II SA/Rz 110/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-03-01
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu dla strony częściowo ubezwłasnowolnionej, reprezentowanej przez kuratora będącego radcą prawnym, może zostać uwzględniony, jeśli kurator sam wnosi o ustanowienie dla niej pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu dla strony częściowo ubezwłasnowolnionej, reprezentowanej przez kuratora będącego radcą prawnym, nie może zostać uwzględniony ze względów formalnych. Zgodnie z art. 246 § 3 P.p.s.a., radca prawny może być ustanowiony dla strony, która nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Fakt, że kurator jest radcą prawnym i reprezentuje stronę, wypełnia tę negatywną przesłankę, wykluczając możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego.Stan faktyczny
Kurator częściowo ubezwłasnowolnionej skarżącej, będący radcą prawnym, wniósł o ustanowienie dla skarżącej radcy prawnego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżąca korzystała ze wsparcia pomocy społecznej i nie posiadała środków na honorarium pełnomocnika. Kurator wskazał, że sam posiada fachową wiedzę prawniczą i wnosi o ustanowienie go pełnomocnikiem z urzędu. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy ze względów formalnych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. – reprezentowanej przez kuratora H. B. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem.
Pismem oznaczonym datą 10 lutego 2012 r. H. B. - w odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie – jako kurator częściowo ubezwłasnowolnionej T. K. – zatwierdził wniesioną przez nią do WSA w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] oraz wniósł o ustanowienie w jego osobie pełnomocnika dla skarżącej z urzędu. Do pisma tego został załączony przez niego urzędowy formularz PPF mający zastosowanie do przyznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym prawa pomocy osobom fizycznym, w którym zawnioskował on o ustanowienie dla skarżącej radcy prawnego. W jego uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie posiada środków własnych na honorarium dla pełnomocnika; wg zawartego we wniosku oświadczenia, jest ona osobą samotną, nie posiadającą żadnego majątku i nie uzyskującą żadnych dochodów /z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dłuższego czasu korzysta ze wsparcia pomocy społecznej/. Ponieważ sprawa wymaga fachowej wiedzy prawniczej a on sam wykonuje zawód radcy prawnego, z tego względu wnosi
o ustanowienie go z urzędu pełnomocnikiem dla T. K.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Z uwagi na okoliczność, iż skarżąca z uwagi na przedmiot sprawy korzysta
z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek o ustanowienie radcy prawnego dotyczyłby przyznania jej częściowego prawa pomocy, czego warunkiem
w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Mimo że w kontekście powyższej przesłanki obiektywna ocena tego wniosku
z uwagi na sytuację materialno – bytową skarżącej nakazywałaby jego uwzględnienie, to jednak jest to wyłączone ze względu na treść art. 246 § 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym a_@KON@_dwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Z zalegającego w aktach sądowych sprawy II SA/Rz 1273/11 (dot. wniesionej do WSA w Rzeszowie innej skargi T. K.) odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 marca 2011 r. [...] wynika, że na jego mocy H. B. został ustanowiony dla częściowo ubezwłasnowolnionej T. K. kuratorem, upoważnionym do jej reprezentowania i zarządu majątkiem.
Ponieważ jak sam oświadczył on we wniosku PPF, wykonuje zawód radcy prawego, powoduje to, że sytuacja ta wypełnia dyspozycję powołanego art. 246 § 3 P.p.s.a.
i z przyczyn formalnych wyklucza uwzględnienie złożonego przez niego wniosku /zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2010 r. II GZ 156/10, przesłanka negatywna z art. 246 § 3 P.p.s.a. wyklucza badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych co do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego/.
Zaistnienie na podstawie wskazanego postanowienia stosunku prawnego pomiędzy skarżącą a kuratorem nie budzi wątpliwości /wyraźnie wynika z niego dla kuratora obowiązek jej reprezentowania/, a posiadanie przez niego uprawnień radcy prawnego i związanej z tym "fachowej wiedzy prawniczej" nie tylko daje możliwość ale wręcz rodzi po jego stronie obowiązek wykorzystania tego, o ile jest to uzasadnione interesem skarżącej.
Odnosząc się do kwestii wynagrodzenia kuratora za czynności dokonane jako radca prawny należy wskazać na treść art. 179 _@PO_@KON§ 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), stosownie do którego organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której kurator jest ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żądał ustanowienia kuratora.Art. 179.§ 1.
Z tego też względu brak jest uzasadnionych przesłanek do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem, w związku z czym na podstawie art. 246 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło