II SA/Rz 1270/19

WyrokWSA w Rzeszowie2020-01-22

Skład orzekający: Ewa Partyka, Elżbieta Mazur - Selwa, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa mienia pozostałego po wykreślonej spółce z o.o. może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów Konstytucji RP, w szczególności w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność części przepisów regulujących tę kwestię z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o nabyciu mienia przez Skarb Państwa została wydana na podstawie przepisów, które nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Chociaż część przepisów regulujących wygasanie praw wspólników do majątku została uznana za niekonstytucyjną, to przepisy dotyczące wykreślenia spółki z rejestru i nabycia jej mienia przez Skarb Państwa przez Trybunał Konstytucyjny nie zostały zakwestionowane.
Stan faktyczny
Skarżąca K.R. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r., która stwierdziła nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa mienia po wykreślonej spółce "A." sp. z o.o. Po odmowie wszczęcia postępowania i uchyleniu przez NSA wcześniejszych decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz Konstytucji RP, w tym art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 1. W trakcie postępowania przed WSA zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 13/18) stwierdzający niezgodność art. 9 ust. 2b zdanie trzecie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS z Konstytucją RP, jednakże pozostałe przepisy, na podstawie których wydano decyzję, nie zostały zakwestionowane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala- Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] września 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] stwierdzającej nabycie, z dniem z 1 stycznia 2016 r., z mocy prawa, przez Skarb Państwa mienia pozostałego po wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego sp. "A." sp. z o.o. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art 127 § 3, art 138 § 1pkt 1 w zw. z art 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2017 r. K.R – wspólnik wykreślonej z rejestru Spółki A. sp. z o.o. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]. Wyżej wymienioną decyzją Starosta [....] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 2016 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta , prawa własności mienia pozostałego po wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego spółce A. sp. z o.o. z siedzibą , tj. własności nieruchomości położonej w S., gm. [...] województwo , oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działki nr: 4, 7/32, 7/38, 7/40, 7/42, 7/44, 7/45, 8, 20, 21, 22, 31, 37/4, 37/9, 39/2, 45/1, 45/2, 1908,1912/40, 1914/27, 1926, 1927, 1928 o łącznej powierzchni 194,9272 ha wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi KW [...] i nieruchomości położonej w S. obręb [...], województwo , oznaczonej w operacie ewidencji gruntów, jako działki nr 2274/1, 2274/3 o łącznej powierzchni 7,4302 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano art 9 ust. 2b w zw. z art 9 ust. 2a, 2i, 2j ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz.U. z 1997 r., Nr 121, poz. 770 ze zm.; dalej: "przepisy wprowadzające ustawę o KRS") w zw. z art 1 ust. 2 pkt 1 i art 36 pkt 6 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sadowym ( Dz.U. z 2017 r., poz. 700). W uzasadnieniu podano, że w związku z tym, że spółka A. sp. z o.o. do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyła wniosku o przerejestrowanie, na podstawie art 9 ust. 2a Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, uznano ją z dniem 1 stycznia 2016 r. za wykreśloną z rejestru, a na podstawie art 9 ust. 2b tej ustawy Skarb Państwa nabył nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po Spółce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...]utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia[...]września 2017 r. nr [...]odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] W uzasadnieniu wskazało, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, ani na podstawie faktu występowania jako wspólnik spółki A. sp. z o.o., ani na podstawie norm prawa krajowego czy norm prawa międzynarodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1276/17 oddalił skargę K.R. na wyżej opisane postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 2122/18 uchylił zaskarżony wyrok, jak również zaskarżone postanowienie Kolegium oraz postanowienie je poprzedzające. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił Sądowi I instancji, że oddalając skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania a więc postanowienie o charakterze stricte formalnym, a nie merytorycznym, zajął merytoryczne stanowisko w przedmiocie zgłoszonego żądania, dokonując przy tym wykładni, z którą Naczelny Sąd Administracyjny także się nie zgodził. Wskazał bowiem, że Sąd I instancji akceptując stanowisko organu o braku podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 2016 r. z mocy prawa mienia po wykreślonej z KRS spółce, zainicjowanego przez byłego wspólnika, ograniczył się wyłącznie do literalnej wykładni przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. pomijając aspekt systemowy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie bezzasadnie odmówiono wszczęcia postępowania na podstawie art 61 a § 1 K.p.a. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, jak podkreślił, są nie tylko strony postępowania zwykłego, lecz także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Dlatego, jak podkreślił, bez znaczenia pozostaje, to, że stroną postępowania zakończonego decyzją, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, jest Skarb Państwa, wnioskujący o wydanie decyzji celem potwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa. Skarżąca wykazała bowiem naruszenie interesu prawnego. Zwrócił również uwagę na to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się zarówno na żądanie jak i z urzędu, w związku z czym odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art 61a K.p.a. z uwagi na fakt, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną dotyczy wyłącznie przypadku, gdy brakujący wniosek jest warunkiem sine qua non zaktualizowania się kompetencji jurysdykcyjnej organu i zarazem konstytutywnym elementem sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że okoliczności podniesione przez skarżącą uzasadniały rozważenie weryfikacji poprawności rozstrzygnięcia z urzędu. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadamianiem z dnia 28 maja 2019 r., poinformowało strony o wszczęciu postępowania na wniosek K.R. w spawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dna [...] kwietnia 217 r., nr [...]. Wnioskodawczyni podtrzymała wniosek. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...]. Dokonując kontroli pod względem przesłanek wymienionych w ar 156 § 1 K.p.a. organ stwierdził, że z oczywistych względów nie zachodzi żadna z podstaw wymieniona w punktach 1 oraz 3-7 wymienionego przepisu, rozważeniu natomiast podlegała przesłanka z punktu 2, zgodnie z którą stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub, jak domagała się wnioskodawczyni z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując analizy pod tym kątem organ stwierdził, że decyzja została wydana na podstawie art 9 ust. 2b w zw. z art 9 ust. 2a, 2i i 2 j przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym w zw. z art 1 ust. 2 pkt 1 i art 36 pkt 6 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz.U. z 2017 r., poz. 700), w związku z czym nie można mówić że została wydana bez podstawy prawnej. Dokonując analizy wyżej powołanych przepisów organ stwierdził również, że w sprawie nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. A. sp. z o.o. do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyła wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. Z załączonej do wniosku Prezydenta Miasta kopii zaświadczenia Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że zgodnie ze stanem na dzień 18 stycznia 2017 r. Spółka A. sp. z o.o. nie była wpisana do rejestru przedsiębiorców. Zatem na podstawie powołanych przepisów Skarb Państwa nabył z dniem 1 stycznia 2016 r. nieopłatnie, z mocy prawa mienie pozostałe po spółce A. sp. z o.o. Organ podkreślił przy tym, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie i w granicach prawa. Normy prawne stanowiące podstawę kwestionowanej decyzji nie zostały uchylone ani też nie stwierdzono ich niekonstytucyjności. Swoje stanowisko organ podtrzymał w zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia [...] września 2019 r., nr [...]. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez spółkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium wskazało, że nie jest uprawnione do dokonywania oceny zgodności przepisów prawa powszechnego z Konstytucją. Do kontroli aktów, jak podkreślono, został powołany Trybunał Konstytucyjny. Zaznaczono również, że Kolegium nie jest uprawnione do występowania z wnioskiem o zbadanie konstytucyjności przepisów prawa. Powyższa decyzja ponownie stała się przedmiotem skargi, w której wniesiono o jej uchylenie, uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz rozważenie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art 193 Konstytucji RP z pytaniem prawnym: "czy art 9 ust. 2b i art 9 ust. 2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę KRS, w zakresie w jakim dopuszczają pozbawienie podmiotu gospodarczego jego mienia na skutek niedochowania terminu do złożenia wniosku o jego rejestrację w Krajowym Rejestrze Sadowym są zgodne z Konstytucją RP i zawartymi w jej art 21 ust. 2 warunkami dopuszczalności wywłaszczenia. Decyzji zarzucono naruszenie: - art 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności, - art 153 K.p.a.( powinno być P.p.s.a.) ponieważ nie odnosi się do wiążącej organ, a zawartej w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2122/18 oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, w zakresie zbadania legalności decyzji Starosty w zakresie art 21 ust. 1 i 2 Konstytucji, w świetle zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji wyrażonej w art 8 ust. 2 a ponadto w świetle umowy w spawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji zawartej między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Belgii i Rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga sporządzonej w Warszawie w dniu 19 maja 1987 r., czy też realizacji celów prawa europejskiego w szczególności Dyrektywy 2009/1/WE. Zdaniem skarżącej Starosta znając kontekst sprawy i mając pełną świadomość faktu, że utrata bytu prawnego przez Spółkę skutkować miałaby nabyciem przez Skarb Państwa majątku tej Spółki, zobowiązany był do odmowy stwierdzenia przejścia tego majątku na Skarb Państwa, powołując się na przepis art 21 ust. 2 Konstytucji. Do takiego działania obligowała go, zdaniem Skarżącej treść art 8 Konstytucji. W kontekście naruszenia zasady ochrony własności wyrażonej w art 21 Konstytucji wskazała, że zgodnie z tym przepisem wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na cele publiczne oraz za słusznym odszkodowaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2020 r. skarżąca przesłała do Sądu informacje dotyczącą wydanego w dniu 11 grudnia 2019 r., sygn. akt P 13/18 wyroku Trybunału Konstrukcyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]stwierdzającej na podstawie art 9 ust. 2b w zw. z art 9 ust. 2a, 2i, 2j ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o KRS nabycie z dniem 1 stycznia 2016 r., z mocy prawa, przez Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta prawa własności mienia pozostałego po wykreślonej w Krajowego Rejestru Sądowego spółce "A." sp. z o.o. z siedzibą opisanych w decyzji nieruchomości położonych w S. gm. [...] woj. o łącznej powierzchni 194,9272 ha wraz ze znajdującymi się na nich zabudowaniami, objęte KW nr [....] oraz położonymi w S. obręb [....] woj. o łącznej powierzchni 7,4302, obj. KW nr [...]. Decyzja ta jest wynikiem uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 2122/18 poprzedniego wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1276/17 oraz postanowienia SKO z dnia [...] września 2017 r. nr [...] i poprzedzającego je postanowienia tego organu z dnia [...] września 2017 r., nr [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i stwierdzenia przez NSA, że po stronie skarżącej - wspólnika wykreślonej z KRS spółki- istnieje interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez SP mienia po wykreślonej spółce. W ponownie prowadzonym postępowaniu, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r., odmawiając jednak żądaniu. (decyzja organu z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]i utrzymująca ją w mocy zaskarżona do Sądu decyzja z dnia [...] września 2019 r., nr [...]). W uzasadnieniu wskazał że kwestionowana decyzja została wydana na podstawie i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, których konstytucyjność nie została podważona, w tym w oparciu o art 9 Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, w związku z czym nie znalazł podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt P 13/18, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art 9 ust. 2b zdanie trzecie ustawy Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym jest niezgodny z art 64 ust. 1 w zw. z art 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiadając na pytanie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga II Wydział Cywilny, sformułowane w postanowieniu z dnia 12 września 2018 r.: "czy art 9 ust. 2b Przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym z uwzględnieniem zmiany dokonanej przez art 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2014 r., poz. 1924) jest zgodny z art 21 ust. 2, art 32, art 64 oraz art 77 Konstytucji orzekł, że art 9 ust. 2b jest niezgodny z art 64 ust. 1 w zw. z art 31 ust. 3 Konstytucji w pozostałym zakresie umorzył postępowanie. Umorzenie postępowania w zakresie zbadania konstytucyjności przepisu pod względem wzorca konstytucyjnego z art 21 ust.2 Konstytucji Trybunał uzasadniono stwierdzeniem, że przepis ten nie obejmuje swym zakresem sytuacji, w związku z którą zainicjowane zostało postępowania. Zarzut naruszenia artykuł 32 ust. 1 Konstytucji nie został, zdaniem TK należycie uzasadniony. Za niedopuszczalne Trybunał Konstytucyjny uznał również merytoryczne badanie przepisu w art 77 ust. 2 Konstytucji, jak też art 64 ust. 2 i 3 Konstytucji. Dopiero konfrontacja z wzorcem kontroli z art 31 ust. 3 i art 64 ust. 1 Konstytucji potwierdziła wątpliwości co do zgodności z Konstytucją. Ocena ta sprowadzała się do postawienia przez Trybunał Konstytucyjny następujących pytań: czy wprowadzona regulacja ustawodawcza jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków? Czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana? Czy efekty prowadzonej regulacji pozostaną w odpowiedniej proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela? W wyroku tym Trybunał stwierdził, co ma znaczenie dla oceny niniejszej sprawy, że celem przepisu było doprowadzenie do stanu, w którym wpisy w KRS będą zgodne ze stanem rzeczywistym, by wzmocnić funkcje gwarancyjne tego rejestru. Celowi temu nie służyło natomiast pozbawienie majątku tak Spółki, jak i jej wspólników wraz z ustaniem jej bytu prawnego. W związku z powyższym uznał, że art 9 ust. 2b zdanie trzecie Przepisów wprowadzających KRS, zgodnie z którym: "Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru", nie spełnia wymagań celowości wprowadzonej regulacji. Z punktu widzenia założonego przez ustawodawcę celu za wystarczające należało, zdaniem Trybunału uznać regulacje wprowadzone w art 9 ust. 2b zdanie pierwsze i drugie Przepisów wprowadzających KRS. Biorąc pod uwagę, że KRS spełnia funkcję wzmacniania pewności obrotu i ochrony osób trzecich należało bowiem uwzględnić, że podmioty nieprzerejestrowane pozostają poza kontrolą i nadzorem sądu rejestrowego, nie składając sprawozdań finansowych, co może prowadzić do nadużyć. W związku z czym za uzasadnione i niezbędne uznał wykreślenie spółki z rejestru z mocy prawa 1 stycznia 2016 r. jako skutku nieprzerejestrowania. Tak samo ocenił skutki majątkowe polegające na nieodpłatnym nabyciu przez Skarb Państwa z mocy prawa mienia wykreślonych podmiotów. Stwierdził bowiem, że po wykreśleniu podmioty te tracą podmiotowość prawną i koniecznym w związku z tym było uregulowanie kwestii ich mienia. Jako przysługujący środek sanacji konstytucyjności Trybunał Konstytucyjny uznał wyłącznie roszczenie o odszkodowanie z art 417 ¹ § 1 K.c., na podstawie którego wspólnicy, którym zostały wygaszone uprawnienia do majątku pozostałego po likwidacji spółki z o.o., mogą żądać odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co wynika wprost z treści art 190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyposażenie orzeczeń w moc powszechnie obowiązującą oznacza związanie ich treścią nie tylko uczestników konkretnego postepowania zakończonego wydaniem przez sąd konstytucyjny rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ale również wszystkich innych podmiotów prawa. Powoduje to również, że nikt – a w szczególności żaden organ władzy publicznej- nie może kwestii rozstrzygniętej przez Trybunał Konstytucyjny zająć stanowiska odmiennego niż wyrażone w orzeczeniu sądu konstytucyjnego. W orzecznictwie podkreśla się również, że norma wyrażona w art 190 ust. 1 ma charakter samowykonalny, co w konsekwencji oznacza obowiązek uwzględnienia z urzędu treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Podporządkowanie się orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego oznacza zarazem zakaz podejmowania przez kogokolwiek aktów i działań sprzecznych z jego treścią. Jego naruszenie oznacza złamanie zasad konstytucyjnych, skutkujących stosowną odpowiedzialnością organów i osób urzędowych. Konstytucyjny atrybut ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza natomiast niepodważalność, niezaskarżalność i niewzruszalność judykatur sądu konstytucyjnego przez jakikolwiek inny organ państwa, w tym przez sam Trybunał.( komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pod red, Piotra Tuleji ). Użyte w art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej określenie moc powszechnie obowiązująca, przybliża walor wyroków Trybunału Konstytucyjnego do źródeł prawa obowiązującego w rozumieniu art 87 ust. 1 Konstytucji, w zakresie dotyczącym adresatów, którzy powinni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia. ( patrz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 801/17, to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach: orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wiążą wszystkich nie tylko w zakresie objętym sentencją, ale też konkluzjami wynikającymi z ich uzasadnień ( tak NSA w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 27/11). Chociaż uzasadnienie nie stanowi treści rozstrzygnięcia i nie zastępuje go, to jednak zawiera argumentację mającą przemawiać za wydanym rozstrzygnięciem. ( patrz wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1079/17). W sentencji wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt P 13/18 Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art 9 ust. 2b zdanie 3-e, w uzasadnieniu zaś wskazując na brak sprzeczności z normami konstytucyjnymi 2-ch pierwszych zdań tego przepisu. Stwierdzenie to ma decydujące znaczenie dla oceny niniejszej sprawy, w której poddana kontroli w trybie stwierdzenia nieważności decyzja , została wydana w oparciu o tą, niekwestionowaną przez Trybunał Konstytucyjny część przepisu. Starosta [....] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 2016 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa mienia pozostałego po wykreślonej z rejestru spółce A. sp. z o.o. W tym zakresie Trybunał uznał treść normy za odpowiadająca celowi, jakim było wzmocnienie pewności obrotu. Dokonana w uzasadnieniu wyroku interpretacja nie pozwala na inną ocenę zastosowanego przepisu, choćby wynikała ona z wyroku NSA uchylającego poprzedni wyrok Sądu I instancji. W sytuacji, w której po wniesieniu skargi kasacyjnej przez stronę Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny powinien zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału nie będąc związanym treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. ( patrz wyrok NSA z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 1303/13). Analogicznie w sytuacji, gdy po wyroku NSA zapadnie wyrok TK przesądzający konstytucyjność spornego przepisu, Sąd I instancji jest nim związany, choćby inna jego ocena została przedstawiona przez NSA. Przepis art 153 P.p.s.a. nie będzie miał zastosowania. W świetle powyższego brak było podstaw do zakwestionowania decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności, tym samym skarga podlegała oddaleniu na podstawie ar 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło