II SA/Rz 1232/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-05-06
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie istniejącego przyłącza napowietrznego na nowe, podwieszone do nowo postawionego słupa, stanowią przebudowę przyłącza, czy też rozbudowę sieci energetycznej, a w konsekwencji, czy postępowanie w sprawie tych robót powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na wymianie istniejącego przyłącza napowietrznego na nowe, podwieszone do nowo postawionego słupa, stanowią przebudowę przyłącza, a nie rozbudowę sieci energetycznej. W związku z tym, że wykonane prace zostały wykonane zgodnie z przepisami i projektem, nie stwarzają zagrożenia i nie wymagają dodatkowych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, postępowanie w sprawie tych robót zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe. Sąd podkreślił, że choć umorzenie postępowania jest dopuszczalne, bardziej właściwym sposobem zakończenia sprawy byłoby wydanie decyzji merytorycznej (np. o odmowie nałożenia obowiązków), jednakże brak ten nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. zakwestionował decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowy sieci NN wraz z budową podziemnego przyłącza elektroenergetycznego. Organy administracji ustaliły, że inwestor wymienił istniejące przyłącze napowietrzne na nowe, podwieszając je do nowo postawionego słupa, który jest elementem wspólnym dla przyłącza do budynku nr 107 i nowego budynku na działce nr 852/3. Skarżący twierdził, że doszło do rozbudowy sieci, a nie tylko przebudowy przyłącza. Organy uznały, że prace te stanowią przebudowę przyłącza i są zgodne z prawem, co skutkowało umorzeniem postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Z. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi Z. Ś. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] wydana w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbudowy sieci NN wraz z budową podziemnego przyłącza elektroenergetycznego.
Jak wynika z akt sprawy, na skutek interwencji Z. Ś. z dnia
[...] sierpnia 2009 r., PINB dokonał kontroli robót związanych z budową przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego na działce nr 852/3, obr. [...] w J. przy ul. [...]. Ustalono, że A Sp. z o.o. na podstawie art. 29a ustawy Prawo budowlane, w oparciu o opracowany i uzgodniony projekt budowlany i wykonawczy, wykonała przyłącz do w/w budynku wraz z jednoczesną wymianą przyłącza napowietrznego do budynku nr 107 na działce nr 310. Ustalono, że przyłącze kablowe do działki nr 852/3 bierze swój początek od nowo postawionego słupa nr 10/1/103/1 na działce nr 715, zaś istniejące przyłącze od słupa 10/103/01 (na stanowiącej własność skarżącego działce nr 309/6) do budynku nr 107 zostało wymienione ze względu na zły stan techniczny.
Uczestniczący w kontroli Z. Ś. oświadczył, że odcinek od słupa 10/103/01 do słupa 10/1/103/01 jest rozbudową linii kablowej a nie wykonaniem przyłącza, nie był też informowany o zamiarze rozbudowy linii na działce nr 309/6.
Przesłuchany w toku postępowania autor projektu oświadczył, że wykonując projekt przyłącza do budynku na działce nr 852/3 zobowiązany był do zachowania warunków przyłączenia do sieci energetycznej wydanych przez A Sp. z o.o. oraz że słup nr 10/1/103/01 został zaprojektowany w celu umożliwienia sprowadzenia do ziemi przyłącza kablowego i jest jego elementem, a nie zostało zaprojektowane zejście kablem z istniejącego słupa na działce nr 309/6 ze względu na brak zgody jej właściciela Z. Ś. Uwzględniona w projekcie wymiana przyłącza do budynku nr 107 była konieczna ze względu na jego zły stan techniczny.
PINB stwierdził, że dokonano podłączenia dwóch podmiotów w tym samym miejscu do sieci energetycznej na nowo wybudowanym słupie nr 10/1/103/1 ustawionym na działce nr 715. Właściciel sieci energetycznej nie posiadając bowiem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dokonał rozbudowy sieci napowietrznej NN 0,4 kV od istniejącego na działce nr 309/6 słupa 10/103/01 do słupa 10/1/103/01 na działce nr 715. W tej sytuacji PINB wstrzymał roboty budowlane związane z rozbudową sieci i budową przyłącza podziemnego, nakładając na inwestora obowiązek przestawienia do 31 maja 2011 r. dokumentów umożliwiających legalizację rozbudowanej samowolnie sieci. Wobec niewywiązania się przez A Sp. z o.o. z tego obowiązku, PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623, dalej: P.b.) nakazał Spółce rozbiórkę sieci napowietrznej od istniejącego słupa nr 10/103/01 na działce nr 309/6 do słupa nr 10/1/103/01 wraz z tym słupem na działce nr 715.
Na skutek odwołania Spółki, WINB decyzją z dnia [...] listopada 2011 r.
Nr [...] uchylił decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyjaśnił, że trasa wcześniej istniejącego przyłącza do budynku nr 107 nie uległa zmianie. Nowym elementem na trasie tego przyłącza jest słup nr 10/1/103/01, który jest również wspólny dla przyłącza do budynku na działce nr 852/2. Ponieważ w tym miejscu po tej samej trasie istniał wcześniej przyłącz i budynek nr 107 pozostał zasilany w sposób dotychczasowy, nawet bez wzrostu mocy przyłączeniowej, przyjęta przez organ I instancji kwalifikacja robót jako rozbudowy sieci energetycznej nie znajduje uzasadnienia. W przypadku wykonania nakazanej rozbiórki nie istniałby także poprzednio istniejący przyłącz, co przemawia za zakwalifikowaniem przedmiotowych robót budowlanych jako przypadek inny niż budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48 ust. 1 P.b.) lub też wymaganego zgłoszenia (art. 49b ust. 1 P.b.). Wykonany zakres robót bezsprzecznie stanowi przebudowę istniejącego w tym miejscu od wielu lat przyłącza, a do robót o takim charakterze, wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 P.b.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy sieci NN wraz z budową podziemnego przyłącza elektroenergetycznego zasilającego projektowany budynek mieszkalny na działce
nr 852/3 w J., wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy dowody, w tym protokół odbioru technicznego urządzeń z [...] września 2009 r. i oświadczenie inspektora nadzoru złożone do protokołu kontroli z dnia [...] października 2009 r., wystarczająco potwierdzają wykonanie robót budowlanych – w tym przebudowy przyłącza do budynku nr 107 – w sposób zgodny z przepisami i uzgodnionym w trybie art. 29a ust. 1 i 2 P.b. projektem budowlanym. Przyłącz do budynku na działce nr 852/2 wraz
z przebudową przyłącza do budynku nr 107 na działce nr 310 wykonany jest poprawnie, nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa i nie wymaga wykonania żadnych dodatkowych czynności w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego
z przepisami o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. W tej sytuacji brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania i zastosowanie znajduje art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydane decyzję o jego umorzeniu.
W odwołaniu od decyzji PINB Z. Ś. podniósł, że nie ustalono
w sposób bezsporny, czy roboty budowlane będące przedmiotem postępowania były rozbudową sieci energetycznej, czy też budową przyłącza. Jego zdaniem dokonano podłączenia dwóch podmiotów w tym samym punkcie i istnieją dwie umowy przyłączeniowe, tj. dla właściciela budynku nr 107 R. Ś. i właściciela działki nr 852/3 G. B., zatem brak jest podstaw do obrony stanowiska, że wykonane prace nie były rozbudową sieci energetycznej. Zakwestionował, że nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie zebrane w postępowaniu dowody, w szczególności opinia sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego do spraw projektowania, wykonawstwa sieci i instalacji energetycznych, a decyzja PINB nie jest zgodna ze wskazaniami zawartymi w decyzji WINB.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, WINB wskazaną na wstępie decyzją
z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję PINB z [...] kwietnia 2015 r. i umorzył w całości postępowanie w sprawie rozbudowy sieci NN wraz z budową podziemnego przyłącza elektroenergetycznego 0,4 kV zasilającego projektowany budynek mieszkalny na działce nr 852/3 w J., wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe, a argumenty odwołania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Inwestor wymienił istniejący przyłącz napowietrzny na nowo wykonany z przewodu izolowanego podwieszając go do nowo zbudowanego słupa nr 10/1/103/1 na działce nr 715, który jest elementem wspólnym dla przyłącza do budynku nr 107 na działce nr 310 i dla przyłącza do nowo budowanego budynku na działce nr 852/2. Z akt sprawy i przedłożonej opinii rzeczoznawcy budowlanego oraz załącznika graficznego wynika, że trasa wcześniej istniejącego przyłącza do budynku nr 107 nie uległa zmianie. Elementem nowym jest słup nr 10/1/103/1 na trasie tego przyłącza, który jest wspólny również dla przyłącza do budynku nr 852/2. Mając na uwadze fakt, że
w tym miejscu po tej samej trasie istniał wcześniej przyłącz i budynek nr 107 pozostał zasilany w sposób dotychczasowy, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu odwołującego o rozbudowie sieci energetycznej. W uzasadnieniu decyzji z dnia
[...] listopada 2011 r. jednoznacznie wskazano już, że wykonany zakres robót stanowi przebudowę istniejącego wcześniej w tym miejscu od wielu lat przyłącza. Do rozpatrzenia robót budowlanych o takim charakterze, wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zastosowanie mają
art. 50 i 51 ustawy P.b., przewidziane dla takich robót, lecz w przypadkach innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1, czyli innych niż samowolna budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48 ust. 1) lub budowa obiektu bez zgłoszenia (art. 49b ust. 1). Postępowanie dotyczy robót zrealizowanych w całości. Brak jest podstaw do wydania nakazów i obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 P.b. Z tego względu postępowanie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Skargę na decyzję WINB z dnia [...] czerwca 2015 r. do WSA w Rzeszowie wniósł Z. Ś., domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- niezgodność dokonanych ustaleń z istniejącym stanem faktycznym,
- dokonanie błędnej oceny pojęcia "przyłącze energetyczne" wynikającego z § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczególnych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U.
Nr 93, poz. 623 ze zm.),
- naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego
z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Wniósł o przeprowadzenie dowodu z dwóch załączonych rysunków wykonanych na kopii mapy zasadniczej przez inż. elektryka P. P. obrazujących stan faktyczny przed rozbudową sieci i po wykonaniu prac, na okoliczność, że doszło do jej rozbudowy. Podtrzymał także zarzuty odwołania. Zdaniem skarżącego, nie polega na prawdzie stanowisko WINB, że inwestor wymienił istniejący przyłącz napowietrzny podwieszając go do nowo zbudowanego słupa nr 10/1/103/1, który jest elementem wspólnym dla przyłącza do budynku nr 107 i będącego w budowie nowego budynku na działce nr 852/2. Słupa tego wcześniej nie było, został wybudowany obecnie i stanowi ważny element tak rozbudowanej sieci energetycznej. W świetle powyższego nie jest zasadne twierdzenie, że trasa wcześniej istniejącego przyłącza do budynku nr 107 nie uległa zmianie, bowiem posadowienie słupa na jego trasie w rzeczywistości było rozbudową sieci i wydłużyło ją o kilkanaście metrów. Organ II instancji pominął powyższe fakty, powołując dowody, których znaczenie jest istotne ale nie dla rozważanej kwestii rozbudowy sieci energetycznej. Dotyczy to zwłaszcza opinii rzeczoznawcy budowlanego i zeznań osób biorących udział w procesie wykonywania prac. Subiektywne przekonanie słuchanych świadków powinno być poddane obiektywnej i zgodnej z wymogami prawa ocenie. W szczególności zeznania te nie mogą zastępować rzetelnej wykładni § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczególnych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. W związku z tym doszło do naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), stosownie do którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że zarówno organy administracji jak
i skarżący dopuścili się oczywistych omyłek w oznaczaniu nr działki objętej budową nowego przyłącza (co znalazło odzwierciedlenie w opisanym przez Sąd stanie faktycznym sprawy), używając obok poprawnego jej numeru 852/3 także oznaczenia 852/2; ponieważ prowadzone postępowanie bez wątpienia nie dotyczyło działki
nr 852/2, pozostaje to bez znaczenia dla jego rozstrzygnięcia.
Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia WINB stanowił art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Umorzenie na podstawie tego przepisu postępowania przez organ odwoławczy może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy stwierdzi on, że zaszły okoliczności skutkujące jego bezprzedmiotowością, przy czym musiała ona istnieć jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Musiała zatem zachodzić sytuacja, w której okoliczności sprawy uzasadniały wydanie przez organ I instancji decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.; zgodnie z jego treścią, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo
w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05, w rozumieniu tego przepisu sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.
W sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalono, co nie jest kwestionowane przez strony, że w związku z budową kablowego przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego na działce nr 852/3 w J., na działce nr 715 dokonano posadowienia nie istniejącego wcześniej słupa (nr 10/1/103/1), skąd przyłącze to bierze początek. Wymieniono jednocześnie – z uwagi na zły stan techniczny - istniejące przyłącze napowietrzne od słupa nr 10/103/01 (stojącego na stanowiącej własność skarżącego działce nr 309/6), prowadzące przez nowy słup
nr 10/1/103/1 do budynku nr 107 na działce nr 310.
Kwestią zasadniczą w sprawie pozostawało ustalenie, czy wykonane roboty budowlane stanowiły – jak twierdzi skarżący - samowolną rozbudowę sieci energetycznej (wykonaną bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia), czy też przebudowę istniejącego przyłącza elektroenergetycznego.
PINB po przeprowadzeniu postępowania - wskazując na zasadność jego umorzenia - wyjaśnił, że zgromadzone w aktach sprawy dowody, w tym protokół odbioru technicznego urządzeń z [...] września 2009 r. i oświadczenie inspektora nadzoru złożone do protokołu kontroli z dnia [...] października 2009 r., potwierdzają wykonanie robót budowlanych obejmujących wykonanie przyłącza kablowego do budynku na działce nr 852/3 wraz z jednoczesną wymianą przyłącza napowietrznego do budynku nr 107 na działce nr 310 w uzgodnionym w trybie art. 29a ust. 1 i 2 P.b. projektem budowlanym i wykonawczym. Organ przyjął, że przyłącza są wykonane poprawnie, nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa i nie wymagają wykonania żadnych czynności lub dodatkowych robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego
z przepisami, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Wg art. 29a ust. 1 P.b., budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 /m.in. przyłączy elektroenergetycznych/, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zwrócenia uwagi wymaga, że tryb wynikający
z art. 29a ust. 1 P.b. dotyczy tylko i wyłącznie budowy przyłączy, a inwestor w takim przypadku nie może wykonać żadnych innych robót budowlanych wykraczających poza treść tego przepisu.
W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko WINB wyrażone w decyzji kasacyjnej z dnia [...] listopada 2011 r. oraz zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., że roboty wykonane na działkach nr 309, 715 i 310 stanowią przebudowę istniejącego wcześniej przyłącza. Określenie to bowiem w sposób najbardziej pełny odzwierciedla charakter wykonanych robót. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy P.b.:
– przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (pkt1),
- przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (pkt 6),
– przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (pkt 7a),
- przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7),
– przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego,
a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (pkt 8).
W kontekście powyższego należy stwierdzić, że słupy przesyłowe nie stanowią odrębnych obiektów budowlanych, lecz element budowli, jaką jest linia elektroenergetyczna (w niniejszym przypadku przyłącze energetyczne) - art. 3 pkt 3 ustawy P.b. Są one obiektami liniowymi w rozumieniu art. 3 pkt 3a ustawy, których charakterystycznym parametrem jest długość. Linią elektroenergetyczną jest zbiór poszczególnych elementów konstrukcyjnych, urządzeń i instalacji, połączonych w celu przesyłu energii elektrycznej.
W kontrolowanej sprawie organy ustaliły, że ze względu na zły stan techniczny inwestor wymienił istniejący przyłącz napowietrzny, od słupa nr 10/103/01 na działce nr 309/6 do budynku nr 107 na działce nr 310, na nowo wykonany z przewodu izolowanego, podwieszając go do postawionego na działce nr 715 słupa
nr 10/1/103/1, który jest elementem wspólnym dla przyłącza do budynku nr 107 i dla przyłącza do nowo budowanego budynku na działce nr 852/2.
W tym zakresie organy trafnie przyjęły, że w/w roboty spełniają kryterium przebudowy istniejącego przyłącza, a nie – jak twierdzi skarżący – rozbudowy sieci. W żaden sposób nie została zmieniona jego moc, trasa (biegnąca od słupa
nr 10/103/01 na działce nr 309/6 do budynku nr 107 na działce nr 310), nie uległa też zmianie jego długość. Brak jest podstaw do uznania za zasadne twierdzenia zawartego w przedstawionej przez skarżącego opinii z dnia [...] marca 2010 r. mgr inż. H. O., aby poprzez wymianę przewodu między słupem nr 10/103/01
a stojakiem dachowym na budynku nr 107 oraz posadowienie "pośredniego" słupa
nr 10/1/103/1 miało dojść do zmiany kwalifikacji odcinka przebiegającego między słupami na sieć. Taki wniosek trudno też samoistnie wyciągać z dołączonych do skargi rysunków wykonanych na kopii mapy zasadniczej przez inż. elektryka P. P., obrazujących stan przed i po wykonaniu prac.
Jak wykazano, dodatkowy słup na działce nr 715 zaprojektowany został w celu odciążenia znajdującego się w złym stanie technicznym przyłącza na budynku nr 107 oraz w celu sprowadzenia do ziemi przyłącza kablowego do zasilenia budynku na działce nr 852/3, na którego poprowadzenie ze stojącego na jego działce słupa
nr 10/103/01 nie zezwolił skarżący. W tym zakresie nowo posadowiony słup jest elementem przyłącza do działki nr 852/3, gdyż bez niego niemożliwym byłoby jego wykonanie. W konsekwencji, niejako "przy okazji", stał się także elementem przyłącza do działki nr 310, niemniej istniejący na niej budynek nr 107 mógłby być dalej zasilany i bez niego, chociaż zapewne byłoby konieczne wykonanie remontu prowadzącego do niego przyłącza. Tym samym nie doszło również do podłączenia
z siecią dwóch podmiotów na nowo wybudowanym słupie, skoro jeden z nich (właściciel budynku nr 107) był już do istniejącej sieci podłączony.
Zgodnie z § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja
2007 r. w sprawie szczególnych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. Nr 93, poz. 623 ze zm.), przez przyłącze należy rozumieć odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.
Podkreślić należy, że u podstaw realizacji wszystkich wykonanych w sprawie robót było doprowadzenie zasilania tylko i wyłącznie do budynku na działce nr 852/3.
W tym zakresie, abstrahując od prac związanych z posadowieniem umożliwiającego to słupa na działce nr 715 (w ramach przebudowy przyłącza do działki nr 310), pozwala to na kwalifikację tych robót jako budowy nowego przyłącza energetycznego, a nie rozbudowy sieci. Wg sporządzonego przez inż. T. K. projektu przyłącza i dołączonego do niego "Schematu zasilania", kończy się ono złączem licznikowym w ogrodzeniu dla projektowanego na działce nr 852/3 budynku mieszkalnego. Rolą przyłącza jest zatem zespojenie sieci z instalacją wewnętrzną na nieruchomości inwestora (w niniejszym przypadku mającej powstać na działce nr 952/3). SN w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 8 marca 2006 r. III CZP 105/05 dokonując wykładni pojęcia "przyłącze" stwierdził, że spaja ono dwie odrębne całości prawne – instalację należącą do sieci, czyli instalację zewnętrzną, oraz instalację wewnętrzną. Granica między obiema tymi instalacjami jest granicą własności urządzeń. Przyłącze jest elementem łączącym te dwie odrębne całości, silnie związanym fizycznie i funkcjonalnie z instalacją zarówno zewnętrzną, jak
i wewnętrzną. W uchwale tej przyjęto także, że przyłącze jest odrębną rzeczą ruchomą, która wchodzi w skład sieci.
W tym kontekście w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dokonania przez organy błędnej wykładni pojęcia "przyłącza energetycznego", na co miały m.in. wskazywać wnioski zawarte w opinii mgr inż. H. O. z dnia [...] marca 2010 r. W ocenie sporządzającego opinię, wobec ustawienia nowego słupa na działce nr 715 oraz wykonania na działce nr 852/3 oprócz wolnostojącego złącza z układem pomiarowym także szafy kablowej z której to złącze (prawdopodobnie) jest zasilane, to tylko odcinek linii od szafy do złącza stanowi przyłącze. Niezależnie od tego, że opinia w swej treści wskazuje na prawdopodobieństwo wykazywanych
w niej okoliczności, co samo w sobie podważa jej wiarygodność i wartość dowodową, to nie zawiera żadnego odniesienia do opisu technicznego przyłącza, który w pkt 3 przewiduje wykonanie dodatkowej ochrony od porażeń elektrycznych przed złączem licznikowym w postaci przewodów ochronnych i wyłącznika przeciwporażeniowego (na taki charakter szafy – jako elementu przyłącza – wskazał autor projektu tego przyłącza inż. T. K. w protokole przesłuchania z dnia [...] października 2010 r.). Wg zaś rysunku sporządzonego przez inż. elektryka P. P., obrazującego stan po wykonaniu prac, szafa kablowa znajduje się za złączem licznikowym; brak jakiegokolwiek opisu uniemożliwia ustosunkowanie się do niego.
W tym zakresie słuszność stanowiska organów administracji co do uznania wykonanych prac za przyłącza znajduje dodatkowe potwierdzenie w wyroku WSA
w Krakowie z dnia 14 grudnia 2010 r. II SA/Kr 722/10, wg którego przyłącze to złącze wraz z zabezpieczeniami i wyłącznikiem głównym, ale również większa część (odcinek) instalacji tworzącej sieć przedsiębiorstwa, służącej doprowadzeniu odpowiedniego zasilania, zakończonej złączem wraz z zabezpieczeniami
i wyłącznikiem głównym. Przyłącze nie obejmuje natomiast urządzeń, instalacji lub sieci tego podmiotu, na rzecz którego usługa jest świadczona.
Ustalony charakter wykonanych w sprawie prac (odnośnie posadowienia słupa nr 10/1/103/1 - przebudowa przyłącza, doprowadzenie zasilania do działki nr 852/3 – budowa przyłącza) pozwala na dokonanie oceny ich legalności.
W przypadku budowy przyłączy elektroenergetycznych inwestor może wybrać czy zastosuje tryb przewidziany w art. 29a ust. 1 P.b. (wymagający sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego), czy też stosownie do
art. 30 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b., zgłosi właściwemu organowi zamiar wykonania robót budowlanych obejmujących budowę przyłącza elektroenergetycznego (stosownie do art. 29a ust. 3 P.b., przepisów ust. 1 i 2 tego artykułu nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 30). Wybór w jakim trybie wykonane zostaną roboty budowlane zależy od inwestora,
z zastrzeżeniem, że mogą one dotyczyć tylko i wyłącznie budowy przyłącza elektroenergetycznego. W tym przedmiocie, w myśl art. 29a ust. 1 P.b., legalność wykonania prac związanych z wykonaniem przyłącza do działki nr 852/3 nie budzi zastrzeżeń. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, obejmujący go projekt budowlany i wykonawczy został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia w zakresie projektowania instalacji elektrycznych, na mapie zasadniczej do celów projektowych (spełniając tym samym kryterium planu sytuacyjnego o jakim mowa w art. 29a P.b.), z uwzględnieniem warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wydanych [...] lutego 2008 r. przez A Sp. z o.o. Dokumentacja projektowa przyłącza, obejmująca działki nr 309/6 i 715 została [...] września 2008 r. uzgodniona przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Starostwa Powiatowego w [...] Prawidłowość wykonanych prac nie budzi zastrzeżeń, co wynika zarówno z protokołu odbioru technicznego urządzeń po realizacji warunków przyłączenia z dnia [...] września 2009 r., jak i protokołu kontroli PINB z dnia [...] października 2009 r. (k. 8-9 akt administracyjnych).
Odnośnie prac związanych z posadowieniem słupa na działce nr 715, mimo objęcia ich w/w projektem, należy stwierdzić, że doszło do nich z naruszeniem prawa, gdyż przebudowa przyłącza (tak samo jak przebudowa sieci czy linii energetycznej) nie może być dokonana w trybie określonym w art. 29a ust. 1 i 2 P.b. Ich objęcie projektem budowy przyłącza do działki nr 852/3 było nieuprawnione
i naruszało obowiązujące przepisy. Przebudowa istniejącego przyłącza wymagała bowiem zgłoszenia stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 11 ustawy P.b. W przypadku takiej przebudowy obiektu budowlanego lub jego części (nie będącej budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy P.b.) organy nadzoru budowlanego powinny przeprowadzić postępowanie naprawcze według trybu uregulowanego w przepisach art. 50 - art. 51 ustawy P.b., przewidzianego dla robót budowlanych wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 tej ustawy, tj. innych niż samowolna budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W sytuacji gdy wykonywane roboty zostały już zrealizowane, organ nie wydaje jednak postanowienia, o którym mowa w art. 50 P.b., a więc nie wstrzymuje prowadzenia robót budowlanych. W konsekwencji do takiej przebudowy będą miały zastosowanie przepisy o obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 P.b.), a nie przepisy dotyczące rozbiórki samowoli budowlanej, gdyż rozbiórka przebudowanej samowolnie części obiektu (art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 P.b.) nie byłaby możliwa bez rozbiórki całego obiektu.
W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 ustawy P.b., który stanowi, że przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy (w niniejszej sprawie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia – art. 50 ust. 1 pkt 1). Jak prawidłowo ustaliły organy, w przedmiotowej sprawie brak jest również podstaw do wydania nakazów i obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy P.b. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności wskazany powyżej protokół odbioru technicznego urządzeń z dnia [...] września 2009 r., jak
i protokół kontroli PINB z dnia [...] października 2009 r., w pełni potwierdzają prawidłowość wykonanych prac. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest podstaw do zakwestionowania zawartych w protokole kontroli oświadczeń projektanta
inż. T. K. co do opracowania i uzgodnienia projektu obejmującego całość wykonanych w sprawie prac, inspektora nadzoru J. K. o przeprowadzeniu robót zgodnie z projektem technicznym i sztuką budowlaną oraz C. K. (z-cy Dyrektora ds. Dystrybucji A Sp. z o.o. – [...] w J.) o dokonanym odbiorze technicznym przyłącza kablowego do działki nr 852/3 (biegnącego od słupa nr 10/1/103/1) oraz o wymianie przyłącza do budynku nr 107 (biegnącego od słupa nr 10/103/1 na działce skarżącego) z uwagi na jego zły stan techniczny.
Skoro zatem postępowanie dowodowe nie wykazało podstaw do merytorycznej ingerencji w zaistniały stan faktyczny, zasadnie organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego w przypadku ustalenia przez organy, że roboty zostały wykonane zgodne ze standardami ("sztuką budowlaną") i nie wymagają przeprowadzenia dodatkowych czynności ani robót w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu niezasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. WINB w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy, w sposób szczegółowy odnosząc się do niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzonym zgodnie z wymaganiami art. 107 K.p.a.
Sąd jednak pragnie zwrócić uwagę, że prawidłowym sposobem zakończenia w takiej sytuacji postępowania jest wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2
w zw. z ust. 7 P.b. decyzji o odmowie nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych tym przepisem, a nie umorzenie postępowania (por. wyroki WSA
w Opolu z dnia 6 października 2015 r. II SA/Op 307/15 i WSA w Gdańsku z dnia
18 listopada 2015 r. II SA/Gd 424/15, wyroki NSA: z dnia 17 września 2009 r.
II OSK 1233/2008, z dnia 15 czerwca 2010 r. II OSK 1012/2009 i z dnia 13 kwietnia 2012 r. II OSK 138/2011). Wydanie decyzji merytorycznej, choćby negatywnej lub odmownej, jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty (art. 104 K.p.a.) i powinno mieć pierwszeństwo przed umorzeniem postępowania, co kończy postępowanie tylko procesowo.
Nie są to sposoby załatwiania sprawy administracyjnej względem siebie konkurencyjne, gdyż inne są przyczyny wydania decyzji odmownej (negatywnej),
a inne decyzji umarzającej postępowanie. Należy odróżnić przypadki bezprzedmiotowości postępowania od przypadków braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony, która oczekuje np. wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 411 i n.; wyrok NSA z 16 stycznia 1992 r., I SA 1289/91).
Biorąc pod uwagę skutki prawne takiego rozstrzygnięcia merytorycznego i umorzenia postępowania, nie ma praktycznie różnicy. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie jest to naruszenie przepisów postępowania
w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W kontekście powyższego Sąd uznał działanie organów administracji
w przedmiotowej sprawie za zgodne z przywołanymi przepisami prawa materialnego, nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło