II SA/Rz 1014/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-02-21

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Marcin Kamiński, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest właściwy do rozstrzygania sporów o zasięg własności nieruchomości i ustalania granic, czy też powinien jedynie rejestrować zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny i rejestrowy, a nie konstytutywny. Jego rolą jest odzwierciedlanie stanu prawnego wynikającego z dokumentów takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne czy ostateczne decyzje administracyjne. Nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości, rozstrzygania sporów o własność ani ustalania granic. W przypadku sporów, konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym lub postępowania rozgraniczeniowego.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącą powierzchni jego działki nr 1221 oraz przebiegu granicy z działką sąsiednią nr 1220/1. Organy administracji obu instancji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na istnienie sporu granicznego i brak podstaw do rozstrzygania kwestii własnościowych w postępowaniu ewidencyjnym. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym poświadczenie nieprawdy i niewyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- U Z A S D A N I E N I E Przedmiotem skargi WS (skarżącego) jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb 4 miasta [...] zmiany powierzchni działki oznaczonej numerem 1221 oraz zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1221 i 1220/1. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (p.g.k.). Organ wskazałponadto, że decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku WS. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że skarżący "w licznej korespondencji kierowanej do tut. Starostwa" wnosił o wyjaśnienie kwestii wykazania w operacie ewidencyjnym powierzchni działki oznaczonej numerem 1221, która stanowi jego własność oraz przebiegu granicy tej działki z działką sąsiednią nr 1220/1. Organ podał, że w piśmie z dnia 27 sierpnia 2015r. sprecyzował żądanie wskazując: "Żądamwpisu przez Geodezje moje metry kwadratowe, które bezprawnie zabrała na korzyść działki Nr 1220/1... które Sąd mi zapisał w 1966r. 1287 m2".Wobec powyższego pismem z dnia 28 września 2015r. [...] zostało wszczęte postępowanie w sprawie weryfikacji danych ewidencji gruntów i budynków obrębu 4 miasta [...] w części dotyczącej powierzchni działki nr 1221 oraz przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1221, a działką sąsiednią nr 1220/1 stanowiącą własność AK, AK. Organ podał, że w działka oznaczona w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu 4 miasta [...] numerem 1221 o powierzchni 0,1234 ha, stanowi własność WS zgodnie z Księgą Wieczystą nr [...]. Działka sąsiednia oznaczona w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków numerem 1220/1 o powierzchni 0,0671 ha stanowi własność AK, AK, zgodnie z Księgą Wieczystą nr [...]. Organ wskazał, że stan ujawniony w operacie ewidencyjnym odnośnie oznaczenia, powierzchni i własności ww. działek jest zgodny ze stanem ujawnionym w księgach wieczystych. Starosta podał, że na przestrzeni minionych lat opisane wyżej działki zmieniały zarówno oznaczenie jak i powierzchnię, zmieniał się również ich stan prawny. W 1939r. Aktem Notarialnym Numer Repertorium 39/39 "parcelą gruntową oznaczoną nr 362/39 w [...] w obszarze 1269 m2 ...nie ręcząc...za obszar’’ nabyli WS,WS. Przebieg granic parceli nr 362/39 określony jest na planie sytuacyjnym z daty 29 stycznia 1936r. Postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] z dnia 25 stycznia 1966r. [...] w wyniku działu spadku po WS, skarżący otrzymał parcelę nr 362/39 o zmienionej powierzchni na 1287 m2, w granicach określonych na ww. planie sytuacyjnym. W latach 1965-1972 na terenie miasta [...] prowadzone były prace związane z założeniem operatu ewidencji gruntów. Na sporządzonej mapie ewidencyjnej w skali 1:2000, dokonano zmiany oznaczeń nieruchomości z systemu parcelowego na działkowy. Parcela gruntowa nr 362/39 została oznaczona numerem 2773, a powierzchnia obliczona z granic wykazanych na mapie w skali 1:2000 wynosiła 0,1136 ha. W oparciu o tę mapę na terenie miasta [...] przeprowadzono w 1980 r. kompleksowe uwłaszczenie gospodarstw rolnych. Aktem własności ziemi z dnia 20 czerwca 1980 r. nr [...] WS stał się z mocy samego prawa właścicielem między innymi działki nr 2773 (o powierzchni 0,1136 ha). Organ wskazał, że parcelę sąsiednią stanowiącą drogę i oznaczoną na mapie katastralnej numerem 362/69 o powierzchni 172 m2 wyrokiem Sądu Powiatowego w [...] z dnia 28 lutego 1956r. [...] o ustaleniu własności działki, przyznano na własność [...].W 1967r. parcelę nr 362/69 wraz z parcelami nr 362/48 i 362/49 o łącznej powierzchni 1992 m2 nabyli [...]. Po założeniu operatu ewidencyjnego na mapie w skali 1:2000 parcela nr 362/69 została oznaczona jako działka nr 2774 o powierzchni 0,0225 ha, natomiast parcele nr 362/48 i 362/49 oznaczono numerem 2775 o powierzchni 0,1854 ha. W 1994 r. zgodnie z operatem nr [...] działka 2774 została zniesiona do działki nr 2775, a następnie uległa podziałowi na działki nr 2775/1 i 2775/2. Działkę nr 2775/1 o powierzchni 0,0691ha na podstawie Aktu Notarialnego Rep A Nr 3116/94 otrzymali [...], Organ podał, że w latach 1994-1995 w trakcie prac związanych z modernizacją operatu ewidencyjnego obrębu 4 miasta [...] została sporządzona mapa ewidencji gruntów i budynków w skali 1:500. Do opracowania mapy, położenie punktów granicznych i przebieg granic przyjęto na podstawie danych z bezpośredniego pomiaru na gruncie poprzedzonego ustaleniem granic działek według stanu spokojnego posiadania w obecności zainteresowanych stron. Organ wskazał, że skarżący własnoręcznym podpisem złożonym w protokole ustalenia granic potwierdził, że granice nieruchomości ustalone zostały w jego obecności i według jego wskazówek. Podczas tych prac, na mapie w skali 1:500 w miejsce działki nr 2773 ujawniona została działka nr 1221 o powierzchni 0,1234ha, a w miejsce działki 2775/1 utworzono działkę nr 1220/1 o powierzchni 0,0671 ha. Powierzchnie działek zostały obliczone ze współrzędnych punktów granicznych wykazanych na aktualnej mapie ewidencji gruntów i budynków. Starosta podniósł, że w ramach prowadzonego postępowania wyznaczono na dzień 6 listopada 2015r. rozprawę administracyjną mającą na celu przeprowadzenie na gruncie postępowania dowodowo-wyjaśniającego z udziałem zainteresowanych stron.Jak ustalono w terenie, kwestionowany przez skarżącego pas gruntu znajdujący się pomiędzy ogrodzonymi działkami nr 1221 i 1219 to część działki nr 1220/1 stanowiąca wybrukowaną drogę dojazdową do zabudowań Państwa K. Organ podał, że "obecny na gruncie Pan WS" oświadczył, że granica jego działki nr 1221 i działki sąsiedniej nr 1220/1 przebiega środkiem wyżej opisanej drogi. Natomiast występujący na rozprawie w imieniu współwłaściciela działki nr 1220/1 RK okazał przebieg tej granicy po wewnętrznej stronie ogrodzenia na działce nr 1221 własność wnioskodawcy. Zdaniem organu I instancji, okazany przez zainteresowanych na gruncie przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami wskazuje na istnienie sporu granicznego. Ewentualne ustalenie spornej granicy może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym, które zgodnie z art. 29 ust. 3 p.g.k., dokonują wójtowie, burmistrzowie na wniosek osoby zainteresowanej. Organ podał, że "analiza mapy katastralnej i planu sytuacyjnego z 1936r., na mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, oraz na aktualnej mapy ewidencji gruntów i budynków" nie potwierdza przebiegu granicy pomiędzy działkami zgodnego ze wskazaniem wnioskodawcy na gruncie. Ustalono również, że na szkicu polowym sporządzonym dla miasta [...] w roku 1943 z pomiaru bezpośredniego na gruncie wykazany jest przebieg przedmiotowej granicy, który jest zgodny z jej przebiegiem wykazanym na aktualnie obowiązującej mapie ewidencyjnej. Odnosząc się do wykazywania powierzchni działek organ wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 1 i § 61 i § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, pole powierzchni działki jest funkcją jej granic i jako jedna z danych ewidencyjnych nieruchomości może podlegać zmianie. Natomiast na jego podstawie nie określa się położenia granic nieruchomości. Odnosząc się do składanych przez skarżącegopism z dnia 27 sierpnia 2015r., 9 października 2015r., 30 listopada 2015 r. i16 grudnia 2015r., w których wnioskodawca żądał wyjaśnień odnośnie wykazania w operacie ewidencyjnym działki stanowiącej jego własność, oraz wydania kopii mapy z akt prowadzonego postępowania, organ wskazał, że poruszane w tych pismach kwestie dotyczące między innymi spraw uwłaszczenia, zmiany oznaczenia działki i jej powierzchni, ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej, wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie postanowienia sądowego z 1966r., były wielokrotnie obszernie wyjaśniane w dotychczasowej korespondencji prowadzonej w latach 2011-2015, oraz zawarte są w uzasadnieniu do decyzji. Natomiast w sprawie wydania kopii mapy z akt sprawy organ podał, że zgodnie z art. 73 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Ponadto strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zdaniem Starosty stronom postępowania umożliwiono zapoznanie się ze zgromadzonymi dowodami w tym także z dokumentacją geodezyjną i kartograficzną oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodówzgodnie z art. 10 k.p.a., niemniej strony "nie zgłosiły się w wyznaczonym terminie". Organ podał, że zgodnie z art. 20 i art. 21 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach i ich właścicielach. Służy ona polityce fiskalnej, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, gospodarce przestrzennej itp. Nie służy natomiast ochronie praw podmiotowych, ani nie przesądza w kwestiach spornych w zakresie prawa rzeczowo-cywilnego. Mając na uwadze taką rolę ewidencji gruntów i budynków w ocenie organu należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie mogą być rozstrzygane zagadnienia dotyczące ustalenia zasięgu własności nieruchomości jak również rozstrzygania sporów na tym tle powstałych. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił "procedowaniu Starostwu Powiatowemu w [...]": 1. poświadczenie nieprawdy - poprzez orzeczenie legalności utworzenia działki 362/69 bez jakichkolwiek podstaw prawnych, powoływanie się na podział zupełnie innych działek, które nie obejmowały zasięgiem "działki przedmiotowej". Z niewiadomych przyczyn nie został zapoznany z procesem podziału tych działek. Skarżący podał, że "pracując na tych samych materiałach powierzchnie działek nie rosną proporcjonalnie wszystkim, tylko jednej działce od strony północnej powierzchnia nie ulega zmianie, działką od strony zachodniej do której biegnie droga ulegają zwiększeniu, a mojej działce powierzchnia maleje". Dzieje się to zdaniem skarżącego "między innymi pod pretekstem zmiany numerów działek “starych na nowe", a wszystko to odbywało się bez mojej wiedzy i zgody"; 2. niewyjaśnienie z jaką inną czynnością prawną zmiana powierzchni jego działki była powiązana, ile jest "różnych powierzchni" jego działki i z spornej drogi oraz jakie te powierzchnie były i jakie były podstawy prawne do ich powstawania i zmian. Odbyło się to bowiem bez jego udziału i bez powiadomień o czynnościach organu ingerującego w jego własność; 3. nie zostało sprawdzone na jakiej podstawie jego działka została podzielona i o ile, brak ustalenia podstaw i daty utworzenia oraz granic, kiedy droga utworzona bezprawnie z działki skarżącego została nielegalnie wpisana do księgi wieczystej; 4. procedowanie w oparciu, nie o dokumenty wytworzone przez sąd, policję, prokuraturę, zeznania świadków, lecz o "urojone wyobrażenia powstawania działek". Skarżący podniósł, że Starostwo Powiatowe w [...] nie przedstawiło mu, pomimo usilnych starań, procesu podziału działki 362/33, gdzie w planie sytuacyjnym z 1936 r. działka ta "jest jako całość", a plan ten który przekazał do akt sprawy; 5. naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a. gdyż pomimo wieloletnich starań "w sprawie okazania mnie chociażby poprzez wysłanie mnie kopi jak to ja wysyłałem do Starostwa w [...] moje dokumenty, jak również ani osobiście, ani przez mojego pełnomocnika nie okazano m.in. wyroku Sądu Powiatowego w [...] z dnia 28 lutego 1956 r. Sygn. akt [...], na który właśnie w przedmiotowej sprawie powołuje się Starostwo Powiatowe w [...], i z nieznanych dla mnie przyczyn do dnia dzisiejszego nie zostały mnie przedstawione". Skarżący podniósł, że w materiałach dowodowych figuruje jedynie "jakiś zapis na kartce papieru co tam niby powinno być". Skarżący podał, że "szereg poprzednich decyzji ze Starostwa Powiatowego w [...]" było błędnych, zaś przypisywanie numeru spornej działce innej działki, powoływanie się na decyzje odległe czasowo o dziesiątki lat i dotyczące innej działki "o kilometry odległej od rozpatrywanej" podważa zaufanie publiczne do Starostwa Powiatowego w [...] i samą wiarygodność wydawanych decyzji; 6. z nieznanych dla skarżącego powodów Starostwo Powiatowe w [...] nie odniosło się w żaden sposób w tej decyzji do przekazanego przeze niegowyroku Sądu "sygn. akt [...]", w uzasadnieniu którego stwierdzono, że "świadek inż. [...] który na zlecenie powodów stworzył i naniósł na mapę katastralne sporną parcelę 362/69 zeznał, iż w maju 1955 stworzył ją z parcel S Ikkt 362/39, a nie z parceli pozwanej lkat 362/50". 7. brak odpowiedzi na jego pisma kierowane do "Geodezji w [...]" z dnia 28 sierpnia 2015 r., 9 października 2015 r., 30 listopada 2015 r. 8. powoływanie się przez organ na fakt, że w latach 1994-1995 powstał protokół ustalenia granic działek. Skarżący podniósł, żeprotokół ten dotyczył wyłącznie granicy po przeciwnej stronie jego działki, a nie jak twierdzi spornych obecnie granic; 9. powoływanie się przez Starostwo Powiatowe w [...] na fakt, że RK okazał przebieg tej granicy po wewnętrznej stronie ogrodzenia na działce nr 1221. Nie znajduje to"potwierdzenia w rzeczywistości gdyż w posiadanych mapach przez Starostwo Powiatowe w [...] (mapa w aktach sprawy) jest po przeciwnej stronie, ale z nieznanych dla mnie przyczyn Starostwo Powiatowe w [...] stosuje to jako argument na moją niekorzyść"; 10. wadliwe przeprowadzenie "wizji lokalnej"; 11. nie odniesienie się przez organ do podnoszonych zarzutów m.in. w zawartych w pismach składanych w toku postępowania i nie zbadanie dokładnie sprawy, co zdaniem skarżącego stanowi naruszenie art.7 i art. 77 k.p.a.; Skarżący podniósł, że organ wydał kwestionowaną decyzję potwierdzając, że nie musi znać i przestrzegać porządku prawnego, lecz możefunkcjonować według własnych kryteriów. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2p.g.k., utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty [...]. Organ odwoławczy podał, że rozpatrując odwołanie od decyzji administracyjnej jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ wskazał, że w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obr. 4 na rzecz WS wykazana jest działka nr 1221 o pow. 0,1234 ha, natomiast działka sąsiednia Nr 1220/1 o pow. 0,0691 ha wykazana jest na rzecz AK, AK. Skarżący kwestionuje powierzchnię swojej działki nr 1221 oraz wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg jej granicy z działką nr 1220/1. W swoich pismach kierowanych do organu I instancji jak i organu odwoławczego powołując się na stan katastralny z 1966 r. wywodząc, że powierzchnia jego działki powinna wynosić 0,1287 ha i wskazuje, że "brakujące metry" znajdują się w działce sąsiedniej Nr 1220/1. Zdaniem organu odwoławczego analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że WS, WS umową zawartą w formie aktu notarialnego w dniu23 stycznia 1939 r. numer Rep. 39/39 nabyli parcelę gruntową 362/39 o pow. 0,1269 ha wraz z "wszelkiemi przynależnościami i prawami do posiadania takowej przywiązanemi, nieręcząc za jakość ani też za obszar takowej wolną od długów i ciężarów". Organ wskazał, że z postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w [...], Księgi Wieczyste z dnia 2 marca 1966 r. Dz. Zd. 60/66 Zd. Nr. 8438 wynika, że na podstawie prawomocnych postanowień Sądu Powiatowego w [...] z dnia 20 czerwca 1962 r. sygn. akt [...] oraz z dnia 25 stycznia 1966 r. sygn. akt [...] prawo własności do parceli gruntowej Nr 362/39 o powierzchni 0,1287 ha nabył WS. W ocenie organu z akt sprawy wynika, że sąsiednia parcela gruntowa nr 362/69 o pow. 172 m2 stanowiąca drogę, zgodnie z Wyrokiem Sądu Powiatowego w [...] z dnia 28 lutego 1956 r. sygn. akt [...] o "ustalenie własności działki drogowej parcela gruntowa 362/69 gm. kat. [...]", stanowiła własność A. [...] po połowie. Następnie parcela ta wraz z parcelami: nr 362/48 i nr 362/49 o łącznej powierzchni 1992 m2 została nabyta na własność przez [...]. Z postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w [...] Księgi Wieczyste z dnia 3 września 1968 r. [...] wynika, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 2 listopada 1967 r. Rep. A. Nr 2651/67, umowy przeniesienia własności z dnia 8 stycznia 1968 r. Rep. A. Nr 83/68 dla nieruchomości składającej się z działek gruntowych 362/48, 362/49 i 362/69 założono księgę wieczystą i w dziale I-O wpisano wymienione wyżej działki, a w dziale drugim tej księgi wpisano własność całej tej nieruchomości na rzecz [...]. Obecnie właścicielami tej działki na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr 3116/94 są AK, AK, co jest potwierdzone zapisami ujawnionymi w księdze wieczystej nr [...]. Organ podał, że w latach 1965-1972 na terenie miasta [...] została założona ewidencja gruntów w oparciu o przeprowadzony bezpośredni pomiar na gruncie. Opracowana została wówczas mapa ewidencyjna w skali 1:2000. Podczas założenia ewidencji gruntów w miejsce parceli gruntowej 362/39 została utworzona działka ewidencyjna nr 2773 o powierzchni 0,1136 ha, w miejsce parceli gruntowej nr 369/69 działka ewidencyjna nr 2774 o pow. 0,0225 ha, a w miejsce parcel gruntowych nr 362/48 i nr 362/49 działka ewidencyjna nr 2775 o pow. 0,1854 ha. W "Rejestrze szczegółowym pomiarowo-klasyfikacyjnym Miasta [...] z 1972 r." WS własnym podpisem potwierdził, że dane ewidencyjne działki Nr 2773 są zgodne ze stanem faktycznym na gruncie i taki stan został wykazany w operacie ewidencyjnym.W 1980 r. na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na terenie Miasta [...] zostało przeprowadzone uwłaszczenie nieruchomości. W ramach tego postępowania sporządzony został Protokół ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych nr 2566 z dnia 27 maja 1980 r., w którym ujawniono, że WS na dzień 4 listopada 1971 r. posiadał nieruchomości składające się z działek: nr 2773 i nr 4844/4 o łącznej pow. 0,4980 ha. Aktem własności ziemi z dnia 20 czerwca 1980 r. nr [...] powyższymi działkami został uwłaszczony WS. Organ odwoławczy wskazał, że w 1994 r., zgodnie ze sporządzonym przez geodetę uprawnionego operatem, w skład którego wchodzą: wykaz zmian gruntowych oraz mapa uzupełniająca, wpisanym do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu 7 kwietnia 1994 r. nr [...], działka sąsiednia nr 2774 została zniesiona do działki nr 2775,którą następnie podzielono na działki: Nr 2775/1 o pow. 0,0691 ha i Nr 2775/2 o pow. 0,1323 ha. Opisany wyżej podział został zatwierdzony decyzją Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 28 marca 1994 r. nr [...].Z Aktu Notarialnego Rep. A Nr 3116/94 z dnia 19 kwietnia 1994 r. wynika zaś, że działka nr 2775/1 o pow. 691 m2 została podarowana przez [...] na rzecz AK, AK. Organ podał, że w latach 1994-1995, w celu dostosowania ewidencji gruntów i budynków do wymogów określonych w obowiązujących wówczas przepisach oraz przejścia na komputerowy system jej prowadzenia, została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków. W trakcie modernizacji wykorzystano materiały geodezyjne z przeprowadzonej w latach 1988-1990 modernizacji mapy zasadniczej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego zdaniem organu wynika, że podczas prac związanych z modernizacją mapy zasadniczej dokonano ustalenia i pomiaru granic działek na gruncie. Ustalenia granic działki nr 2773 dokonano w obecności WS w dniu 20 lipca 1989 r., czego dowodem jest protokół ustalenia granic podpisany przez zainteresowanego. Dokument ten stanowi część składową operatu pomiarowego włączonego do zasobu geodezyjnego w dniu 31 grudnia 1990 r. pod nr 261-16-2124/90. W skład powyższego operatu wchodzi również szkic połowy pomiaru granic tej działki zawierający dane pomiarowe (szkic nr 716).W trakcie prowadzonej w latach 1994-1995 modernizacji ewidencji gruntów i budynków opracowana została mapa ewidencyjna w skali 1:500, na której przebieg granic działki Nr 1221 został wykazany w oparciu o wymienione wyżej materiały geodezyjne. Podczas prowadzonych w latach 1994-1995 prac modernizacyjnych, dokonano zmiany oznaczenia działek, w wyniku których działka nr 2773 zmieniła oznaczenie na nr 1221 o pow. 0,1234 ha, a działka nr 2775/1 na działkę nr 1220/1 o pow. 0,0671 ha. Organ odwoławczy wskazał, że zagadnienia dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane są przepisami p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (rozporządzenie). Oznacza to, że w kwestiach dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków przez właściwe organy mają zastosowanie regulacje prawne zawarte w wyżej powołanych aktach normatywnych chyba, że ustawa stanowi inaczej. Organ podał, że stosownie do przepisów art. 20 ust. 1, art. 22 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2. budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3. lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Stosownie do art. 24 ust. 2a i 2b p.g.k. oraz § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1rozporządzenia, organ prowadzący ewidencję gruntów zobowiązany jest do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (zasada aktualności). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. Jednocześnie zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1. w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2. w celu podziału nieruchomości; 3. w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4. w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5. na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub Ostatecznej decyzji administracyjnej; 6. przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7. przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8. w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Stosownie do § 37 rozporządzenia, jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Organ wskazał, że wopisywanej sprawie podstawą do wykazania na opracowanej podczas modernizacji mapie ewidencyjnej przebiegu granic, były dane z bezpośredniego pomiaru na gruncie poprzedzonego ustaleniem granic w obecności zainteresowanych stron z dnia 20 lipca 1989 r. W tak ustalonych granicach, ze współrzędnych punktów granicznych została obliczona powierzchnia działek, w tym działki nr 1221 wynosząca 0.1234 ha.Tak wykazany stan ewidencyjny zakwestionował skarżący - właściciel działki nr 1221. Organ odwoławczy podał, że w celu zbadania zarzutów i sprawdzenia czy stan ewidencyjny jest zgodny ze stanem faktycznym na gruncie, organ I instancji w dniu 6 listopada 2015 r. przeprowadził na gruncie rozprawę administracyjną z udziałem stron. Z treści spisanego protokołu wynika, że działka nr 1220/1 wyłożona jest kostką brukową i stanowi drogę dojazdową oddzieloną od działek sąsiednich nr 1221 i 1219 ogrodzeniami trwałymi. Obecny na rozprawie WS oświadczył, że granica jego działki przebiega środkiem wybrukowanej drogi, natomiast [...] oświadczył, że granica przebiega wzdłuż ogrodzenia i cała droga należy do AK. Zdaniem organu powyższe wskazuje, że pomiędzy stronami istnieje spór o zasięg własności do rozstrzygnięcia, którego nie jest właściwy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Organ wskazał również, że podczas prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, tak jak i w innych dziedzinach, mogą zostać popełnione oczywiste błędy związane ze sztuką geodezyjną (błędy pomiarowe, kreślarskie). W razie stwierdzenia, że podczas prowadzenia ewidencji gruntów i budynków został popełniony oczywisty błąd, zmiana przebiegu granicy może zostać wprowadzona w oparciu o dokumentację geodezyjną z pomiaru sprawdzającego granic bezspornie wskazanych przez strony. W ramach eliminacji błędu nie można jednak decydować dokąd sięga prawo własności na gruncie, zwłaszcza wówczas gdy kwestie te są sporne. Zdaniem organu odwoławczego, w opisywanej sprawie wobec istniejącego pomiędzy stronami sporu, brak jest możliwości dokonania pomiaru sprawdzającego na gruncie.W tej sytuacji Starosta [...] słusznie uznał, iż brak jest podstaw do dokonania w operacie ewidencyjnym żądanej zmiany. Odnosząc się do zarzutu, że powierzchnia działki nr 1221 nie jest zgodna z aktem notarialnym 1939 r. oraz postanowieniem sądowym z 1966 r. zdanie organu należy wskazać, że wymieniona w wyżej powołanych dokumentach powierzchnia w/w działki odnosi się do stanu katastralnego sprzed założenia ewidencji gruntów. Organ podniósł, że zmiana powierzchni działki sąsiedniej nr 1220/1 w stosunku do powierzchni wcześniejszej działki nr 2774 była skutkiem włączenia działki nr 2774 do działki nr 2775 i następnie podziału działki nr 2775, a nie wynikała ze zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy z działką nr 1221. W ocenie organu z porównania map wynika, że wykazany na obowiązującej mapie ewidencyjnej przebieg granicy działki nr 1221 z działką nr 1220/1 jest zgodny ze stanem wykazanym na wcześniejszej mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 (mapa z założenia ewidencji) oraz ze stanem wykazanym na szkicu polowym Nr 76 z 1943 r. Odnosząc się do przedłożonego przez pełnomocnika skarżącego Aktu Notarialnego z dnia 15 maja 1946 nr Rep. 285/1946 r. zdaniem organu stwierdzić należy, że jest to dokument potwierdzający sprzedaż parceli gruntowej nr 362/50 o pow. około 1900 m2 przez [...] na rzecz [...] i dokument ten nie dotyczy działek objętych kwestionowaną decyzją Starosty [...]. Zatem dokument ten nie wnosi do sprawy, żadnych istotnych informacji, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił, że istotą ewidencji jest, jak sama jej nazwa wskazuje, ewidencjonowanie stanu prawnego gruntu lub budynku ustalonego w odrębnym postępowaniu. W żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Błędnym jest oczekiwanie strony skarżącej, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności lub o zasięg tego prawa, ponieważ organy ewidencyjne me są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że "Starostwo Powiatowe w [...] nie odniosło się do przedłożonego przez niego Wyroku Sądu Sygn akt 0.499/56 w uzasadnieniu, którego jest zapisane, iż: świadek inż. [...], który na zlecenie powodów stworzył i naniósł na mapę katastralne sporną parcelę 362/69 zeznał, iż w maju 1955 stworzył ją z parceli [...] lkat 362/39, a nie z parceli pozwanej lkat 362/50", organ odwoławczy podał, że powyższą kwestię organ I instancji dokładnie i rzetelnie wyjaśnił zainteresowanemu wpiśmie z dnia 9 maja 2014 r. nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego zgodzić należy się ze Starostą że w orzeczeniu z dnia 29 marca 1957 r. sygn. akt [...] sąd ustalił, iż "parcela 362/69 gm. kat. [...] stanowiąca współwłasność strony powodowej wolna jest od służebności przejazdu, przegonu i przechodu na rzecz pozwanych." Stronami w tym postępowaniu sądowym byli jako powodowie [...], natomiast pozwanymi byli [...]. Jednocześnie w tym wyroku podano, że Sąd na podstawie "ts. [...] i ts. Postanowienie z dnia [...]" ustalił, "iż powodowie są właścicielami pgr 362/69 stanowiącej niespornie drogę do ich parceli 362/49, a przebiegającą pomiędzy parcelą 362/50 pozwanych i parcelą 362/39 [...] . W ocenie organu oznacza to, że zgodnie z powyższym wyrokiem właścicielami parceli 362/69 na dzień wydania tego orzeczenia byli [...]. Natomiast zeznania jakie zostały przywołane w uzasadnieniu opisywanego wyroku nie stanowią potwierdzenia nabycia bądź posiadania przez skarżącego praw własności do parceli gr. 362/69 i są one jedynie przytoczeniem złożonych zeznań świadka. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności w sprawie, organ podał, że Starosta wielokrotnie w swoichwcześniejszych pismach szczegółowo wyjaśniał zainteresowanemu podnoszone przez niego kwestie.W odniesieniu zaś do pisma skarżącego z dnia 12 maja 2016 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że podnoszone w nim kwestie zostały wyjaśnione i opisane w uzasadnieniu opisywanej decyzji. Przedłożona przy ww. piśmie sentencja wyroku Sądu Powiatowego w [...] z dnia 12 czerwca 1958 r. sygn. akt [...] dotyczy sprawy "o uznanie wolności od służebności", a nie rozstrzyga kwestii własności i dokument ten nie może stanowić podstawy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący powtórzył w całości zarzuty sformułowane we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 25 lipca 2016 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz podniósł dodatkowe zastrzeżenia co do działalności organów, w szczególności kwestionując prawidłowość przyjętej w ewidencji wielkości działki, która zmieniała wielkość: 0,1269 ha w 1939 r., 0,1287 ha w 1966 r., 0,1136 ha w 1980 r., 0,1234 ha w 1995 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga jako oczywiście bezzasadna podlega oddaleniu. Sąd administracyjny w toku legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nie stwierdził bowiem naruszeń prawa, których rodzaj i stopień mogłyby stanowić podstawę do wzruszenia mocy obowiązującej kwestionowanych rozstrzygnięć administracyjnych, stosownie do zakresu kompetencji orzeczniczych określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Nie będąc związany granicami skargi, w tym podniesionymi zarzutami i wnioskami oraz wskazaną podstawą prawną, oraz działając z urzędu w granicach sporawy administracyjnej, której dotyczy skarga, Sąd poddał pełnej kontroli legalnościowej kwestionowane orzeczenia administracyjne. W ramach przeprowadzonej kontroli poddano ocenie podniesione w skardze oraz w dalszych pismach procesowych zarzuty naruszenia prawa, które okazały się pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Sformułowanie przez Sąd negatywnego zwrotu stosunkowego stwierdzającego, że kontrolowane decyzje administracyjne nie są obarczone naruszeniami prawa, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., wynika z następujących przesłanek: Po pierwsze, należy wyraźnie stwierdzić, że toczące się przed organami administracji geodezyjno-kartograficznej postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego i w związku z powyższym wykazuje daleko idącą specyfikę, która nie pozwala powyższym organom do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości lub danych podlegających ujawieniu w ewidencji. Organy te są jedynie uprawnione i zobowiązane do deklaratoryjnej rejestracji zmian w zakresie danych ewidencyjnych, które wynikają z przedłożonych lub uzyskanych z urzędu prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji. W ramach postępowania aktualizacyjnego nie ma zatem prawnej możliwości dokonywania ustaleń, które wykraczałyby poza treść dokumentów urzędowych będących podstawą wpisów ewidencyjnych albo które modyfikowałyby treść tych dokumentów. Ewidencja gruntów i budynków jako rejestr publiczny ma bowiem charakter wtórny i deklaratoryjny względem treści zawartych w tego rodzaju dokumentach publicznych (orzeczeniach sądowych, aktach notarialnych lub decyzjach administracyjnych). Organ ewidencyjny ma więc obowiązek wprowadzenia zmian wynikających z tego rodzaju dokumentów (np. z orzeczeń sądowych lub aktów notarialnych), nie mając uprawnienia do badania ich legalności lub ważności. Podstawą usunięcia danych, które zostały wprowadzone na podstawie wadliwych lub nieważnych decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych lub aktów notarialnych są jedynie nowe decyzje, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, które pozbawiają mocy wiążącej lub modyfikują treść tych pierwszych. Przykładowo w odniesieniu do wadliwego orzeczenia sądowego, które stało się podstawą wprowadzenia danych w ewidencji, podstawą zmiany tego rodzaju danych może być jedynie nowe prawomocne orzeczenie sądu uchylające albo zmieniające treść pierwotnego wadliwego orzeczenia. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 24 lutego 2016 r. NSA w sprawie o sygn. I OSK 1377/14 orzekł, że "(...) ewidencja gruntów, jako zbiór informacji o gruntach, stanowi wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, a więc nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej (zob. wyrok NSA z 20 listopada 1998 r., II SA 914/98, Lex nr 41816). Dlatego dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków ma charakter wtórny w stosunku do zmian natury prawnej. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych (art. 23 ustawy). Oznacza to, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego na nieruchomości. Zatem organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości. Jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07 (...) stwierdził, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego, czyją własnością jest nieruchomość ujawniona woperacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku woperacie ewidencyjnym". Po drugie, zgodnie z treścią art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; lub 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1p.g.k., lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych,c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e)aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. W treści art. 24 ust. 2b p.g.k. uregulowano zagadnienia formy prawnej działania organu ewidencyjnego (czynność materialno-techniczna lub decyzja administracyjna) oraz podstaw dokonywania zmian w ewidencji. Katalog powyższych podstaw (art. 24 ust. 2b p.g.k.) jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian na podstawie innych zdarzeń lub dokumentów aniżeli wymienione w tym przepisie. Dopełnieniem powyższej regulacji jest przepis art. 23 ust. 1-3 p.g.k., który wyraźnie wskazuje rodzaje prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji, które muszą być przekazywane właściwemu staroście w celu wpisu lub zmiany wpisu w ewidencji. Po trzecie, zgodnie z zasadą ciągłej aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wprowadzanie kolejnych zmian w operacie ewidencyjnym następuję zasadniczo na podstawie powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym nowych dokumentów, z których wynika aktualny stan informacji podmiotowych i przedmiotowych dotyczących nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak, że nie jest wykluczone dokonywanie zmian danych ewidencyjnych w następstwie korygowania błędów lub pomyłek powstałych w procesie wprowadzania danych do rejestru. Istnieją zatem podstawy do wydawania decyzji w przedmiocie usunięcia lub sprostowania wpisu do ewidencji, jeśli tylko zostanie ustalone, że wpis był dotknięty od początku istotną wadą i w sposób oczywisty nie odpowiadał stanowi faktycznemu już w dacie jego dokonania. Dokonując wpisu w rejestrze, organ powinien kierować się w tym zakresie zasadą legalności formalnej (zakres i treść wniosku) i materialnej (wymogi warunkujące dokonania wpisu, w szczególności w zakresie właściwego dokumentowania zmian). Uzasadniony jest zatem pogląd, że w ramach obowiązku aktualizacji danych ewidencyjnych możliwe jest nie tylko wprowadzenie aktualnych danych do operatu, lecz także usuwanie lub prostowanie wadliwie dokonanych wpisów (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., I OSK 719/07; wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., I OSK 1628/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 maja 2012 r., III SA/Lu 86/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2010 r., III SA/Gd 114/10). Taką możliwość potwierdza także art. 24 ust. 2a pkt 1) ppkt d) p.g.k., stanowiąc, że zmiana informacji ewidencyjnych z urzędu może wynikać z wykrycia błędnych informacji. Ponadto z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r.w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych m.in. w celu wyeliminowania danych błędnych. Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że tego rodzaju "korekta" może być następstwem bezspornego lub niewątpliwego ustalenia, że w ewidencji doszło do zamieszczenia wadliwych danych lub prawidłowe dane zostały wadliwe wprowadzone. W tym zakresie nie są wystarczające jedynie wątpliwości lub pozbawione dowodów twierdzenia wnioskodawcy. Po czwarte, jeżeli aktualizacja danych ma nastąpić na wniosek właściciela, musi on przedłożyć odpowiednie dokumenty, także w postaci odpowiednich opracowań dokumentacji geodezyjnej (w tym map i opisów synchronizacyjnych, z których wynikają błędy w materiałach geodezyjnych przyjętych do zasobu geodezyjno-kartograficznego, który stał się podstawą ujawnienia w operacie wadliwych informacji). Wniosek podmiotu żądającego wprowadzenia zmian w ewidencji musi opierać się na odpowiedniej podstawie faktycznej, z której wynika, że dane wprowadzone do ewidencji są wadliwe. Podstawa ta nie może opierać się jedynie na twierdzeniach lub dokumentach niewskazujących na dezaktualizację danych ewidencyjnych lub dokonanie w przeszłości wadliwego wpisu. Po piąte, w sprawie będącej przedmiotem skargi skarżący kwestionuje w istocie ujawnione w ewidencji powierzchnię działki nr 1221, granicę tej działki z działką nr 1220/1 oraz aktualność ujawnionego stanu właścicielskiego działki nr 1220/1. Jako podstawę żądania aktualizacji danych skarżący wskazał orzeczenia sądów powszechnych: [...]. Wszystkie powyższe orzeczenia zostały rozważone przez organy ewidencyjne, które wyjaśniły w toku postępowania, że z treści tych orzeczeń nie wynikają żadne nowe dane, które mogłyby być podstawą aktualizacji danych rejestrowych w zakresie powierzchni, granic lub pomiotów prawa własności spornych działek. Podnoszone przez skarżącego zarzuty co do zmiany powierzchni działki nr 1221 zostały przez organy dostatecznie wyjaśnione w takim zakresie, jaki jest konieczny do stwierdzenia, czy istnieją lub pojawiły się nowe dokumenty będące podstawą aktualizacji zmian ewidencyjnych, albo czy istnieją podstawy do usunięcia lub sprostowania danych w związku z błędami powstałymi w procesie wprowadzania danych. Z ustaleń organów oraz akt sprawy wynika, że działka nr 1221 (pierwotnie pgr 362/39) w akcie notarialnym z 1939 r. miała powierzchnię 0,1269 ha, następnie w orzeczeniu Sądu Powiatowego w [...] z 25 stycznia 1966 r. powierzchnia ta została ustalona jako 0,1287 ha, a w latach 1965-1972 w toku prac nad utworzeniem operatu ewidencyjnego i przejściem z systemu parcelowego na system ewidencyjny pgr 362/39 została zamieniona na działkę nr 2773, dla której przyjęto powierzchnię 0,1136 ha. Również akt własności ziemi z 1980 r. dotyczący spornej nieruchomości określał jej powierzchnię w wymiarze 0,1136 ha. Ze względu na konieczność aktualizacji operatu, sprostowania błędnych danych ewidencyjnych oraz przejścia na system informatyczny w latach 1994-1995 dokonano modernizacji ewidencji. Modernizacja ta objęła także działkę nr 1221, której powierzchnia została powiększona do wartości 0,1234 ha i taki stan aktualnie jest ujawniony w ewidencji. Jak wynika z pisma (adnotacji) uprawnionego geodety powiększenie działki nr 1221 (z obszaru 0,1136 do obszaru 0,1234 ha) nastąpiło "kosztem działki nr 1220/1". Z kolei z pisma z dnia 3 grudnia 1994 r. adresowanego do skarżącego wynika, że był on informowany o możliwości składania reklamacji. Ponadto skarżący został w powyższym piśmie wyraźnie poinformowany, że różnice w powierzchni działek "mogą być pochodną zmienionych i bardziej nowoczesnych technik pomiarowych i obliczeniowych oraz wskazanego stanu użytkowania (...) terenu". W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że kwestionowanie przez skarżącego powierzchni oraz granic działki 1221 w postępowaniu ewidencyjnym niepołączone z przedłożeniem nowych dokumentów, z których wynikają nowe dane ewidencyjne, niezgodność istniejących danych ewidencyjnych z aktualnym stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi albo wadliwość danych ujawnionych w ewidencji (wynikająca z błędów przy wprowadzaniu danych) nie może doprowadzić do dokonania zmian w operacie ewidencyjnym (§ 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Wielokrotnie akcentowane wątpliwości i zarzuty w przedmiocie aktualności stanu podmiotów właścicielskich w odniesieniu do działki nr 1220/1 (do której skarżący nie ma żadnych praw), powierzchni działki nr 1221 oraz granic pomiędzy działkami 1221 i 1220/1 nie zostały bowiem potwierdzone odpowiednimi dokumentami urzędowymi zarówno przez samego skarżącego, jak i przez działające z urzędu organy ewidencyjne. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zmiana w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia granic i powierzchni działek wymaga uprzedniego przeprowadzenia odrębnego postępowania rozgraniczeniowego względnie postępowania przed sądem powszechnym o wydanie części zajętej nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., I OSK 719/07). Należy również zgodzić się ze stanowiskiem, że przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów ewidencyjnych oznacza, że nie kształtują one ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2011 r., I OSK 945/10; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13). Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, w tym między innymi przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki nie mogą więc być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2014 r., I OSK 580/13). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się także, że rozbieżności pomiędzy powierzchniami działek mogą być wyjaśniane i rozstrzygane w odrębnych od postępowania ewidencyjnego postępowaniach przed sądem powszechnym lub postępowaniach administracyjnych, natomiast właściciel kwestionujący aktualność lub prawidłowość danych ujawnionych w ewidencji ma obowiązek przedłożenia dokumentów geodezyjnych uzasadniających wprowadzenie zmian w operacie ewidencji (zob. np. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., I OSK 1004/11). Mając na względzie przytoczone wyżej argumenty i stwierdzając, że organy orzekające w sprawie, której dotyczy skarga, nie naruszyły mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym ingerencję w moc obowiązującą kwestionowanych decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło