II SA/Rz 1317/25
WyrokWSA w Rzeszowie2026-01-21
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Maria Mikolik, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny jest zasadna, gdy wnioskodawca powołuje się na trudną sytuację finansową i rodzinną oraz brak dojazdu do części gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły zgody na zmianę lasu na użytek rolny. Wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu, które uzasadniałyby odstąpienie od ustawowej zasady ochrony lasów. Sytuacja finansowa i rodzinna wnioskodawcy, pomimo trudności, nie osiągnęła poziomu przymusowego i obiektywnie wyjątkowego, a kwestia dojazdu do gospodarstwa została przez organy rozwiązana w sposób wystarczający.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę lasu na użytek rolny z uwagi na trudną sytuację finansową i rodzinną oraz brak dojazdu do części gospodarstwa rolnego. Starosta odmówił zgody, uznając, że nie wykazano szczególnie uzasadnionych potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów materialnego i proceduralnego, w tym błędnej wykładni art. 13 ust. 2 ustawy o lasach.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 2 września 2025 r. nr SKO.402.RL.912.17.2025 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny – skargę oddala –
Przedmiotem skargi Z. W. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") z dnia 2 września 2025 r. nr SKO.402.RL.912.17.2025 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny.
Skarżąca pismem z dnia 22 kwietnia 2025 r. zwróciła się do Starosty [...] (dalej: "Organ I instancji" lub "Starosta") o zmianę lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa na użytek rolny zlokalizowanego na części działki nr [...] położonej w W. o powierzchni 0,07 ha z uwagi na trudną sytuacją finansową i rodzinną. Podała, że prowadzi wraz z synem gospodarstwo rolne o pow. 2,26 ha, w którym uprawia zboże, warzywa oraz pozyskuje siano dla zwierząt. Syn ma wykształcenie podstawowe i nigdy nie pracował zawodowo. Wnioskodawczyni pobiera wyłącznie rentę rodzinną po zmarłym mężu w kwocie 2. 344, 00 zł co stanowi jej całkowity dochód w skali miesiąca. Gospodarstwo jest zgłoszone do dopłat bezpośrednich i jest podstawą utrzymania jej i jej syna. Dotychczasowy dojazd do pól odbywał się częściowo po działce sąsiedniej, jednak brak zgody sąsiada na dalsze korzystanie z drogi spowoduje brak dostępu do ok. 30% gruntów. Wnioskodawczyni nie ma środków na zakup innej nieruchomości ani ustanowienie służebności. Zmiana użytku leśnego na rolny jest konieczna, aby umożliwić dojazd i prowadzenie upraw z użyciem maszyn rolniczych, zapewnić żywność i paszę dla zwierząt oraz zapobiec dalszemu pogorszeniu sytuacji bytowej rodziny.
Starosta decyzją z dnia 17 czerwca 2025 r. nr OŚ.6164.5.2025 odmówił Skarżącej wyrażenia zgody na dokonanie zmiany będącego jej własnością lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa na użytek rolny, na części działki nr [...] położonej w W. na pow. 0,07 ha. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Organ i instancji wskazał, że Skarżąca nie wykazała zaistnienia szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela warunkujących zmianę lasu na użytek rolny lasu zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 530 ze zm., dalej: "u.l.").
Skarżąca w odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 2 u.l. oraz art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), polegające na pominięciu jej sytuacji życiowej i uznaniu, że nie wykazała, że w jej przypadku zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby. Wyjaśniła, że działka nr [...] częściowo służy uprawie, a częściowo jako jedyny dojazd do pól. Nieruchomość stanowi jej własność od 1993 r., a gospodarstwo ma charakter produkcyjny na potrzeby własne. Wnioskodawczyni utrzymuje się wraz z synem z renty rodzinnej w kwocie 2.340 zł, nie posiada innych nieruchomości ani środków na ich zakup, a wnioskowana zmiana ma służyć zwiększeniu areału pod uprawy dla siebie i zwierząt na pasze i zapewnieniu dojazdu do gospodarstwa. Zakwestionowała stanowisko organu, jakoby syn mógł poprawić sytuację materialną przez podjęcie pracy, wskazując na jego uzależnienie i brak możliwości zatrudnienia.
Kolegium zaskarżoną decyzją z dnia 2 września 2025 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 17 czerwca 2025 r. i podzieliło stanowisko Organu I instancji. Kolegium wskazało, że wykładnia art. 13 ust. 2 u.l. stanowiącego materialną podstawę wydanej decyzji ukształtowana orzecznictwem sądowoadministracyjnym zawęża jego zastosowanie do sytuacji, w których zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny jest dla właściciela lasu niezbędna przy zastosowaniu obiektywnych, a nie tylko subiektywnych kryteriów z uwagi na wystąpienie nadzwyczajnych i wyjątkowych potrzeb wyraźnie odbiegających od potrzeb typowych. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, a ciężar wykazania okoliczności potwierdzających szczególnie uzasadnioną potrzebę zmiany lasu na użytek rolny spoczywa na właścicielu lasu.
W toku postępowania Starosta ustalił, że działka nr [...] objęta jest Uproszczonym Planem Urządzenia Lasu dla obrębu [...] obowiązującym na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2032 r. Na wnioskowanej do zmiany powierzchni występuje głównie olsza, dąb szypułkowy, kruszyna i jarząb.
Z dokumentacji przedłożonej przez Skarżącą wynika, iż posiada stały comiesięczny dochód w postaci renty po zmarłym mężu w wysokości 2 344,00 zł. Uprawa aktualnie posiadanego gospodarstwa przynosi jej również dochód w formie dopłat bezpośrednich z ARMiR. Wnioskodawczyni nie wykazała, aby syn był całkowicie niezdolny do podjęcia pracy zarobkowej, w celu zwiększenia budżetu rodzinnego i poprawy sytuacji finansowej. Podnoszony również we wniosku braku dojazdu do ok. 30 % posiadanych gruntów rolnych na tej działce nie może stanowić przyczyny uwzględnienia wniosku, bowiem do części północnej działki, na której aktualnie występuje roślinność trawista istnieje bezpośredni dojazd z drogi powiatowej. Ponadto wzdłuż działki będącej przedmiotem wniosku istnieje droga gruntowa o szerokości ok. 3 m. Natomiast do gruntów rolnych od strony południowej użytku leśnego Skarżąca posiada dostęp bezpośrednio od swoich zabudowań.
Powierzchnia niezalesiona przedmiotowej działki wynosi 2,19 ha, co umożliwia wygospodarowanie części dla uprawy owoców i warzyw dla 2 - osobowej rodziny. W trakcie postępowania nie ustalono, by brak wyłączenia gruntu leśnego mógł zagrozić egzystencji tej rodziny. Nie mogą o tym również stanowić okoliczności wskazujące na sytuację rodzinną wnioskodawczyni. Ustalono, że Skarżąca i członkowie jej rodziny nie korzystają z pomocy społecznej, nie korzystają również ze świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego. Skarżąca nie posiada również zadłużenia w spłatach należności publiczno-prawnych.
Reasumując, w przedmiotowym postępowaniu nie wykazano istnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, co jest niezbędnym warunkiem uzyskania zgody na jego przekwalifikowanie.
Podnoszona we wniosku o zmianę lasu na użytek rolny argumentacja opierająca się na zamiarze poszerzenia produkcji rolnej i możliwości wykorzystania na ten cel użytku leśnego, dla poprawy sytuacji materialnej dwuosobowej rodziny nie mogły przesądzić o wyjątkowości sytuacji wnioskodawcy. Są to kryteria jakimi kieruje się każdy właściciel nieruchomości podejmując działania mające w jego ocenie przynieść mu potencjalne korzyści z posiadanych składników majątkowych. W ocenie Organów powiększenie o powierzchnię 0,07 ha gospodarstwa rolnego poprzez usunięcie roślinności leśnej i założenie upraw warzyw i owoców na własne potrzeby stanowi racjonalną potrzebę gospodarczą lecz nie stanowi szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu w rozumieniu art. 13 ust. 2 u.l. Brak było również podstaw do uznania zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art 7, art. 77 § 1, art 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji zarzutu niewłaściwej wykładni art. 13 ust. 2 u.l.
W skardze do Sądu Skarżąca zaskarżyła w całości decyzję Kolegium zarzucając jej naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. naruszenie art. 13 ust. 2 u.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie istnieją szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu, w szczególności:
a) pominięcie, że Skarżąca utraciła możliwość dojazdu do całego gospodarstwa rolnego i jej sytuacja życiowa uległa znacznemu pogorszeniu (brak możliwości obsiania/obsadzenia całego gospodarstwa), a co za tym idzie utrata możliwości produkowania pożywienia dla siebie i dla zwierząt gospodarskich,
b) pominięcie, że Skarżąca utrzymuje siebie, rodzinę i zwierzęta gospodarstwie z prowadzonej produkcji rolnej, a środki pochodzące z renty rodzinnej nie są wystarczające do zapewnienia podstawowych potrzeb rodziny,
c) przyjęcie przez Organ, że zaspokojenie podstawowych potrzeb żywieniowych Skarżącej jest drugorzędne w relacji do ochrony użytku Ls o powierzchni 7 arów (0,07 ha), co narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności (zaburzenie relacji dóbr - zasada proporcjonalności w kontekście decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym, pozwala organowi na wybór sposobu rozstrzygnięcia, ograniczając swobodę przez wybór opcji najlepiej zrównoważonej między celami publicznymi a interesami obywatel),
d) pominięcie, że Skarżąca nie będzie mogła wykorzystywać gospodarstwa do celów rolnych ze względu na brak jakiegokolwiek dostępu do gruntu,
e) błędne ustalenie, że Skarżąca ma dojazd do całego gospodarstwa od strony zabudowań gospodarskich, pomimo, że na całej szerokości działki stoi budynek gospodarczy oznaczony na mapie numerem [...] - budynek produkcyjny usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o powierzchni zabudowy 124 m2,
f) błędne ustalenie przez Kolegium, że Skarżąca ubiega się o zmianę użytku leśnego na użytek rolny o wielkości 0,70 ha, a nie jak określa wniosek o powierzchnię 0,07 ha,
g) błędne ustalenie, że głównym zamiarem Skarżącej jest powiększenie istniejącej produkcji rolnej o powierzchnię użytku Ls,
h) pominięcie przez organ, że Skarżąca jest w trudnej sytuacji finansowej i życiowej,
i) błędne ustalenia Organu w zakresie dojazdu do gospodarstwa (przyjęcie, że dojazd do gospodarstwa odbywa się przez zabudowania),
j) pominięcie, że Skarżąca nie ma innych nieruchomości, na których możliwe jest prowadzenie gospodarstwa rolnego,
k) nieuwzględnienie wysokości stałych zobowiązań Skarżącej, które kształtują się na poziomie 1900,00 zł miesięcznie,
l) nieuwzględnienie, że Skarżącej w skali miesiąca na zakup żywności i środków czystości pozostaje miesięcznie około 450,00 zł (rodzina żyje w niedostatku),
ł) nieuwzględnienie wieku i stanu zdrowia Skarżącej oraz konieczności pracy w gospodarstwie - prowadzenie upraw na własne cele (pozyskiwanie żywności),
m) nieuwzględnienie, że interes Skarżącej jest pilny i nie może on w inny sposób zrealizowany (potrzeba ma charakter pilny/brak alternatywy)
2. uwzględnienie przez Organ okoliczności, które nie powinny podlegać ocenie, a były decydujące przy wydawaniu decyzji oraz naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności:
pominięcie okoliczności dotyczących faktycznej sytuacji finansowej Skarżącej,
uznanie, że niskie, a stałe świadczenie (renta rodzinna) jest dochodem wystarczającym do utrzymania się Skarżącej, jej rodziny i zwierząt gospodarskich,
przyjęcie okoliczności niezależnych od Skarżącej, a dotyczących jej syna, jako okoliczności rozstrzygających w sprawie - na niekorzyść (tj. uzasadnianie przez Organ, że podjęcie pracy przez osobę nieporadną życiowo, która ukończyła szkołę podstawową, nieposiadającą żadnego stażu pracy, [...] - rozwiążę trudną sytuację Skarżącej), pominięcie okoliczności, że Skarżąca utrzymuje osobę nieporadną życiowo o ograniczonych możliwościach zarobkowych (brak [...], choroba [...]),
brak realnej oceny sytuacji życiowej i materialnej Skarżącej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniosła o uwzględnienie skargi i zmianę zaskarżonej decyzji, orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wyrażenie zgody na zmianę lasu na użytek rolny.
W ocenie Skarżącej Organ orzekający w sprawie nie wziął pod uwagę rzeczywistej sytuacji finansowej rodziny. Jedyny jej dochód w skali miesiąca stanowi świadczenie po zmarłym mężu, które nie wystarcza na pokrycie podstawowych, potrzeb życiowych Skarżąca, pomimo, że wymaga zorganizowanego leczenia, nie podejmuje go, bowiem nie stać ją na zakup leków i wizyty u lekarzy. Często zapożycza się u krewnych, bo brakuje jej środków finansowych na bieżące zakupy. Wbrew twierdzeniom Organu, syn nie może poprawić bytu Skarżącej, bowiem ze względu na [...] i jego sposób życia nie podejmie ani pracy ani [...], ponieważ uważa się [...]. Od lat gospodarstwo rolne stanowi podstawę utrzymania Skarżącej. Bez prowadzenia gospodarstwa rodzinę stać jedynie na opłacenie rachunków, zakup opalu, zapłatę podatków i na karmę dla zwierząt. Obecnie - ze względu na zmianę relacji sąsiedzkich (ograniczenia w dojeździe po działkach sąsiada), produkcja rolna zostanie ograniczona do 0,16 ha. Do części pola - nie dojadą maszyny rolnicze, ze względu na istniejący użytek leśny.
W przedmiotowej sprawie nie mamy zatem do czynienia z powiększeniem istniejącego gospodarstwa, a z wystąpieniem szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. Zmiana charakteru użytków jest konieczna do zapewnienia ciągłości prowadzenia gospodarstwa i corocznego zbierania plonów, co pozwoli wyprodukować żywności na potrzeby własne i na potrzeby zwierząt inwentarskich. Skarżąca znajduje się w bardzo ciężkim położeniu, nie ma środków finansowych, które pozwoliłyby na zakup nieruchomości, którą mogłaby przeznaczyć na dojazd do gospodarstwa. Brak dostępu do gospodarstwa, niemożność prowadzenia upraw sprzętem rolniczym, spowoduje znaczne pogorszenie sytuacji finansowej, która obecnie nie jest już najlepsza. Ręczna uprawa terenu jest niemożliwa ze względu na stan zdrowia skarżącej i małą ilość osób pracujących w gospodarstwie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów dostępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Skarga jest niezasadna.
Przypomnieć należy w wstępie, że skarga w rozpatrywanej sprawie została wniesiona na decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany lasu na użytek rolny, wydaną na podstawie art. 13 ust. 2 u.l. Zgodnie z tą regulacją zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Jako, że ustawodawca konstruując zacytowany przepis posłużył się zwrotem niedookreślonym w postaci "szczególnie uzasadnionych potrzeb" właściciela lasu, przy dokonywaniu jego wykładni zasadne jest odwołanie się do stanowiska orzecznictwa zapadłego na gruncie tej regulacji. Stan faktyczny podlegający zakwalifikowaniu jako szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela musi stanowić dla właściciela lasu sytuację przymusową, nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny tej sytuacji i jest to przesłanka kwalifikowana Za potrzeby, o których mowa w art. 13 ust. 2 u.l. mogą być uznane tylko wyjątkowe okoliczności, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad ustawowymi zasadami ochrony i trwałości utrzymania lasu (wyroki NSA z dnia 28 listopada 2024 r. I OSK 1609/21, LEX nr 3821984, z dnia 7 czerwca 2024 r. I OSK 811/21, LEX nr 3743969). Przesłanki pozwalające na zmianę lasu na użytek rolny nie mogą być, w kontekście systemowym, interpretowane rozszerzająco. Również wykładnia literalna omawianej przesłanki wskazuje, że chodzi o potrzebę szczególnie uzasadnioną, a zatem nie każdą, zwykłą potrzebę, lecz potrzebę wyjątkową (wyrok NSA z dnia 28 października 2024 r. I OSK 1168/21, LEX nr 3789106).
Użyte w art. 13 ust. 2 u.l. sformułowanie "jest dopuszczalna" uprawnia do konkluzji, że rozstrzygnięcia zapadająca na kanwie tej regulacji zapadają w ramach tzw. uznania administracyjnego, które pozostawia organowi pewną swobodę przy ocenie czy stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji normy prawnej ukształtowanej tym przepisem. Co kluczowe, istota uznania administracyjnego polega na tym, że samo stwierdzenie przez organ ziszczenia się ustawowych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony (wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2024 r, III FSK 18/24, CBOSA).
W konsekwencji powyższego, decyzje uznaniowe są objęte ograniczoną (w porównaniu z decyzjami związanymi) kontrolą sądów administracyjnych, która ogranicza się do zbadania, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje zatem celowości wyboru przez organ administracji publicznej takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Sąd bada zatem czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. Wybór rozstrzygnięcia jest zatem ograniczony koniecznością uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, o którym mowa w art. 7 k.p.a., zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) (por. wyroki NSA z dnia 27 października 2020 r. I OSK 1011/20, z dnia 22 czerwca 2016 r. I OSK 2429/14, z dnia 20 stycznia 2022 r. I OSK 886/21, z dnia 25 lutego 2025 r. II GSK 1723/25,CBOSA).
W ocenie Sądu Organy orzekające w rozpatrywanej sprawie w sposób kompleksowy uczyniły zadość obowiązkom, o którym mowa powyżej.
Sąd stwierdza w pierwszej kolejności, że podstawę ustaleń Organów orzekających w sprawie stanowił kompletny materiał dowodowy zgromadzony zarówno na skutek działań poodejmowanych z urzędu przez Organy obu instancji, jak i wskutek inicjatywy dowodowej Skarżącej. Rozstrzygnięcia wydano w oparciu o dowody z dokumentów przedstawionych przez Skarżącą wraz z wnioskiem, a także w następstwie wezwania Organu II instancji wystosowanego do Skarżącej w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, jak przedłożone przez właściwe organy w następstwie wezwania Organów orzekających w sprawie. Częścią materiału dowodowego jest również protokół z oględzin przedmiotowej działki nr [...] przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w dniu 15 maja 2025 r. i ustalenia dokonane w ich trakcie.
Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające uwzględniało reguły prowadzenia postępowania dowodowego w procedurze administracyjnej w zakresie zarówno gromadzenia, jak i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co uprawnia do stwierdzenia, że postępowanie nie nosiło znamion dowolności.
W rozpoznawanej sprawie, Organy w uzasadnieniach decyzji odniosły się do wszystkich aspektów argumentacji Skarżącej mających znaczenie z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanki szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu, tj. zarówno do kwestii zapewnienia dojazdu do tej części działki nr [...], która jest wykorzystywana rolniczo, jak również do sytuacji materialnej i rodzinnej Skarżącej.
Organy w sposób logiczny i wystarczający dla odparcia argumentów Skarżącej wyjaśniły, że brak zmiany lasu (o powierzchni 0, 07 ha) na użytek rolny nie spowoduje zagrożenia w postaci utraty dojazdu do prowadzonego przez Skarżącą gospodarstwa rolnego/uprawianych działek. Sąd podziela tę argumentację. Skarżąca posiada bezpośredni dostęp od swoich zabudowań i do gruntów rolnych od południowej strony użytku leśnego. Ma również zapewniony dojazd do niezalesionych gruntów działki nr [...] przebiegający przez tą działkę od strony drogi powiatowej oznaczonej nr [...]. Ponadto dysponuje uprawnieniem do poszerzenia przejazdu przez swoją działkę, co zapewni możliwość dojazdu potrzebnego sprzętu rolniczego poprzez usunięcie drzew, które ten przejazd blokują. Na wycięcie drzew, w opisanym stanie faktycznym, nie jest wymagane zezwolenie.
Organy orzekające w sprawie w sposób trafny wykazały również brak wpływu wnioskowanej zmiany na polepszenie warunków bytowych rodziny Skarżącej. Dokonując tej oceny wzięły pod uwagę, że Skarżąca posiada stały comiesięczny dochód w postaci renty po zmarłym mężu w wysokości 2 344,00 zł, jak również dochód w formie dopłat bezpośrednich z ARMiR. Zabezpieczenie w postaci stałego i dodatkowego źródła dochodu, jak słusznie wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyklucza tezę o niedostatku i zagrażającym egzystencji charakterze sytuacji bytowej Skarżącej tym bardziej, że Skarżąca wraz z synem nie korzysta z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, jak również nie posiada zadłużenia spłatach należności publiczno-prawnych. Zdaniem Sądu, wskazuje to na co najmniej przeciętne prosperowanie Skarżącej, a tym samym nie uwiarygadnia argumentacji o istnieniu szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu, o których mowa w art. 3 ust. 2 u.l.
Trudnego i wyjątkowego charakteru sytuacji Skarżącej nie można również wiązać z deklarowaną całkowitą niezdolnością do podjęcia pracy zarobkowej i [...] zamieszkującego wraz z nią 40 - letniego syna.
Powyższe argumenty pozostają jedynie gołosłownym twierdzeniami, bowiem na ich poparcie Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów. Sąd wyjaśnia, że ciężar dowodu w zakresie wykazania, że zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby uzasadniające zmianę lasu na użytek rolny spoczywa na właścicielu lasu. Organy administracji nie mogą w postępowaniu wszczynanym na wniosek zastępować strony w wykazywaniu spełnienia przesłanek warunkujących zmianę lasu na użytek rolny, bowiem ich rolą w takim przypadku jest wnikliwa ocena, czy okoliczności wskazane we wniosku są wystarczające do uznania ich za na tyle wyjątkowe i szczególne, aby uzasadniały odstąpienie od ustawowej zasady dbałości przez właścicieli o zasoby leśne w postaci trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.l. (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2023 r. I OSK 862/22, LEX nr 3571123).
Sąd podkreśla ponadto, że stosunek powierzchni wnioskowanej do zmiany (0,07 ha) do użytków składających się na gospodarstwo rolne Skarżącej (2,19 ha) czyni wątpliwym przypisanie wnioskowanej zmianie aż tak dużej roli w zakresie poprawy jej sytuacji bytowej.
Reasumując, w przedmiotowym postępowaniu nie wykazano istnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, co jest niezbędnym warunkiem uzyskania zgody na jego przekwalifikowanie na użytek rolny. Odpowiedź na zarzuty skargi wynika z treści uzasadnienia wyroku.
Z przytoczonych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło