II SA/Rz 1552/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.4121.41.2025 w przedmiocie skierowania na egzamin – skargę oddala – Zaskarżoną decyzją z 30 września 2025 r. nr SKO.4121.41.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: Kolegium, SKO lub Organ odwoławczy) - po rozpatrzeniu odwołania J. O. (dalej: Skarżący) od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta lub Organ I instancji) z 1 września 2025 r. nr [...] w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "B, T" - na podstawie art 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej K.p.a.), art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1226 ze zm.; dalej u.k.p.) - utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. 22 lipca 2025 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej: Komendant) z 17 lipca 2025 r. (nr [...]), który działając na podstawie art. 18 pkt. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021r. - o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca ), wniósł o sprawdzenie kwalifikacji Skarżącego do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. We wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy Komendant poinformował, że kierowca, w okresie od 2 listopada 2022 r. do 11 lipca 2025 r., otrzymał łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ l instancji wszczął postępowanie w sprawie sprawdzenia kwalifikacji Skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi w formie egzaminu państwowego, a następnie decyzją z 1 września 2025 r., skierował Skarżącego na egzamin sprawdzający w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "B,T". W uzasadnieniu decyzji poinformował stronę, że na egzamin sprawdzający kwalifikacje należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w terminie do 31 października 2025r. Uzyskanie po raz pierwszy negatywnego wyniku egzaminu lub niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do 31 października 2025 r. spowoduje wydanie decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem. Doręczenie decyzji stronie nastąpiło 2 września 2025 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, zarzucając naruszenie przepisów prawa i nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ niesłusznie zastosował powołane przepisy, ponieważ Skarżący odbył szkolenie w WORD, w wyniku którego skasowano mu 6 punktów karnych, oraz opłacił mandat, co – jego zdaniem – oznaczało, że nie przekroczył limitu punktów i nie było podstaw do zatrzymania prawa jazdy ani kierowania go na egzamin sprawdzający. Na poparcie swoich twierdzeń dołączył zaświadczenie o odbyciu szkolenia z 3 września 2025r. oraz dowód zapłaty mandatu z 8 września 2025r., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz o umorzenie postępowania. Utrzymując w mocy decyzję Starosty, Kolegium wskazało, że złożone odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Odwołując się do zasady legalności wyrażonej w art. 6 K.p.a. oraz przepisów ustawy o kierujących pojazdami i ustawy zmieniającej podkreśliło, że w przypadku przekroczenia przez Skarżącego 24 punktów karnych, na wniosek Komendanta, Starosta był zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Z wniosku Komendanta wynikało, że w okresie od 2 listopada 2022r. do 11 lipca 2025 r. Skarżący uzyskał łącznie 26 punktów karnych, przekraczając dopuszczalny limit tych punktów, która to okoliczność skutkuje obowiązkiem skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Kolegium wyjaśniło, że zarówno Starosta, jak i Kolegium są związani informacją o liczbie punktów karnych, wynikającą z ewidencji prowadzonej przez Policję i nie mają kompetencji do weryfikowania tej informacji, a wpisy do ewidencji dokonywane są przez inny organ i stanowią czynności materialno-techniczne, podlegające odrębnej kontroli sądów administracyjnych. Odnosząc się do argumentów Skarżącego, dotyczących ukończenia szkolenia w WORD, Kolegium wskazało, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów w sytuacji, gdy przed jego rozpoczęciem doszło już do przekroczenia limitu 24 punktów. Ponieważ Skarżący przekroczył dopuszczalny limit 11 lipca 2025 r., a szkolenie odbył dopiero 3 września 2025 r., okoliczność ta nie miała wpływu na wynik przedmiotowego postępowania. Podsumowując, Organ odwoławczy uznał, że w sprawie zachodziły ustawowe przesłanki do skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a wydanie decyzji w tym zakresie miało charakter obligatoryjny, po przekroczeniu limitu punktów karnych na wniosek właściwego organu Policji. Skarżący, nie godząc się z ww. decyzją, wniósł skargę do WSA w Rzeszowie, w treści której zarzucił naruszenie: art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. oraz § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1951) poprzez niesłuszne skierowanie go na egzamin sprawdzający kwalifikacje, w zakresie posiadanych uprawnień prawa jazdy kat. B i T. Skarżący zakwestionował stanowisko Organu odwoławczego, który stwierdził, że nie może prowadzić własnych ustaleń i jest związany informacją urzędową Policji, co zdaniem Skarżącego sprawia, że postępowanie odwoławcze jest pozbawione realnego znaczenia. Podkreślił również, że przedstawił dowody na zmniejszenie liczby punktów karnych o 6, co wykluczało podstawy do skierowania go na egzamin. Mając na uwadze powyższe, wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie decyzji Organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z merytoryczną oceną dowodów, ewentualnie o uchylenie tej decyzji ze stwierdzeniem naruszenia prawa, bądź o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie 5 marca 2026 r. Skarżący zaakcentował, że mając 26 punktów karnych skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i odbył stosowne szkolenie w celu zredukowania liczby punktów. Podkreślił też, że ostatni z nałożonych na niego mandatów był niesłuszny i doprecyzował okoliczności zdarzenia podkreślając, że nie wiedział, że mógł się ubiegać o uchylenie nałożonego mandatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jedynie wtedy gdy dotknięte są wadami w postaci: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Przedmiotem skargi Skarżący uczynił decyzję SKO w Przemyślu z 30 września 2025r. o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] w przedmiocie skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w zakresie prawa jazdy kategorii kat. B i T., wydanej na wniosek Komendanta z 17 lipca 2025r., z treści którego wynikało, że Skarżący w okresie od 2 listopada 2022 r. do 11 lipca 2025 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał łącznie 26 punktów za owe naruszenia. W tej sytuacji organy obu instancji uznały się za zobligowane do uwzględnienia wniosku Komendanta i skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący neguje prawidłowość danych wynikających z wniosku Komendanta stwierdzając, że punkty wyliczone za naruszenie przepisów ruchu drogowego w łącznej liczbie 26 zostały naliczone nieprawidłowo, gdyż Skarżący uczestniczył w stosownych kursie uprawniającym go do obniżenia liczby punktów karnych o 6 pkt, a także wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji przedstawił dowód na opłacenie nałożonego na niego mandatu karnego, czego organ odwoławczy nie wziął pod uwagę przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy. Powyższe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przystępując do oceny zasadności złożonej skargi i podniesionych w niej zarzutów należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 ustawy zmieniającej, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję: 1) o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji; 2) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w przypadkach w ustawie wskazanych. Zgodnie z art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej, przepis art. 18 tej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia tj. 17 września 2022 r. Jeżeli zatem postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu pismem z 23 lipca 2025r. czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej, to zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym właśnie ustawą zmieniającą. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organ I instancji, jak również organ odwoławczy związane były informacją Komendanta, co do liczby punktów karnych, zawartą we wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, organy nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych przypisanych kierowcy i wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego. Tylko Komendant Wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, liczby punktów karnych przyznanych danemu kierowcy nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym liczba punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby liczbę przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez Komendanta stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem przysługuje prawo wniesienia skargi na tę czynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu. Organ administracyjny w toku prowadzonego przez siebie postępowania takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. m.in. wyroki NSA z: 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 474/22, 31 marca 2011 r. sygn. I OSK 1013/10, 6 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1811/17, 8 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1931/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W rozpatrywanej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącego organy nie mogły zatem weryfikować prawidłowości naliczenia liczby przypisanych punktów karnych wskazanych przez Komendanta we wniosku z 17 lipca 2024r. W tym względzie organy obu instancji były związane danymi zawartymi w ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego wskazanymi we wniosku organu Policji o skierowanie kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Kompetencja organów w niniejszej sprawie sprowadzała się jedynie do sprawdzenia, czy wpisy wskazane we wniosku Komendanta są wpisami ostatecznymi i czy liczba przypisanych punktów karnych przekracza 24. W tym zakresie na podstawie otrzymanego wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organy słusznie stwierdziły, że w okresie od 2 listopada 2022r. do 11 lipca 2025r. Skarżący 5-krotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, za co uzyskał ponad 24 punkty karne. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Skarżący nie wykazał, by w odpowiednim trybie została przez niego podważona prawidłowość wpisów zawartych we wniosku Komendanta. Przeciwnie, na rozprawie przed WSA w Rzeszowie Skarżący wyraźnie stwierdził, że nie wiedział o możliwości zaskarżenia czynności materialno -technicznej Komendanta, a także że mając zastrzeżenia, co do zasadności nałożenia na niego ostatniego mandatu karnego, nie przedsięwziął żadnych czynności w celu jego uchylenia. Decyzje o skierowaniu na egzamin z powodu przekroczenia 24 punktów karnych stanowią akty o charakterze związanym co oznacza, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, organ ma bezwzględny obowiązek wydać decyzję o treści wskazanej w tym przepisie. Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy stanowi obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W niniejszej sprawie, dysponując informacją o liczbie punktów karnych uzyskanych przez Skarżącego organ nie miał kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, co do naruszeń przepisów ruchu drogowego, gdyż tym zakresie właściwy jest sąd powszechny. Nie był również uprawniony do oceny, czy stwierdzonym naruszeniom przypisano właściwą liczbę punktów, gdyż uprawnienie to przysługuje organom Policji. Powyższych ustaleń nie może również czynić sąd administracyjny w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem jest wyłącznie kontrola decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji. Sąd administracyjny może zakwestionować prawidłowość wpisu do tej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jedynie w odrębnym postępowaniu w sprawie ze skargi na czynność ww. wpisu do ewidencji. W konsekwencji, Starosta [...], do którego wpłynął wniosek Komendanta zobligowany był zastosować art. 18 pkt 1ustawy zmieniającej i skierować Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. Niezasadny jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia tego przepisu poprzez jego błędną wykładnię. Wbrew zarzutom skargi organy nie były uprawnione do przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia zasadności nałożenia na Skarżącego mandatów za poszczególne zarzucane mu wykroczenia oraz prawidłowości przypisania Skarżącemu punktów karnych za te wykroczenia. Kwestie dotyczące nałożonych mandatów karnych oraz prawidłowości wpisów ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie mogły być bowiem przedmiotem badania w postępowaniu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. Z powyższych względów, nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organy prowadzące przedmiotowe postępowanie przepisów powołanego w treści skargi rozporządzenia z 15 września 2022r. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Organy administracji prawidłowo uznały, że zarzuty podniesione przez Skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.