II SA/Rz 1192/20
WyrokWSA w Rzeszowie2021-03-02
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Stanisław Śliwa, Karina Gniewek-Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać wydana, gdy raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera braki, a strona skarżąca kwestionuje prawidłowość kwalifikacji przedsięwzięcia oraz jego powiązania technologiczne z innymi instalacjami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, oceniły raport o oddziaływaniu na środowisko i jego uzupełnienia, a także prawidłowo zakwalifikowały przedsięwzięcie i jego powiązania technologiczne. Wady raportu, jeśli istniały, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a zarzuty strony skarżącej, w tym dotyczące kwalifikacji odpadów i wariantowania, okazały się bezzasadne.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla budowy kompleksu instalacji bioetanolu drugiej generacji. Spółka zarzuciła m.in. wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, błędy w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, brak weryfikacji skumulowanego oddziaływania z innymi przedsięwzięciami oraz nieprawidłowe ustalenie stron postępowania. WSA oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - skargę oddala -
Przedmiotem skargi A. z siedzibą w [....] (Spółka) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ odwoławczy) z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy (organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...]wydaną w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.
Po rozpoznaniu wniosku B. z siedzibą w [...] (inwestor), organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 37, art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 71 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1 i ust. 3, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa środowiskowa), § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – ustalił dla inwestora środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia "Budowa kompleksu instalacji bioetanolu drugiej generacji (B2G) w [...] Zakład [...]".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej, realizacja:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,
jest dopuszczalna po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dalej organ I instancji podał, że zgodnie z charakterystyką przedsięwzięcia zawartą we wniosku inwestora i raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wnioskowane przedsięwzięcie zostało wymienione w § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Działając na podstawie 63 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, pismem z dnia 23 kwietnia 2019 r. organ zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Marszałka Województwa oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej o wydanie opinii, co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ I instancji nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu według wskazań: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zawartych w opinii z dnia [...] maja 2019 r., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartych w opinii z dnia [...] maja 2019 r. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. Organ wskazał przy tym, że Marszałek Województwa w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Organ I instancji podał, że sporządzony przez uprawnioną osobę raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dalej w skrócie: "raport") został przedłożony przez inwestora w dniu [...] października 2019 r. Po sprawdzeniu merytorycznej zawartości raportu organ stwierdził, że nie zawiera on wszystkich informacji i analiz, o których mowa w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. w związku z czym organ działając na podstawie art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wezwał inwestora do jego uzupełnienia. W dniu [...] grudnia 2019 r. inwestor przedłożył uzupełnienie do raportu, jednakże w ocenie organu I instancji nadal nie spełniało ono wszystkich wymogów określonych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., w związku z czym organ pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. ponownie wezwał inwestora do uzupełnienia raportu. Wezwanie do uzupełnienia raportu zostało załączone do pisma z dnia [...] grudnia 2019 r. skierowanego do organów opiniujących i uzgadniających wraz z przedłożonym przez inwestora raportem z prośbą o wydanie opinii i uzgodnień w sprawie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przez wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W dniu [...] stycznia 2020 r. inwestor przedłożył uzupełnienie raportu, w którym przedstawiono informacje i analizy wskazane w wezwaniu organu. Aneks został przesłany do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz Marszałka Województwa celem uzgodnienia i zaopiniowania warunków realizacji przedsięwzięcia, jako uzupełnienie pisma organu z dnia [...] grudnia 2019 r. Organ I instancji podał, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. wezwali inwestora do uzupełnienia raportu. Organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że transport surowców, produktów gotowych, odpadów, pofermentu jako nawozu wspomagającego uprawę roślin, planowany jest przede wszystkim przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury kolejowej (70% masy słomy i pofermentu, 100% wywożonego bioetanolu). Natomiast transport pozostałych 30% masy surowca (słomy) i 30% masy pofermentu oraz odpadów, substancji pomocniczych itp. planowany jest maksymalnie 26 pojazdami kołowymi w porze dziennej w dni robocze, przy wykorzystaniu istniejących dróg dojazdowych przez bramę główną nr 1 Zakładu [...]. Organ I instancji stwierdził, że nie dopuszcza takiego rozwiązania z uwagi na możliwość wystąpienia ponadnormatywnych uciążliwości na terenie miasta Jedlicze. Zdaniem organu transport kołowy planowany przez inwestora winien odbywać się wyłącznie przez bramę nr 2. Inwestor przedstawił bowiem korzystne dla środowiska rozwiązania dotyczące transportu kołowego przez bramę nr 2, tj. w analizach dostępności do dróg krajowych i autostrad inwestycji B. w Zakładzie w [...] datowanych na listopad i grudzień 2019 r. Organ wskazał na szerokie możliwości działania inwestora w świetle przepisów ustawy o drogach publicznych. Przepis art. 16 ustawy stanowi, że budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia. Organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że inwestor planuje, wjazd i wyjazd na teren planowanego przedsięwzięcia 26 pojazdów dziennie. Z uwagi na uciążliwości jakie spowodowałoby zwiększenie natężenia ruchu w mieście [...], organ ograniczył ilość pojazdów, które mogą poruszać się przez miasto do bramy głównej do 4 pojazdów (wjazd i wyjazd) w ciągu dnia roboczego. Organ stanął na stanowisku, że inwestor w okresie przejściowym tj. do czasu wybudowania drogi łączącej bramę nr 2 z drogą DK [...] może zapewnić transport niezbędnych surowców, produktów, odpadów itp. z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej. Organ I instancji wyjaśnił, że rozstrzygnął sprawę po uzyskaniu:
1) postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska znak: [...] z dnia [...] marca 2020 r. uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia,
2) opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego znak: [...] z dnia [...] lutego 2020 r. pozytywnej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, wskazującej warunki realizacji instalacji w wariancie proponowanym przez inwestora,
3) postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej znak: [...] z dnia [...] lutego 2020 r. uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia,
4) postanowienia Marszałka Województwa z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] zawierającego zalecenia dotyczące planowanego przedsięwzięcia w fazie realizacji i eksploatacji.
Organ I instancji stwierdził, że warunki realizacji przedsięwzięcia nałożone postanowieniami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, Marszałka Województwa oraz opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zostały uwzględnione w decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań. W ocenie organu, po zrealizowaniu przez inwestora wszystkich warunków zawartych w przedłożonych dokumentach oraz w decyzji, planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z wymaganiami przepisów o ochronie środowiska. Organ I instancji podał, że w postępowaniu stronom i uczestnikom postępowania na prawach strony oraz społeczeństwu zapewniono możliwość czynnego udziału. Obwieszczeniem z dnia [...] lutego 2020 r. poinformowano strony o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz wyznaczono 30- dniowy termin dla społeczeństwa na zgłaszanie uwag i wniosków w niniejszej sprawie. Do dnia [...] marca 2020 r. do organu nie wniesiono żadnych uwag i wniosków. W tym samym obwieszczeniu wyznaczono na dzień [...] marca 2020 r. termin rozprawy administracyjnej z udziałem społeczeństwa. W związku z ogłoszeniem przez Ministra Zdrowia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, organ odwołał rozprawę administracyjną. W trakcie prowadzonego postępowania z uwagi na obszerność zgromadzonego materiału dowodowego i niezbędny czas do przeprowadzenia jego analizy i oceny organ mając na uwadze: obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania; przepis art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej - zgodnie z art. 36 k.p.a. dopełniał obowiązku z art. 35 k.p.a. zawiadamiając strony o terminie zakończenia postępowania.
Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji oraz od postanowienia z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej - Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w niniejszym postępowaniu. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 74 ust. 3 i ust. 3a ustawy środowiskowej, poprzez błędne nieuznanie Spółki za stronę niniejszego postępowania, podczas gdy obszar oddziaływania przedsięwzięcia obejmuje nieruchomości, do których Spółka posiada tytuł prawny (znajdujące się na terenie [...] Zakład [...]), co jednoznacznie przesądza o konieczności uznania Spółki za stronę postępowania,
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędne przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku o dopuszczalności realizacji przedsięwzięcia, podczas gdy zasadniczy dowód w sprawie jakim jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełnia wymogów stawianych przez przepisy prawa, tym samym nie pozwalając na odpowiednią ocenę wpływu przedsięwzięcia na środowisko, a więc także na wydanie decyzji pozytywnej,
3) art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy środowiskowej, poprzez brak weryfikacji powiązania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań ze zrealizowanym już na tym samym obszarze przedsięwzięciem (tj. Spalarnią Odpadów Przemysłowych i Medycznych prowadzoną przez C.), podczas gdy organ I instancji był obowiązany do analizy skumulowanych oddziaływań obu przedsięwzięć, a co doprowadziłoby organ do wniosku, że nie jest możliwe określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia,
4) art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a, poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej decyzji wykazu stron postępowania, co powoduje, że nie jest możliwe nie tylko zweryfikowanie prawidłowości ich ustalenia przez organ I instancji, ale także stanowi o wadliwości przedmiotowego aktu administracyjnego - jako niezawierającego obligatoryjnego elementu - w stopniu uzasadniającym jego eliminację z obrotu prawnego,
5) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający precyzyjne odkodowanie toku rozumowania organu I instancji, podczas gdy uzasadnienie decyzji administracyjnej ma stanowić logiczny i spójny wywód, umożliwiający weryfikację podjętych czynności oraz zasadności wydanego rozstrzygnięcia.
Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej, poprzez błędne przyjęcie, że Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną, która prowadzi działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, czego skutkiem było nieprawidłowe dopuszczenie do udziału na prawach strony w niniejszym postępowaniu ww. Stowarzyszenia, podczas gdy Stowarzyszenie nie może zostać uznane za organizację ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, czego konsekwencją jest brak możliwości jego dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie przepisów ustawy środowiskowej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. "Budowa kompleksu instalacji bioetanolu drugiej generacji (B2G) w [...] Zakład [...]". Jak wyjaśnił inwestor, w skład kompleksu instalacji do produkcji bioetanolu lignocelulozowego (II generacji) wchodzić będą następujące instalacje/węzły:
1) instalacja produkcji bioetanolu o wydajności 25.000 Mg/rok bioetanolu lignocelulozowego produkowanego z biomasy - słomy zbóż wraz z węzłem magazynowania i przygotowania surowca oraz magazynowania i ekspedycji produktu,
2) instalacja elektrociepłowni oparta na ligninie i biogazie z kotłem biomasowym o mocy max. 48 MW wraz z dwoma kotłami parowymi, rezerwowo-szczytowymi o mocy po 10 MW każdy opalanymi gazem ziemnym jako paliwo podstawowe oraz olejem opałowym i frakcją C4 jako paliwo uzupełniające,
3) instalacja biogazowni z odcieku (syropu) z instalacji produkcyjnej bioetanolu,
4) instalacja biologicznego podczyszczania ścieków z instalacji produkcyjnej,
5) infrastruktura towarzysząca niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania kompleksu instalacji bioetanolu II generacji wraz z przyłączeniami elektrycznymi, energetycznymi i wodno-kanalizacyjnymi.
Przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 pkt 45, pkt 4 i pkt 78 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przepisy te dotyczą: pkt 45 - instalacji do produkcji paliw z produktów roślinnych, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, pkt 4 - elektrowni konwencjonalnych, elektrociepłowni lub innych instalacji do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej, innych niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 3, o mocy cieplnej rozumianej jako ilość energii wprowadzonej w paliwie do instalacji w jednostce czasu przy ich nominalnym obciążeniu, nie mniejszej niż 25 MW, a przy stosowaniu paliwa stałego - nie mniejszej niż 10 MW; przy czym przez paliwo rozumie się paliwo w rozumieniu przepisów o standardach emisyjnych z instalacji, oraz pkt 78 - instalacje do oczyszczania ścieków przemysłowych z wyłączeniem instalacji, które nie powodują wprowadzania do wód lub urządzeń ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, wymienione w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom Spółki, autor raportu szczegółowo wyjaśnił w aneksie z grudnia 2019 r. brak podstaw do zakwalifikowania inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 2 pkt 46 ww. rozporządzenia. Przepis ten kwalifikuje jako przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne. Instalacja do produkcji bioetanolu ze słomy zbóż nie może zostać uznana za instalację do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, za odpad uważa się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Zamierzeniem inwestora natomiast jest nabycie słomy zbóż celem jej przerobienia na paliwo, zatem dla inwestora jest to pełnowartościowy surowiec i nie może być traktowany jako odpad. Dodatkowo przepisów ustawy o odpadach nie stosuje się do biomasy w postaci słomy - wykorzystywanej do produkcji energii za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, o czym mowa w art. 2 pkt 6 lit. b) tej ustawy. Jak wykazało postępowanie w niniejszej sprawie, produkcja bioetanolu ze słomy w systemie zaproponowanym przez inwestora nie powoduje szkód dla środowiska oraz nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo zatem ww. przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co miało ten skutek, że w sprawie nie było obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż kwestia ta zależała od oceny organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a to zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Jednakże organ I instancji, po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej i Marszałka Województwa, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Organ odwoławczy wyjaśnił, że planowana inwestycja stanowi zorganizowany kompleks instalacji, składający się w szczególności z instalacji do produkcji bioetanolu i instalacji elektrociepłowni opartej na ligninie i biogazie, które są powiązane ze sobą nie tylko funkcjonalnie i ekonomicznie, ale i technologicznie. Przedsięwzięciem w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy środowiskowej jest zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Organ stwierdził również, że przepisy ustawy nie podają, jak należy rozumieć pojęcie "przedsięwzięć powiązanych technologicznie", lecz na jego rozumienie, a przede wszystkim cel takiego uregulowania naprowadza dokument pt. "Zbiór interpretacji przepisów dotyczących rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z lat 2010-2014 w zakresie przemysłu energetycznego; przemysłu wydobywczego; produkcji i przetwarzania metali; przemysłu mineralnego; przemysłu chemicznego; przemysłu spożywczego; przemysłu tekstylnego, skórzanego, drzewnego i papierniczego; przemysłu gumowego, opracowanych w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska". Zgodnie z jego treścią: "przez sformułowanie "przedsięwzięcia powiązane technologiczne" należy rozumieć zespół urządzeń i/lub budowli bezpośrednio związanych technicznie, od punktu dostarczania surowców do miejsca odbioru produktów, zgodnie ze schematem technologicznym obejmującym wszystkie operacje i procesy potrzebne do ich wytworzenia. Wprowadzenie w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej określenia "przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie" miało na celu uniemożliwienie dzielenia zamierzeń inwestycyjnych, które mogłoby doprowadzić do zmiany kwalifikacji przedsięwzięcia w świetle przepisów ww. rozporządzenia - a w konsekwencji do uniknięcia wymogu badania zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (screening) i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko - lub do błędnych wyników przeprowadzonej oceny". Zdaniem organu odwoławczego, instalacje wchodzące w skład kompleksu instalacji do produkcji bioetanolu są powiązane ze sobą technologicznie, skoro celem całego zamierzenia było przekształcenie słomy jako surowca nienadającego się do spożycia przez ludzi w odnawialne źródła energii. W przedmiotowej sprawie produktem ubocznym produkcji bioetanolu ze słomy zbóż jest lignina, która stanowi wsad energetyczny do projektowanej nowej elektrociepłowni, tak jak i biogaz powstający na innym etapie produkcji bioetanolu z syropu (tj. podestylacyjnego wywaru z fermentacji alkoholowej). Celem takiego rozwiązania było zastąpienie obecnego wsadu energetycznego (opartego głównie na miale węglowym i oleju opałowym) odnawialnymi źródłami energii i wykorzystanie energetyczne ligniny i biogazu powstałych w wyniku procesu produkcyjnego bioetanolu II generacji. Istnienie elektrociepłowni opalanej ligniną i biogazem wpisuje się w schemat produkcji bioetanolu, w którym rozdrobniona słoma jest poddawana najpierw wstępnej obróbce (pretreatment) w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury, a następnie tak przygotowany materiał lignocelulozowy jest hydrolizowany i fermentowany. Jednym z węzłów instalacji produkcji bioetanolu jest węzeł separacji/odwadniania ligniny z hydrolizatu. Czynności związane z wydzieleniem, filtracją i transportem ligniny odbywać się mają wewnątrz pomieszczeń technologicznych i w szczelnych przenośnikach. Lignina trafiać będzie bezpośrednio do spalenia bez magazynowania, a jedynie w przypadku prac serwisowych przewiduje się jej tymczasowe składowanie w silosach paliwa alternatywnego. Natomiast biogaz powstaje z syropu pofermentacyjnego w biogazowni i jest natychmiast kierowany do kotłowni hermetycznie szczelnymi rurociągami. Nie ulega zatem wątpliwości, że wymienione instalacje stanowią jedno przedsięwzięcie powiązane technologicznie i dlatego jego wpływ na środowisko winien zostać oceniony w przedmiotowym postępowaniu łącznie. W ocenie organu nietrafnie zatem Spółka wskazuje na konieczność przeprowadzenia odrębnych postępowań co do każdej instalacji z osobna, co wiązałoby się de facto ze sztucznym dzieleniem przedsięwzięcia na poszczególne instalacje. Wbrew zarzutom odwołania organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił strony postępowania. Stosownie do art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Organ wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie realizowane jest na ogrodzonym terenie przemysłowym, na 195 działkach ewidencyjnych położonych w [...], dla których miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego utraciły ważność. Spółka została uznana za stronę postępowania z uwagi na to, że działki ew. nr 1686/1 i 1707/2 położone w [...] sąsiadujące z terenem objętym przedmiotową inwestycją (tj. z działką nr 1707/3) znajdują się w jej użytkowaniu wieczystym. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że odwołanie spółki C. w [...], która rości sobie status strony w tym postępowaniu na podstawie prawa do tych samych działek ewidencyjnych zostało załatwione odrębnym postanowieniem. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania), jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Z kolei przepis art. 49 k.p.a. stanowi, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Zdaniem organu literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że w formie publicznego ogłoszenia zawiadamia się strony zarówno o decyzjach, jak i innych czynnościach organu administracji publicznej, zatem także o wszczęciu postępowania w sprawie. W sprawie tej nie ma zastosowanie natomiast przepis art. 49a k.p.a., w którym ustawodawca przewidział wprost, że zawiadomienie w formie publicznego obwieszczenia jest skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie zostało podane do publicznej wiadomości obwieszczeniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., a jego sprostowanie w zakresie numerów działek obwieszczeniem z dnia [...] października 2019 r. Zdaniem organu odwoławczego, nawet gdyby przyjąć, że organ I instancji miał obowiązek najpierw zawiadomić na piśmie wszystkie strony niniejszego postępowania o jego wszczęciu na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., to w niniejszej sprawie nie skutkowałoby to uchyleniem zaskarżonej decyzji, skoro Spółka wiedziała o toczącym się postępowaniu i w terminie do tego przewidzianym skorzystała z prawa do wniesienia odwołania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji zidentyfikował 44 podmioty, które zostały uznane za strony postępowania, choć faktycznie jest ich więcej, bowiem organ w wykazie stron ujął w jednej pozycji małżonków lub rodzeństwo posiadających tytuł prawny do danej działki. Wykaz stron postępowania znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy (str. 109, t. I akt sprawy). O wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ I instancji zawiadomił strony przez publiczne obwieszczenie z dnia [...] kwietnia 2020 r. wskazując jednocześnie na możliwość zapoznania się z dokumentacją sprawy w określonym miejscu i czasie. Zdaniem organu odwoławczego, w razie wielości stron, którym z tego powodu nawet nie doręcza się decyzji, lecz wskazuje jedynie możliwość zapoznania się z jej treścią, jak i resztą dokumentacji zawartej w aktach sprawy w określonym miejscu i czasie oraz w sytuacji sporządzenia odrębnego dokumentu z wykazem stron postępowania dostępnym w aktach sprawy, brak wymienienia wszystkich stron w decyzji administracyjnej nie stanowi wadliwości, która przesądzałaby o wpływie na wynik sprawy. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko weryfikując treść raportu, uzyskując wymagane opinie i uzgodnienia oraz zapewniając społeczeństwu możliwość udziału w postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów Spółki dotyczących treści raportu i jego uzupełnień organ uznał, że są one nieuzasadnione. Raport został przedstawiony przez inwestora w październiku 2019 r. Po jego przeanalizowaniu organ I instancji wezwał inwestora o uzupełnienie raportu, co nastąpiło aneksami z grudnia 2019 r. i ze stycznia 2020 r. Ponadto inwestor przedstawił wyjaśnienia do raportu w lutym 2020 r oraz także w lutym 2020 r. uzupełnienie do raportu w odpowiedzi na pismo Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jednym z elementów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wskazany w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej - opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Organ wyjaśnił, że opracowanie racjonalnego wariantu alternatywnego oprócz wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a także uzasadnienie ich wyboru jest obowiązkiem ustawowym. Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Jednakże opisywane w raporcie warianty nie mogą mieć charakteru pozornego ani nie mogą być abstrakcyjne z powodu braku możliwości obiektywnych ich zastosowania i z góry skazane na niepowodzenie, lecz muszą to być warianty możliwe do rzeczywistego wprowadzenia. Zdaniem organu odwoławczego warianty przedstawione przez inwestora w raporcie z października 2019 r. nie zostały zaakceptowane przez organ I instancji, dlatego inwestor został zobowiązany do uzupełnienia raportu w tym zakresie, co nastąpiło w aneksie do raportu ze stycznia 2020 r. Wyjaśniono w nim, że wariant proponowany przez inwestora został starannie dobrany na podstawie specjalistycznej analizy możliwości wykonania inwestycji, wielkości instalacji i technologii produkcji bioetanolu oraz jej lokalizacji, zatem z tego powodu nie rozważano już wariantów, które obejmowałyby zmianę lokalizacji inwestycji czy wydajności instalacji oraz możliwość wykorzystania innego surowca niż słoma zbóż, bowiem wiązałoby się to z niedopuszczalną zmianą technologii wytwarzania bioetanolu. Za realizacją inwestycji przemawiają racje społecznie i ekonomiczne z uwagi na to, że produkowany bioetanol będzie stanowił biokomponent do blendingu benzyny samochodowej zgodnie z regulacjami Unii Europejskiej, która wymaga stosowanie w paliwach transportowych udziału biopaliw zaawansowanych minimum 1 % (energetycznie) od 2025 r. i minimum 3,5 % od 2030 r. Przedmiotowa inwestycja związana jest również z ograniczeniem emisji gazów powodujących efekt cieplarniany oraz wpisuje się w europejską politykę energetyczną w zakresie odnawialnych źródeł energii. W związku z tym, że przedmiotowa inwestycja obejmuje kompleks instalacji, inwestor przedstawił alternatywne warianty polegające na ewentualnym braku realizacji niektórych z nich poprzez modernizację rozwiązań już istniejących. W szczególności jednym z wariantów było oparcie instalacji produkcyjnej o dostawę mediów z istniejącej elektrociepłowni opalanej olejem opałowym, gazem ziemnym i miałem węglowym zamiast z elektrociepłowni z kotłem opalanym biomasą i dodatkowymi kotłami parowymi gazowo-olejowymi, a także wariant przewidujący rezygnację z podczyszczalni ścieków i biogazowni przez rozbudowę istniejącej oczyszczalni ścieków o komory fermentacyjne celem przekształcenia substancji organicznej w biogaz. Jeden z wariantów rozważanych przez inwestora dotyczył sposobu magazynowania słomy na utwardzonym placu w stogach przykrytych folią lub plandeką zamiast w zamkniętych magazynach, a inny dotyczył większej ilości zbiorników magazynowych bioetanolu. Inwestor poddał również analizie wariant obejmujący inny niż zakładany do realizacji sposób dostarczania surowców transportem kołowym zakładający budowę drogi łączącej bramę północną z drogą krajową nr 28. Inwestor opisał w raporcie tzw. wariant zerowy wskazujący skutki niepodejmowania przedsięwzięcia. Organ I instancji ocenił, że wariant planowany przez inwestora jest wariantem najbardziej korzystnym dla środowiska, w szczególności budowa nowej elektrociepłowni opalanej biomasą, budowa odrębnej instalacji do wstępnego biologicznego podczyszczania ścieków z instalacji produkcyjnej przed wprowadzeniem ścieków do kanalizacji zakładowej, magazynowanie słomy zamiast w stogach na placu - w czterech halach zakładających transport słomy do hali przygotowania i oczyszczania słomy za pomocą suwnicy zamiast wózkami widłowymi (ładowarkami), a także ograniczenie ilości magazynowanego bioetanolu do ok. 3.350 m3, przez co instalacja nie będzie zaliczana do zakładu o zwiększonym ryzyku poważnej awarii przemysłowej. Nie został natomiast uwzględniony przez organ I instancji wariant transportu kołowego surowca zakładający dostarczenie słomy bramą nr 1 (południową) w ilości 26 kursów na dzień samochodów ciężarowych. Z uwagi na możliwość wystąpienia ponadnormatywnych uciążliwości na terenie miasta Jedlicze, organ I instancji wyłączył możliwość transportu słomy bramą nr 1 i ograniczył ilość kursów samochodowych do czterech dziennie przez bramę główną zakładu wskazując, że planowany przez inwestora transport kołowy winien odbywać się wyłącznie przez bramę nr 2 (północną), a do czasu wybudowania drogi łączącej tę bramę z drogą krajową DK[...] - transportem kolejowym, co zostało wyraźnie zastrzeżone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zauważył, że rozpatrywane przez inwestora warianty, przedstawione w raporcie i wyjaśnione w aneksie do raportu ze stycznia 2020 r., były realne czyli możliwe do realizacji przy założeniu, że na terenie Zakładu [...] powstanie instalacja do produkcji bioetanolu ze słomy zbóż o określonej wydajności i w określonej technologii. Wariantowanie któregoś z tych głównych założeń inwestycji oznaczałoby brak realizacji przedsięwzięcia i byłoby równoznaczne z dopuszczeniem zaistnienia wariantu zerowego, który jest wariantem niekorzystnym dla środowiska, co szczegółowo uzasadnił inwestor w raporcie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej, raport winien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko inwestor określił skalę, zasięg i skutki oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (w tym skumulowanego) na powietrze, klimat akustyczny, środowisko przyrodnicze (faunę, florę i obszary chronione), środowisko gruntowo-wodne i wody powierzchniowe oraz na klimat. Opracowanie to zostało uzupełnione aneksem do raportu ze stycznia 2020 r., gdzie dodatkowo inwestor odniósł się do ewentualnej emisji substancji odorowych do środowiska. Z raportu wynika, że kompleks instalacji do produkcji bioetanolu nie wpłynie zauważalnie na stan jakości powietrza atmosferycznego w rejonie lokalizacji instalacji, a w analizach obliczeniowych propagacji zanieczyszczeń w powietrzu uwzględniono wszystkie źródła emisji i jej wartości. Podobnie w analizie akustycznej uwzględniono funkcjonowanie wszystkich źródeł emisji substancji i energii na terenie wszystkich instalacji technologicznych, dla których wielkości emisji dopuszczalnej zostały określone w obowiązujących pozwoleniach zintegrowanych. Organ odwoławczy podał, że Spółka zarzuca brak uwzględnienia wpływu emisji z sąsiadującej z planowaną inwestycją spalarni odpadów, tymczasem jej wpływ został uwzględniony pośrednio: w przypadku emisji gazów i pyłów - w tle zanieczyszczeń przyjętym do obliczeń podanym przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a w przypadku analizy akustycznej - w przeprowadzonych pomiarach tła akustycznego na granicy terenów chronionych. Zdaniem organu raport w sposób szczegółowy opisuje wszystkie rodzaje emisji do powietrza, które wiążą się z przedmiotowym zamierzeniem. W jego treści dokonano wyliczenia wielkości emisji i rozprzestrzenia się w powietrzu wszystkich substancji, dla których określono standardy emisyjne dla projektowanych źródeł spalania paliw oraz pyłu z emitorów technologicznych uwzględniając emisję tych substancji ze wszystkich funkcjonujących źródeł na terenie zakładu, choć w obliczeniach nie uwzględniono rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń z obecnie eksploatowanej elektrociepłowni z uwagi na to, że nie zakłada się równoczesnego działania starej elektrociepłowni i nowej elektrociepłowni po uruchomieniu nowego kotła biomasowego. Z treści raportu wynika też, że w obliczeniach rozkładu stężeń nie uwzględniono flary biogazu (emitor EP7) z uwagi na to, że jej praca będzie odbywała się wyłącznie w warunkach awaryjnego zrzutu biogazu na pochodnię i będzie rzadko występować, a poza tym nie wystąpi wówczas zanieczyszczenie ze spalania biogazu w elektrociepłowni. Odnośnie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne i na wody powierzchniowe organ zaznaczył, że wszystkie ścieki z terenu Zakładu [...] są oczyszczane i odprowadzane do odbiornika zgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym. Wszystkie ścieki z nowoprojektowanej instalacji bioetanolu będą włączone do indywidualnej oczyszczalni ścieków po odczyszczeniu przede wszystkim w reaktorze beztlenowym. Inwestor dokonał także analizy ewentualnych uciążliwości zapachowych z instalacji do produkcji bioetanolu, pomimo, że ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach czy odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, bowiem w polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. Organ wskazał przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 443/16. Dalej organ odwoławczy zwrócił uwagę, że inwestor zastrzegł, że kompleks instalacji do produkcji bioetanolu pomyślano jako hermetyczny, gdzie przepływ produktów i substratów do kolejnych elementów instalacji i napełnianie zbiorników magazynowych będzie odbywało się w sposób hermetyczny, a zatem w sposób eliminujący ewentualne odory. Inwestor podkreślił również, że także spalanie ligniny nie powinno być źródłem odorów, skoro gazy emitowane w wyniku spalania ligniny nie są nośnikami odorów. Także osad wytwarzany w podczyszczał ni ścieków kierowany będzie do biogazowni rurociągiem, co wyklucza uciążliwość odorową. Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego braku oceny przez organ I instancji ryzyka poważnej awarii przemysłowej w związku z produkcją bioetanolu, tj. substancji wysoce łatwopalnej, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniami inwestora, proces produkcji etanolu ze słomy zbóż jest zbliżony do tradycyjnego procesu produkcji etanolu w gorzelni, a etanol w formie zatężonej powstaje dopiero w końcowej fazie destylacji i odwadniania. Inwestor wskazał również w raporcie i jego uzupełnieniu, że w związku ze zmniejszeniem ilości magazynowanego bioetanolu do ok. 3.350 m3 instalacja do produkcji bioetanolu nie będzie zaliczana do zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Inwestor odniósł się także do kwestii zabezpieczenia inwestycji wobec ewentualnych katastrof naturalnych wskazując na korzyści związane z zamkniętym, hermetycznym procesem technologicznym, gdzie jedyny niehermetyczny proces to magazynowanie ligniny. Inwestor stwierdził w raporcie, że obiekty kubaturowe oraz zbiorniki i rurociągi wybudowane zostaną jako odporne na huraganowe wiatry i obciążenie śniegiem w każdych warunkach pogodowych, a zaprojektowane systemy chłodzenia oraz klimatyzacji zapewnią możliwość funkcjonowania instalacji i akceptowalne warunki pracy załogi w okresie długotrwałych upałów, zaś system ogrzewania rurociągów i pomieszczeń również w okresie ekstremalnie niskich temperatur. Organ odwoławczy przyjął, że zidentyfikowane w raporcie i jego uzupełnieniach oraz szczegółowo opisane oddziaływania niniejszego przedsięwzięcia na środowisko, w tym oddziaływania uwzględniające istniejące już źródła emisji na terenie zakładu [...] Zakład [...], są wyczerpujące i stanowią podstawę do kompleksowej oceny wpływu tego przedsięwzięcia na środowisko. Szczegółowe informacje odnośnie tych oddziaływań zawarte w raporcie zostały poddane analizie zarówno przez organ I instancji, jak i organy uzgadniające, czego wynikiem były wezwania inwestora do uzupełnienia raportu, zaś inwestor odniósł się do wszystkich zgłoszonych wątpliwości organów. Reasumując organ odwoławczy uznał, że sporządzony w niniejszej sprawie raport uwzględnia elementy wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej i pozwala na zidentyfikowanie wpływu planowanej inwestycji na środowisko. W wyniku dokonanych analiz nie stwierdzono znaczących negatywnych oddziaływań na stan środowiska, w tym również na zdrowie i życie ludzi. Ustalenia raportu nie zostały też zakwestionowane przez organy współdziałające przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto zaskarżona decyzja posiada wszystkie elementy, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej. W szczególności Spółka niezasadnie podnosi brak prawidłowego określenia lokalizacji przedsięwzięcia przez niewskazanie w decyzji działek ewidencyjnych, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 131/20. Opis miejsca realizacji przedsięwzięcia powinien być przede wszystkim racjonalny z punktu widzenia możliwego zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zapewnienia przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Z treści ww. przepisu nie wynika, aby ustawodawca określił sztywne ramy prawne opisu miejsca realizacji przedsięwzięcia, nie wskazał również obowiązkowych elementów takiego opisu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej wskazuje na elementy, które, niezależnie od wymagań wynikających z k.p.a., winno posiadać uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika, że organ I instancji dążył do wyjaśnienia wszystkich niezbędnych elementów raportu, po czym uwzględnił stanowisko inwestora, za wyjątkiem częstotliwości i miejsca docelowego transportu surowców samochodami ciężarowymi, co zostało w uzasadnieniu szczegółowo wyjaśnione. Organ I instancji wskazał również w uzasadnieniu, że uwzględnił w zaskarżonej decyzji w całości wskazania organów uzgadniających. Ponadto uzasadnienie decyzji zawiera informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, przy czym w trakcie tego postępowania nie wpłynęły żadne wnioski i uwagi, natomiast Stowarzyszenie dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony poparło realizację przedmiotowej inwestycji. Organ odwoławczy stwierdził, że kwestię dotyczącą spełnienia pozostałych wymagań uzasadnienia, wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a., tj. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, należy rozpatrywać w powiązaniu z przedmiotem niniejszego postępowania, gdzie zasadniczym i jedynym dowodem jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który został przez organ I instancji rzetelnie oceniony, co wynika z treści wezwań o jego uzupełnienie (przedstawionych także w uzasadnieniu decyzji), a zakres uwzględnienia tego raportu przez organ I instancji wynika wprost z treści decyzji o uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Organ I instancji powołał też w uzasadnieniu przepisy prawa uzasadniające podjęte przez niego działania w toku sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących błędów i nieścisłości, organ odwoławczy uznał, że nie mają one wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. Organ nie stwierdził naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. W przeprowadzonym postępowaniu podjęte zostały bowiem wszelkie niezbędne działania konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.
W ustawowym terminie Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
1) art. 15 k.p.a., poprzez brak merytorycznego i całościowego rozpatrzenia przez organ odwoławczy niniejszej sprawy i powielenie stanowiska organu I instancji bez poddania tegoż stosownej weryfikacji, podczas gdy postępowanie odwoławcze polega na merytorycznej ocenie wszelkich okoliczności danej sprawy, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak weryfikacji wszelkich okoliczności sprawy i jedynie fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego - nieuwzględniającą twierdzeń Spółki, podczas gdy obowiązkiem organu administracji publicznej jest całościowa i obiektywna analiza wszelkich okoliczności sprawy, tak by zrealizowana została zasada prawdy materialnej, a co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, skutkując istotnym wpływem na wynik sprawy,
3) art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy środowiskowej, poprzez brak weryfikacji skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, podczas gdy obowiązkiem organu administracyjnego jest ocena powiązań z innymi przedsięwzięciami, w tym ocena ich skumulowanego wpływu na środowisko,
4) art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, poprzez wydanie pozytywnej decyzji w sytuacji, kiedy wadliwości przedłożonego przez inwestora raportu powodują nieścisłość i niespójność tego dokumentu, jak również nie pozwalają na kompleksową ocenę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy organ odwoławczy powinien był - wobec wadliwości raportu - wyeliminować z obrotu prawnego decyzję pierwszoinstancyjną, co nietrafnie nie miało miejsca.
Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2020 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając zarzut dotyczący błędnego ustalenia stron postępowania Spółka zauważyła, że czynność ta (określenie stron) jest nierozerwalnie związana z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), która nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. Niemniej - celem realizacji ww. uprawnienia dany podmiot musi mieć świadomość, że jest stroną postępowania. Innymi słowy - brak indywidualnego zawiadomienia każdej strony postępowania o jego wszczęciu jest jednoznaczny z brakiem świadomości o tymże statusie, a tym samym już na wstępnym etapie postępowania dochodzi do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. - tj. uniemożliwienia zajęcia stanowiska podmiotowi nieświadomemu, że jest stroną postępowania. Spółka podniosła, że wbrew nietrafnemu stanowisku organu odwoławczego, ww. obowiązku indywidualnego zawiadomienia (o czym stanowi art. 61 § 4 k.p.a.) nie wyłącza regulacja zawarta w art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 49 k.p.a. Możliwość zawiadamiania stron postępowania o wydanych decyzjach lub innych czynnościach podjętych w toku postępowania jest regulacją o charakterze wyjątkowym, mającą zastosowanie do innych niż zawiadomienie o wszczęciu postępowania czynności organu. Wynika to z faktu, że brak indywidualnego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu (brak świadomości bycia stroną postępowania) powoduje, że podmioty spoza administracji nie mają możliwości zweryfikowania czy są adresatami danego obwieszczenia. W niniejszej sprawie powyższe jest także istotne z uwagi na brak wskazania przez inwestora w nazwie przedsięwzięcia jego obszaru (tj. numerów działek ewidencyjnych, co także należy uznać za brak spełnienia wymogu z art. 80 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy środowiskowej), co uniemożliwiło samodzielną weryfikację spełnienia przesłanek z art. 74 ust. 3a ustawy. W konsekwencji omawiane naruszenie proceduralne, którego dopuścił się organ I instancji, a dalej nietrafnie zaakceptował organ odwoławczy musi zostać uznane za mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez uniemożliwienie Spółce czynnego udziału w niniejszym postępowaniu. Co więcej – organ odwoławczy nie poddał analizie, czy cel wynikający z art. 49 § 1 k.p.a. został zrealizowany. Spółka przytoczyła stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 792/18, że przepis art. 49 § 1 k.p.a. należy interpretować nie jako wymagający zastosowania wyłącznie jednej ze wskazanych w nim form publicznego ogłoszenia, ale jako wymagający zastosowania takich wymienionych w nim rodzajów zawiadomienia (wszystkich lub tylko niektórych), które zrealizują cel przepisu, czyli skuteczne poinformowanie stron o wydaniu decyzji. Oznacza to, że prowadzący sprawę organ administracji ma obowiązek zastosowania art. 49 § 1 k.p.a. w sposób rzeczywiście umożliwiający stronom postępowania zapoznanie się z treścią wydanej decyzji, a wcześniej udział w prowadzonym postępowaniu, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem organu odwoławczego, że wiedziała o toczącym się postępowaniu i w terminie do tego przewidzianym skorzystała z prawa do wniesienia odwołania. Przede wszystkim — realizacja uprawnienia do zaskarżenia decyzji administracyjnej nie jest wyrazem świadomości o toczącym się postępowaniu (Spółka nie miała wiedzy, że jest stroną przedmiotowego postępowania - co potwierdza treść odwołania z dnia [...] maja 2020 r.), a tym bardziej o czynnym udziale w tymże. Nadto, nie sposób zgodzić się z argumentacją, że brak wskazania stron postępowania (wbrew wymogowi zawartemu w art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.) nie przesądza o wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej. Brak zamieszczenia oznaczenia stron w decyzji administracyjnej oznacza, że nie spełnia ona wszystkich wymogów wynikających z art. 107 § 1 i przepis ten narusza w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Dalej Spółka stwierdziła, że organ administracji publicznej w toku postępowania, a w szczególności podczas procedowania tzw. postępowania środowiskowego - ma obowiązek zachowania wymogów proceduralnych, których naruszenie skutkuje oczywistą wadliwością wydanego rozstrzygnięcia. Przy czym konieczne jest rozważenie wszelkich aspektów wskazanych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zgodnie z wymogami zawartymi w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej), a w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - obowiązkowe jest nadto zweryfikowanie (nie zaś proste przyjęcie twierdzeń inwestora) okoliczności wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy. Zdaniem Spółki, na gruncie niniejszej sprawy omawiane wymogi nie zostały dochowane przez organy obu instancji. Spółka podkreśliła, że nie można uznać za prawidłowe powoływania się na pozytywne stanowiska organów opiniujących. Pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Na poparcie swojego stanowiska Spółka przytoczyła wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 339/15. Tym samym organy obu instancji miały obowiązek samodzielnej oceny wszelkich okoliczności.
Spółka stwierdziła, że wątpliwości budzi kwalifikacja inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zaś wskazanie przez organ odwoławczy, że przedłożony raport precyzyjnie omawia tę kwestię nie może zostać uznane za trafne. Spółka wskazała, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. podniósł, że skala przedsięwzięcia wymaga weryfikacji jego kwalifikacji w świetle § 2 rozporządzenia. Tymczasem wskazana ocena nie została w ogóle przeprowadzona, a orzekające w sprawie organy oparły się jedynie na stanowisku inwestora w tymże zakresie. Na marginesie Spółka zwróciła uwagę na błędną interpretację pojęcia odpadu przez organ odwoławczy, który wskazał, że to wola inwestora przesądza o kwalifikacji przedmiotu. Zdaniem Spółki twierdzenie to jest błędne, bowiem w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, to wola pozbycia się danego przedmiotu (substancji) musi wystąpić po stronie aktualnego posiadacza odpadu, nie zaś podmiotu (tutaj - inwestora) przejmującego nad tymże władztwo. Pojecie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpadu, nie ma znaczenia wola, świadomość nabywcy (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 630/19). W odniesieniu zaś do twierdzenia, że ustawa o odpadach nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, co ma wynikać z treści art. 2 pkt 6 lit. b) ustawy o odpadach, Spółka podkreśliła, że przepis ten normuje przypadek, w którym słoma jest wykorzystywana w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Żaden z ww. sposobów nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, inwestor nie będzie bowiem wykorzystywał słomy do produkcji energii, a tym bardziej za pomocą neutralnych dla szeroko rozumianego środowiska procesów (gdyby nie istniało jakiekolwiek zagrożenie lub oddziaływanie na środowisko przeprowadzenie tzw. postępowania środowiskowego byłoby zbędne). Ponadto w fazie eksploatacji instalacji będą wytwarzane m. in. lignina - nieprawidłowo zakwalifikowana przez inwestora jako produkt uboczny (powinna zostać określona jako odpad), jak również jako odpad powinien zostać jednoznacznie zakwalifikowany powstający syrop. Nie jest dopuszczalne określanie przez inwestora - w zależności od potrzeb - tychże raz jako odpadów a raz jako produktów ubocznych. Spółka zwróciła uwagę, że okoliczność ta (jak również konieczność dysponowania przez rolników chcących zagospodarować ww. odpad stosownym zezwoleniem) została już wskazana w odwołaniu, niemniej organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do niej. Spółka wskazała przy tym, że bezwzględnym obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
Spółka wskazała również, że nieprawidłowo określono przedsięwzięcie jako kompleks powiązanych funkcjonalnie, ekonomicznie i technologicznie instalacji. Przede wszystkim organ odwoławczy w tymże zakresie bezpodstawnie powołał się na interpretację zawartą w niewiążących (niebędących przepisami prawa powszechnie obowiązującego) wytycznych opracowanych w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Przedmiotowa inwestycja polega na budowie instalacji bioetanolu drugiej generacji (1) oraz budowie instalacji elektrociepłowni o łącznej mocy powyżej 50 MW (2), a każda z tych instalacji może samodzielnie funkcjonować. Inwestor nie przedstawił bowiem jakichkolwiek dowodów przemawiających za faktem odmiennym - tj. że obie instalacje muszą współistnieć, a funkcjonowanie każdej z nich jest nierozerwalnie ze sobą związane. Oczywistym jest bowiem, że obie instalacje mogą funkcjonować oddzielnie - instalacja do produkcji bioetanolu nie wymaga eksploatacji elektrociepłowni, zaś funkcjonowanie elektrociepłowni nie jest uzależnione od eksploatacji instalacji do produkcji bioetanolu - za czym przemawia nie tylko fakt, że instalacja ta nie ma na celu produkcji odpadów będących "paliwem" wykorzystywanym w elektrociepłowni (te odpady są wykorzystywane do tego celu niejako "przy okazji"), ale także fakt, iż instalacja elektrociepłowni zawiera w sobie kotły opalane także gazem ziemnym oraz olejem opałowym i frakcją C4 - co jednoznacznie przesądza o możliwości samodzielnego funkcjonowania. Nie sposób więc przyjąć, iż obie instalacje stanowią jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej. Każda z instalacji zrealizowana będzie z uwagi na dążenie do odmiennego celu - tj. pierwsza z uwagi na produkcję bioetanolu, druga - ze względu na wytwarzanie energii i ciepła. Spółka wskazała również na rozumienie powiązania technologicznego na gruncie art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.), zgodnie z którym pod pojęciem "powiązania technologicznego" należy rozumieć związek pomiędzy danymi urządzeniami, który powoduje, że działanie jednego z nich jest uzależnione od działania innego (pozostałych). Korelacja pomiędzy takimi urządzeniami jest więc tak silna, że żaden z elementów nie może funkcjonować zgodnie ze swym przeznaczeniem bez pozostałych. Pomiędzy przedmiotowymi instalacjami taki związek nie istnieje, co z kolei uzasadnia przyjęcie, że muszą one zostać zakwalifikowane jako odrębne instalacje.
Dalej Spółka zarzuciła, że nie poddano prawidłowej weryfikacji kwestii skumulowanego oddziaływania na środowisko (raport nie zawiera jakichkolwiek odniesień do tegoż zagadnienia - co przesądza o jego wadliwości), o czym mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy środowiskowej. Zaniechanie dokonania oceny powiązań zamierzonego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami (kumulowania się oddziaływań) powoduje, że decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W szczególności zaniechano poddania weryfikacji skumulowanego oddziaływania inwestycji nie tylko z sąsiadującymi z terenem planowanego przedsięwzięcia instalacjami, ale także nie zweryfikowanego oddziaływania z już istniejącym zakładem należącym do inwestora (będącym zakładem o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii). Zaniechanie to należy uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy. Twierdzenia inwestora, że obiekty kubaturowe oraz zbiorniki i rurociąg, wybudowane zostaną jako odporne na huraganowe wiatry i obciążenie śniegiem w każdych warunkach pogodowych, nie zostało poddane jakiejkolwiek weryfikacji z punktu widzenia rzeczywistej możliwości spełnienia ww. warunków. Oznacza to, że stanowisko inwestora zostało bezrefleksyjnie przyjęte jako prawdziwe, co skutkowało pominięciem jakichkolwiek czynności zmierzających do jego oceny. W szczególności pominięto art. 243a p.o.ś., który należy rozpatrywać łącznie z obowiązkiem oceny skumulowanego oddziaływania oraz obowiązku uwzględnienia prawdopodobnych zdarzeń związanych z awarią instalacji. Produkowana w instalacji substancja - bioetanol - z całą pewnością stanowi substancję niebezpieczną i łatwopalną, co oznacza, iż w przypadku jakiejkolwiek awarii może dojść do wybuchu, wycieku do rzeki Jasionka, pożaru - mogącego się rozprzestrzenić na pobliskie zakłady, jak również powstania realnego zagrożenia dla życia i zdrowia z uwagi na toksyczność bioetanolu. Brak przeanalizowania tychże okoliczności, a także brak weryfikacji konkretnego obszaru, na którym miałoby znajdować się przedsięwzięcie Spółka uznaje za istotną wadliwość przedmiotowego postępowania. Nadto w ocenie Spółki, w raporcie należało przewidzieć sytuacje, które mogą spowodować wystąpienie wybuchu na terenie współistniejących instalacji - co nie miało miejsca. Do takich sytuacji można zaliczyć: pożary wywołane uszkodzeniem instalacji elektrycznej, wytworzenie atmosfery wybuchowej w filtrze odpylającym, itp., wytworzenie atmosfery wybuchowej przy nagromadzeniu rozpuszczalników, samozapłony nagromadzonych materiałów do produkcji, odpadów, wytworzenie atmosfery wybuchowej lotnych cieczy niewodnych unoszących się na powierzchni wody w systemach kanalizacyjnych. Ponadto Spółka wskazała, że w raporcie nie omówiono występowania katastrof naturalnych: huraganowych wiatrów, podtopień, oblodzenia, czy zbytniego nagromadzenia śniegu na dachach budynków, magazynów i wiat.
Zdaniem Spółki błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że raport prawidłowo przedstawia warianty przedsięwzięcia. Organ całkowicie pominął, że raport nie zawiera oceny wariantów z punktu widzenia ich wpływu na środowisko - uniemożliwiając w ten sposób obiektywną ocenę wpływu każdego z wariantów na środowisko i dokonanie wyboru najkorzystniejszego z tychże. Nie oceniono także skutków braku realizacji inwestycji w ogóle. Ponadto inne od proponowanego przez inwestora warianty zostały odrzucone w raporcie z przyczyn de facto ekonomicznych - co uznać należy za niedopuszczalne. Jeżeli w treści wariantu rozpatrywanego i ocenianego przez organ I instancji, brak jest racjonalnego wariantu alternatywnego, to narusza to normę z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Dotyczy to również braku analizy i oceny powyższego pominiętego wariantu w zakresie ustalenia jego przewidywanego oddziaływania na środowisko w przypadku jego realizacji, który to obowiązek nakłada art. 66 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Tego rodzaju wada oznacza istotną wadliwość całego raportu na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1476/19. Nie jest uzasadnione kierowanie się wyłącznie przesłankami ekonomicznymi w taki sposób, że skorzysta na tym inwestor a skutki w przyszłości poniesie środowisko (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 583/19). Tym samym raport jest również wadliwy w tymże zakresie. Spółka wskazała, że dodatkowe potwierdzenie wadliwości przedstawionych wariantów można odnaleźć w pkt IV.6.1. raportu, gdzie został omówiony tzw. wariant zerowy. Autor raportu opisuje Elektrociepłownię zlokalizowaną w K. jako alternatywne źródło energii cieplnej, natomiast zupełnie pominięto odnawialną energię cieplną jaką wytwarza spalarnia C. w [...], aktualnie podłączona do sieci ciepłowniczej B. Zakład [...] - co trudno uznać za racjonalną ocenę funkcjonowania przedsięwzięcia.
Spółka wskazała, że w decyzjach organów nie sposób także odnaleźć jakiejkolwiek oceny skutków zwiększenia ruchu samochodowego i skutków wzmożonego ruchu kolejowego, precyzyjnego określenia sposobu zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku produkcji bioetanolu - w szczególności pofermentu oraz odpadów niebezpiecznych, ilości substancji wprowadzanych do kanalizacji oraz do powietrza (w szczególności emisji z nowych źródeł spalania, współspalania paliw — biomasy). Spółka stwierdziła, że w zakresie emisji do powietrza nie przeprowadzono weryfikacji wpływu na jakość powietrza emisji metali ciężkich, związków siarkowych, węglowodorów, które są szczególnie istotne przy współspalaniu biomasy, biogazu i gazów pofermentacyjnych, wykazujących silną korelację z oznaczanymi formami węgla w powietrzu OC, EC i TOC i stężeniem PM 2,5. Zaniechano analizy emisji substancji organicznych w postaci gazów i par wyrażonych jako całkowity węgiel organiczny oraz zanieczyszczeń towarzyszących biogazowni, instalacji współspalania gazów pofermentacyjnych, biogazu. Nie miała miejsca ocena ilości emisji CO, ilości wykorzystywanej energii elektrycznej, czy weryfikacja emisji pozostałych substancji, takich jak metan, podtlenek azotu na ekwiwalenty CO2. Następnie prędkość wylotu spalin z emitora EP5 (i analogicznie emitora EP6) została bezpodstawnie zawyżona lub celowo przy obliczeniach propagacji zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym obniżono temperaturę spalin na wylocie z emitora, a tym samym zmniejszono zasięg rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń (obniżono tzw. pozorny punkt emisji). Ponadto w obliczeniach propagacji zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym nie uwzględniono emitora EP7 oraz pozostałych zanieczyszczeń powstających podczas współspalania ligniny oraz biogazu. Spółka zwróciła także uwagę na nieprawidłowe określenie terenu, na którym może dojść do pogorszenia jakości powietrza, jak również naruszenie metodyki referencyjnej, zwłaszcza z pkt 3.2. załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, bowiem raport powinien zawierać obliczenia na wysokości najbliższej zabudowy mieszkalnej, poczynając od wysokości 1 m kończąc na 12 m. Nie uwzględniono także w pkt 35 aneksu do raportu wpływu emitowanej pary wodnej i związanej z nią transmisją zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego. W konsekwencji wszelkie wskazane dotychczas wadliwości stanowią poważne uchybienie opisu proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 p.o.ś. Jednocześnie dla maszyn budowlanych wskaźniki emisji przyjęto na podstawie pisma MOSZNiL nr [...] z dnia [...]lutego 1993 r. oraz znak [...] z dnia 1 października 1993 r. - Maszyny, urządzenia i pojazdy specjalne. Są to nieaktualne wskaźniki emisji, ponieważ obecnie nie produkuje się paliwa oraz nie stosuje się silników jakich dotyczą wskaźniki emisji ustalone przed 1993 r. Zdaniem Spółki raport nie uwzględnia także oddziaływania na dobra materialne, zabudowania przemysłowe oraz elementy infrastruktury spowodowane przez zanieczyszczenia pyłowe, korozje elementów metalowych pod wpływem opadów kwaśnych, drgań mechanicznych, obejmujące także mechaniczne uszkodzenia nawierzchni dróg.
Wątpliwości Spółki budzi także brak analizy kwestii uciążliwości zapachowej - albowiem wbrew ocenie organu odwoławczego - nie sposób przyjąć, że uciążliwości takie nie będą występować. Treść raportu w omawianym zakresie całkowicie pomija konieczność weryfikacji uciążliwości związanych z transportem ścieków, pozostałości pofermentacyjnych, zaś nałożenie na inwestora obowiązku ograniczenia uciążliwości odorowych bez wskazania parametrów odniesienia nie może przynieść oczekiwanego skutku w tymże zakresie. Ponadto, w raporcie nie zastosowano powszechnie używanych jednostek określających omawianą kwestię, tzw. jednostek zapachowych (OU — odor units), jak również nie zamieszczono porównania emisji konkretnych substancji, dla których obliczenia zostały wykonane z progiem wyczuwalności węchowej. W ocenie Spółki doprowadziło to do braku możliwości zweryfikowania rzeczywistego oddziaływania na środowisko w tymże zakresie oraz pominięcia zgodnego z zasadami logiki i doświadczenia faktu, iż poferment - jako substancja złowonna - będzie powodował uciążliwość zapachową chociażby w chwili jego załadunku na stosowne środki transportu, czy już w trakcie samego transportu, a nawet w trakcie aplikacji do gruntu.
Przechodząc do omówienia wadliwości raportu w zakresie gospodarki odpadami i ściekami Spółka wskazała, że inwestor z jednej strony wskazuje, że funkcjonująca na terenie Zakładu w [....] oczyszczalnia ścieków nie jest w stanie oczyścić wszystkich ścieków, jakie mogą powstać podczas produkcji bioetanolu, zaś następnie w wyniku eksploatacji instalacji w wariancie proponowanym przez inwestora - ścieki będą kierowane do ww. oczyszczalni. Powoduje to niemożność dokonania oceny, czy jest faktycznie możliwym zastosowanie proponowanego przez inwestora rozwiązania. Ponadto raport zawiera sprzeczne twierdzenia w zakresie zmiany kwalifikacji wody w rzece [...] po zrzucie ścieków z ww. oczyszczalni, gdyż na str. 120 raportu stwierdza się, że zmianie nie ulegnie klasa wody, zaś w tabeli wprost wskazano, że nastąpi zmiana klasy wody z I na II. Z kolei w odniesieniu do sposobu zagospodarowania pofermentu raport zakłada, że będzie on odbierany przez rolników, którzy dostarczyli słomę - niemniej całkowicie pominięto weryfikację tego założenia z punktu widzenia dysponowania przez tychże rolników stosownymi zezwoleniami. W istocie jest to niemożliwe do zweryfikowania twierdzenie, zaś brak odbiorców pofermentu może doprowadzić do sytuacji, kiedy wystąpią problemy z zagospodarowaniem tegoż odpadu, czego raport nie przewiduje. Spółka zaznaczyła, że powyższe założenie nie jest możliwe do zrealizowania ponieważ nie można przewozić pofermentu (cieczy) środkami transportu, którymi dostarczono bale słomy, co dodatkowo budzi wątpliwości w zakresie sposobu zagospodarowania tegoż wytworzonego w wyniku eksploatacji instalacji odpadu i związanych z tymże uciążliwości zapachowych. Spółka zwróciła również uwagę na fragment aneksu do raportu zgodnie z którym odpady z grupy 19 to odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych. Podgrupa 19 06 to odpady z beztlenowego rozkładu odpadów. Stąd należy uznać, że poferment z procesu fermentacji beztlenowej należy do odpadów z grupy 19 i należy przyporządkować mu kod 19 06 06. Zapis ten dodatkowo komplikuje kwestie dotyczące transportu, przetwarzania tego odpadu - bowiem należy spełnić wymogi stawiane przez przepisy prawa w zakresie transportu oraz przetwarzania. Co więcej, zawarta w raporcie informacja dotycząca poddawania tego odpadu odzyskowi w procesie D10 (w przypadku braku odbiorców) nie zawiera analizy w jakich spalarniach będzie możliwe zagospodarowanie wytworzonego odpadu, a także nie uwzględnia to konieczności uprzedniego odwodnienia pofermentu - co stanowi kolejne źródło emisji.
W odniesieniu do kwestii transportu związanego z dostarczeniem słomy oraz odbiorem pofermentu Spółka stwierdziła, że raport całkowicie nie uwzględnia zależnego od pory roku zmniejszenia lub zwiększenia natężenia ruchu. Pominięto bowiem fakt, że jedynie na niektórych etapach wegetacji roślin jest możliwe zastosowanie pofermentu, jak również jedynie w danym okresie czasu jest możliwe dostarczenie słomy - co w sposób oczywisty warunkuje natężenie ruchu. Tym samym inwestycja powinna uwzględniać konieczność magazynowania znacznych ilości ww., w szczególności pofermentu, w okresie, kiedy nastąpi brak zainteresowania dostawców dostarczeniem słomy/odbiorców odbiorem pofermentu, co może prowadzić do sytuacji, kiedy okres magazynowania pofermentu może wynieść co najmniej 6 miesięcy.
Spółka zwróciła również uwagę, że z raportu wynika, że w procesie produkcji stosowane będzie GMO, na użycie którego wymagana jest zgoda Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W raporcie nie przeprowadzono jednak żadnej analizy dotyczącej sposobu, w jaki zostaną zabezpieczone zbiorniki magazynowania GMO, linie przesyłowe, instalacje gdzie będzie stosowane GMO oraz odpady zawierające GMO, tak aby zminimalizować ryzyko przeniesienia chorób na pracowników zakładu, a w dalszej kolejności na pracowników innych podmiotów gospodarczych prowadzących działalność na tym obszarze oraz na populację generalną i środowisko. W raporcie nie opisano również wzajemnego oddziaływania omawianych elementów środowiska, w szczególności na zdrowie i życie ludzi. Nie scharakteryzowano możliwych do zaobserwowania i podanych w innych częściach raportu oddziaływań jako oddziaływań znaczących, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej, jak również nie wymieniono działań, które można uznać za zasadne zwłaszcza na etapie funkcjonowania przedsięwzięcia z katalogu zapisanych w art. 66 ust. 1 pkt 9 ustawy, obejmujących działania mające na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Powyższe powoduje, że nie jest możliwe przeprowadzenie kompleksowej weryfikacji wpływu przedsięwzięcia na szeroko rozumiane środowisko, co dodatkowo utrudnia nieczytelność raportu spowodowana jego uzupełnieniami. W rezultacie nie sposób uznać, iżby trafne było wydanie decyzji pozytywnej w oparciu o nieprawidłową treść raportu oraz bez przeprowadzenia weryfikacji tegoż dokumentu przez orzekające w sprawie organy.
Następnie Spółka przytaczając art. 3 ust. 1 pkt 10 oraz art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej stwierdziła, że udział organizacji ekologicznej w postępowaniu jest uzależniony od spełnienia dwóch przesłanek: merytorycznej - tj. rzeczywistego prowadzenia działalności w ww. przedmiocie (nie można uznać za wystarczające zamieszczenia w statucie ogólnikowych twierdzeń w tym zakresie, bowiem wymagana jest faktyczna i weryfikowalna działalność na rzecz ochrony środowiska) oraz temporalnej - prowadzenia wskazanej działalności przez naprowadzony okres czasu (co powinno być także zweryfikowane przez organ prowadzący postępowanie i nie może zostać ustalone jedynie w oparciu o np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego). W art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej wyraźnie bowiem odwołano się do faktu "prowadzenia działalności", a nie do funkcjonowania organizacji ekologicznej w obrocie prawnym lub obowiązywania statutu organizacji w określonym brzmieniu. Przyjęcie takiego stanowiska pozwoliłoby zapobiec próbom obchodzenia warunku z art. 44 ust. 1 ustawy poprzez faktyczną reaktywuję "uśpionych" organizacji ekologicznych, które - choć powstały przed dniem wszczęcia postępowania wymagającego udziału społeczeństwa - to faktycznie jednak nie funkcjonowały, a uaktywniły się dopiero w związku z trwającym postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Spółka zaznaczyła, że art. 31 k.p.a. nie ma zastosowania. W ocenie Spółki organy obu instancji nie poddały jakiejkolwiek weryfikacji rzeczywistej działalności Stowarzyszenia, podczas gdy statut lub regulamin (lub inny akt założycielski) powinien w sposób niebudzący wątpliwości definiować cele realizowane przez organizacje, nakierowane na ochronę środowiska, które z kolei będą określały granice przedmiotowe spraw pozostających w kręgu zainteresowania tej organizacji, co powinno być przedmiotem oceny. Nadto analiza Statutu Stowarzyszenia oraz odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzają twierdzenie, że Stowarzyszenie nie jest organizacją ekologiczną w ww. rozumieniu. Celem działania tego Stowarzyszenia nie jest bowiem ochrona środowiska lub przyrody (a z pewnością nie była prowadzona w tym zakresie działalność w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających wszczęcie postępowania), gdyż Stowarzyszenie to działa na rzecz kultury, wspierania oświaty i edukacji, czy upowszechniania kultury fizycznej. Formalne zamieszczenie w § 6 Statutu Stowarzyszenia wzmianki dotyczącej ochrony środowiska i zachowania walorów ekologicznych gminy [...] nie uprawnia do automatycznego przyjęcia, że Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy środowiskowej. Na koniec Spółka stwierdziła, że uzasadnienie rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji stanowi swoiste streszczenie podjętych w toku postępowania czynności, nie zamieszczono tamże wyjaśnienia podstawy prawnej, nie wyjaśniono toku rozumowania, który doprowadził do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Na naprowadzoną nieprawidłowość Spółka zwracała uwagę we wniesionym odwołaniu, niemniej organ odwoławczy nie dostrzegł tychże naruszeń, a nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji również sprowadza się do prostego powielenia twierdzeń organu I instancji oraz Inwestora, co przesądza o braku samodzielnej analizy sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2021 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, umożliwiając stronom postępowania przedstawienie nowych twierdzeń i dowodów na ich poparcie przed wydaniem wyroku przez Sąd.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2021 r. uczestnik postępowania: B. z siedzibą w [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako bezzasadna została oddalona.
Sąd w toku przeprowadzonej z urzędu kontroli legalnościowej rozstrzygnięcia sprawy, niezależnie granic skargi, w tym podniesionych w niej zarzutów, nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, a więc takich naruszeń, które ze względu na rodzaj lub stopień miały lub mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Nie stwierdzono zatem wad prawnych, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że – jak wynika z wyjaśnień złożonych przez uczestnika postępowania B. z siedzibą w [...], stanowiska strony skarżącej oraz akt sprawy – zasadniczym celem złożenia skargi była próba obrony interesów ekonomicznych strony skarżącej jako podmiotu prowadzącego spalarnię odpadów w sąsiedztwie planowanej inwestycji oraz dążącego do kontynuacji sprzedaży Zakładowi [....] określonych produktów spalania w sytuacji, gdy planowana inwestycja umożliwi rezygnację z zakupu ww. produktów.
W dalszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw do spraw wszczętych m.in. na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa z dnia 3 października 2008 r.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (a więc przed dniem 24 września 2019 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Na zasadzie wyjątku przepis art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że jedynie w odniesieniu do art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86d ustawy z dnia 3 października 2008 r. należy przyjąć bezpośrednie stosowanie nowej ustawy. Ponieważ przedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia [...] marca 2019 r., dlatego w zakresie ustalenia kręgu stron oraz zakresu ochrony ich interesu prawnego miarodajna jest treść art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 września 2019 r. Zgodnie natomiast z art. 74 ust. 3a cyt. ustawy w powyższej wersji stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Uwzględniając treść mapy z wyznaczonym obszarem planowanej inwestycji (obszar, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie) oraz obszarem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r.), Sąd zauważa, że obszar planowanej inwestycji w zakresie budowy kompleksu instalacji bioetanolu II generacji na terenie Zakładu [...] zajmującego łączną powierzchnię ok. 93 ha został wyznaczony w ściśle określonych granicach (ok. 26,7 ha, w tym obszar planowanej zabudowy – ok. 5,4 ha, obszar planowanych dróg dojazdowych, placów i parkingów – ok. 4,6 ha), które nie sąsiadują z działkami należącymi do strony skarżącej (nr 1686/1 i 1707/2) i na których jest prowadzony zakład spalarni odpadów (podmiot prowadzący: C.). Działki należące do strony skarżącej pozostają oddzielone od działek terenu inwestycji m.in. działkami nr 1707/3, 1686/2, 1683/1, 1685 (zob. art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Z akt sprawy, w tym postępowania wyjaśniającego w zakresie weryfikacji raportu o oddziaływaniu na środowisko (por. art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r.), nie wynika również bezpośrednio, że planowane przedsięwzięcie "w wyniku realizacji lub funkcjonowania" mogłoby doprowadzić do przekroczenia standardów jakości środowiska na działkach nr 1686/1 i 1707/2, należących do strony skarżącej jako właściciela podmiotu prowadzącego zakład spalarni odpadów (zob. art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Nie wykazano także, że ww. działki należące do strony skarżącej znajdują się "w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem" (zob. art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Tym samym przyjęte pierwotnie przez organ pierwszej instancji założenie spełnienia przesłanki legitymacyjnej nie zostało pozytywnie zweryfikowane względem strony skarżącej. Okoliczność ta nie stoi jednak na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu skargi wniesionej przez podmiot, który był uznawany przez organy za stronę postępowania w świetle art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 19 lipca 2019 r.
Odnosząc się z urzędu do merytorycznych aspektów przedmiotowej sprawy oraz uwzględniając treść zarzutów strony skarżącej, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przede wszystkim kontrolowane organy prawidłowo w sensie formalnym i materialnym przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. postępowanie to objęło obligatoryjne elementy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to jest weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Organy zachowały także wymogi ustanowione w art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., szczegółowo określając, analizując oraz oceniając: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, e) dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. Również formalna i treściowa prawidłowość raportu w świetle wymogów wynikających z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie budzi wątpliwości Sądu. Tym samym w żadnej mierze nie można zgodzić się z twierdzeniami i ocenami strony skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Ustalona przez organy pierwszej i drugiej instancji treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, spełnia warunki określone w art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r., a uzasadnienie powyższych decyzji w pełni realizuje postanowienia art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Własne oceny merytoryczne oraz kontrolne organu odwoławczego są także prawidłowe, co nakazuje oddalić zarzut naruszenia art. 15 k.p.a.
Sąd z urzędu stwierdza również, że kontrolowane organy miały obowiązek wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, albowiem – niezależnie od braku zaistnienia wynikających z przepisów szczególnych podstaw do wydania decyzji odmownej – w przedmiotowej sprawie nie zostały zrealizowane przewidziane w ustawie z dnia 3 października 2008 r. przesłanki wydania decyzji o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia. Organy biorąc pod uwagę pozytywne wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 cyt. ustawy, jak również ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.), jak również nie stwierdzając realizacji wynikających z art. 80 ust. 2- 3 i art. 81 ust. 1-3 cyt. ustawy przesłanek wydania decyzji odmownej, miały obowiązek ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia planowanego przez B. w [....].
Poddając z kolei szczegółowej ocenie skonkretyzowane zarzuty strony skarżącej, Sąd po wnikliwym ich zbadaniu doszedł do niewątpliwego przekonania, że nie były one w stanie w sposób skuteczny podważyć pozytywnej oceny legalnościowej kontrolowanych decyzji.
Po pierwsze, nie jest trafny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 i art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 września 2019 r. (zob. s. 4-5 skargi). W sprawie zastosowanie art. 74 ust. 3 cyt. ustawy w zw. z art. 49 k.p.a. nie budzi wątpliwości. Skarżąca spółka została uznana ostatecznie przez organ odwoławczy za stronę postępowania i skoro powzięła wiedzę o wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, który prawidłowo zrealizował warunki określone w art. 49 § 1 k.p.a., a następnie wniosła skutecznie odwołanie, to nie może być mowy o naruszeniu jej praw do czynnego udziału w postępowaniu. Również twierdzenie, że strona skarżąca nie została wskazana w komparycji oraz w tzw. rozdzielniku decyzji pierwszej instancji jest nieporozumieniem. Po pierwsze, w komparycji decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie zamieszcza się danych innych stron poza wnioskodawca, po drugie zaś w przypadku tzw. publicznego zawiadomienia o treści decyzji na zasadach określonych w art. 49 k.p.a. ze względu na zasadę braku indywidualnych doręczeń decyzji w tzw. rozdzielniku nie zamieszcza się danych tych stron, którym orzeczenie nie jest doręczane. Dalsze dywagacje na ten temat są zresztą pozbawione racjonalnych podstaw.
Po drugie, nie znajdują żadnego uzasadnienia zarzuty związane z oceną raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przez organy pierwszej i drugiej instancji (zob. s. 5-12 skargi), w tym sugerowane naruszenia w zakresie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Jak już stwierdzono, bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Organy prawidłowo formalnie i merytorycznie uwzględniły w treści wydanego rozstrzygnięcia niepodważone skutecznie wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 cyt. ustawy, poddane ocenie ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.
Bezzasadne jest twierdzenie strony skarżącej, że wadliwość raportu skutkuje jego "nieścisłością i niespójnością", jak również nie pozwala na "kompleksową ocenę oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko". W tym kontekście należy pamiętać, że podważanie treści i ocen merytorycznych raportu wymaga co do zasady wiadomości specjalnych, a skuteczność podnoszonych zarzutów zależy od przedstawienia specjalistycznych opracowań (co do zasady tzw. kontrraportu). Zarówno organy, jak i sąd administracyjny, nie mogą w sytuacji formułowania przez stronę skarżącą własnych ocen specjalistycznych lub wkraczających w oceny fachowe autorów raportu dokonywać końcowej weryfikacji prawidłowości przeciwstawnych stanowisk bez przedłożenia dowodu przeciwnego względem ocen i specjalistycznych ustaleń zawartych w raporcie. Jest natomiast możliwa i konieczna ogólna ocena logiczności, formalnej kompletności i spójności treściowej raportu.
Jeżeli chodzi o podniesioną kwestię weryfikacji aktów organów współdziałających, w tym postanowienia właściwego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r., postanowienia właściwego Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2020 r. oraz opinii właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2020 r., to Sąd stwierdza, że zostały one poddane pozytywnej ocenie przez organy orzekające w sprawie oraz uwzględnione w treści rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest zatem uprawnione twierdzenie, że organy pierwszej i drugiej instancji uchyliły się od oceny powyższych aktów, przyjmując błędnie formalne nimi związanie.
Prawidłowość kwalifikacji przedsięwzięcia w świetle art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz § 2-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (rozporządzenie RM z dnia 9 listopada 2010 r.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie powinna budzić uzasadnionych wątpliwości. Organy współdziałające (w tym właściwy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] marca 2020 r.) oraz organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały planowane przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w świetle § 3 ust. 1 pkt. 4 (elektrownie konwencjonalne, elektrociepłownie lub inne instalacje do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 3, o mocy cieplnej rozumianej jako ilość energii wprowadzonej w paliwie do instalacji w jednostce czasu przy ich nominalnym obciążeniu, nie mniejszej niż 25 MW, a przy stosowaniu paliwa stałego - nie mniejszej niż 10 MW; przy czym przez paliwo rozumie się paliwo w rozumieniu przepisów o standardach emisyjnych z instalacji), § 3 ust. 1 pkt. 45 (instalacje do produkcji paliw z produktów roślinnych, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej) oraz § 3 ust. 1 pkt. 78 (instalacje do oczyszczania ścieków przemysłowych z wyłączeniem instalacji, które nie powodują wprowadzania do wód lub urządzeń ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, wymienione w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego) rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r. Ocena powyższa została szczegółowo uzasadniona w kolejnych aneksach i uzupełnianiach do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ostatecznie pozytywnie zweryfikowana przez organy. Strona skarżąca powinna zatem przed formułowaniem zarzutów zapoznać się z treścią Raportu z dnia 17 października 2019 r. (k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych), Aneksu z dnia 6 grudnia 2019 r. do Raportu (k. 153 i n. cz. II akt administracyjnych, szczególnie s. 2 i n.), Aneksu z dnia 21 stycznia 2020 r. (k. 170 i n. cz. II akt administracyjnych, szczególnie s. 4 i n.) oraz Uzupełnienia do Raportu z dnia 19 lutego 2020 r. (k. 200 i n. cz. II akt administracyjnych).
W szczególności pozbawione jakichkolwiek uzasadnionych podstaw są podnoszone w skardze (zob. s. 6, 10-11) zarzuty dotyczące możliwości apriorycznego kwalifikowania słomy, ligniny, tzw. pofermentów (w tym syropu podestylacyjnego lub innych produktów wytwarzanych w procesie produkcji bioetanolu) jako odpadów.
Biomasa w postaci słomy zbóż jest zasadniczym substratem procesu fermentacji, który ma prowadzić do produkcji bioetanolu, natomiast dalszymi produktami tego procesu są przede wszystkim lignina i biogaz (wykorzystywane następnie jako wsady energetyczne do projektowanej bio-elektrociepłowni o mocy 68 MW), tzw. pofermenty (co do zasady produkty uboczne beztlenowej fermentacji metanowej, wykorzystywane następnie jako nawóz), etanol pozagatunkowy, oleje fuzlowe, olej opałowy, inne porektyfikaty. Zagadnienia te zostały bardzo szczegółowo i przekonująco wyjaśnione w toku postępowania.
Lignina nie może być kwalifikowana jako odpad, gdyż jest typowym produktem procesu fermentacji słomy zbożowej (która – jako biomasa – zgodnie z art. 2 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie jest odpadem, jeśli jest wykorzystywana w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi), wykorzystywanym następnie jako biopaliwo w elektrociepłowni, zgodnie z istotą instalacji bioenergetycznej drugiej generacji (zob. s. 42-47 Raportu z dnia 17 października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych). Skoro więc lignina jest wykorzystywana bezpośrednio w procesie produkcyjnym, a więc jej producent nie "pozbywa się" jej ani nie ma takiego zamiaru lub obowiązku, to nie zostaje spełniona definicja odpadu z art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (u.o.).
Również tzw. syrop (czyli wywar podestylacyjny z fermentacji alkoholowej), jako tzw. poferement, jest wykorzystywany co do zasady jako wsad energetyczny (biopaliwo) w biogazowni w celu wytwarzania energii cieplnej (zob. s. 48 Raportu z dnia 17 października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych), a zatem co do zasady nie będzie spełniał definicji odpadu z art. 3 ust. 1 pkt 6) u.o. Produkt ten co do zasady powinien być kwalifikowany jako tzw. produkt uboczny w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy oraz art. 10 u.o. Zgodnie z tym ostatnim przepisem przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane (zgodnie z trybem i zasadami określonymi w art. 11 i 13 u.o.) za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki: 1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne; 2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa; 3) dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego; 4) dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi. Uznanie pofermentu za produkt uboczny następuje w drodze decyzji marszałka województwa po konsultacji z wojewódzką inspekcją ochrony środowiska, co umożliwia jego zbyt na zasadach ustalonych pomiędzy producentem i odbiorcą.
Trzeba jednak podkreślić, że jeżeli warunki określone w art. 10 u.o. nie zostaną kumulatywnie zrealizowane, to wtedy otworzy się możliwość kwalifikowania pofermentu jako odpadu w rozumieniu § 2 pkt. 19) rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych), odpowiadającego kodom: 19 06 05 (ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych) lub 19 06 06 (przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych). Zgodnie z treścią Raportu oraz pozostałej dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy tak zakwalifikowany odpad ma zostać następnie wprowadzony do obrotu jako nawóz organiczny na podstawie pozwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa (zob. art. 4 i n. ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu), z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie procesu odzysku R10. Jednocześnie inwestor (B. z siedzibą w T.) w odpowiedzi na wątpliwości organów szczegółowo wyjaśnił, że jeżeli okresowo nie będzie popytu lub możliwości zbytu pofermentu jako odpadu poddanego procesowi odzysku R10, odpad ten zostanie czasowo poddany procesowi unieszkodliwienia termicznego, z możliwością uprzedniego magazynowania tzw. pofermentu przez okres czterech miesięcy w specjalnych magazynach (zob. szczegółowe wyjaśnienia – m.in. w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., k. 243 cz. III akt administracyjnych).
Oczywiście bezzasadne są zarzuty dotyczące nieprawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia jako kompleksu powiązanych ze sobą technologicznie, funkcjonalnie i ekonomicznie instalacji, w tym instalacji do produkcji bioetanolu II generacji, instalacji elektrociepłowni o mocy 68 MW, instalacji biogazowni oraz instalacji do biologicznego podczyszczania ścieków pochodzących z produkcji bioetanolu. Nie ulega wątpliwości, że w świetle obiektywnych powiazań technologicznych (zob. m.in. Raport z dnia [...] października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych oraz Charakterystyka przedsięwzięcia, stanowiąca załącznik nr 1 do decyzji organu pierwszej instancji) między ww. instalacjami spełniona została definicja z art. 3 ust. 1 pkt. 13) ustawy z dnia 3 października 2008 r. Zgodnie z tym przepisem "przedsięwzięciem" jest "zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywanie kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". Przywołany przez stronę skarżącą przepis art. 3 pkt. 6) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska odnosi się do pojęcia instalacji rozumianej jako "a) stacjonarne urządzenie techniczne" (a), "zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu" (b), "budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami" (c), "których eksploatacja może spowodować emisję". Na tle tego przepisu można jedynie stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie jest co do zasady szczególnego rodzaju kompleksową instalacją obejmująca zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot (inwestor) i położonych na terenie jednego zakładu (Zakład [...]), których eksploatacja może spowodować emisję rozumianą jako wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do środowiska (w tym powietrza, wody, gleby lub ziemi) substancji oraz energii (w tym cieplnej i akustycznej) (zob. art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska).
Pozbawione podstaw są również zarzuty nieuwzględnienia w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia zasady kumulacji oddziaływania przedsięwzięć. Zagadnienie możliwej kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniami innych przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (zob. art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 3 października 2008 r.) zostały uwzględnione zarówno w treści Raportu, jak i w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przede wszystkim zagadnienie kumulacji oddziaływań planowanej instalacji z innymi instalacjami, które znajdują się na terenie Zakładu [...] (z tym zastrzeżeniem, że istniejąca obecnie elektrociepłownia zostanie wyłączona z eksploatacji w związku z planowanym uruchomieniem nowej elektrociepłowni – zob. s. 6 pkt 31 decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r., k. 223 i n. cz. III akt administracyjnych) lub w jego sąsiedztwie (w tym co do prowadzonej na nieruchomości należącej do skarżącej spółki spalarni odpadów) zostało w sposób wystarczający uwzględnione w obliczeniach emisji gazów i pyłów oraz analizach akustycznych (zob. Raport z dnia [...] października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych, s. 78 i n.; Aneks z dnia 6 grudnia 2019 r. do Raportu, k. 153 i n. cz. II akt administracyjnych; Aneks z dnia 21 stycznia 2020 r., k. 170 i n. cz. II akt administracyjnych; Wyjaśnienia do Raportu z dnia 6 lutego 2020 r., k. 185 i n. cz. II akt administracyjnych; Uzupełnienia do Raportu z dnia 19 lutego 2020 r., k. 200 i n. cz. II akt administracyjnych; pismo z dnia [...] czerwca 2020 r., k. 243 cz. III akt administracyjnych, s. 11 i n.).
Oddaleniu podlegają również zarzuty dotyczące nieprawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie określenia przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu (por. art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Wszystkie te zagadnienia zostały omówione i wyjaśnione w Raporcie oraz jego uzupełnieniach (Raport z dnia 17 października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych; Aneks z dnia [...] grudnia 2019 r. do Raportu, k. 153 i n. cz. II akt administracyjnych; Aneks z dnia [...] stycznia 2020 r., k. 170 i n. cz. II akt administracyjnych; Wyjaśnienia do Raportu z dnia [...] lutego 2020 r., k. 185 i n. cz. II akt administracyjnych; Uzupełnienia do Raportu z dnia [...] lutego 2020 r., k. 200 i n. cz. II akt administracyjnych; pismo z dnia [...] czerwca 2020 r., k. 243 cz. III akt administracyjnych, s. 9 i n.), a następnie zostały uwzględnione w treści decyzji (s. 11-12 pkt VII i pkt IX decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r., k. 223 i n. cz. III akt administracyjnych). Ustanowienie obowiązków utworzenia systemu monitoringu zagrożeń awariami oraz opracowania planów operacyjno-ratowniczych (s. 11) oraz przeprowadzenia analizy porealizacyjnej jest wystarczającym sposobem realizacji wymogów treściowych z art. 82 ust. 1 lit. d) ustawy z dnia 3 października 2008 r. w zw. z art. 243 i n. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska).
Pozbawione podstaw w stopniu oczywistym są również zarzuty dotyczące zachowania zasady wariantowości planowanego przedsięwzięcia. Inwestor zgodnie z wymogami określonymi w art. 66 ust. 1 pkt 5-7) ustawy z dnia 3 października 2008 r. przedstawił opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia i jego oddziaływania, w tym wariant proponowany przez wnioskodawcę do realizacji (s. 52 i n. Raportu z dnia [...] października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych), racjonalny wariant alternatywny (s. 53 i n. Raportu z dnia [...] października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych) oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska (s. 55 i n. Raportu z dnia [...] października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych), wraz z uzasadnieniem wyboru. Uzasadnienie to spełnia wymogi formalnej prawidłowości i spójności. Dodatkowo wnioskodawca poddał analizie tzw. wariant zerowy, polegający na nierealizowaniu planowanej inwestycji (s. 50 i n. Raportu z dnia [...] października 2019 r., k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych). Natomiast sam fakt pominięcia energii cieplnej wytwarzanej spalarni odpadów prowadzonej przez C. na nieruchomości należącej do strony skarżącej nie ma w tym zakresie żadnego znaczenia (szczególnie w zakresie aspektu ekonomicznego), albowiem planowane przedsięwzięcie związane z Narodowym Celem Wskaźnikowym w zakresie zwiększania udziału paliw odnawialnych i biokomponentów do produkcji energii jest istotnym elementem polityki energetycznej Państwa, zmierzając do realizacji zobowiązań RP w ramach realizacji założeń polityki energetycznej Unii Europejskiej (zob. m.in. przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, w tym art. 2 ust. 1 pkt 24-25 i art. 23, oraz ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii).
Nie może wreszcie odnieść zamierzonego skutku ciąg zarzutów dotyczących wadliwości raportu oraz całościowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji substancji do powietrza, uciążliwości zapachowej, gospodarki odpadami i ściekami, transportu oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych (zob. s. 9-12 skargi). Zarzuty te są konsekwencją niezapoznania się przez stronę skarżącą ze szczegółowymi wyjaśnieniami specjalistycznymi autorów Raportu i podmiotów działających w imieniu inwestora (wnioskodawcy) oraz końcową oceną kontrolowanych organów. Ze względu na kwestionowanie oceny merytorycznej o charakterze specjalistycznym Sąd nie może poddać weryfikacji kontrtwierdzeń lub kontrocen strony skarżącej, albowiem ocena taka wymagałaby przedstawienia tzw. kontrraportu. Ogólnie jednak można stwierdzić, że wszystkie wątpliwości i zastrzeżenia strony skarżącej zostały szczegółowo omówione i racjonalnie wyjaśnione w Raporcie z dnia [...] października 2019 r. (k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych, s. 78 i n., s. 108 i n., s. 109 i n, s. 126 i n., s. 136 i n., s. 141 i n.), Aneksie z dnia [...] grudnia 2019 r. do Raportu (k. 153 i n. cz. II akt administracyjnych, s. 14-29), Aneksie z dnia [...] stycznia 2020 r. (k. 170 i n. cz. II akt administracyjnych, s. 6-33), Wyjaśnieniach do Raportu z dnia [...] lutego 2020 r. (k. 185 i n. cz. II akt administracyjnych, s. 4-12), Uzupełnieniu do Raportu z dnia 19 lutego 2020 r. (k. 200 i n. cz. II akt administracyjnych, s. 2-6). Dodatkowo synteza powyższych ustaleń i ocen została zawarta w piśmie Burmistrza Gminy z dnia [...] maja 2020 r. zawierającym stanowisko organu w sprawie zarzutów odwołania (k. 239 cz. III akt administracyjnych, s. 1-12) oraz w piśmie wnioskodawcy z dnia [...] czerwca 2020 r. (k. 243 cz. III akt administracyjnych, s. 11-19). Sąd podziela powyższe stwierdzenia, uznając ustalenia i wnioski wynikające z oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko za niepodważone. Nie ma zatem potrzeby powtarzania obszernych i szczegółowych ustaleń oraz ocen w ww. zakresie.
Jako nieporozumienie należy natomiast uznać dywagacje na temat braku analizy skutków zastosowania w procesie produkcyjnym organizmów genetycznie zmodyfikowanych (GMO). Zagadnienie to zostało omówione szczegółowo w Raporcie z dnia [...] października 2019 r. (k. 138 i n. cz. II akt administracyjnych, s. 44). Inwestor opisał w tym miejscu Raportu metody zapobiegjące uwalnianiu do środowiska GMO (odrębny system oczyszczania poza podstawowym systemem CIP).
Końcowo należy również stwierdzić, że zagadnienie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej – Stowarzyszenia "[....]" z siedzibą w [...] nie ma – wbrew zarzutom skargi – żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 4 marca 2020 r. (k. 214 cz. III akt administracyjnych) dopuścił ww. podmiot do postępowania, wskazując w podstawie prawnej zarówno art. 31 § 2 k.p.a., jak i art. 44 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Tego rodzaju kumulatywne połączenie tych podstaw było wadliwe, gdyż w przypadku określonym w art. 44 ust. 1 postanowienia nie wydaje się. Jeśli jednak uznać, że ww. stowarzyszenie nie jest organizacją ekologiczną, to organ był oczywiście uprawniony do dopuszczenia tego stowarzyszenia do postępowania na zasadach ogólnych, a więc na podstawie art. 31 § 2 k.p.a.
Mając na względzie wszystkie powyższe argumenty i przesłanki, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło