II SA/Rz 1590/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-01-27
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Ewa Partyka, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjnego, która nie jest wierzycielem ani dłużnikiem w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma legitymację do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że choć organy błędnie odmówiły wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu zmiany dłużnika, to skarżący nie miał legitymacji do złożenia wniosku o wszczęcie tego postępowania. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ogranicza krąg stron do wierzyciela i dłużnika, wyłączając strony postępowania administracyjnego, które nie są bezpośrednio zobowiązane lub uprawnione do egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonania decyzji z 1999 r. zobowiązującej W.W. do uregulowania stosunków wodnych na jego działkach. Organy odmówiły wszczęcia egzekucji, wskazując na zmianę właściciela nieruchomości i modernizację ewidencji gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie prawa i bezczynność organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W podstawie prawnej wydanego postanowienia wskazano art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 17 marca 2021 r. K.W. (dalej: "skarżący") zwrócił się do organu I instancji o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] października 1999 r. znak: [...] w sprawie przywrócenia stosunków wodnych zlewni rowu odwadniającego położonego na dz. ewid. nr 15/1, 27/1, 16 obr. [...] obecnie 261/1, 262/1, 274/2 obr. [...].
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. organ odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] października 1999 r.
W uzasadnieniu postanowienia Prezydent podał, że wymienioną decyzją z dnia [...] października 1999 r. zobowiązano W.W. do uregulowania stosunków wodnych na stanowiących jego własność działkach: nr 15/1 i 27/1 obr. [...] w celu umożliwienia spływu wód opadowych z działek: nr 16 obr. [...], stanowiącej własność S.J. oraz nr 15/1 obr. [...], stanowiącej własność skarżącego poprzez:
( odkrycie i odbudowę części zabetonowanego rowu odwadniającego przylegającego od strony zachodniej do działki nr. 15/1 obr. [...] do stanu pierwotnego zapewniającego naturalny spływ wód opadowych z ww. działki do istniejącego rowu;
( likwidację studzienki służącej do odprowadzania nieczystości z hurtowni W.W. usytuowanej na trasie istniejącego rowu odwadniającego;
( utrzymanie drożności istniejącego rowu odwadniającego biegnącego pod budynkiem hurtowni należącym do W.W., zapewniającego naturalny spływ wód opadowych z działek skarżącego i S.J.
Organ wskazał, że obowiązek wykonania prac na rowie na działkach nr 15/2 oraz nr 27/1 obr. [...], wynikający z decyzji adresowany był do właściciela tych działek – W.W. Prezydent ustalił, że w listopadzie 1999 r. na działkach objętych obowiązkiem przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków. W efekcie tych prac numer ewidencyjny działki 15/2 obr. [...] został zmieniony na 262 obr. [...], natomiast numer ewidencyjny działki 27/1 obr. [...] został zmieniony na 263 obr. [...]. W wyniku analizy aktualnych wypisów ustalono, że działka nr 262 obr. [...] posiada aktualnie nr 262/1 obr. [...] i stanowi własność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...]. Natomiast działka nr 263 obr. [...] aktualnie jest podzielona na działki nr 263/8, 263/9, 263/10 obr. [...] stanowiące własność spółki [...], działkę nr 263/6 stanowiącą własność W.W. oraz działki nr 263/2 i 263/5 stanowiące własność osoby prywatnej.
Organ I instancji wskazał następnie, że rów, którego dotyczy zobowiązanie wynikające z ostatecznej decyzji z dnia [...] października 1999 r. winien przebiegać przez działki posiadające aktualnie nr 262/1, 263/8, 263/9, 263/10 obr. [...]. Powyższe skutkowało stwierdzeniem, że stan faktyczny i prawny działek uległ zmianie. Organ wyjaśnił, że zobowiązany W.W. nie jest aktualnie właścicielem działek, których dotyczyła ww. decyzja, a jedynie w stosunku do niego jako właściciela możliwe jest przeprowadzenie czynności egzekucyjnych przez organ. W ocenie Prezydenta w rozpatrywanej sprawie zachodzą zatem przesłanki określone w art. 61a k.p.a., gdyż postępowanie administracyjne, o które wnioskuje strona z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte.
Dodatkowo organ wskazał, że likwidacja rowu (urządzenia wodnego) wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 389 pkt 6 w zw. z art. 16 pkt 65 lit a i lit f oraz z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz. 624 z późn. zm.; dalej: "u.P.w."). Zwrócił ponadto uwagę na treść art. 191 ust. 1 u.P.w., zaznaczając, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, skarżący może obecnie wystąpić do Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] celem przywrócenia poprzedniej funkcji rowu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że brak działań Prezydenta w wyegzekwowaniu obowiązku wynikającego z ww. ostatecznej decyzji z dnia [...] października 1999 r. stanowi rażące naruszenie prawa i dalszą bezczynność również dewelopera, ponieważ przy zbyciu nieruchomości wszelkie prawa i obowiązki przechodzą na nabywcę. Wskazał, że kluczową kwestią w sprawie jest ustalenie przez organ egzekucyjny daty dokonania czynności cywilnoprawnej, w wyniku której doszło do zmiany właściciela nieruchomości i w zależności od ustaleń bądź to kontynuowanie wcześniej wszczętego postępowania egzekucyjnego w stosunku do osoby pierwotnie zobowiązanej, bądź też kontynuowanie tego postępowania po uprzednim wystawieniu nowego tytułu wykonawczego na następcę prawnego, czyli nabywcę nieruchomości (dewelopera), jak to wynika z art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 479; dalej: "u.p.e.a.").
W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, SKO opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy, podzielając w całości ustalenia faktyczne oraz prawne organu I instancji.
Z wydanym przez organ odwoławczy postanowieniem nie zgodził się skarżący, domagając się w złożonej skardze, jego uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił, że nie wykonano w tej sprawie wytycznych wynikających z prawomocnych decyzji oraz orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 63/12 i Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 2078/12, które to po myśli art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") wiążą również organy oraz że wszczęte w dniu [...] czerwca 2014 r. postępowanie egzekucyjne znak: [...] nie doprowadziło do rozbiórki tymczasowego obiektu gospodarczego "kurnika". Skarżący podtrzymał również zarzuty podniesione wcześniej w zażaleniu. Nie zgodził się także ze wskazanym przez organy ustaleniem przebiegu rowu odwadniającego, wskazując że właściwy jego przebieg określa jednoznacznie powołana ostateczna decyzja, a działanie organów miało na celu wyeliminowanie stron postępowania. Zaznaczył także, że jednostki Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie posiadają kompetencji do egzekwowania decyzji administracyjnych wydanych przez inne organy. W ocenie skarżącego w sprawie naruszone zostały przepisy prawa wodnego i prawa budowlanego w związku z u.p.e.a. oraz art. 6, art. 7, art. 9, art. 11, art. 107 k.p.a. i art. 77, art. 81 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył ,co następuję:
Skarga podlega oddaleniu.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 i 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] odmawiające wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1999 r., nr [...].
Powyższą decyzją Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne ( Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku między innymi skarżącego w przedmiocie zmiany stosunków wodnych poprzez zasypanie ziemią rowu odwadniającego i zahamowanie dopływu wód opadowych z działek, zobowiązał W.W. do uregulowania stosunków wodnych na swoich działkach: nr 15/1 ( z uzasadnienia wynika, że powinno być 15/2, działka 15/1 stanowiła własność K.W.) i 27/1 obr. [...] w celu umożliwienia spływu wód opadowych z działek: nr 16 obr. [...] własności S.J. oraz 15/1 własności K.W. poprzez odkrycie i odbudowę części zabetonowanego rowu odwadniającego przylegającego od strony zachodniej do działki 15/1 obr. [...], własności K.W. do stanu pierwotnego, zapewniającego naturalny spływ wód opadowych z w/w działek do istniejącego rowu, likwidację studzienki służącej do odprowadzania nieczystości z hurtowni W.W. usytuowanej na trasie istniejącego rowu odwadniającego, utrzymanie drożności istniejącego rowu odwadniającego biegnącego pod budynkiem hurtowni należącej do W.W., zapewniającego naturalny spływ wód opadowych z działek K.W. i S.J., w terminie do 30 kwietnia 2000 r.
Odmawiając wszczęcia postępowania egzekucyjnego organy stanęły na zgodnym stanowisku, że na działkach objętych obowiązkiem egzekucyjnym przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków. W efekcie tych prac numer ewidencyjny działki 15/2 obr. [...] został zmieniony na 262 obr. [...], numer ewidencyjny działki 27/1 obr. [...] został zmieniony na 263 obr. [...]. Aktualnie działka 262 obr. [...] posiada nr 262/1 obr. [...] i stanowi własność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...]. Natomiast działka nr 263 obr. [...] podzielona została na działki 263/8, 263/9, 263/10 obr. [...], stanowiące własność spółki [...], działkę 263/6 własności W.W. oraz działki 263/2 i 263/5 własności osoby prywatnej. Ustalono również, że rów, którego dotyczy zobowiązanie wynikające z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1999 r. nr [...] winien przebiegać przez działki o następujących numerach: 262/1, 263/8, 263/9, 263/10 obr. [...].
Organy stwierdziły, że właściciel działki z chwilą jej zbycia przestaje być zobowiązanym, a w związku z tym, że zobowiązany W.W. przestał być właścicielem nieruchomości, obowiązek nałożony decyzją Prezydenta Miasta [...] przestał być aktualny.
Stanowisko to nie jest prawidłowe. W pierwszej jednak kolejności Sąd odniósł się do właściwość organów podejmujących rozstrzygnięcie. Tak na podstawie obowiązującego w dacie wydania decyzji Prawa wodnego z 1974 r., jak również aktualnie obowiązującego Prawa wodnego z 20 lipca 2017 r. ( Dz.U. z 2021 r., poz. 2233; dalej: "P.w.") – art. 234 ust. 3 P.w. organem właściwym do nałożenia obowiązków w przypadku zmiany stosunków wodnych jest Prezydent. Organ ten jest również organem egzekucyjnym na podstawie art. 20 § 1 pkt ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. 2020 r., poz. 1437; dalej: "u.p.e.a."), jak również wierzycielem art. 1 pkt 13 w zw. z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
W zakresie kontynuacji postępowania egzekucyjnego w przypadku zmiany osoby dłużnika analizę rozpocząć należy od przytoczenia treści art. 28a u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.
Ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 28a u.p.e.a. nie reguluje kwestii podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz wprowadza możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby, niż ta, przeciwko której wystawiony został tytuł wykonawczy, jeżeli na tę inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego, przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym (patrz m.in.: wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 243/11; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1071/05, te i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego (patrz: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 629/19).
Przyjmuje się bowiem, że wobec braku ogólnych zasad dotyczących praw i obowiązków w przypadku następstwa prawnego o charakterze publicznoprawnym oraz bezwzględnego charakteru norm administracyjnoprawnych, następstwo prawne w tej sferze ma miejsce wówczas, gdy zostało wyraźnie przewidziane w ustawie w sytuacjach szczególnych. Niekiedy nie jest konieczne zapisanie tego w przepisach prawa lub w decyzji wprost - czasami wystarczy że z treści obowiązku wynikać będzie, że np. właściciel rzeczy jest do czegoś zobowiązany, w takiej sytuacji istnieje możliwość kontynuacji postępowania w stosunku do każdoczesnego właściciela. ( Kijowski Dariusz. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji e. komentarz wyd. II).
Skoro ustawodawca przewidział możliwość kontynuowania prowadzonego postępowania egzekucyjnego w wypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, to takie same przesłanki przemawiają za możliwością wszczęcia postępowania w sytuacji przejścia obowiązku jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (patrz: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1921/07).
Przekładając powyższe rozważania na realia sprawy stwierdzić należy, że organ bezzasadnie odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu zmiany dłużnika. Wobec nałożenia obowiązku na konkretnego adresata – W.W. -właściciela określonych działek, zmiana właściciela przed, czy w toku postępowania egzekucyjnego, nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy jego kontynuacji, na podstawie wydanej decyzji administracyjnej. Konieczne jest natomiast w świetle analizowanego przepisu, wystawienie przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowanie go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Wszystkie te obowiązki należą do organu egzekucyjnego będącego jednocześnie wierzycielem, którego obowiązkiem jest prowadzenie egzekucji. Nie zmienia tego zmiana przepisów określonych w tytule egzekucyjnym. Ta podlegać ocenie pod kątem wykonalności nałożonego decyzją obowiązku, a nie prowadzić do wniosków jakie wyciągnęły organy o dezaktualizacji tytułu wykonawczego uniemożliwiającej kontynuację postępowania egzekucyjnego.
Powyższe ustalenia pozostają jednak bez wpływu na wynik sprawy ponieważ skarżący nie był uprawniony do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co stanowi alternatywną przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, w tym postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 61a k.p.a.:
§ 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.
Na podstawie z kolei art 26 § 1 u.p.e.a.: postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej.
Ze względu na jasne brzmienie przepisu art. 26 § 1 u.p.e.a. należy uznać, że nie zezwala on na wszczęcie egzekucji (i udział w niej) stronom postępowania, zgodnie z ich definicją przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego. Tak więc nie mogą wszczynać postępowania egzekucyjnego ani uczestniczyć w nim podmioty, które powołują się na posiadanie interesu prawnego związanego z egzekucją, ale których udziału w tym postępowaniu nie przewidział ustawodawca. Tezę tę potwierdza ustabilizowana linia orzecznictwa NSA. W wyroku NSA w Warszawie z dnia 9 maja 2001 r., IV SAB 175/00, przyjęto, że z uwagi na treść art. 5 i 26 u.p.e.a. stronie uprawnionej z mocy art. 28 i 61 § 1 k.p.a. do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia lub stwierdzenia w drodze decyzji określonego obowiązku przez inny podmiot tego postępowania nie służy po wydaniu ostatecznej decyzji w tej sprawie legitymacja do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wymuszenia wykonania określonego obowiązku. Konsekwencją powyższej okoliczności jest to, iż skarżący będący stroną w postępowaniu administracyjnym nie ma przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym. Tezę tę w wyroku NSA w Warszawie z dnia 6 stycznia 1998 r., IV SA 1318/97, wyraźnie odniesiono do samego wszczęcia postępowania, stwierdzając, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyłącza postępowanie egzekucyjne spod kontroli osób, które były stronami w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją. Strony postępowania administracyjnego nie mają również uprawnień do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a.) - tak również w wyrokach NSA w Warszawie z dnia 14 lipca 1998 r.: IV SA 1521/96. Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA, ustalony w treści u.p.e.a. krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony, jest ograniczony. Zgodnie bowiem z art. 26 § 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej może nastąpić jedynie na rzecz wierzyciela i wobec dłużnika wymienionego w tytule wykonawczym. Dlatego też stronami tego postępowania są: zobowiązany, na którym ciąży wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, stanowiącej podstawę prawną prowadzonej egzekucji, oraz wierzyciel jako podmiot uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji organu administracji publicznej. Zdaniem NSA brak jest podstaw do udziału w tym postępowaniu osób zainteresowanych wykonaniem nałożonego na zobowiązanego obowiązku (postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., I OZ 889/12).
Końcowo Sąd podkreśla, że choć treść art. 6 § 1 u.p.e.a. nie wskazuje, że organ egzekucyjny ma nakaz podejmowania egzekucji, to jednak w powiązaniu z innymi przepisami u.p.e.a. (zwłaszcza z art. 26 § 1, zobowiązującym wprost do wszczęcia egzekucji administracyjnej na wniosek wierzyciela, o ile przedstawi on wraz z tym wnioskiem tytuł wykonawczy sporządzony według obowiązującego wzoru) należy przyjąć, że na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązuje zasada obligatoryjnego podejmowania egzekucji - skutkiem podjętych przez wierzyciela "czynności" zasadniczo jest powstanie obowiązku wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania i przystąpienia do egzekucji ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r. II FSK 1225/11). Z uwagi na to, że podmioty wymienione w art. 6 § 1a u.p.e.a. nie są stronami postępowania egzekucyjnego, w przypadku bezczynności wierzyciela, na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia w trybie Działu VIII k.p.a. i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2014 r. II OSK 3104/13 ).
Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie pomimo nieprawidłowego uzasadnienia odpowiada prawu, co mając na uwadze oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło