II SA/Rz 165/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Ł. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej WINB), po rozpoznaniu odwołania Ł. J. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], którą odmówiono uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] wydanej w sprawie stanu technicznego uszkodzonego chodnika i pomnika 600-lecia nadania praw miejskich J. na skwerku u zbiegu ulic [...] i [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt K.p.a.. Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że opisaną powyżej decyzją z dnia [...] marca 2015 r. PINB nakazał Gminie Miasto [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie wymienionych w decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego uszkodzonego chodnika i pomnika 600-lecia nadania praw miejskich [...] na skwerku u zbiegu ulic [...] i [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Ł. J. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją wskazując, że został pominięty w tym postępowaniu, nie doręczono mu decyzji. Po wznowieniu postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. i przeprowadzeniu postępowania PINB decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2015 r. Organ wskazał, że w postepowaniu zakończonym decyzją dotyczącą stanu technicznego uszkodzonego chodnika i pomnika 600-lecia nadania praw miejskich J. na skwerku u zbiegu ulic [...] i [...], Ł. J. nie posiada przymiotu strony. Odwołanie od tej decyzji złożył Ł. J., wnosząc o jej uchylenie. Wyjaśnił, że działka nr 916 obręb [...] u zbiegu ul. [...] i [...] stanowi jego współwłasność. Organ błędnie zatem uznał, że nie posiada on przymiotu strony, z uwagi na brak tytułu czy interesu prawnego do ww. działki. Wyjaśnił, że jest współposiadaczem samoistnym nieruchomości, roboty budowlane zostały wykonane na jego posesji i nie ograniczyły się tylko do renowacji pomnika, lecz wymieniono także nawierzchnię placu (ok. 2 ary). To spowodowało naruszenie posiadania. Odwołujący jako błędny ocenił argument, że posiadanie samoistne nie reguluje własności. Zaznaczył, że w obowiązującym stanie prawnym posiadanie samoistne podlega takiej samej ochronie jak własność. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiając instytucję wznowienia postępowania wyjaśnił, że stwierdzenie w takim postępowaniu, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący stroną, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. O tym czy dany podmiot posiada status strony decyduje posiadanie interesu prawnego wynikającego z konkretnego przepisu, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu administracji publicznej z zamiarem zaspokojenia określonej potrzeby. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznania osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. WINB, jako prawidłowe ocenił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie wskazywana przez Ł. J. przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie zachodzi, bowiem nie ma on przymiotu strony. Wyjaśnił, że Ł. J. oraz M. J. posiadają jedynie formę władania i udział na zasadach samoistnego posiadania działki nr 916 w J. Nie stanowi ona prawnie określonej własności, a świadczy o tym zalegający w aktach wypis z rejestru gruntów. Decyzja w postępowaniu zwykłym wydana została na podstawie art. 66 § 1 ustawy Prawo budowlane. W tych sprawach stroną jest wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Organ stwierdził, że Ł. J. nie ma interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu, nie posiada tytułu prawnego do ww. działki, a powoływanie się na samoistne posiadanie pozostaje bez wpływu na postępowanie. Kwestia ta ma znaczenie jedynie w sprawie o zasiedzenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jako gospodarza sprawującego nadzór i zarząd nad obiektami będącymi pomnikami o wartości historycznej, kulturalnej, stanowiącej duże znaczenia dla historii miasta i regionu uznano Gminę Miasto [...]. Skargę na powyższą decyzję, złożył Ł. J., wnosząc o jej uchylenie jako bezzasadnej i wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucił, że powoływanie się przez organ na art. 28 K.p.c. w żaden sposób nie upoważnia organu prowadzącego postępowanie do arbitralnego ustalania kto ma a kto nie ma interesu prawnego w danej sprawie i przyznawania na tej podstawie statusu strony. W jego ocenie organy bezpodstawnie odmówiły uznania go za stronę postępowania, mimo że nieruchomość od ponad 60 lat znajduje się posiadaniu samoistnym jego rodziny. Wyjaśnił, że ponosi koszty związane z utrzymaniem tej działki, opłaca podatki, utrzymuje porządek. Wykonanie nie niej robót ocenił jako poważne naruszenie posiadania. Dodał, że w innych postępowaniach prowadzonych przez Starostwo czy Urząd Miasta w [...] uczestniczył jako strona. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia (tu decyzja), a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie przedmiotowej decyzji. Jak wynika z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a." Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegać musiała oddaleniu. Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r., którą wymieniony ostatnio organ – z powołaniem się na przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2015 r. dotyczącej stanu technicznego uszkodzonego chodnika i pomnika 600 – lecia nadania praw miejskich J., na skwerku zbiegu ulic [...] i [...]. W zgodnej ocenie organów administracji obu instancji w postepowaniu zakończonym wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] marca 2015 r. skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Pogląd ten, w ocenie Sądu zasługuje na akceptację. Otóż skierowana do Gminy Miasto [...], jako "gospodarza sprawującego nadzór zarząd nad obiektami będącymi pomnikami o wartości historycznej, kulturalnej, stanowiącej duże znaczenie dla historii miasta i regionu" decyzja z dnia [...] marca 2015 r. "została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Stroną postępowania w trybie tego przepisu może być wyłącznie podmiot wskazany w art. 61 tej ustawy, czyli właściciel lub zarządca nieruchomości. Inny podmiot zainteresowany funkcjonowaniem obiektu w tego typu sprawie posiada wyłącznie interes faktyczny (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 903/15, WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1717/11). Wnosząc o wznowienie postepowania zakończonego powyższą decyzją, Ł. J. wskazał na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Ustalenie tej przesłanki powoduje obowiązek wznowienia postępowania, co nastąpiło postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. (art. 149 § 2 K.p.a.). Po zbadaniu i stwierdzeniu braku rzeczywistego spełnienia się tej przesłanki wznowieniowej prawidłowym było wydanie decyzji w myśl art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Skarżący wskazując na przesłankę wznowieniową wymienioną w powołanym wyżej art. 145 p 1 pkt 4 K.p.a. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – wyjaśnił, że jest współwłaścicielem działki nr 916 obręb J. u zbiegu ulic [...] i [...] i jednocześnie – że jest współposiadaczem samoistnym tej nieruchomości (s. 1 odwołania). W skardze zarzucał, że organy nie będąc upoważnione "do arbitralnego ustalania, kto ma a kto nie ma interesu prawnego w danej sprawie i przyznawania na tej podstawie statusu strony", bezpodstawnie odmówiły uznania go za stronę postępowania mimo, że przedmiotowa nieruchomość od ponad 60 lat znajduje się w posiadaniu jego rodziny. Zarówno w odwołaniu jak i w skardze akcentował, iż wykonanie robót budowlanych przez zobowiązaną Gminę Miasto [...] spowodowało poważne naruszenie posiadania. Z powyższą argumentacją skarżącego nie można się zgodzić. Przede wszystkim, wbrew jego zarzutom, należy podkreślić, że to właśnie obowiązkiem organu administracji jest ustalenie komu w danym postępowaniu przysługuje status strony i zapewnienie wszystkim potencjalnym stronom udziału w postępowaniu. Nadto jako prawidłowe należy ocenić zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowe wyjaśnienie pojęcia strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Treścią bowiem interesu prawnego na gruncie prawa administracyjnego – decydującego o statusie strony postępowania w rozumieniu w/w art. 28 K.p.a. - jest co do zasady możliwość uzyskania przez określony podmiot merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy co do istoty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1921/06, jeżeli norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym, a co za tym idzie – statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Zgodnie z informacją uproszczoną z rejestru gruntów (k. 3 akt I instancji) skarżącemu – jak również M. J. – przysługuje w ½ władanie na zasadach samoistnego posiadania. Podczas rozprawy przed Sądem skarżący podał, że odnośnie przedmiotowej działki toczyła się sprawa o zasiedzenie – obecnie jest na etapie postępowania kasacyjnego w związku z orzeczeniem z lutego 2016 r., którego jednakże nie okazał. Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że w postępowaniu w trybie przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2015 r., skarżący nie miał interesu prawnego, a co za tym idzie – statusu strony. Nie zmienia tego w żaden sposób podnoszony przez skarżącego fakt naruszenia posiadania, czy też poważnego naruszenia posiadania przez zobowiązaną Gminę Miasto [...] (faktycznie sprawująca zarząd położonym na niej pomnikiem). Jego ochrona może być dochodzona przed sądem powszechnym. Reasumując należy stwierdzić, z zaskarżona decyzja zapadła prawidłowo i nie narusza prawa. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.