II SA/Rz 109/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-04-09
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Maciej Kobak, Elżbieta Mazur-Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., jest prawidłowa, gdy decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana w oparciu o decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest prawidłowa, ponieważ nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Sąd stwierdził brak związku przyczynowego między decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy a decyzją o cofnięciu uprawnień, wskazując, że obie decyzje miały odmienne podstawy faktyczne i prawne. Eliminacja z obrotu prawnego decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie wpływa na ważność decyzji o cofnięciu uprawnień, która została wydana z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, C, CE i D. Skarżący wnioskował o wznowienie postępowania, argumentując, że decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana w oparciu o decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia swojej decyzji, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie cofnięcia uprawnień kat. A, C, CE i D -skargę oddala-
II SA/Rz 109/19
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi Z.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2018 r. nr [...], odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Z jej uzasadnienia i akt sprawy wynika, że na skutek wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] listopada 2014 r. Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie skierowania Z.P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami kat. A, B, BE, C, CE, D, DE, T w związku
z przekroczeniem w okresie 1 roku (25 styczeń - 22 listopad 2013 r.) liczby
24 punktów karnych.
[...] listopada 2014 r. Z.P. odbył szkolenie o którym mowa
w art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 ze zm., dalej: u.P.r.d.) umożliwiające zmniejszenie o 6 punktów karnych, co jednak w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji (pismo z 3 grudnia 2014 r.) oraz Starosty (pismo z 18 grudnia 2014 r.) z uwagi na datę popełnienia ostatniego wykroczenia pozostawało bez wpływu na zasadność wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Wobec wniesienia przez Z.P. skargi na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji spowodowaną brakiem anulowania 6 punktów z ewidencji kierowców w związku z odbyciem szkolenia, Starosta [...] postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. wydanym na podstawie
art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesił postępowanie dotyczące wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji; postanowieniem z 6 lutego 2015 r. II SAB/Rz 7/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Z.P.
Stwierdzając na tle obowiązujących przepisów brak podstawy prawnej do zatrzymania prawa jazdy w przypadku stwierdzenia że kierujący przekroczył liczbę 24 pkt karnych, Starosta [...] października 2015 r. zwrócił skarżącemu prawo jazdy.
Wydanym 4 listopada 2015 r. wyrokiem II SAB/Rz 79/15 WSA w Rzeszowie oddalił skargę Z.P. na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie usunięcia punktów karnych z ewidencji (skarga ta pozostawała w związku z wnioskiem skarżącego z [...] marca 2015 r. o usunięcie tych punktów z ewidencji, względem czego Komendant Wojewódzki Policji pismem
z [...] marca 2015 r. wyraził stanowisko negatywne).
W dalszej kolejności, po otrzymaniu 25 marca 2016 r. z Komendy Miejskiej Policji w [....] pisma o zatrzymaniu skarżącemu [...] marca 2016 r. prawa jazdy wraz z informacją, że podstawą zatrzymania było przekroczenie przez kierującego liczby 24 pkt karnych, Starosta [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r.
nr [...] – wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia
20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz. U. poz. 541 ze zm.) - orzekł o zatrzymaniu Z.P. przesłanego wraz z w/w pismem dokumentu prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE, DE i T do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje (na podstawie art. 108 K.p.a. decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności); decyzja ta w administracyjnym toku instancji została utrzymana w mocy decyzją SKO z [...] lipca 2016 r.
nr [...].
Jednocześnie postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Starosta podjął zawieszone [...] grudnia 2014 r. postępowanie i wydanymi tego samego dnia decyzjami nr [...] oraz [...] skierował go odpowiednio na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie kat. A, B, C, CE i D oraz na badania psychologiczne.
W związku z pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje Starosta decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] przywrócił Z.P. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B i jednocześnie wydaną tego samego dnia odrębną decyzją o tym samym numerze cofnął mu uprawnienia kategorii A, C, C+E i D w związku z niepoddaniem się w tym zakresie kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Wskutek złożonego odwołania w sprawie orzekało SKO, które decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [.....] z [...] października 2016 r. nr [...] cofającą w/w uprawnienia kategorii A, C, C+E i D.
Wyrokiem z 14 marca 2017 r. II SA/Rz 1392/16 - wydanym na skutek skargi Z.P. - WSA w Rzeszowie uchylił w/w decyzję SKO z [...] lipca 2016 r., które w następstwie tego decyzją z [...] czerwca 2017 r. uchyliło decyzję Starosty
z [...] kwietnia 2016 r. przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku tego Starosta decyzją z [...] sierpnia 2017 r. umorzył postępowanie
w sprawie zatrzymania Z.P. dokumentu prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE, DE i T, wskazując na brak możliwości ustalenia czy do przekroczenia liczby 24 pkt doszło także po 2015 r. (decyzją z [...] września 2017 r.
nr [...] Starosta orzekł o odmowie wydania Z.P. dokumentu prawa jazdy kat. A, C, D, BE, CE i DE w związku z cofnięciem mu w tym zakresie uprawnień).
W dalszej kolejności wnioskiem z 11 października 2017 r. Z.P. zwrócił się do Starosty o wznowienie z urzędu postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w zw. z art. 147 K.p.a. - w sprawie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, C, CE i D, zakończonego ostateczną decyzją SKO z [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...] października 2016 r. nr [...]. Wskazał, że decyzja
o cofnięciu mu uprawnień do prowadzenia pojazdów w tym zakresie wydana została
w oparciu o wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzję Kolegium z [...] lipca 2016 r. nr [...] o zatrzymaniu prawa jazdy, a postępowanie w tej sprawie zostało umorzone.
SKO postanowieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...] odmówiło wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej o cofnięciu uprawnień
kat. A, C, C+E i D. Na skutek skargi Z.P. w sprawie orzekał WSA
w Rzeszowie, który wyrokiem z 6 kwietnia 2018 r. sygn. II SA/Rz 133/18 uchylił wskazane postanowienie wskazując, że przeprowadzona przez organ analiza wystąpienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. przesłanki wznowienia dokonana została w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania, na etapie wstępnym, co jest niezgodne z regulacjami określonymi w art. 149, a ponadto dokonano jej
w sposób niedostateczny, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy. Analiza i rozstrzygnięcie, czy w konkretnej sytuacji wystąpiła którakolwiek
z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 K.p.a. może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, a rodzaje rozstrzygnięć jakie mogą zapaść we wznowionym postępowaniu wymienia art. 151 K.p.a.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu SKO postanowieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...] wszczęło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej o cofnięciu uprawnień kat. A, C, CE i D, po czym wskazaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2018 r. - wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) - odmówiło uchylenia swej ostatecznej decyzji z [...] listopada 2016 r. nr [...] o utrzymaniu
w mocy decyzji Starosty z [...] października 2016 r. nr [...]
w sprawie cofnięcia uprawnień kat. A, C, CE i D z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a.
Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie należy stosować tryb postępowania i skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Z akt sprawy jasno wynika, że wobec przekroczenia przez skarżącego 22 listopada 2013 r. liczby 24 punktów karnych, Starosta [...] sierpnia 2016 r. wydał decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy.
SKO zauważyło także, że skarżący wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o zmniejszenie liczby przypisanych punktów karnych w liczbie 6
z uwagi na odbyte [...] listopada 2014 r. w WORD w [...] szkolenie o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ostatecznie przesądzone zostało (wyrok WSA z 4 listopada 2015 r. II SAB/Rz 79/15), że odbycie przez kierującego szkolenia zmniejszającego liczbę punktów już po przekroczeniu dopuszczalnego limitu 24 punktów nie powoduje zmniejszenia liczby punktów. Jeżeli bowiem w dacie odbywania szkolenia kierowca ma przekroczone 24 punkty, nie może skorzystać z możliwości zmniejszenia liczby otrzymanych punktów karnych. Jak zauważyło w związku z tym Kolegium, prawidłowa wykładnia art. 130 ust. 1-3 oraz art. 114 u.P.r.d. wskazuje, że kierowca chcąc zachować uprawnienia do kierowania pojazdami nie może uniknąć kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Akta sprawy wskazują, że skarżący poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie kat. B, to zaś rodziło obowiązek Starosty do wydania decyzji
z [...] października 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, C, C+E i D; decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Kolegium
z [...] listopada 2016 r. i w stosunku do niej skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania wskazując na podstawę z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., powołując się na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy
i umorzeniu postępowania w tym zakresie (decyzja Starosty z [...] sierpnia 2017 r.).
Nie kwestionując powyższego faktu Kolegium wskazało na brak jakiegokolwiek związku decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z decyzją o cofnięciu prawa jazdy na skutek niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w wyznaczonym terminie. Wyjaśniło, że z akt sprawy jasno wynika, że skarżący przekroczył liczbę
24 punktów w związku z naruszeniami przepisów prawa o ruchu drogowym,
w następstwie czego otrzymał decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy. Z uwagi na fakt, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji skarżący poddał się jedynie w zakresie kat. B, sam doprowadził do cofnięcia pozostałych uprawnień, o którym to skutku został wcześniej pouczony. Jedynie ta okoliczność była podstawą cofnięcia w/w uprawnień, nie zaś zatrzymanie ich inną decyzją administracyjną. Fakt wyeliminowania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z obrotu prawnego wynika jedynie z okresowego pozbawienia kompetencji starosty do wydawania decyzji
o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Fakt ten jest całkowicie "neutralny" dla postępowania
w przedmiocie cofnięcia uprawnień. Decyzja z [...] lipca 2016 r. nie jest ani decyzją administracyjną ani orzeczeniem sądu o których mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Nie ziściła się zatem podstawa wznowieniowa określona w tym przepisie ani inna przesłanka uzasadniająca zmianę decyzji objętej wnioskiem o wznowienie.
Na decyzję Kolegium z [...] listopada 2018 r. skargę do WSA w Rzeszowie wniósł Z. P. (działający przez pełnomocnika - adwokata), wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:
a) prawa materialnego, a to art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.
o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wyeliminowanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest całkowicie "neutralne" dla postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień oraz że brak jest związku przyczynowego między wskazaną podstawą prawną wznowienia a treścią dotychczasowej decyzji;
b) prawa procesowego:
- art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja cofająca uprawnienia została wydana
w oparciu o decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje;
- art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe niezastosowanie w sytuacji, gdy na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe okoliczności, tj. brak obiektywnej możliwości zatrzymania skarżącemu prawa jazdy
i w konsekwencji skierowania go na badania kontrolne kwalifikacji, które istniały
w dniu wydania pierwotnej decyzji,
- art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, przejawiający się w przedstawieniu
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji tożsamej z zawartą w uchylonym postanowieniu Kolegium z [...] listopada 2017 r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z uchylonej decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2016 r. wynika, że zatrzymanie dokumentu prawa jazdy będzie trwało do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, natomiast decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana z uwagi na fakt, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu tych kwalifikacji. Zatem już sam powyższy obowiązek oraz negatywne skutki jego niespełnienia wskazują na związek przyczynowy między tymi dwiema decyzjami, co z kolei powinno skutkować uchyleniem dotychczasowej decyzji.
Zdaniem skarżącego nieprawidłowe jest stanowisko organu, że wyłącznie okoliczność niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie kat. A, C, C+E i D była podstawą cofnięcia tych uprawnień, gdyż okoliczność obowiązkowego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu tych kwalifikacji wynikała już z samej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Konsekwencją decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy było skierowanie skarżącego [...] sierpnia 2016 r. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a brak poddania się temu obowiązkowi skutkował wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Zaskarżoną decyzją SKO - działając w trybie wznowienia postępowania - odmówiło uchylenia swej ostatecznej decyzji z [...] listopada 2016 r. o utrzymaniu
w mocy decyzji Starosty [...] z [...] października 2016 r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, C, CE i D w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego za oczywistą omyłkę należy uznać zawarte na s. 4 wers 19 od góry uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie kat. B, C, CE i D, zwłaszcza że
w sposób prawidłowy kategorie te wyszczególniono na s. 5 uzasadnienia, wers 8 od góry).
Dokonując kontroli objętej skargą decyzji pod względem opisanych wyżej kryteriów Sąd opisanych naruszeń prawa nie stwierdził.
W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżącego wskazał art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. dotyczący sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że decyzja Starosty z [...] października 2016 r. o cofnięciu uprawnień wydana została w oparciu o wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzję tego organu z [...] kwietnia 2016 r. o zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE, DE i T, a postępowanie
w sprawie umorzone /decyzją Starosty z [...] sierpnia 2017 r./.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość weryfikacji decyzji ostatecznej kończącej sprawę administracyjną, jeżeli postępowanie w którym doszło do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych przewidzianych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, co nakłada na organ administracji obowiązek wnikliwego zbadania czy w sprawie faktycznie wystąpiła podstawa wznowieniowa i w przypadku pozytywnego ustalenia stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.
Zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej
w art. 145 § 1 pkt 8 może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony (w tym ostatnim przypadku wymaga to zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania; w myśl art. 148 § 1, jest to termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Wznowienie postępowania jak i odmowa wznowienia następuje
w drodze postanowienia organu który wydał decyzję w ostatniej instancji (art. 149 § 1 i 3 w zw. z art. 150 § 1 K.p.a.). Stosownie do art. 149 § 2, postanowienie
o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, co w myśl art. 151 § 1 może doprowadzić do wydania decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji (pkt 1), bądź o uchyleniu decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (pkt 2).
Wobec pierwotnej odmowy wznowienia postępowania i uchylenia przez WSA w Rzeszowie wyrokiem z 6 kwietnia 2018 r. II SA/Rz 133/18 wydanego w tym zakresie postanowienia Kolegium z [...] listopada 2017 r. Nr [...], organ ten postanowieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...] postanowił
"o wszczęciu postępowania w sprawie o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ostatecznej o cofnięciu uprawnień kat. A, C, CE, D"; mimo pewnej nieadekwatności redakcyjnej sentencji tego postanowienia względem art. 149 § 1 K.p.a. nie budzi wątpliwości, że postanowienie to jest postanowieniem wznawiającym postępowanie w sprawie (okoliczność ta nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą). Ponieważ wydając postanowienie o wznowieniu SKO uwzględniło wytyczne zawarte
w uzasadnieniu powyższego wyroku co do dopuszczalnego trybu wznowienia postępowania z urzędu (o co wnioskowała strona skarżąca) oraz co do dokonanej
z naruszeniem art. 149 § 3 K.p.a. oceny powołanej przesłanki wznowienia, prawidłowość tego postanowienia nie budzi zastrzeżeń, a tym samym ponowne przytaczanie (w kontekście w/w wyroku) i analiza przesłanek jego wydania jawi się jako zbędna.
Regulacja art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. związana jest z założeniem, że chodzi
o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2017 r.
I OSK 2393/15 - LEX nr 2444426). Zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. zwrot
"w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu zatem o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Taka jednak sekwencja prawna działań organu administracji nie wyczerpuje jeszcze omawianej przesłanki wznowieniowej. Musi bowiem ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu
o które została wydana ostateczna decyzja zależna (wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r. I OSK 511/15 - LEX nr 2240946).
W niniejszej sprawie strona skarżąca jako decyzję która została następnie uchylona wskazała decyzję Starosty [....] z [...] kwietnia 2016 r. o zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE, DE i T, zaś jako decyzję która została na niej oparta decyzję tego organu z [...] października 2016 r. o cofnięciu uprawnień kat. A, C, CE i D.
Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Kolegium trafnie uznało, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. (ani żadne inne) przemawiające za uchyleniem jego decyzji z [...] listopada 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty z [...] października
2016 r. Między decyzjami Starosty z [...] kwietnia 2016 r. o zatrzymaniu prawa jazdy jak i z [...] października 2016 r. o cofnięciu uprawnień nie zachodzi bowiem żaden związek przyczynowy, a u podstaw ich wydania znalazły się odmienne okoliczności faktyczne i prawne.
Odnośnie decyzji z [...] października 2016 r. należy zauważyć, że jej wydanie pozostaje w związku z przekroczeniem przez skarżącego w okresie krótszym niż 1 rok liczby 24 pkt karnych naliczonych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Ponieważ suma przypisanych mu punktów za okres 25 styczeń - 22 listopad 2013 r. wyniosła 26, skutkowało to brakiem możliwości zmniejszenia w tej sytuacji o 6 liczby punktów karnych mimo odbytego 25 listopada 2014 r. szkolenia o którym mowa
w art. 130 ust. 3 u.P.r.d.; zgodnie bowiem z § 8 ust. 6 wydanego na podstawie ust. 4 tego artykułu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia
2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Następstwem tego było wydanie przez Starostę [...] sierpnia 2016 r. decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. A, B, C, CE i D (w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 b u.P.r.d., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlegała osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1) oraz decyzji
o skierowaniu go na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami (stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 3 b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, Dz. U.
z 2016 r., poz. 627, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego).
W okolicznościach sprawy istotne pozostaje - co wskazano już w wydanym
w sprawie wyroku z 14 marca 2017 r. II SA/Rz 1392/16 - że w przypadku naruszeń przepisów ruchu drogowego których skarżący dopuścił się w 2013 r. Starosta pozbawiony był możliwości orzeczenia o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy
w związku z przekroczeniem 24 pkt karnych z uwagi na brak przewidujących takie rozwiązanie stosownych regulacji prawnych. Z tego też powodu prawo jazdy zatrzymywane mu odpowiednio [...] marca i [...] września 2015 r. przez funkcjonariuszy z Komisariatu Policji w [...] oraz z Komendy Miejskiej Policji w R.
w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [....] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji było mu przez Starostę zwracane odpowiednio w maju
i październiku 2015 r., tj. jeszcze przed poddaniem się temu sprawdzeniu, co z kolei odwlekało się w czasie z powodu zawieszenia postępowania (postanowieniem Starosty z [...] grudnia 2014 r.) wskutek skargi Z.P. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie usunięcia punktów z ewidencji kierowców (postępowanie zostało podjęte dopiero [...] sierpnia 2016 r., w efekcie czego w tym samym dniu zostały wydane w/w decyzje kierujące na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i na badania psychologiczne). Ponieważ mimo orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami skarżący poddał się jedynie egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami wg kat. B, Starosta pierwotnie w związku z negatywnym wynikiem egzaminu teoretycznego decyzją z [...] września 2016 r. cofnął mu uprawnienia do kierowania takimi pojazdami (na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 c u.k.p.), po czym
w związku z już pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego (na podstawie
art. 103 ust. 3 u.k.p.) decyzją z [...] października 2016 r. przywrócił mu uprawnienia do kierowania pojazdami tej kategorii. Odrębną decyzją wydaną również
[...] października 2016 r. Starosta w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 d u.k.p. cofnął skarżącemu uprawnienia kat. A, C, CE i D; na skutek odwołania skarżącego, SKO decyzją z [...] listopada 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty.
Na postępowanie zakończone tymi decyzjami "nałożyło" się w czasie odrębne postępowanie, u przyczyn którego znalazło się zatrzymanie skarżącemu [...] marca 2016 r. przez funkcjonariuszy KMP w K. prawa jazdy w związku ze stwierdzonym w toku kontroli przekroczeniem przez kierującego pojazdem liczby
24 pkt za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
W tym zakresie istotne pozostaje, że obowiązującą od 18 maja 2015 r. ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz. U. poz. 541 ze zm.) wprowadzono do porządku prawnego przepis art. 7 ust. 1 pkt 5, wg którego starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.P.r.d. Po wszczęciu 31 marca 2016 r. postępowania z urzędu, Starosta [...] na podstawie tego przepisu decyzją
z [...] kwietnia 2016 r. (utrzymaną w mocy decyzją SKO z [...] lipca 2016 r.) -
w związku z przekroczeniem 24 punktów - orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii (tj. A, B, C, D, BE, CE, DE i T)do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
Nie można w związku z tym pominąć, że z uwagi na obowiązującą zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), ustawa z dnia 20 marca 2015 r. nie mogła mieć zastosowania do przekroczeń dozwolonej liczby punktów zaistniałych przed datą jej wejścia w życie, na co zwrócono już uwagę w wyroku z 14 marca
2017 r. II SA/Rz 1392/16 (uchylającym w/w decyzję SKO z [...] lipca 2016 r.). W tej sytuacji nie budzi żadnych wątpliwości, że u przyczyn wydania przez Starostę decyzji z [...] kwietnia 2016 r. nie mogły znaleźć się naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przez skarżącego w okresie 25 styczeń - 22 listopad 2013 r., tak samo więc późniejsze cofnięcie skarżącemu uprawnień kat. A, C, C+E i D decyzją Starosty z [...] października 2016 r. (będące konsekwencją tylko i wyłącznie naruszeń popełnionych w okresie 25 styczeń - 22 listopad 2013 r. oraz niepoddania się
w związku z tym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji) nie pozostawało w żadnym merytorycznym związku z decyzją z [...] kwietnia 2016 r.; tym samym późniejsze uchylenie tej decyzji przez SKO i umorzenie przez Starostę decyzją z [...] sierpnia 2017 r. postępowania w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia wynikającego z decyzji z [...] października 2016 r.
Ubocznie należy zauważyć, że co prawda w zawiadomieniu z 31 marca 2016 r.
o wszczęciu postępowania o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy całkowicie zbędnie powołano się także na stanowiący konsekwencję naruszeń popełnionych
w okresie 25 styczeń - 22 listopad 2013 r. wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z listopada 2014 r. o sprawdzenie kwalifikacji, jednak okoliczność ta nie miała jakiegokolwiek wpływu na wszczęcie i prowadzenie postępowania o zatrzymanie prawa jazdy. Dał temu bezpośrednio wyraz Sąd
w uzasadnieniu wspomnianego wyroku II SA/Rz 1392/16, wskazując jako przyczynę uchylenia decyzji SKO z [...] lipca 2016 r. (utrzymującej w mocy decyzję Starosty
z [...] kwietnia 2016 r.) wątpliwości co do dopuszczalności zastosowania wobec skarżącego regulacji art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej z 18 maja 2015 r. spowodowane brakiem możliwości ustalenia, które naruszenia przepisów ruchu drogowego przez skarżącego skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów, a które stanowiło początek ich naliczania; "gdyby przyjąć, że chodzi o naruszenia z 2013 lub 2014 r., to stwierdzić należałoby, że organy pozbawione były możliwości orzeczenia wobec skarżącego zatrzymania prawa jazdy wobec braku ku temu instrumentów prawnych. Gdyby zaś przyjąć, że przekroczenie dozwolonej (bez konsekwencji wynikających z ustawy) liczby punktów nastąpiło w związku z naruszeniem z dnia
17 marca 2016 r., to rodzi się pytanie jak liczone były te punkty, to jest kiedy powinien być przyjęty początek ich naliczania (...) zliczając punkty za poszczególne naruszenia wskazane w informacji Policji z dnia 7 lipca 2016 r. a popełnione po 2013 r., biorąc pod uwagę ilość punktów przyznawanych za te naruszenia według załącznika 2 rozporządzenia MSW z dnia 25 kwietnia 2012 r. to otrzymujemy wynik 24 punktów, nie stanowiący jeszcze przekroczenia liczby 24 punktów, w związku
z którym komentowane przepisy u.p.r.d. i ustawy o kierujących wiążą określone konsekwencje czy dolegliwości dla kierującego".
Podsumowując, w oparciu o prawidłowo zebrany i rozpatrzony - zgodnie
z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. - materiał dowodowy Kolegium w pełni zasadnie odmówiło we wznowionym postępowaniu uchylenia swej ostatecznej decyzji z [...] listopada 2016 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z [...] października 2016 r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, C, CE i D w związku
z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. U podstaw wydania decyzji Starosty znalazły się tylko i wyłącznie naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przez skarżącego w okresie 25 styczeń - 22 listopad 2013 r., skutkujące przekroczeniem liczby 24 punktów karnych, względem czego prawnie obojętne pozostawały ewentualne naruszenia popełnione w okresie późniejszym, które z powodu braku możliwości ich jednoznacznego ustalenia oraz stwierdzenia kolejnego przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów karnych skutkowały uchyleniem decyzji Starosty z [...] kwietnia 2016 r. o zatrzymaniu prawa jazdy wszystkich posiadanych kategorii i umorzeniem przez niego [...] sierpnia 2017 r. postępowania w tym przedmiocie.
Mimo zatem że do cofnięcia uprawnień decyzją Starosty z [...] października 2016 r. - mimo wcześniejszego wszczęcia postępowania w tym zakresie - doszło z powodu jego zawieszenia już po wydaniu [...] kwietnia 2016 r. decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz niezależnie od tego, że w przypadku gdyby decyzja ta utrzymała się
w obrocie prawnym wiązałoby się to także z obowiązkiem poddania się przez skarżącego obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami, brak jest podstaw do wywodzenia by decyzje te pozostawały we wzajemnej zależności,
w szczególności by decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy miała jakikolwiek wpływ na wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień. Nie uprawnia to zatem do skutecznego wywodzenia zaistnienia wynikającej z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. podstawy do uchylenia w ramach wznowienia postępowania decyzji o cofnięciu uprawnień, gdyż do jej wydania nie doszło w oparciu o uchyloną następnie decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Okoliczność tę trafnie stwierdziło SKO, odmawiając zaskarżoną decyzją uchylenia we wznowionym postępowaniu swej ostatecznej decyzji z [...] listopada 2016 r.
o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty w sprawie cofnięcia uprawnień
z [...] października 2016 r. Prawidłowo uznało także, że w sprawie nie ziściła się także żadna inna przesłanka uzasadniająca zmianę decyzji objętej wnioskiem
o wznowienie, w tym wynikająca ze wskazanego w skardze art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
i wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi który ją wydał.
W konsekwencji wyklucza to również uznanie naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego, a to art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (stanowiącego podstawę prawną decyzji Starosty z [...] kwietnia 2016 r. o zatrzymaniu prawa jazdy) oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (powołanego w podstawie prawnej decyzji Starosty z [...] października 2016 r. o cofnięciu uprawnień).
Z podanych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło