II SA/Rz 1154/18

Dnia 15 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S., B. S. i M. B. o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 roku nr [...] w sprawie ze skargi A. S., B. S. i M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 roku nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - postanawia – odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 roku nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W skardze na w/w decyzję, A. S., B. S. i M. B. (dalej w skrócie: "skarżące") zawarły wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżące podniosły, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, polegających na budowie budynku segmentu A w zbyt bliskiej odległości od działki skarżących, przez co budynek skarżących zostanie pozbawiony dostępu do naturalnego oświetlenia, zaś działka skarżących będzie zagrożona spływem wód opadowych nie tylko z terenu wokół istniejącego budynku segmentu B, ale i segmentu A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu NSA z dnia 10 października 2018 r., II OSK 2389/18). Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd dokonuje oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku strony skarżącej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Ponadto, do wniosku powinny zostać dołączone dokumenty popierające twierdzenie o spełnieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Twierdzenia wnioskodawcy o zaistnieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji muszą być poparte dodatkowymi informacjami mogącymi je uprawdopodobnić (tak m. in. w post. NSA z dnia 9 lutego 2016 r. I OZ 83/16, z dnia 3 lutego 2016 r. II GSK 1801/15, z dnia 27 stycznia 2016 r. II FSK 3401/15). W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że sam fakt udzielenia pozwolenia na budowę, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz wydającej pozwolenie na wznowienie robót budowlanych należy traktować w sposób wyjątkowy, a oceniając okoliczności należy mieć również na względzie konsekwencje jakie takie wstrzymanie może mieć dla inwestora. Zresztą ustawodawca sam wskazał na wyjątkowy charakter takiego wstrzymania, albowiem zgodnie z art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Sąd zauważa również, że ryzyko prowadzenia robót budowlanych w sytuacji, gdy na decyzję dotyczącą pozwolenia na budowę złożona została skarga do sądu administracyjnego, spoczywa na inwestorze, który prowadzi inwestycję w sytuacji niepewnej jaką jest możliwość uchylenia decyzji przez sąd. W takiej sytuacji to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie wyłącznie po jego stronie. W przedmiotowej sprawie inwestor dysponuje ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (tak również w postanowieniach NSA z 15 lutego 2008 r., II OZ 1202/07, z 22 lutego 2008 r., II OZ 131/08, z 26 lutego 2008 r., II OZ 145/08). Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że skarżące nie uzasadniły wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności nie wykazały, że prowadzenie robót może skutkować realnym zagrożeniem wyrządzenia im znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.