I SA/Rz 610/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka z o.o. z/s w B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 września 2024 r. nr 1801-IOD.4100.9.2024 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 r. - postanawia – odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi I SA/Rz 610/24 Uzasadnienie Do tut. sądu wpłynęła skarga "A" Spółki z o.o. z/s w B. (dalej: skarżąca) na opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 30 września 2024 r. Wraz ze skargą wniesiono o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej radca prawny B. K. podniósł, że zły stan zdrowia i nagłe dolegliwości chorobowe uniemożliwiłyby mu podjęcie jakichkolwiek czynności i doprowadziły do niezawinionego uchybienia terminu. W związku z silnym atakiem chorobowym przybywał na zwolnieniu lekarskim w dniach 5-20 listopada 2024 r. i nie miał możliwości wyręczenia się żadną osobą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a., w treści wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej 7 października 2024 r. droga elektroniczną. Termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie 6 listopada 2024 r. Skargę nadano w urzędzie pocztowym 27 listopada 2024 r. Brak winy w uchybieniu terminu uzasadniono chorobą pełnomocnika oraz przebywaniem na zwolnieniu lekarskim w dniach 5-20 listopada 2024 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności (przyczyna uchybienia terminu ustała 20 listopada 2024 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu złożono 27 listopada 2024 r.), co umożliwia jego merytoryczną ocenę. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku należy wskazać, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. O braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Miernik staranności jest podwyższony, gdy stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, mający świadomość nie tylko stosunkowej krótkości terminów do wykonania wezwań sądowych, ale przede wszystkim istotności konsekwencji uchybienia tym terminom (por. np. postanowienie NSA z 3 kwietnia 2024r. sygn. akt I FZ 65/24). W kategoriach braku zawinienia dopuszcza się co prawda pozostawanie w określonych stanach chorobowych, niemniej podkreśla się, że chodzi o nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Natomiast sama okoliczność nagłej choroby nie jest automatycznie związana z brakiem winy. Choroba może być zatem uznana za przesłankę ekskulpacyjną, tylko gdy wyklucza możliwość dokonania czynności procesowej bądź zlecenia tego innej osobie (por. postanowienia NSA z: 23 września 2014r., sygn. akt II GZ 540/14, 3 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 432/12). W przypadku zatem gdy powodem niemożności osobistego działania była choroba, należy wykazać nie tylko to, że uniemożliwiała ona osobiste działanie, ale i wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 25 października 2023 r. sygn. akt III OZ 522/23). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności wskazanych w przedmiotowym wniosku, Sąd uznał, że przedstawiona przez zainteresowanego na jego uzasadnienie argumentacja nie stanowiła dostatecznego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podziela stanowisko NSA, że nawet zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza dokonania czynności procesowej nadania pisma przez inną osobę (por. postanowienie NSA z 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt I FZ 65/24). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniono, że pełnomocnik nie miał możliwości posłużenia się inną osobą przy dokonaniu czynności. W przedłożonym zaświadczeniu lekarskim wskazano rozpoznanie: [...] - zwolniono od pracy. Z dokumentu tego nie wynika natomiast, że choroba wymagała leżenia. Ponadto jak wynika z informacji dostępnych w internecie, pełnomocnik wykonuje swe czynności zawodowe w ramach wieloosobowej kancelarii radców prawnych. W tych okolicznościach należy uznać, że stan zdrowia nie uniemożliwiał zaineresowanemu zlecenia czynności złożenia skargi innej osobie. Podkreślenia wymaga, że prowadzący kancelarię profesjonalny pełnomocnik powinien brać pod uwagę możliwość wystąpienia problemów zdrowotnych, które uniemożliwią mu wykonywanie czynności zawodowych. Pełnomocnik miał obowiązek takiego ukształtowania organizacji pracy w kancelarii, by w każdym czasie można było dokonywać czynności niezbędnych do ochrony jej interesów i zabezpieczyć się przed ujemnymi następstwami takiej sytuacji, jaka wystąpiła w sprawie. Na profesjonalnym pełnomocniku spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy własnej oraz osób, którymi się posługuje, by nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadne jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Nieuwagi lub zaniedbania nie można zaś kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób mówić o zachowaniu należytej staranności w organizacji pracy pełnomocnika w sytuacji, gdy naturalną konsekwencją niezdolności do pracy może być bezskuteczny upływ terminów do dokonania czynności procesowych, gdyż zaskarżona decyzja została przez pełnomocnika odebrana, skutkując rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi. Z przedstawionych względów, wobec nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił zgłoszonego wniosku.