II SA/Rz 145/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-05-15
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy, sporządzony przez organ wykonawczy gminy, może zawierać informacje o pierwszeństwie w nabyciu nieruchomości oraz o możliwości zawarcia umowy w drodze bezprzetargowej z dotychczasowym dzierżawcą, pomimo że przepisy dotyczące wykazu odnoszą się głównie do zbywania nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż wskazanie w wykazie nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy terminu do składania wniosków przez osoby z pierwszeństwem w nabyciu (art. 34 ust. 1 u.g.n.) oraz informacji o możliwości bezprzetargowego wydzierżawienia dotychczasowemu dzierżawcy jest błędne z punktu widzenia ścisłego brzmienia art. 35 ust. 2 u.g.n., to nie miało wpływu na prawa skarżącego i nie stanowiło podstawy do stwierdzenia nieważności wykazu. Sąd podkreślił, że celem wykazu jest zapewnienie jawności obrotu nieruchomościami, a podanie tych informacji, choć nieobligatoryjne dla dzierżawy, było przejawem prawidłowej realizacji funkcji informacyjnej wykazu i nie naruszało prawa.Stan faktyczny
Skarżący T. S. zaskarżył akt Wójta Gminy dotyczący ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) poprzez wskazanie w wykazie osób z pierwszeństwem w nabyciu oraz informacji o możliwości bezprzetargowego wydzierżawienia dotychczasowemu dzierżawcy, a także naruszenie zasady jawności. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób i był zainteresowany dzierżawą tej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na akt Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy -skargę oddala-
II SA/Rz 145/18
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi T. S. jest akt Wójta Gminy [...] z dnia
[...] listopada 2017 r. nr [...] w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy.
Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, dalej: u.g.n.) sporządził 10 listopada 2017 r. wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy, stanowiących własność Gminy [...], obejmujący część (100 m²) położonej w M. działki nr 1430/7.
Wskazano w nim, że do [...] grudnia 2017 r. mogą być składane wnioski przez osoby którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34
ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. W przypadku nie złożenia lub nie uwzględnienia wniosków, nieruchomość zostanie wydzierżawiona dotychczasowemu dzierżawcy w drodze bezprzetargowej, zgodnie z uchwałą Rady Gminy [...] nr [....] z dnia
[...] listopada 2017 r. Wykaz wywieszono na tablicy ogłoszeń oraz umieszczono na stronie internetowej UG [...].
Wykaz ten został zaskarżony do WSA w Rzeszowie przez T. S. – prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: T. S. Firma Handlowo-Usługowa w P. Zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego –
art. 35 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w wykazie nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy konieczne jest wskazanie osób, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 u.g.n. oraz poprzez przyjęcie, że w wykazie należy zawrzeć pouczenie, iż w razie braku wniosków lub ich nieuwzględnienia pierwszeństwo
w nabyciu posiada dotychczasowy dzierżawca. Zarzucił także uchybienie zasadzie jawności, bowiem wykaz nieruchomości z [...] listopada 2017 r. podjęto z datą późniejszą niż uchwałę z dnia [...] listopada 2017 r. Powyższe doprowadziło do procedowania nieruchomością stanowiącą własność Gminy [...] w stosunku do której nie ogłoszono wykazu.
Wobec tych zarzutów skarżący zawnioskował o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także zobowiązanie Wójta do przedłożenia dokumentów związanych z przetargiem ustnym (licytacją) na dzierżawę części działki nr 1430/7 o pow. 0,01 ha w miejscowości M., który odbył się w 2014 r.
W uzasadnieniu podał, że działka nr 1430/7 przeznaczona jest na plac postojowy dla autobusów do 7m (typu "BUS" dla przewozów nieregularnych osób). Działkę tę umieszczono w wykazie z [...] listopada 2017 r. wskazując, że w razie niezłożenia wniosków lub nieuwzględnienie wniosków podmiotów którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości, zostanie ona wydzierżawiona w trybie bezprzetargowym dotychczasowemu dzierżawcy zgodnie z uchwałą RG [...]
z [...] listopada 2017 r. W § 1 tej uchwały RG wyraziła zgodę Wójtowi Gminy [...] na zawarcie z M. F. umowy dzierżawy części ww. nieruchomości na okres do [...] grudnia 2020 r.
Skarżący podniósł, że z art. 35 u.g.n. nie wynika, aby w sporządzonym wykazie nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy należało podać dane potencjalnego dzierżawcy, czy też informację o uchwale w której wymieniono potencjalnego dzierżawcę. Sporządzenie wykazu jest jedynie wyrazem przeznaczenia nieruchomości przez jej właściciela do zbycia (oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę, użyczenie) i nie stanowi oferty. Do chwili sporządzenia wykazu nieruchomość taka pozostaje poza obrotem prawnym. Umieszczenie nieruchomości w wykazie ma na celu zachowanie jawności dysponowania nieruchomościami.
Skarżący zarzucił także, że Wójt Gminy dodatkowo z naruszeniem art. 35 ust. 2 u.g.n. zawarł w wykazie nieprawidłowe pouczenie o możliwości składnia wniosków przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości.
W okolicznościach sprawy przedmiotem wykazu jest nieruchomość przeznaczona do dzierżawy, nie zaś do zbycia. Niedopuszczalnym jest zatem wywodzenie pierwszeństwa do dzierżawy nieruchomości z faktu, iż określonym podmiotom przysługuje ewentualne pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości.
Zdaniem skarżącego, Wójt ogłaszając wykaz powinien był uwzględnić jedynie te elementy, które wynikają z art. 35 ust. 2 u.g.n. i mają zastosowanie do umowy dzierżawy. Jego zdaniem, organ naruszył także zasadę jawności w zakresie gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność jednostki samorządu terytorialnego, co wynika z porównania daty ogłoszenia wykazu ([...] listopada 2017 r.) z datą podjęcia uchwały przez RG ([...] listopada 2017 r.).
Wskazując na zachowanie terminu i trybu wniesienia skargi wywiódł także, że jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu osób na obszarze miasta P. i sąsiadujących gmin, posiada interes prawny
w zaskarżeniu przedmiotowego aktu. Wyjaśnił, że w 2014 r. był zainteresowany dzierżawą części nieruchomości nr 1430/7 i w tym celu uiścił wadium oraz przystąpił do przetargu ustnego (licytacji). Oczekiwał, że przy ponownym oddaniu działki
w dzierżawę, jako podmiot prowadzący działalność w zakresie przewozu osób, zostanie potraktowany na podobnych zasadach jak inne podmioty prowadzące działalność konkurencyjną w stosunku do niego. Błędne informacje zawarte
w wykazie pozbawiły go prawa do skutecznego ubiegania się o wydzierżawienie nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że RG [...] [...] listopada 2017 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie z M. F. umowy dzierżawy części nieruchomości położonej w M. o nr 1430/7. Nieruchomość ta w trakcie podejmowania uchwały była w posiadaniu tej osoby na podstawie umowy z [...] stycznia 2015 r., zawartej na okres do [...] grudnia 2017 r. Jej zawarcie poprzedzone zostało przeprowadzeniem przetargu w dniu [...] stycznia 2015 r., którego uczestnikiem był zarówno skarżący jak i M. F. (wyłoniony jako dzierżawca). Zawarcie kolejnej umowy z dotychczasowym dzierżawcą wymagało zgody RG, która podjęła stosowną uchwałę.
Powołując się na art. 37 ust. 4 u.g.n. Wójt wyjaśnił, że zasadą jest zawieranie umów dzierżawy w formie przetargu. Przepis ten przewiduje jednakże możliwość odstąpienia od tej zasady poprzez wyrażenie przez radę gminy zgody na odstąpienie od przetargu. W tej sytuacji, wobec nadania uprawnień o charakterze podmiotowym organ musi zidentyfikować adresata takiego aktu. W tych okolicznościach zarzut dotyczący wskazania w uchwale strony umowy dzierżawy jest nieuzasadniony.
Jako chybiony ocenił także zarzut dotyczący podania wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę dopiero po podjęciu uchwały o jej przeznaczeniu do dzierżawy. Art. 35 ust. 1 u.g.n. wskazuje jedynie w jakich przypadkach organ jest zobowiązany sporządzić wykaz, na jaki okres podlega on wywieszeniu oraz ogłoszeniu i podaniu do publicznej wiadomości, a także enumeratywnie wylicza składowe takiego wykazu. Ani ten przepis ani żaden inny nie wskazuje na kolejność procedury. O przeznaczeniu nieruchomości do obrotu decyduje gmina, reprezentowana przez organ wykonawczy, po uprzednim wyrażeniu zgody przez organ stanowiący. W tej sytuacji za prawidłowe organ uznał podjęcie uchwały o przeznaczeniu nieruchomości do obrotu i kolejno podanie wykazu do publicznej wiadomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,
jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego (pkt 5) oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3
§ 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie był podjęty na podstawie
art. 35 u.g.n. akt Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w postaci wykazu nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] przeznaczonych do dzierżawy na okres do [...] grudnia 2020 r., obejmujący część (o pow. 100 m²) położonej
w M. działki nr 1430/7, przeznaczonej na plac postojowy dla autobusów typu bus dla przewozów osób.
Skarga na przedmiotowy akt została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej: u.s.g.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Nieruchomości samorządu terytorialnego są mieniem publicznym, a gospodarowanie takim mieniem jest wykonywaniem administracji. Zmierza ono do wywołania skutków cywilnoprawnych w postaci zawarcia stosownej umowy (co nie podlega kontroli sądów administracyjnych), jednakże sporządzenie wymaganego prawem wykazu poprzedzającego zawarcie takiej umowy (art. 35 ust. 1 u.g.n.) jest aktem z zakresu administracji publicznej, który takiej kontroli podlega. Mimo zatem że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości dopuszczalność wniesienia skargi
w trybie art. 101 u.s.g. na zarządzenie w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, najmu lub dzierżawy (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2016 r. I OSK 2380/16 - LEX nr 2177198, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. I SA/Wa 217/15 - LEX nr 1758402, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014 r. IV SA/Po 395/14 - LEX nr 1493551, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r. I SA/Wa 2085/12 - LEX
nr 1310405, wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2010 r. I OSK 1284/09 - LEX nr 595032, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 maja 2009 r. II SA/Wr 36/09 - LEX nr 638234), należało uznać, iż skarga na opisany wyżej akt (wykaz) Wójta Gminy [...] – mimo że nie posiadający wprost formy zarządzenia - była dopuszczalna. Dotyczy on bowiem gospodarowania przez właściwy organ (którym zgodnie z definicją zawartą
w art. 4 pkt 9 u.g.n. w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy jest jej organ wykonawczy) gminnym zasobem nieruchomości i odnosi się do postępowania o którym mowa w art. 35 ust. 1 u.g.n. Jest zatem aktem mieszczącym się w pojęciu aktów organów jednostek samorządu gminnego z zakresu administracji publicznej o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. i podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.
W aktualnym stanie prawnym (od 1 czerwca 2017 r.) skarga w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być wniesiona w każdym czasie i w przeciwieństwie do wcześniej obowiązującej regulacji, nie musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze, że objęta wykazem część działki przeznaczona jest do dzierżawy pod plac postojowy dla busów dla przewozu osób a skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu osób, jako zainteresowany jej pozyskaniem i biorący udział w przetargu na jej dzierżawę ogłoszonym w 2014 r., ma interes prawny w domaganiu się zbadania jego legalności.
Tym samym w sprawie spełnione zostały warunki dopuszczalności skargi, pozwalające na jej merytoryczne rozpoznanie.
W myśl stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonego wykazu
art. 35 ust. 1 u.g.n., właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a także zamieszcza się na stronach internetowych właściwego urzędu. Informację o zamieszczeniu wykazu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość.
Celem umieszczenia nieruchomości w wykazie jest zachowanie jawności dysponowania nimi, a także umożliwienie wszystkim zainteresowanym ubieganie się o nabycie wskazanych w nim praw do tych nieruchomości. Do czasu sporządzenia
i ogłoszenia wykazu nieruchomości nim objęte pozostają poza obrotem prawnym i są niedostępne dla osób ubiegających się o ich nabycie bądź objęcie inną formą władania, gdyż przeznaczenie nieruchomości do obrotu należy do wyłącznej kompetencji ich właściciela.
W myśl art. 13 ust. 1 u.g.n., z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu (m.in. sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania
w trwały zarząd, obciążenia ograniczonymi prawami rzeczowymi, wniesienia jako aportu do spółek). Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy (art. 24 ust. 1 u.g.n.). Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 25 ust. 1 u.g.n.); polega to w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1, w tym m.in. wydzierżawianiu nieruchomości (ust. 1 pkt 7a).
W nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy objęta wykazem nieruchomość stanowiła własność Gminy [...] wchodząc w skład gminnego zasobu nieruchomości, a Wójt tej Gminy był uprawniony do gospodarowania tą nieruchomością i umieszczenia jej w wykazie nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy. Sam wykaz został zaś wywieszony na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy [...] i stronie internetowej Urzędu w dniach [...] listopada –
[...] grudnia 2017 r. oraz przekazany sołtysowi wsi M. w celu powiadomienia mieszkańców w sposób zwyczajowo przyjęty. Stosowna informacja o wykazie została także zamieszczona w tygodniku "Życie [...]", co sumarycznie spełniało wymogi określone w art. 35 ust. 1 u.g.n.
W przedmiotowym wykazie wskazano, że nieruchomość przeznaczona do dzierżawy to część działki 1430/7 o pow. 100 m², położona w M. i objęta księgą wieczystą nr [...], przeznaczona na plac postojowy dla autobusów do 7m (typu "BUS" dla przewozów nieregularnych osób). Wysokość czynszu dzierżawnego netto określono na 1050 zł miesięcznie, płatnego do 10 każdego miesiąca za dany miesiąc, aktualizowanego raz w roku o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów usług konsumpcyjnych ogłaszany w Monitorze Polskim przez Prezesa GUS za poprzedni rok kalendarzowy. Okres dzierżawy zakreślono do
[...] grudnia 2020 r.
Powyższe w sposób prawidłowy wyczerpywało przesłanki z art. 35 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 4, 8, 9, 10 i 11 u.g.n.; zgodnie z treścią art. 35 ust. 2, w wykazie określa się odpowiednio:
1) oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości;
2) powierzchnię nieruchomości;
3) opis nieruchomości;
4) przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania;
5) termin zagospodarowania nieruchomości;
6) cenę nieruchomości;
7) wysokość stawek procentowych opłat z tytułu użytkowania wieczystego;
8) wysokość opłat z tytułu użytkowania, najmu lub dzierżawy;
9) terminy wnoszenia opłat;
10) zasady aktualizacji opłat;
11) informacje o przeznaczeniu do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie.
12) termin do złożenia wniosku przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 2.
W okolicznościach sprawy najistotniejsze, bo związane z zarzutami skargi, pozostają pozostałe zapisy wykazu, zgodnie z którymi w terminie do [...] grudnia
2017 r. mogą być składane wnioski przez osoby którym przysługuje pierwszeństwo
w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. oraz że
w przypadku ich niezłożenia lub nieuwzględnienia, nieruchomość zostanie wydzierżawiona w drodze bezprzetargowej dotychczasowemu dzierżawcy zgodnie
z postanowieniami RG [...] zawartymi w uchwale z dnia [...] listopada 2017 r.
Nr [...]; uchwałą tą podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 a u.s.g. oraz art. 13 ust. 1 i art. 37 ust. 4 u.g.n. RG [...] wyraziła zgodę na zawarcie
z M. F. na okres do [...] grudnia 2020 r. kolejnej umowy dotyczącej dzierżawy przedmiotowej nieruchomości w części o pow. 0,01 ha (jak wynika bowiem z akt sprawy, w wyniku przeprowadzonego w 2014 r. przetargu, [...] stycznia 2015 r. podpisana została na okres od [...] lutego 2015 r. do [...] grudnia 2017 r. między Gminą [...] a M. F. umowa dzierżawy części przedmiotowej nieruchomości o pow. 100 m² z przeznaczeniem na plac postojowy dla autobusów do 7 m typu "BUS" dla nieregularnych przewozów osób).
Odnośnie zapisu wykazu dotyczącego wskazania terminu do składania wniosków przez osoby którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Sąd co do zasady podziela stanowisko strony skarżącej, że w przypadku wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy, nie ma zastosowania przepis art. 35 ust. 2 pkt 12 tej ustawy.
W art. 35 ust. 2 u.g.n. - nawiązującym do ust. 1 i 1a tego artykułu - użyte jest określenie "odpowiednio", co oznacza, że od zamierzonego przez organ sposobu zadysponowania nieruchomością uzależniona jest treść wykazu. W art. 35 ust. 2
pkt 12 u.g.n. mowa jest o pierwszeństwie nabycia nieruchomości na podstawie
art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, które to przepisy wprost odnoszą się do przypadku zbywania nieruchomości, a zatem nie mają zastosowania w sytuacji ogłaszania wykazu dotyczącego zamiaru jej wydzierżawienia.
W konsekwencji, wyznaczenie w ogłoszonym w sprawie wykazie terminu do jakiego mogą być składane wnioski przez osoby którym przysługuje pierwszeństwo
w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. należy ocenić jako błędne, niemniej zdaniem Sądu, jednocześnie jako nie mające żadnego wpływu na wydzierżawienie przedmiotowej nieruchomości oraz związane z tym prawa skarżącego. W oznaczonym terminie, tj. do [...] grudnia 2017 r. nie wpłynął bowiem żaden wniosek wskazujący na zamiar realizacji uprawnienia z art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Podkreślić dodatkowo należy, że gdyby nawet taki wniosek został złożony, to samo pierwszeństwo w nabyciu o jakim mowa w art. 34 ust. 1 u.g.n. nie powoduje, że osobom w tym przepisie wymienionym przysługuje jakiekolwiek roszczenie o nabycie nieruchomości. Samo pierwszeństwo nie daje bowiem podstaw do wytoczenia powództwa o nakazanie złożenia oświadczenia woli, jeśli właściciel nie wyraża woli zbywania nieruchomości (por. wyrok SN z 12 marca 2003 r. III CKN 857/00 - LEX nr 78855, wyrok NSA z 13 sierpnia 1998 r. I SA 485/98 - LEX nr 44670; wyrok WSA w Bydgoszczy z 7 lutego 2018 r. II SA/Bd 792/17 - LEX nr 2474212, wyrok WSA w Gdańsku z 24 lipca 2008 r. II SA/Gd 359/08 - LEX nr 511483).
Zamiarem właściciela przedmiotowej nieruchomości (Gminy [...]) było jej wydzierżawienie a nie zbycie (sprzedaż), co tym samym w okolicznościach sprawy wyklucza stwierdzenie z powyższego powodu nieważności zaskarżonego aktu.
Argumentu w tym zakresie nie stanowi również podniesiony w skardze zarzut wskazujący na zbędność zawarcia w wykazanie pouczenia, że w przypadku niezłożenia lub nieuwzględnienia wniosków osób którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości, zostanie ona wydzierżawiona w drodze bezprzetargowej dotychczasowemu dzierżawcy zgodnie z postanowieniami uchwały RG [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...].
Wprawdzie podobnie jak w przypadku zapisu co do możliwości składania wniosków przez osoby z pierwszeństwem w nabyciu nieruchomości, umieszczenie takiego zastrzeżenia w wykazie nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy nie znajduje oparcia w art. 35 ust. 2 u.g.n., niemniej w tym zakresie należy zwrócić uwagę, że funkcją tego przepisu jest przede wszystkim zagwarantowanie umieszczenia
w wykazie wynikających z niego obligatoryjnych zapisów, odpowiednio dobranych do zamierzonej formy udostępnienia nieruchomości i wymóg ten został spełniony.
Jak już wskazano wyżej, objęta wykazem nieruchomość (część działki nr 1430/7
o pow. 100 m²) została w wyniku przetargu wydzierżawiona przez Gminę [...] M. F. na okres od [...] lutego 2015 r. do [...] grudnia 2017 r. W tym zakresie istotne jednak pozostaje, że RG [...] uchwałą z [...] listopada 2017 r. wyraziła zgodę na zawarcie z nim do [...] grudnia 2020 r. kolejnej umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z powołanym w jej podstawie prawnej art. 37 ust. 4 u.g.n., "zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów". Wynika z tego, że dopuszczalne jest zawarcie umowy w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest ona zawierana na okres do 3 lat. Skoro dotychczasowa umowa z M. F. obowiązywała do [...] grudnia 2017 r., kolejna umowa z nim z zakreślonym czasem obowiązywania do [...] grudnia 2020 r. warunek ten spełniała.
W tym kontekście, wobec obligatoryjności sporządzenia i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę, zawarcie w nim dodatkowej informacji o dopuszczalnym prawnie zamiarze jej bezprzetargowego wydzierżawienia dotychczasowemu dzierżawcy należy postrzegać zatem nie jako naruszenie art. 35 ust. 1 i 2 u.g.n., ale wręcz jako przejaw w pełni prawidłowej realizacji przypisanej wykazowi funkcji informacyjnej, mającej na celu zachowanie jawności dysponowania nieruchomością gminną i dającej wszystkim potencjalnie nią zainteresowanym adekwatne do stanu faktycznego
i prawnego informacje, bez których mogliby mieć błędne wyobrażenie nt. realnych możliwości jej pozyskania. Zamieszczenie tych informacji w żaden sposób nie uchybiało konstytucyjnej zasadzie (art. 7) działania przez organy władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa; odmienne uznanie i zamieszczenie w wykazie tylko elementów które wynikają z art. 35 ust. 2 u.g.n. stanowiłoby przejaw nadmiernego formalizmu, uchybiając w okolicznościach sprawy rzeczywistej funkcji jaka jest przypisana do art. 35 ust. 1 u.g.n. Skarżący nie wykazał przy tym, że zamieszczenie tych informacji w jakikolwiek sposób wpłynęło na jego prawo do skutecznego ubiegania się o wydzierżawienie nieruchomości.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut uchybienia zasadzie jawności poprzez ogłoszenie wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy z datą późniejszą (tj. [...] listopada 2017 r.) niż data podjęcia przez RG [...] uchwały
w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie z dotychczasowym dzierżawcą kolejnej umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości ([...] listopada 2017 r.).
Uchwała wyrażająca zgodę stanowi wyraz woli właściciela nieruchomości co do określonego sposobu jej przeznaczenia, tak samo jak ogłoszenie wykazu stanowi formalny wymóg warunkujący dopuszczalność jej wykorzystania w dany sposób.
Wcześniejsze wyrażenie zgody (podjęcie uchwały) przez RG w żaden sposób nie uchybiało ogłoszeniu obejmującego ją wykazu przez Wójta Gminy, skoro do zawarcia kolejnej umowy z M. F. nie doszło przed upływem 21-dniowego terminu od udostępnienia tego wykazu, a tylko w takim przypadku można by mówić o jego wadliwości. Podkreślenia w tym zakresie wymaga, że zarówno uchwała jak i wykaz nie przesądzały w sposób prawnie wiążący wykorzystania nieruchomości i nie indywidualizowały sytuacji prawnej potencjalnego dzierżawcy, któremu – jak już wspomniano wyżej – na podstawie tych aktów nie przysługiwały żadne roszczenia co do zawarcia umowy.
Podsumowując, z uwagi na bezzasadność podniesionych względem
zaskarżonego aktu zarzutów, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skutkowało to jej oddaleniem na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło