II SA/Rz 1364/13
WyrokWSA w Rzeszowie2014-04-15
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy odpowiada za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, nawet jeśli wykazał, że dołożył starań w celu zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, niezależnie od winy. Odpowiedzialność ta opiera się na zasadzie ryzyka. Samo wykazanie starań w celu zapewnienia właściwej organizacji pracy, szkoleń czy zasad wynagradzania nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności, jeśli nie wykazał on istnienia przesłanek określonych w art. 92b lub 92c ustawy o transporcie drogowym, które wyłączają odpowiedzialność.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. została ukarana karą pieniężną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w tym przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie dziennego czasu odpoczynku oraz brak przepisowych wpisów na wykresówkach. Spółka w odwołaniu i skardze argumentowała, że dołożyła wszelkich starań, aby zapewnić właściwą organizację pracy i dyscyplinę, a kierowcy sami ponoszą odpowiedzialność. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając odpowiedzialność spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala-
Przedmiotem skargi [..] S.A. z siedzibą w [..], zwanej dalej "Spółką" jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zwanego dalej GITD z dnia [..] października 2013 r., nr [..] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Z akt sprawy wynika, że inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, w dniach od 22 kwietnia 2013 r. do 21 maja 2013 r. przeprowadzili w Spółce kontrolę, obejmującą okres od 1 maja 2012 r. do 28 lutego 2013 r., której przedmiotem było przestrzeganie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wymienionych w art. 4 pkt 22 z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), zwanej dalej "ustawą" oraz zgodność prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy oraz przepisach wykonawczych. Wyniki kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [..].
[..] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, zwany dalej WITD, decyzją z dnia [..] lipca 2013 r., nr [..] nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 3.650 (trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt) złotych.
Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów.
W odwołaniu od ww. decyzji Spółka zarzuciła naruszenie prawa procesowego oraz art. 92b ust.1 i art. 92c ust.1 ustawy, niezastosowanie art. 93 ust. 3 ustawy oraz naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.". Skarżący wyjaśnił, że Spółka dołożyła wszelkich starań, aby zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz umożliwiła kierowcom przestrzeganie przepisów o czasie pracy. Kierowcy zatrudnieni w przedsiębiorstwie mieli organizowane szkolenia, a w sytuacjach ujawnienia naruszeń były wobec nich stosowane kary dyscyplinarne. W ocenie skarżącego spółka nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a kierowcy sami uznali swoją odpowiedzialność za przypisane im zachowanie. Spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, bądź uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie braku podstaw do zastosowania kary lub też o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [..] października 2013r., nr [..] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92 b, art. 92 c ustawy, lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985r., P. 0008-00021), utrzymał w mocy decyzję WITD z dnia [..] lipca 2013r., nr [..].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przywołał treść przepisów, które legły u podstaw wydania decyzji. Wskazał, że średnia liczba kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli wyniosła 15, co oznacza, że stosownie do treści art. 92 a ust. 3 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie może przekroczyć 20.000 złotych. Zgodnie z art. 92a ust. 6 ww. ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Art. 92 b ust. 1 i 2 ustawy zawiera okoliczności wyłączające nałożenie kary pieniężnej, sprowadzające się do zapewnienia przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów transportu drogowego oraz prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92. podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1. na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Przepis art. 4 pkt 22 ustawy określa przepisy krajowe i unijne, których naruszenie jest równoznaczne z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego
Odnośnie naruszenia z lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2005 r. dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony nie więcej niż 10 godzin i nie więcej niż 2 razy w tygodniu, a dzienny okres prowadzenia pojazdu to łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku, a tygodniowym okresem odpoczynku.
Ustalono, że kierowca M.B. w dniach 26 września 2012 r., 21 stycznia 2013 r., 23 stycznia 2013 r. przekroczył odpowiednio o 17 minut, 44 minuty, 24 minuty w stosunku do normy 10 godzinnej. Każde z naruszeń podlega karze 100 zł, stosownie bowiem do treści l.p. 5.1 załącznika do ustawy przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę. Kara za wyżej opisane naruszenia wynosi łącznie 300 zł.
Odnośnie naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy organ wyjaśnił, że stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.
Ustalono, że kierowca W.P. w dniach 29 maja 2012 r., 16 lutego 2013r., przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy odpowiednio o 2 godziny i 9 minut oraz o 22 minuty, co jest sankcjonowane karami odpowiednio 950 zł. i 150 zł., co uzasadnia nałożenie łącznej kary pieniężnej w wysokości 1100 złotych.
Odnośnie naruszenia lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy organ wskazał, że w myśl art. 8 ust. 1-4 i 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 - godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej 3 skrócone okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.3 załącznika do ustawy, który sankcjonuje skrócenie dziennego okresu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz 200 zł na każdą następną rozpoczętą godzinę. Organ ustalił, że w dniach 14 – 15 czerwca 2012 r., 4 – 5 października 2012 r., 6-7 grudnia 2012 r., 16 – 17 stycznia 2012 r., 25 – 26 stycznia 2012 r. kierowca M.B. skrócił dzienny czas odpoczynku o odpowiednio 1 godzinę i 3 minuty; 54 minuty; 1 godzinę i 44 minuty; 1 godzinę i 37 minut; 1 godzinę i 55 minut. Kary za poszczególne naruszenia wynoszą odpowiednio 300 zł, 100 zł, 300 zł, 300 zł i 300zł.
Organ ustalił, że kierowca Ł.L. w dniach 27 – 28 czerwca 2012 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 18 minut, co sankcjonowane jest karą 300 zł.
Organ ustalił, że kierowca W.P. w dniach 25 - 26 października 2012 r., 6 - 7 lipca 2012 r. skrócił dzienny czas odpoczynku odpowiednio o 1 godzinę i 33 minuty oraz o 56 minut. Kary za powyższe naruszenia wynoszą odpowiednio 300 zł i 100 zł.
Organ ustalił, że kierowca D.S. w dniach 28 - 29 września 2012 r., 15 – 16 listopada 2012 r. skrócił dzienny czas odpoczynku odpowiednio o 18 minut i 16 minut. Kary za powyższe naruszenia wynoszą po 100 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe naruszenia organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia wynosi w łącznej wysokości 2. 200 zł i została nałożona zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy organ wskazał, że stosownie do art. 15 ust. 5 lit. b Rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 każdy członek załogi pojazdu nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówka, oraz datę i miejsce zakończenia jej używania. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy, który sankcjonuje brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów miejsca lub daty końcowej używania wykresówki karą pieniężną w wysokości 50 zł za każdy brakujący element.
Organ stwierdził, że wykresówka D.S. z dnia 7 stycznia 2013 r. nie zawierała wymaganego wpisu miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, co podlega karze 50 zł.
Organ odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a protokół kontroli sporządzono w oparciu o ustalenia poczynione na podstawie kontroli w przedsiębiorstwie strony. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów mogących obalić ustalenia kontroli. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących konieczność zastosowania art. 92c ustawy, stanowiącego o przesłankach wyłączających wszczęcie postępowania lub, gdy postępowanie jest w toku przesądzających o jego umorzeniu. W odniesieniu do naruszeń w postaci przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz skrócenia dziennego czasu odpoczynku, że realnie zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym i są powodem wypadków i kolizji powodowanych przez przemęczonych prowadzących wielotonowe pojazdy kierowców. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. Strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Prowadzenie właściwej kontroli pracy kierowców leży w interesie przedsiębiorcy. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego a następnie jego właściwa kontrola. Zapewnienie kierowcy prawidłowej organizacji zadania przewozowego i jego bieżąca kontrola nie dają podstaw kierowcy do naruszania norm czasu jazdy. Tak rażące naruszenia czasu pracy, wymaganych przerw i odpoczynków przez wielu kierowców, w tak rozległym okresie czasu nie mogłyby powstać przy właściwym nadzorze ze strony przedsiębiorcy, a stosowanie kar porządkowych na które powołuje się Spółka nie wyłącza jej odpowiedzialności.
Spółka reprezentowana przez adwokata A.C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną wyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] października 2013r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła :
1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art 92a ustawy, który pozwala nałożyć na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, karę pieniężną w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie;
2. niezastosowanie art 93 ust. 3 w zw. z art. 92b ust. 1 ustawy pomimo, że istniały i podstawy do zastosowania art. 93 ust 3 tejże ustawy i wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, stwierdzając okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 ustawy;
3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. polegające na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz naruszeniu przez organ zasady wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady działania organów w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji [..] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] lipca 2013 r., orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Spółka powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w zakresie wyżej przedstawionych przesłanek Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w analizowanej sprawie stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 6 ustawy).
Powołana wyżej regulacja przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany), to koniecznym jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona lub zaniechania, lub znamiona tego działania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot o ile przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zbędne staje się więc badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej sankcji administracyjnej.
Przepisy art. 92a ustawy jak i art. 10 ust. 2 i ust 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ustanowiły odpowiedzialność przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i przewozy na potrzeby własne (nie zaś pracowników, którym owe podmioty zlecają czynności kierowania pojazdami) za naruszenie przepisów wyznaczających normy czasu pracy jak i innych przepisów związanych z wykonywaniem przewozów drogowych.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 r., P.0001-0014) - przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z ust. 3 art. 10 ww. regulacji, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo transportowe zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit. p ww. rozporządzenia oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na własne potrzeby wykonuje przewozy drogowe.
Kontrola wykazała, że stwierdzone naruszenia odpowiadają naruszeniom wymienionym w załączniku nr 3 do ustawy, z zaistnieniem których ustawodawca łączy określony wymiar kary pieniężnej:
- l.p. 5.1., 5.1.1., 5.1.2. - przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu: - o czas powyżej 15 minut do 1 godziny - 100 zł. ; - za każdą następną rozpoczęta godzinę - 200 zł.;
- lp. 5.2., 5.2.1., 5.2.2. - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas powyżej 15 minut do 30 minut - 150 zł. ; - za każde następne rozpoczęte 30 minut - 200 zł.;
- lp. 5.3., 5.3.1., 5.3.2. - skrócenie dziennego okresu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do 1 godziny ; - 100 zł. - za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł.;
- l.p. 6.3.6 pkt 4 - brak w okazanej wykresówce wpisów (miejsca lub daty końcowej używania wykresówki) - 50 zł.
Zdarzenia będące przedmiotem penalizacji zostały ustalone na podstawie analizy danych cyfrowych przedstawionych przez skarżącego, a następnie szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji ze wskazaniem nazwisk kierowców i daty ich wystąpienia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że naruszenia przepisów, za które wymierzono karę wystąpiły. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego nastąpiło z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego też za nieuzasadnione uznano zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a.
W skardze do Sądu skarżąca Spółka podniosła także naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. twierdząc, że organ rozpatrzył materiału dowodowy sprawy w sposób niewystarczający oraz, że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przedstawiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie wobec obiektywnie stwierdzonej poprawności procesowej prowadzonego postępowania administracyjnego, poczynając od wszczęcia postępowania, czynności kontrolnych, przedłożenia stosownych upoważnień, wskazania zakresu przedmiotowego kontroli i okresu, którego dotyczy, a kończąc na formalnej ocenie decyzji tak organu I jak i II instancji.
Zaznaczyć jednak należy, że stanowisko wskazywane zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze przez skarżącą Spółkę, że zapewnienie przez przedsiębiorcę właściwej organizacji i dyscypliny pracy, szkolenia kierowców, zasady wynagradzania kierowców, powodują z mocy art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006 i art. 92b ust. 1 ustawy zakaz nakładania kary na podmiot wykonujący przewozy, Sąd uważa za niezgodne z wyżej przedstawionymi przepisami prawnymi. Poglądom skarżącej przeczą zwykłe zasady doświadczenia życiowego, a także obowiązek działania na podstawie przepisów prawa. Z tych samych powodów brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy przewidzianą w art. 92b pkt 1 ustawy.
Orzecznictwo sądów administracyjnych w zasadzie poddaje krytyce oparcie odpowiedzialności przedsiębiorców wykonujących przewóz drogowy wyłącznie na zasadzie ryzyka i na stwierdzeniu samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków wskazując, że zachowanie takiego podmiotu (strony postępowania administracyjnego) powinno być oceniane z uwzględnieniem tzw. obiektywnego miernika staranności wymaganej zwykle od wykonującego przewóz (por. uzasadnienia wyroków WSA w Białymstoku: z dnia 5 marca 2009 r., II SA/Bk 19/09, ONSA WSA 2010, Nr 4, poz. 74 i z dnia 26 listopada 2009 r., II SA/Bk 503/09, LEX 589080). Natomiast w piśmiennictwie prezentowane jest również stanowisko negujące tezę judykatury o "należytej staranności, jakiej można wymagać od potencjalnego zobowiązanego, w celu niedopuszczenia do powstania naruszeń, które podlegałyby penalizacji". Przykładowo wskazuje się, że "adekwatnym wobec regulacji prawnej standardem interpretacyjnym jest normatyw "rozsądnego człowieka", co ze względu na charakter prowadzonych postępowań administracyjnych w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym zdaje się stwierdzeniem niekonkretnym i w pragmatyce nie zawsze możliwym do zastosowania" (zob. P.R., Koncepcja odpowiedzialności administracyjnej w świetle przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, ZNSA 2010, Nr 4, s. 91 w poprzednim stanie prawnym). Organ prowadzący postępowanie powinien na podstawie całości materiału dowodowego stwierdzić, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Zdaniem Sądu dla uniknięcia odpowiedzialności z art. 92a u.t.d. wymagane jest wykazanie, że w konkretnej sprawie przedsiębiorca podjął wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarczy wobec tego - dla skutecznego uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjno - karnej - wykazanie zastosowania nawet wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych (zob. m.in. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 10 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 481/10, lex nr 643998).
Oczekiwane od przedsiębiorcy standardy zachowania mieszczą się w granicach zachowania spodziewanego od przedsiębiorcy jako profesjonalisty, prowadzącego działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego lub co najmniej wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne. W orzecznictwie podnosi się ponadto, iż regulacje ustawowe zmierzają generalnie do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się przede wszystkim w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonywanie ciążących na pracownikach obowiązków. Chodzi o zorganizowanie takich rozwiązań w funkcjonowaniu danego przedsiębiorstwa, które będą odpowiednio dyscyplinować osoby wykonujące transport na rzecz przewoźnika. Ma on też prawo do wystąpienia przeciwko pracownikowi z ewentualnym roszczeniem regresowym o naprawienie wyrządzonej szkody (w postaci nałożonej kary administracyjnej) (zob. m.in. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 16 października 2006 r., sygn. VI SA/Wa 1447/06, nie publik. oraz uzasadnienie wyroku TK z 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06, OTK-A 2008/2/30).
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy, przytoczonych powyżej przepisów prawa oraz poglądów orzecznictwa i doktryny stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do obciążenia strony skarżącej karą administracyjną, albowiem nie wykazała ona skutecznie istnienia podstaw określonych w art. 92b lub 92c ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot winien przewidzieć, iż w konkretnych okolicznościach może dojść do określonych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym bo wskazywały na to zasady doświadczenia życiowego. Organizacja przedsiębiorstwa w tym obciążenie odpowiedzialnością za pojazd kierowcy obciążają przedsiębiorcę, powodując określone ujemne konsekwencje prawne o charakterze obowiązku uiszczenia kar administracyjnych.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły zasad określonych w art. 7 i 8 k.p.a., gdyż zebrane dowody były wystarczające dla ustalenia stanu faktycznego a okoliczności wskazywane przez stronę postępowania administracyjnego nie miały znaczenia z punktu widzenia ewentualnego zwolnienia z odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia kierowców opisane wyżej w świetle cytowanych obowiązujących unormowań prawnych. Nie pozwalały bowiem na przyjęcie, iż są to przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności opisane w art. 92b i 92c u.t.d. W świetle wcześniej przedstawionych przepisów prawa krajowego i wspólnotowego każda inna interpretacja sytuacji ujawnionej podczas kontroli drogowej pozwalałyby na dość łatwe obejście tych przepisów, których celem nadrzędnym jest zapewnienie bezpieczeństwa na drogach i odpowiedniego odpoczynku kierowcom.
W świetle powyższego brak było podstaw przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do uwzględnienia skargi i należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło