II SA/Rz 1587/24
WyrokWSA w Rzeszowie2025-04-02
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, prawidłowo oceniło materiał dowodowy, w szczególności raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, i czy jego uzasadnienie spełnia wymogi formalne?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, naruszyło przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak merytorycznej oceny materiału dowodowego, w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ odwoławczy nie wykazał, w jaki sposób ustosunkował się do ustaleń raportu, poprzestając na ogólnikowym uznaniu trafności stanowiska RDOŚ, co uniemożliwiło kontrolę słuszności rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni fotowoltaicznej. Wójt Gminy, po uzyskaniu opinii RDOŚ (który uznał potrzebę oceny oddziaływania na środowisko) i innych organów, odmówił wydania decyzji, opierając się na negatywnym postanowieniu RDOŚ o braku uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów i nieprawidłową ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 16 października 2024 r. nr SKO.4170.20.2024 w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz strony skarżącej E. sp. z o.o. w W. kwotę 817 zł /słownie: osiemset siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 1587/24
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi E. sp. z o.o. z/s w W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 16 października 2024 r. nr SKO 4170.20.2024 dotycząca odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 23 lutego 2023 r. (uzupełnionym 21 października 2023 r.) Spółka wystąpiła do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej "[...]" o mocy do 50 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, przewidzianego do realizacji na działkach nr [...] i nr [...] w obr. [...] oraz na działce nr [...] w obr. [...], gm. [...], pow. [...], o łącznej pow. ok. 47 ha.
Organ zakwalifikował inwestycję do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2019 r., poz. 1839) – "zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a." Ustalono, że na terenie planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Pismami z 1 marca 2023 r. Wójt wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie (dalej: RDOŚ), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: PPIS) oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Przemyślu (dalej: Dyrektor ZZ PGW WP) o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnego określenia zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
PPIS w opinii z 10 marca 2023 r. stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Analogiczne stanowisko zajął Dyrektor ZZ PGW WP w piśmie z 24 kwietnia 2023 r., określając jednocześnie warunki jego realizacji.
Odmiennie, postanowieniem z 20 marca 2023 r. RDOŚ uznał, iż dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz jednocześnie wskazał zagadnienia które należy uwzględnić w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Wójt postanowieniem z 11 maja 2023 r. nr GPS.6220.2.2023 stwierdził, że w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wykonania raportu pozwalającego na dokładne zdefiniowanie bezpośrednich i pośrednich skutków oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, a także określenia zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, a tym samym stwierdzenia, czy planowana inwestycja będzie mogła funkcjonować bez szkody dla środowiska.
W następstwie przedłożenia przez Spółkę 10 października 2023 r. raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Wójt pismem z 17 października zwrócił się do RDOŚ z wnioskiem o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. W wykonaniu wezwań organu, 18 stycznia oraz 29 maja 2024 r. Spółka przedłożyła aneksy do Raportu.
RDOŚ postanowieniem z 24 lipca 2024 r. nr WOOŚ.4221.9.10.2023.BK.17 odmówił uzgodnienia warunków realizacji objętego wnioskiem przedsięwzięcia, wskazując, że przedłożona dokumentacja nie udowadnia w sposób niebudzący wątpliwości braku negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze. Wskazał, że obszar w obrębie którego zaplanowano lokalizację farmy fotowoltaicznej to teren otwarty, położony w dużej odległości od terenów zabudowanych, który może stanowić siedlisko dla szeregu chronionych gatunków zwierząt, w tym gatunków antropofobnych. Zajmowanie kolejnych otwartych terenów niewątpliwie skutkuje również ograniczeniem zasięgu siedlisk gatunków zwierząt nie tylko związanych z krajobrazem rolniczym, ale także np. ptaków drapieżnych, wykorzystujących je jako łowiska. Sąsiedztwo dużego kompleksu leśnego powoduje, iż obszar przeznaczony pod zainwestowanie może stanowić cenne tereny żerowiskowe, m.in. dla ptaków drapieżnych; w odległości ok. 1,1 km od przedmiotowego zamierzenia znajduje się strefa ochrony orlika krzykliwego, a zaprojektowane zamierzenie wyłączyłoby z pełnienia funkcji żerowiska orlika powierzchnię blisko 50 ha.
Ponadto nie można ograniczyć analizy wpływu farmy fotowoltaicznej wyłącznie do terenu zajętego przez tę instalację (w granicach wygrodzenia). Brak również naukowych opracowań potwierdzających, że orliki skutecznie polują w obrębie paneli fotowoltaicznych. Samice gatunku najintensywniej eksplorują powierzchnię do 1 km od gniazda, natomiast samce do 3 km. Utrata areału łowieckiego zarówno w buforze jedno- jak i trzykilometrowym przekłada się na obniżenie zdolności reprodukcyjnych populacji. W przypadku orlika krzykliwego eliminowanie nawet na pozór niewielkich powierzchni położonych tak blisko od gniazda może wywołać niekorzystne interakcje wewnątrzgatunkowe, wynikające z poszukiwania alternatywnych, z reguły suboptymalnych żerowisk.
RDOŚ podkreślił, że obszar przeznaczony pod budowę instalacji jest miejscem występowania szeregu gatunków typowych dla krajobrazu rolniczego, których liczebność maleje w Europie. W ocenie organu, zmiany powodowane posadowieniem paneli ograniczą czynności łowieckie związane z penetrowaniem terenu i wykrywaniem ofiar przez ptaki, zwłaszcza duże drapieżne. Przedstawiona w raporcie tabela "Strefa oddziaływania na komponenty środowiska - etap realizacji, eksploatacji i likwidacji" wskazuje na ograniczenie miejsca żerowania, odpoczynku i lęgów na etapie eksploatacji przedsięwzięcia, co podkreśla negatywny wpływ inwestycji na ptaki.
Realizacja przedsięwzięcia może wpłynąć również na przemieszczanie się fauny, tym bardziej, że przedmiotowa farma fotowoltaiczna zostanie ogrodzona. Jest to tym bardziej istotne, że przedsięwzięcie planowano do realizacji w obrębie korytarza ekologicznego o randze ponadlokalnej [....]. Przedsięwzięcie wiązałoby się z zajęciem dużej pow. terenu tj. ok. 47 ha. Długość terenu inwestycyjnego równoleżnikowo będzie miała 1 km (kompleks w miejscowości K.) i 1,3 km (kompleks w miejscowości B.). Zatem przegrodzenie ww. korytarza ekologicznego zajdzie na znacznym obszarze. Nie bez znaczenia dla fauny jest fakt, że nastąpi przekształcenie terenu upraw rolnych otoczonego od północy i zachodu lasami w teren o charakterze przemysłowym. Przedsięwzięcie położone będzie w dolinie rzeki [...] (tj. górny odcinek [...]) oraz potoku [...], co także ma znaczenie dla migracji zwierząt. Projektowana instalacja będzie stanowić istotnej barierę ekologiczną dla przemieszczających się zwierząt oraz będzie generować ich śmiertelność. Wbrew wnioskom zawartym w Raporcie, brak jest gwarancji swobodnego przemieszczania się przez ten teren większych zwierząt, np. saren. Nie można podzielić również zdania autorów Raportu, że przedsięwzięcie nie posiada charakteru liniowego, który mógłby stanowić zagrożenie dla przemieszczających się gatunków. Parametry inwestycji wskazują, że nie można uznać jej za inwestycję tzw. punktową. Jest to tym bardziej istotne, że w ww. korytarzu migracyjnym planowane są także inne, wielohektarowe farmy fotowoltaiczne, np. [...], [...], [...], [...]. Zatem nie bez znaczenia jest wpływ przedmiotowego zamierzenia w kontekście oddziaływań skumulowanych. Budowa przedmiotowej farmy fotowoltaicznej wpisuje się zatem w trend przekształcania i fragmentacji krajobrazu rolniczego. Organ podkreślił ekotonowy charakter terenu przedsięwzięcia, stanowiący miejsce przenikania cennych ekosystemów - dolin potoków i mozaiki terenów rolniczych. Nie znajduje zatem merytorycznego poparcia stwierdzenie, że powstanie planowanej farmy fotowoltaicznej nie przyczyni się do powstania bariery migracyjnej zwierząt. Ponadto zawarta w Raporcie analiza tabelaryczna oddziaływań wskazuje na uniemożliwienie migracji z uwagi na zastosowane wygrodzenie obszaru przedsięwzięcia na etapie jego eksploatacji. Zdaniem RDOŚ, nie można również założyć, że teren przeznaczony pod zainwestowanie, bez przedmiotowej farmy fotowoltaicznej, byłby miejscem o niskiej różnorodności biologicznej, która poprawi się po umiejscowieniu paneli fotowoltaicznych. Nie znajduje zatem merytorycznego oparcia argument, że wariant inwestycyjny jest działaniem zwiększającym bioróżnorodność.
W ocenie RDOŚ, przedsięwzięcie ze względu na swój zakres jednoznacznie negatywnie wpływałoby na krajobraz. Nie można także - jako prawidłowego - przyjąć argumentu autorów Raportu, że przedsięwzięcie realizowane będzie w terenie już przekształconym ze względu na jego rolnicze użytkowanie, bowiem w przedmiotowej sytuacji krajobraz na bardzo dużej powierzchni będzie miał charakter przemysłowy i będzie wyraźnie dysharmonijny, zarówno z terenami rolniczymi jak i pobliskim rozległym kompleksem leśnym. Budowa zaplanowanej farmy fotowoltaicznej wpisuje się zatem w trend przekształcania i fragmentacji krajobrazu rolniczego.
Decyzją z 5 września 2024 r. nr GPS.6220.2.2023 Wójt odmówił wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia z uwagi na negatywne w tym przedmiocie postanowienie RDOŚ. Podał, że przed wydaniem decyzji, poprzedzonej przeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112, dalej: u.d.i.ś.) wziął pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.
Z rozstrzygnięciem Wójta i stanowiskiem wyrażonym przez RDOŚ w postanowieniu z 24 lipca 2024r.,nie zgodziła się Spółka, zarzucając w odwołaniu:
1) naruszenie art. 77 ust. 4 pkt 1 u.d.i.ś. poprzez odmowę uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, podczas gdy w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, RDOŚ na podstawie tego przepisu powinien wydać postanowienie o pozytywnym uzgodnieniu zamierzenia,
2) naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) poprzez dokonanie w sprawie subiektywnej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
SKO po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 16 października 2024 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 71 - 82 u.d.i.ś. - utrzymało w mocy decyzję Wójta z 5 września 2024 r.
Wyjaśniło, że podstawę wydania decyzji przez organ I instancji stanowił przepis art. 71 ust. 1 u.d.i.ś., zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wg ust. 2 tego artykułu, uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do treści art. 77 ust. 1 u.d.i.ś., jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do wydania tej decyzji:
1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego;
2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-27 oraz uchwały o której mowa w art. 72 ust. 1 b, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa art. 82 ust.1 u.d.i.ś. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 82 ust. 3 u.d.i.ś.).
Decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań może być wydana w przypadkach określonych w u.d.i.ś., tj.: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.d.i.ś.); odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.d.i.ś.); braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym proponowanym przez niego wariancie, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 u.d.i.ś.; wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 u.o.p. (art. 81 ust. 2 u.d.i.ś.); wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j u.P.w. (art. 81 ust. 3 u.d.i.ś.). W sytuacji gdy żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań.
Jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organami wyspecjalizowanymi: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Organy te - z racji swoich kompetencji - są w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko w oparciu o dane wskazane w raporcie. Organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach samodzielnie ocenia, czy raport został sporządzony zgodnie z przepisami.
W ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami o których mowa wyżej, dostępność do złóż kopalin oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 u.d.i.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia.
Postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami.
Kolegium podzieliło stanowisko Wójta, że w prowadzonym postępowaniu zachodzi negatywna przesłanka do odmowy ustalenia warunków środowiskowych do realizacji przedmiotowej inwestycji w postaci braku uzgodnienia decyzji środowiskowej przez RDOŚ. RDOŚ jest organem państwowym, niezależnym od organu rozpoznającego sprawę główną, a co za tym idzie, obiektywnym i bezstronnym, posiadającym specjalistyczną wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie prawidłowej oceny i wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Kolegium, stanowisko RDOŚ jest właściwe i wbrew sugestiom strony odwołującej, uwzględnia obowiązujące rozwiązania prawne. RDOŚ w uzasadnieniu negatywnego postanowienia dokonał rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej oceny raportu, co ukształtowało kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Brak jest podstaw do powtarzania zawartej w nim argumentacji.
Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły negatywne przesłanki uzasadniające odmowę wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Z tych powodów nie uznano za konieczne przeprowadzanie uzupełniającego postępowania dowodowego, bowiem zarzuty opisane w treści środka zaskarżenia należy ocenić jako polemikę ze stanowiskiem wyspecjalizowanego organu ochrony środowiska.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma dostarczyć wiążących informacji dla organów orzekających na kolejnym etapie realizacji inwestycji odnośnie wymagań ochrony środowiska. Orzekające w przedmiotowej sprawie organy uznały, że nie istnieją wystarczające podstawy faktyczne i prawne do ustalenia środowiskowych uwarunkowań do realizacji inwestycji. W tym zakresie kierowały się wynikającą z art. 6 P.o.ś. zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji.
Organ I instancji dopełnił wymogi u.d.i.ś., gdyż zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu poprzez publiczne ogłaszanie informacji o dokonanych czynnościach. W toku całego postępowania stronom i społeczeństwu zapewniono udział w przedmiotowym postępowaniu, informując o każdym etapie prowadzonego postępowania, możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz składania uwag i wniosków, a także o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Kolegium z 16 października 2024 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 pkt 6 k.p.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się do podniesionych zarzutów naruszenia przez zaskarżoną decyzję oraz postanowienie RDOŚ z 24 lipca 2024 r. art. 80 k.p.a. i w efekcie nie dokonanie wyczerpującej analizy materiału dowodowego wymaganej do rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji nie biorącej pod uwagę wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego;
2) naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez:
- brak dokonania kontroli przez SKO postanowienia RDOŚ w zakresie udowodnienia okoliczności powołanych przeciwko twierdzeniem zawartym w Raporcie, a tym samym nieustosunkowanie się do twierdzeń które Spółka uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy,
- bezkrytyczne zaakceptowanie przez SKO argumentacji RDOŚ zawartej w postanowieniu RDOŚ oraz oparcie się na założeniu, że posiadanie przez RDOŚ odpowiednich kompetencje do zweryfikowania raportu zwalnia SKO z obowiązku merytorycznego ustosunkowania się do dokonanej jego oceny, co uniemożliwiło przekonanie Spółki o słuszności zapadłego rozstrzygnięcia, jego pogłębionej kontroli i oceny w zakresie rozumowania organu,
3) art. 8 k.p.a. poprzez brak konkretnego ustosunkowania się do twierdzeń skarżącego, co doprowadziło do braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a tym samym do naruszenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Mając na uwadze podniesione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uwzględnienie skargi przez Kolegium poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z wnioskiem. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że SKO uchybiło podstawowemu obowiązkowi konieczności rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a przede wszystkim nie dokonało oceny postanowienia RDOŚ w sytuacji, gdy zaistniały spór dotyczy w istocie twierdzeń zawartych w postanowieniu RDOŚ. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem - czego Spółka nigdy nie kwestionowała - nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny rozpoznający odwołanie od decyzji głównej. Decyzji SKO w zasadzie brak merytorycznego odniesienia do twierdzeń zawartych w postanowieniu RDOŚ oraz odniesienia się do treści zarzutów odwołania.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z 16 października 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta z 5 września 2024 r. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia obejmującego budowę elektrowni fotowoltaicznej "[...]" o mocy do 50 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...] i nr [...] w obr. [...] oraz na działce nr [...] w obr. [...], gm. [...] o łącznej pow. ok. 47 ha.
Poddawszy - w granicach wyżej opisanych - ocenie legalności zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co do zasady z przyczyn w niej podniesionych.
Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.
Wg ust. 3 tego artykułu, uzgodnień o których mowa w ust. 1 pkt 1-1b i 4, dokonuje się w drodze postanowienia, które – stosownie do ust. 10 - wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W tym zakresie brak jest przesłanek do zakwestionowania rodzaju rozstrzygnięcia organu I instancji, który jako uzasadnienie odmownego załatwienia wniosku skarżącej Spółki powołał się na wiążący charakter negatywnego stanowiska zajętego w sprawie przez RDOŚ, który odmówił uzgodnienia warunków realizacji dla planowanego przedsięwzięcia, wskazując, że budowa zaplanowanej farmy fotowoltaicznej wpisuje się w trend przekształcania i fragmentacji krajobrazu rolniczego, a przedłożona przez inwestora dokumentacja nie przekonuje w sposób nie budzący wątpliwości o braku negatywnego wpływu zamierzenia na środowisko przyrodnicze, stanowiące miejsce przenikania się cennych ekosystemów wodnych, leśnych i rolniczych.
Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. W tym względzie Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów administracji, że postanowienie RDOŚ którym odmówiono uzgodnienia, miało charakter wiążący dla organu I instancji (por. wyroki: WSA w Szczecinie z 30 stycznia 2025 r. II SA/Sz 917/24, WSA w Warszawie z 31 stycznia 2018 r. VIII SA/Wa 627/17; WSA w Poznaniu z 20 lutego 2014 r. IV SA//Po 1214/13).
W tej sytuacji, co słusznie zarzucono w skardze, zakwestionowanie postanowienia o odmowie uzgodnienia warunków realizacji inwestycji jest możliwe tylko w drodze odwołania od decyzji, zgodnie z art. 142 k.p.a. Oznacza to dla organu odwoławczego obowiązek dokonania weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który jest kluczowym dowodem w sprawie w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
Raport jest dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Organ musi samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyroki: NSA z 8 czerwca 2017 r. II OSK 2584/15, WSA w Rzeszowie z 18 października 2017 r. II SA/Rz 861/17, WSA w Łodzi z 14 czerwca 2013 r. II SA/Łd 285/13).
W okolicznościach sprawy Kolegium utrzymując w mocy decyzję Wójta oceniło stanowisko RDOŚ jako właściwe, wskazując, że wynikające z niego negatywne uzgodnienie w zasadzie ukształtowało decyzję organu I instancji.
Przepisy u.u.i.ś. wymagają, aby uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawierało informację, w jaki sposób organ ustosunkował się do ustaleń raportu (art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.i.o.ś.). Tymczasem decyzja organu II instancji tego warunku nie spełnia, gdyż nie zawiera żadnych szczegółowych rozważań i merytorycznej wypowiedzi tego organu w tym zakresie, poprzestając na ogólnikowym uznaniu trafności stanowiska RDOŚ i braku potrzeby ponownego powielania twierdzeń raportu.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że organ ten z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. nie dokonał prawidłowej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji przełożyło się na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku).
Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają dla SKO wprost z poczynionych wyżej rozważań, w ramach których odniesienia wymaga planowane w sąsiedztwie zamierzonej inwestycji lokalizacje innych farm fotowoltaicznych.
O kosztach postępowania obejmujących opłacony od skargi wpis, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej (radcy prawnego) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło