzekucyjnego – wskazuje na istnienie pewnego rodzaju interesu faktycznego /np. ściągnięcie jak największej kwoty/, niemniej jednak podmiot ten działa, jak wskazano wyżej, jako organ orzeczniczy wykorzystujący wyłącznie przyznane mu kompetencje. W nawiązaniu do przytoczonych wyżej okoliczności, Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna, gdyż wnoszący ją podmiot nie ma interesu prawnego i w związku z tym skargę tę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 w związku z § 3 i art. 16 § 2 ppsa.