I SA/Rz 86/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2016 r. wniosków T. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skarg T. O. na decyzje Dyrektora .Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa . z dnia [...] grudnia 2015 r. : - nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, - nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego -postanawia- odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Decyzjami z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] i [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołań T. O., utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i [.] o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na opisane powyżej decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 86/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi. Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wraz ze skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] i [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w toku procedury odwoławczej orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku o sygn. akt II GSK 363/13 uznał, że powyższa sprawa nie podlega załatwieniu w trybie decyzji administracyjnej. Wyjaśniono, że wnioskodawczyni - nieżyjąca już E. G. była matką T. O. Zarzucono, że w rozpatrywanej sprawie prawo do płatności w ogóle nie powstało (nie mogło powstać na podstawie decyzji nieistniejącej), bowiem E.G. zmarła przed datą wydania decyzji, zatem nie stała się beneficjentem płatności i związanych z nią obowiązków dotyczących jej zwrotu. Przekazana przez organ kwota pieniężna nie była więc płatnością we właściwym, prawnym tego słowa znaczeniu zrealizowaną w ramach powstałego na podstawie decyzji administracyjnej stosunku publicznoprawnego. Stanowiła wydatkowanie środków publicznych bez podstawy prawnej na rzecz podmiotu, którego w istocie organ dokładnie nie ustalił, kierując się jedynie informacją, że konto bankowe na które przekazał pieniądze było wspólnym kontem zmarłej wnioskodawczym i jej córki T. O. W ocenie pełnomocnika w konsekwencji, niepowstałe prawa i obowiązki publicznoprawne, związane z płatnością w ogóle nie mogły przejść na T. O. a mimo to Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił T. O. kwotę nienależnie pobranych płatności nie bacząc na zasadę powagi rzeczy osądzonej. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika, wykonanie decyzji spowodowałoby trudny do odwrócenia skutek w postaci uszczuplenia majątku T. O., jak też że zachodzi w sprawie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi § 3 wyżej wymienionego artykułu, po przekazaniu skargi sądowi, może on, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Z uwagi na fakt, że wstrzymanie wykonania skarżonego aktu możliwe jest jedynie na wniosek skarżącego, to skarżący winien przedstawić w składanym wniosku okoliczności, które - jego zdaniem - świadczą o konieczności udzielenia mu tymczasowej ochrony. W związku z tym strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do utraty płynności finansowej. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Poza tym, nie jest wystarczające samo przekonanie skarżącego, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Przy czym do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. W szczególności Sąd podkreśla, że pełnomocnik skarżącej domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji powołał się na okoliczności mające charakter merytorycznych zarzutów skierowanych przeciwko kwestionowanym decyzjom. Wniosek o wstrzymanie zaskarżonych decyzji nie zawiera natomiast żadnego konkretnego odniesienia do przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktów. Ponadto podkreślenia wymaga, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym skarżącej. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich danych skarżąca nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonych decyzjami, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wywiązała się należycie z obowiązku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku abstrahuje bowiem od przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej do których to ustawodawca zaliczył niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto Sąd podkreśla, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2011r. II GSK 49/11). Zdaniem Sądu należy podnieść, że obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżonymi decyzjami kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Z podanych względów Sąd uznał, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i w związku z tym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.