II SA/Rz 1529/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej (poprzednio w upadłości układowej) z/s w [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 maja 2017 r., sygn. II SA/Rz 1529/16 oddalającego skargę "[...]" Sp. z o.o. w upadłości układowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych oraz prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1529/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę "[...]" Sp. z o.o. w upadłości układowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych oraz prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Postanowieniem z 21 lipca 2017 r., sygn. II SA/Rz 1529/16 WSA w Rzeszowie stwierdził, że powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 1 lipca 2017 r. W dniu 4 sierpnia 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej) "[...]" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej – zastępowana przez syndyka masy upadłości w osobie M. S. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2017 r., przedkładając jednocześnie przedmiotowy wniosek. W uzasadnieniu strona wskazała, że o wydaniu wyroku syndyk dowiedział się dopiero z pisma Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2017 r. (otrzymanego [...] sierpnia 2017 r.). Przed nastąpieniem upadłości likwidacyjnej zarząd spółki ustanowił pełnomocnika. Spółka (a tym samym syndyk) nie otrzymywała odrębnych zawiadomień o czynnościach Sądu. Jak wynika z akt sprawy o rozprawie nie wiedział również pełnomocnik. Zauważono, że nawet jeśli przyjąć formalny skutek fikcji doręczenia zawiadomienia o rozprawie, to nie wpływa on na rzeczywiste posiadanie wiedzy o rozprawie i możliwości jej przekazania syndykowi. Wskazano także, że z uzyskanej telefonicznie informacji wynika, że zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 31 maja 2017 r., zostało wysłane dopiero w dniu 24 maja 2017 r. Powyższe rzutuje na możliwość stawienia się na rozprawie pełnomocnika, który ma 14 dni na odbiór przesyłki. W ocenie skarżącej "dziwnym jest", że profesjonalny pełnomocnik nie odebrał korespondencji z Sądu – syndyk zaś z uwagi na brak czasu nie miał możliwości weryfikacji adresu wysyłki wezwania. W tych okolicznościach strona jako zasadne uznała złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwana dalej P.p.s.a.), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał, że strona wnioskująca dochowała terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Spełniła też warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Podkreślenia wymaga, że przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. W okolicznościach sprawy takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wykazano. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r., wysłanym tego samego dnia (a nie jak twierdzi strona dnia 24 maja 2017 r.) została zawiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 31 maja 2017 r. Korespondencja została wysłana na podany we wniesionej do tut. Sądu skardze adres Kancelarii Adwokackiej – adw. R. L. Z uwagi na nieobecność adresata, korespondencja została awizowana w placówce pocztowej. Pomimo dwukrotnej awizacji w dniach 25 kwietnia 2017 r. i 4 maja 2017 r. przesyłka nie została odebrana. Ostatnim dniem terminu do odbioru wezwania – zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 73 P.p.s.a. - był dzień 9 maja 207 r. Podkreślenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu sądowym strona reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika – adwokata. Istotą pełnomocnictwa jest to, że pełnomocnik działa w "imieniu i na rzecz reprezentowanego". Dlatego też, również ryzyko zawinionego działania lub zaniechania pełnomocnika obciąża bezpośrednio osobę reprezentowaną. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w "wąskim" tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w "szerokim" tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (por. postanowienie NSA z 3.10.2014 r., sygn. akt II OZ 1026/14). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09). W tych okolicznościach nie mogły odnieść zamierzonego skutku twierdzenia strony o braku wiedzy pełnomocnika o dokonywanych przez Sąd czynnościach (w tym o zawiadomieniu o rozprawie), a w konsekwencji o braku możliwości stawienia się na rozprawie. Braku winy w dochowaniu terminu nie uzasadnia także twierdzenie syndyka, że "z uwagi na brak czasu nie miał możliwości zweryfikowania adresu wysyłki przedmiotowego wezwania". Jak wyżej wskazano, prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności a przesłanka braku winy powinna być oceniana z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W ocenie Sądu niedochowanie przez stronę skarżącą terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnym, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Sąd zauważa także, że już w dniu [...] listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział V Gospodarczy postanowieniem sygn. [...] zmienił postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika "[...]" Sp. z o.o. w [...]. W miejsce nadzorcy sądowego ustanowiono syndyka masy upadłości w osobie M. S. Tymczasem do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ani sama strona skarżąca, ani reprezentujący ją pełnomocnik nie poinformowali tut. Sądu o tym fakcie. Z akt sądowych sprawy nie wynika też by udzielone adw. R. L. pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. W związku z powyższym Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego uznał, że niedochowanie przez stronę skarżącą terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.