I SA/Rz 714/06

WyrokWSA w Rzeszowie2008-05-20

Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa, gdy środek transportowy fizycznie nie istnieje lub został zezłomowany, mimo braku jego formalnego wyrejestrowania?
Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został formalnie wyrejestrowany. Okoliczności takie jak fizyczna likwidacja pojazdu, jego kradzież, zajęcie przez komornika czy niemożność użytkowania nie powodują wygaśnięcia obowiązku podatkowego, dopóki pojazd nie zostanie wyrejestrowany zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Decyzje organów podatkowych określające wysokość zobowiązania podatkowego w takich przypadkach mają charakter deklaratoryjny i są zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący K.L. kwestionował decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Burmistrza Miasta określające wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za lata 2001-2003. Skarżący twierdził, że od końca 1995 roku nie posiadał fizycznie pojazdów, które zostały zezłomowane i stanowiły zastaw bankowy, a także że decyzje podatkowe zostały wydane po wyrejestrowaniu pojazdów. Podniósł zarzuty dotyczące niespójności przepisów, braku możliwości wyrejestrowania pojazdów z powodu toczącego się postępowania karnego oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 20 maja 2008 r. spraw ze skarg K.L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2006r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za lata : 2001, 2002, i 2003. - oddala skargi - Trzema decyzjami z dnia [...] września 2006r. o nr [...], [...] oraz [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania K.L. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] maja 2006 r. znak [...], [...] oraz [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych odpowiednio za rok 2003 w kwocie 1 530 zł., za rok 2002 w kwocie 1 530 zł. oraz za rok 2001 w kwocie 1 820zł –– utrzymało w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. Organ ustalił, iż K.L. w latach 2001 - 2003 był właścicielem samochodu ciężarowego Jelcz o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy o numerze rejestracyjnym [...]. Jako właściciel tych środków transportowych zobowiązany był opłacać podatek od środków transportowych w określonych przepisami terminach. Obowiązku tego nie zrealizował w związku z czym organ podatkowy zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określił w drodze decyzji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2003 rok od pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] i [...] w łącznej kwocie 1 530,00 złotych, za rok 2002 w łącznej kwocie 1.530 zł. oraz za rok 2001 w łącznej kwocie 1 820 zł. W odwołaniu od powyższych decyzji podatnik podniósł, że od końca grudnia 1995 roku nie posiadał fizycznie przedmiotowych środków transportowych, gdyż osoba trzecia, w sposób bezprawny, uniemożliwiła mu korzystanie z nich. Nie mógł również wyrejestrować tychże pojazdów gdyż stanowiły one zastaw Banku PKO BP. Zarzucił również, iż w przepisach prawa podatkowego występuje rażąca niespójność za którą nie ponosi on odpowiedzialności oraz podniósł, iż wyjątkowość zaistniałej sytuacji pozwala na umorzenie występującego zadłużenia z tytułu podatku od środków transportowych. W kolejnym piśmie podał, iż zaskarżona decyzja została wydana po wyrejestrowaniu przez niego pojazdów, czego dokonał z dniem 28 marca 2006 roku i o czym powiadomił organ podatkowy oraz jednocześnie zarzucił nieprawidłowość w wydaniu decyzji która jego zdaniem, jako akt prawny nie może działać wstecz czyli rozstrzygać stanu faktycznego, który miał miejsce wcześniej. Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone decyzje, uznając działania organu I instancji za prawidłowe i zgodne z ustawową zasadą powszechności i równości opodatkowania. Organ odwoławczy powołał się na art. 9 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844, ze zm.) - zwanej dalej ustawą p.o.l.- zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany oraz art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wyszczególniającego enumeratywnie sytuacje, w których pojazd na wniosek właściciela podlega wyrejestrowaniu. Uznał za prawidłowe opodatkowanie podatnika figurującego w rejestrze jako właściciel środka transportowego, do czasu wyrejestrowania pojazdów, bez względu na przedstawione w odwołaniu szczególne okoliczności faktyczne. Organ uznał, iż stałe wyrejestrowanie pojazdu powoduje wygaśnięcie obowiązku w tym podatku i nie jest uzależnione ani od wyzbycia się pojazdu, ani też jego fizycznej likwidacji. Z kolei zajęcie przez komornika samochodu nie powoduje wygaśnięcia obowiązku podatkowego, chyba że na skutek takiego zajęcia właściciel środka wyrejestruje go z uwagi na stałe wycofanie z ruchu. Organ powołał się przy tym na stanowisko prezentowane w orzeczeniach NSA, rozstrzygające jednoznacznie, iż obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie, a zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. W związku z argumentami podnoszonymi przez Skarżącego organ podkreślił, że unormowania zawarte w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej są konsekwencją stosowania zasady samoobliczania, czyli spoczywającego na podatniku obowiązku dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej oraz spowodowania jej przewidzianych prawem skutków, i dotyczą działania organów podatkowych w razie stwierdzenia, oczekiwania lub podejrzenia niewykonania zgodnie z prawem (w całości lub części) zobowiązania podatkowego. Po potwierdzeniu, w drodze postępowania podatkowego, niedopełnienia obowiązku przez podatnika, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego w konkretnym podatku albo w wysokości innej niż wpłacona bądź wynikająca z deklaracji, albo w ogóle zamiast podatnika. Decyzja ta ma charakter korygujący w stosunku do działania (lub zaniechania) podatnika, które nie czyni zadość warunkom prawnie określonym. Dla zastosowania art. 21 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej nie ma znaczenia, czy podatnik uchybił przepisom poprzez niedopłacenie (bądź niezapłacenie), czy przez nadpłatę. Postępowanie podatkowe i decyzja, o których mowa w tych przepisach, odnosić się mogą do obu wymienionych sytuacji, z tym że konsekwencje działania organów podatkowych będą w efekcie zróżnicowane. Decyzja wydana na podstawie art. 21 § 3 lub § 4 Ordynacji podatkowej określa wysokość zobowiązania podatkowego w dacie jego powstania, a więc niezależnie od ewentualnych wpłat (w szczególności niepokrywających pełnej kwoty zobowiązania). Decyzja ta może zatem wskazywać zobowiązanie w części już, w dniu jej wydania, nieistniejące. Ustalenie relacji wysokości określonego w decyzji zobowiązania podatkowego do dokonanych płatności (i tym samym praktycznych konsekwencji w zakresie zaległości podatkowych) musi być dokonane przez samego podatnika. Organ uzasadnił, iż zawsze, kiedy postępowanie podatkowe wykaże niewykonanie lub nieprawidłowe, co do wysokości, wykonanie zobowiązania podatkowego przez podatnika organ zobligowany jest wydać odpowiednią decyzję. Postępowanie wszczyna się z urzędu (choćby inspiracja, np. w drodze dostarczenia stosownych informacji, pochodziła z zewnątrz) zgodnie z rozeznaniem posiadanym przez organ podatkowy. Konkludując, organ uznał za przedwczesne, argumenty przedstawione w odwołaniu, dotyczące braku możliwości użytkowania pojazdów oraz ograniczeń w dysponowaniu prawem własności, z uwagi na fakt, iż przed rozpoznaniem jakiegokolwiek wniosku podatnika o udzielenie ulgi w zapłacie zobowiązania, organ musi określić prawidłową wysokość zobowiązania. W skargach na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie podatnik wniósł o ich uchylenie oraz o skierowanie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego z zagadnieniem prawnym w celu stwierdzenia czy decyzje Burmistrza Miasta z [...] maja 2006r, w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych nie istniejących fizycznie w okresie obowiązywania ustawy p.o.l. oraz zdjętych z ewidencji przed wydaniem powyższych decyzji – są zgodne z art. 2 i art. 77 Konstytucji. Skarżący zarzucił, iż organ podatkowy nie wziął pod uwagę faktu, iż zaewidencjonowane i opodatkowane środki transportu zostały wyzłomowane i w okresie podatkowym fizycznie nie istniały, co wynika z uzasadnienia, dostarczonego do Urzędu Miasta, postanowienia Sądu Rejonowego, z 13 stycznia 2006r. sygn. akt II Kp 246/05. Zarzucił ponadto, iż decyzje Burmistrza określające wysokość podatku od środków transportowych z dnia 31 maja 2006r. opodatkowały pojazdy nieistniejące fizycznie w okresie podatkowym oraz nieistniejące ani fizycznie, ani ewidencyjnie w momencie wydawania decyzji. Podniósł również, iż doszło do naruszenia w postępowaniu administracyjnym wynikających z art. 8, 9 i 11 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071) - zwanego dalej k.p.a. - zasad: pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, celem doprowadzenia do wykonania decyzji bez środków przymusu. Skarżący zarzucił, iż nie poinformowano go o możliwości wyrejestrowania pojazdu po udokumentowaniu trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez jednoczesnej zmiany w zakresie prawa własności, którą to możliwość przedstawiono następnie w uzasadnieniu decyzji SKO. W piśmie procesowym z 2 listopada 2006r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z przesłuchania świadka J.W. na okoliczność daty wyzłomowania należących do podatnika środków transportowych, H.T. na okoliczność przedstawienia powodów pozostawienia przez PKO BP bez odpowiedzi wniosku podatnika o wyrażenie zgody na wyrejestrowanie środków transportu, oraz przesłuchania skarżącego na okoliczność ustalenia zakresu władztwa sprawowanego nad opodatkowanymi pojazdami. Ponadto wniósł o skierowanie w trybie 106 p.p.s.a. wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o posiłkowe rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego: czy art. 9 ustawy p.o.l. oraz art. 21 O.p. w części bezwzględnego żądania obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy środek transportu fizycznie nie istnieje, a do zdjęcia go z ewidencji istnieją formalne przeszkody, niezależne od właściciela są zgodne z art. 2, art. 77 i art. 79 Konstytucji. W odpowiedzi na skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Następnie w piśmie procesowym z dnia 6 maja 2008r. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów tj. wniosku do Urzędu Miasta o umorzenie podatku od środków transportowych, policyjnego pokwitowania zatrzymania dowodu rejestracyjnego, decyzji Starosty z dnia [...] marzec 2006r., nr [...], postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt II KP 246/05, zażalenia do Prokuratury Rejonowej z dnia 21.10.2005r., postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia 22.03.2005r., protokołu przesłuchania świadka J.W. z dnia 15.04.2005r. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji z uwagi na okoliczność, że w okresie dokonywano wymiaru podatku od środków transportowych opodatkowane pojazdy fizycznie nie istniały a podatnik nie miał możliwości ich wyrejestrowania, gdyż toczyło się postępowanie karne, które potem stało się podstawą wyrejestrowania pojazdów. Skarżący wniósł o uznanie przez Sąd, że podatek był niesłusznie nałożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) określanej dalej P.p.s.a., kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze. Skargi nie są uzasadnione. Stosownie do art. 8 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają m.in. samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton, samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton, ciągniki, przyczepy, naczepy. Według art. 9 ust. 1 ustawy, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych, będących właścicielami środków transportowych, jak również na jednostkach organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, na które taki środek jest zarejestrowany. W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca , w którym nastąpiło przeniesienie własności (art. 9 ust.3 p.o.l.). W przypadku pierwszej rejestracji obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek został zarejestrowany, natomiast w przypadku nabycia środka już zarejestrowanego obowiązek ten powstaje od pierwszego dnia następującego po miesiącu w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust.4 p.o.l.). Powołane przepisy dają podstawę do wysunięcia wniosku, że podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym, związanym z posiadaniem prawa własności. Istnienie prawa własności, jak i fakt, że pojazd jest zarejestrowany oznacza, że osoba figurująca w rejestrze jako właściciel pojazdu jest obciążona obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku od środków transportowych. Na poprawność tego wniosku wskazuje kolejny przepis omawianej ustawy. Z art. 9 p.o.l. wynika bowiem, że obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany. W stanie prawnym obowiązującym w latach 2001i 2002 art. 9 ust. 4 p.o.l. stanowi, że obowiązek ten wygasa z końcem miesiąca w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu tj. wyrejestrowany lub zbyty. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2003r. art. 9 ust. 5 p.o.l. stanowi, że obowiązek ten wygasa z końcem miesiąca w którym środek transportowy został wyrejestrowany . Nie budzi więc, wątpliwości że w myśl powołanego przepisu, wygaśnięcie obowiązku podatkowego jest następstwem wyłącznie wyrejestrowania środka transportowego. Wyrejestrowanie pojazdu zgodnie z art. 79 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z zm., zwanej dalej prawo o ruchu drogowym) następuje na wniosek właściciela w drodze decyzji uchylającej decyzję o wydaniu dla danego pojazdu dowodu rejestracyjnego. Dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych w drodze wyrejestrowania istotne jest więc wydanie decyzji o wyrejestrowaniu (wyrok WSA w Warszawie z 30 grudnia 2004r. sygn. akt III SA/Wa 332/04). Zatem dopóki pojazd nie zostanie wyrejestrowany, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 grudnia 2004r. sygn. akt III SA/Wa 442/04, niepubl., wyrok WSA w Poznaniu z 8 kwietnia 2004r. sygn. akt I SA/Po 1911/02 niepubl.). Ponieważ moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego został połączony z czynnością wyrejestrowania, zatem żadne inne okoliczności nie mogą skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie należy więc do nich niemożność użytkowania pojazdu przez właściciela i to bez względu na przyczynę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się już pogląd, że porzucenie pojazdu, bądź jego fizyczna likwidacja, brak możliwości faktycznego korzystania z zarejestrowanego środka transportowego np. wskutek zajęcia przez komornika czy kradzieży nie zwalnia z obowiązku podatkowego (wyroki NSA z 26 stycznia 1993r. sygn. akt SA/Wr 1468/92, ONSA 1993, nr 3 ; z 14 września 1994r, sygn. akt SA/Gd 1580/93, Wspólnota 1995r. nr 7, s. 24). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodnego wynika, że skarżący w latach 2001-2003 był właścicielem samochodu ciężarowego Jelcz o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy chłodniczej o numerze rejestracyjnym [...]. Decyzją Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2006r. pojazdy te zostały wyrejestrowane. Skarżący w odwołaniu jak i skardze podnosił, że w okresie podatkowym nie posiadał i nie użytkował tych pojazdów i że uległy one zezłomowaniu, a więc fizycznie nie istniały. W jego ocenie były to okoliczności, które nie pozwalały na wydanie decyzji o naliczeniu podatku od środków transportowych. Mając na względzie wyżej przedstawione regulacje prawne i utrwalone orzecznictwo sądowe w tym przedmiocie, zdaniem Sądu, dopóki nie doszło do wydania decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2006r. uchylającej decyzję o rejestracji ww. samochodu ciężarowego Jelcz i naczepy własności skarżącego, nie można stwierdzić, że ustał obowiązek w podatku od środków transportowych, nawet jeżeli te środki transportowe nie były już w posiadaniu skarżącego, nie były przez niego użytkowane i nawet jeżeli zostały fizycznie zlikwidowane przed wydaniem decyzji o wyrejestrowaniu. Brak więc podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego (art.8 i art.9 ust.1 i ust.5 p.o.l.) przez uznanie przez organy podatkowe, że skarżący był zobowiązany do zapłaty podatku od środków transportowych do dnia ich wyrejestrowania. Należy podkreślić, że ocena prawna wyprowadzona z zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzedzona została przeprowadzeniem postępowania podatkowego zgodnie z naczelnymi zasadami postępowania określonymi w art. 121, 122, 123, 187, 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej Ordynacją podatkową). Wbrew zarzutom skargi w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 8, 9 i 11 kpa. Po pierwsze postępowanie w sprawie podatkowej jest prowadzone na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a nie kodeksu postępowania administracyjnego. Po drugie nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych zawartej w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem obowiązkiem organu podatkowego jest zbadanie czy właściciel zarejestrowanego pojazdu podlegającego opodatkowaniu wywiązuje się z obowiązku podatkowego, a już poza jego kompetencją pozostaje, podnoszona w skargach, kwestia informowania o warunkach wyrejestrowania pojazdu zawartych przepisach prawa o ruchu drogowym. Nieuprawnione też jest twierdzenie skarg, że decyzje Burmistrza Miasta z dnia [...] maja 2006r. naruszają prawo opodatkowując pojazdy nieistniejące fizycznie i ewidencyjnie w momencie wydania tych decyzji. Zgodnie z art. 9 ust. 6 p.o.l. podmioty o których mowa w ust.1 są obowiązane składać, w terminie do 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych za dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru (...), odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego (...) w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności. Art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli w postępowaniu organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub części podatku, nie złoży deklaracji (...) organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jak wynika z akt sprawy skarżący w latach 2001-2003 nie dopełnił obowiązku samoobliczenia i zapłaty podatku od środków transportowych i nie złożył też deklaracji. Tym samym organy podatkowe obowiązane były na mocy art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej do wydania decyzji określających wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za w/w lata. Zobowiązanie w podatku od środków transportowych powstaje z mocy prawa. Tak więc decyzje organu podatkowego wydane na podstawie cyt. wyżej przepisu są decyzjami deklaratoryjnymi, nie mającymi wpływu na moment powstania zobowiązania podatkowego( por. wyrok WSA w Warszawie z 25 października 2007r. sygn. akt III SA/Wa 514/2007, LexPolonica nr 1619228). Słusznie więc podnosi organ odwoławczy, że decyzja wydana w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej powinna określać wysokość zobowiązania podatkowego w dacie jego powstania. W skardze i w piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2006r. skarżący zwrócił się do Sądu o skierowanie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego z zagadnieniem prawnym czy art. 9 p.o.l. oraz art. 21 Ordynacji podatkowej w części bezwzględnego żądania obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy środek transportu fizycznie nie istnieje, a do zdjęcia go z ewidencji istnieją formalne przeszkody niezależne od właściciela są zgodne z art. 2, art. 77 i art. 79 Konstytucji RP. Uzasadniając ten wiosek skarżący podniósł, że jego zdaniem decyzje Burmistrza Miasta z dnia [...] maja 2006r. są niezgodne z art. 2 i art. 77 Konstytucji RP. Odnosząc się do powyższego wniosku Sąd na wstępie zauważa, że jak już wyżej stwierdził, nie doparzył się naruszenia prawa w zaskarżonych decyzjach, a obowiązkiem organów podatkowych jest stosowanie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto Sąd nie podziela wątpliwości skarżącego co zgodności uregulowania art. 9 p.o.l. i art. 21 Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP. Zasada demokratycznego państwa prawnego określona w art. 2 Konstytucji nakłada na ustawodawcę obowiązek stanowienia takiego prawa, które będzie prawem sprawiedliwym wobec wszystkich obywateli. Oznacza to, iż ustawodawca przy tworzeniu prawa powinien stosować zasadę równego podziału przywilejów i obciążeń podatników, aby nie wywołać odczucia, że system podatkowy nie respektuje interesów obywateli. W ocenie Sądu art. 9 p.o.l. stanowiący o obowiązku podatkowym w podatku od środków transportowych spoczywającym na wszystkich właścicielach zarejestrowanych środków transportu i określający iż wygasa on gdy środek ten zostanie wyrejestrowany na stałe lub czasowo, nie może być oceniany jako niekonstytucyjny, albowiem wyrejestrowanie pojazdu zależne jest jedynie od woli właściciela, który winien złożyć wniosek w tym przedmiocie (art. 79 ust.1 prawa o ruchu drogowym). Przedmiotowa regulacja ustawowa jako dobro chronione ujmuje w istocie prawo własności właściciela pojazdu. Trzeba podkreślić, że ustawodawca przewidział w art. 79 prawa o ruchu drogowym szeroki wachlarz sytuacji uzasadniających wyrejestrowanie pojazdu (w których mieszą się też okoliczności podnoszone przez skarżącego) i tylko od właściciela pojazdu zależy czy i kiedy złoży wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, gdy spełnia jedną z przesłanek do wyrejestrowania, co w konsekwencji spowoduje wygaśniecie obowiązku podatkowego. Rzeczą osoby domagającej się wyrejestrowania jest wykazanie przed właściwym organem administracji (nie będącym organem podatkowym) stosownymi dokumentami, zaistnienia jednej z przesłanek wyrejestrowania. Reasumując, jeżeli tylko od inicjatywy właściciela zależy czy pojazd faktycznie nieistniejący czy też pojazd, którego posiadanie w sposób trwały i zupełny właściciel utracił będzie nadal figurował w rejestrze, to regulacja prawna zawarta w art. 9 p.o.l. nie może sama w sobie być oceniona jako niekonstytucyjna. Trudno też zaakceptować stanowisko skarżącego, że art. 21 Ordynacji podatkowej jest nie zgodny z Konstytucją. Zdaniem Sądu ustawodawca ma prawo zgodnie z ustawą zasadniczą nie tylko nakładać podatki, ale i kreować rozwiązania prawne i warunki powstawania zobowiązania podatkowego oraz określania jego wysokości. Art. 84 Konstytucji RP stanowi, że każdy obowiązany jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Tym samym jeżeli podatnik nie wywiązuje się z obowiązków podatkowych określonych ustawą podatkową, a w powstających z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa ta wiąże powstanie zobowiązania, to określenie zobowiązania podatkowego w drodze decyzji organu podatkowego nie budzi wątpliwości co zgodności takiego uregulowania z Konstytucją. Skarżący poddał w wątpliwość zgodność art. 9 p.o.l. i art. 21 Ordynacji podatkowej z art. 77 i art. 79 Konstytucji RP. Jednakże art. 77 Konstytucji stanowi o prawie do wynagrodzenia szkody, a art. 79 o prawie do powszechnej skargi konstytucyjnej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że sporne przepisy jak i zaskarżone rozstrzygnięcia organów podatkowych same w sobie nie pozbawiają skarżącego ww. praw nadanych obywatelom ustawą zasadniczą. Sąd nie znalazł więc powodów do uwzględnienia wniosku strony w przedmiocie skorzystania z instytucji przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 9 p.o.l. oraz art. 21 Ordynacji podatkowej z Konstytucją. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności konkretnego przepisu danej ustawy z Konstytucją tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności tego przepisu. Instytucja pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, określona art. 193 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i regulowana art. 3 i art. 32 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, ma bowiem na celu nie usunięcie wątpliwości co do stanu prawnego, lecz usunięcie z systemu prawnego przepisu niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową, czy ustawą. Oznacza to, że Sąd zobowiązany jest sformułować w pytaniu "zarzut" niezgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją, umową czy ustawą. To zaś oznacza, że Sąd nie może stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP dopóty, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. W przeciwnym razie należałoby stanąć na stanowisku, że w danej sprawie Sąd de facto uchyla się od dokonania autonomicznej (samodzielnej) wykładni i zastosowania prawa ad casum. Oznaczałoby to równocześnie także i to, że Sąd zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie po to, aby przedstawić umotywowany zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ale po to, aby uzyskać od Trybunału Konstytucyjnego stanowisko w kwestii prawidłowej wykładni wskazanych norm prawnych, które mają stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia sądowego, co oczywiście nie należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (vide: A. Wasilewski: Przedstawianie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sądy, PiP 1999, z. 8, str. 25-39; A. Mączyński: Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy, PiP 2000, z. 5, str. 3-14; A. Wasilewski: Pytania prawne do Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sądowy 2000, nr 5, str. 3-11). Skoro zatem Sąd nie doszedł do przekonania, że przepis art. 9 p.o.l. oraz art. 21 Ordynacji podatkowej narusza Konstytucję nie był zobowiązany do uwzględnienia tego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004r. OSK 971/04, system informacji prawnej Lex). Sąd na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe skarżącego albowiem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (por. wyr. NSA z dnia 25 lutego 2000r. I SA 428/99 LEX nr 55/767). Ponadto Sąd może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania. Okoliczności te nie zachodzą, a wnioskowane jako dowody dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych, gdyż były przez skarżącego przedłożone w toku postępowania podatkowego. Mając powyższe na względzie Sąd po myśli art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło