II SA/Rz 262/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 262/07 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. działając na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm. – zwana dalej o promocji zatrudnienia) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.- zwana dalej w skrócie k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania J. C. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w wysokości brutto 1.608,60 zł za okres od [...].07.2002r. do [...].09.2002r. W odwołaniu J. C. wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu podał, że organ odrzucił jego wniosek z dnia [...] września 2005r. o umorzenie przypisanego do zwrotu zasiłku dla bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 lipca 2006r. sygn. akt II SA/Rz 674/05 uchylił zaskarżoną decyzję. Skarżący z pracy został zwolniony niesłusznie, co potwierdził wyrok sądu pracy przywracający go do pracy. Ma na utrzymaniu czwórkę dzieci i zasiłek wydatkował na potrzeby rodziny. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, więc zwrot pobranego w 2002r. świadczenia jest niemożliwy, a sprawa przywrócenia do pracy wymagała poniesienia kosztów. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania. W uzasadnieniu podał, że J. C. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. w dniu [...].07.2002r. oraz nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] lipca 2002r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy w S. wyrokiem z dnia [...] lipca 2002r. sygn. akt [...] przywrócił J. C. do pracy oraz zasądził kwotę 3.212,31 zł. brutto tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Z uzasadnienia wyroku wiadomo, że zasądzona kwota obejmowała trzymiesięczne wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. W aktach sprawy znajduje się również kserokopia wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] sierpnia 2003r. sygn. akt [...], którym na rzecz J. C. zasądzono kwotę 2.070,40 zł. brutto. Kierownik Zakładu – O. M. [...] Sp. z o.o. pismem z dnia [...].06.2003r. L.dz. [...] poinformował organ pierwszej instancji, iż J.C. został przywrócony do pracy z dniem [...].06.2003r. Z pisma zakładu pracy (z dnia [...].03.2005r.; [...].04.2005r.) wiadomo, że odwołującemu na podstawie wymienionych wyroków sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy za okres od [...].07.2002r. d0 [...].09.2002r. w kwocie 3.212,31 oraz za okres [...].04.2003r. do [...].05.2003r. w kwocie 2.070,40 zł. Organ odwoławczy wskazał na treść art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, w którym określono obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką ubezpieczenia zdrowotnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Nienależnie pobranym świadczeniem w rozumieniu ustawy (art. 76 ust. 2 pkt 5) jest zasiłek wypłacony za okres w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Bezspornym jest, że skarżący za okresie od [...].07.2002r. do [...].09.2002r. pobrał zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 1,608,60 zł., a wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. dnia [...].11.2002r. sygn. akt [...] został przywrócony do pracy. Sąd zasądził na jego rzecz kwotę 3.212,31 zł. brutto tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i pracodawca orzeczoną kwotę wypłacił. Zatem decyzja organu pierwszej instancji jest w pełni uzasadniona. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005r. zawiesił postępowanie odwoławcze w sprawie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku. W skardze do Sądu skarżący J. C. wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenia sprawy o zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oraz orzeczenie kosztów wg norm przepisanych. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Wskazał też na treść uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2006r., iż nie zostały precyzyjnie wyjaśnione okoliczności wypłaty zasądzonego przez sąd pracy odszkodowania. Organ pomimo zaleceń Sądu nie przesłuchał świadków na okoliczność wypłaty odszkodowania. Należałoby sprawdzić, czy właściciel zakładu, z którego został zwolniony pomimo osłony związkowej i pakietu socjalnego zwrócił pobierany przez skarżącego zasiłek do czasu ponownego zatrudnienia to jest do [...] czerwca 2003r. Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia [...].02.2005r. sygn. akt [...] uznał czas przebywania na zasiłku za ciągłość pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ uznał zarzuty skarżącego odnośnie niewykonania wyroku WSA w Rzeszowie za nieuzasadnione, gdyż obecnie zaskarżona decyzja o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia dotyczy okresu od [...].07.2002r. do [...].09.2002r. a zastrzeżenia Sądu dotyczyły okresu od [...].09.2003r. do [...].05.2003r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona. Obecnie rozpoznawana sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006r. sygn. akt SA/Rz 674/05 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] maja 2005r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. W wyroku tym Sąd wskazał, aby w postępowaniu ponownym dokonać w sposób niebudzący wątpliwości, z jakiego tytułu i za jaki okres wypłacono skarżącemu kwoty przyznane wyrokami sądu pracy przy wykorzystaniu wszystkich możliwych dowodów wynikających z art. 75 k.p.a. (w tym ewentualnego przesłuchania skarżącego i przedstawiciela zakładu prac) i przy zachowaniu prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, a po poczynieniu tych ustaleń podjęcie decyzji odpowiadającej wymogom prawa. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Materiał dowodowy wskazuje, że organy uwzględniły częściowo zalecenia Sądu zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 7 czerwca 2006r. W szczególności organ pierwszej instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego Wydział IV Pracy w S. o udostępnienie akt spraw J. C. o sygn. akt [...] i sygn. akt [...]. Przedmiotowe akta udostępniono organowi na okres jednego miesiąca (karta akt admin. nr 22 i 23). Ponadto Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy w S. nadesłał organowi kserokopię wyroku tego Sądu z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w K. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2003r. sygn. akt [...] z klauzulą prawomocności. Z wymienionych wyroków wynika, że skarżący J. C. został przywrócony do pracy w O. M. [...] sp. z o.o. w O. - następcy prawnym O. M. J. G., T. K. s.c. w O. na dotychczasowych warunkach pracy. Jednocześnie zasądził od pozwanego O. M. [...] Sp. z o.o. w O. na rzecz powoda J. C. kwotę 3212,31 zł. brutto z ustawowymi odsetkami od daty podjęcia pracy przez powoda u strony pozwanej w wyniku przywrócenia do pracy – tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zgodnie z art. 57 § 1 k.p. i zastosowaniu wykładni rozszerzającej zasądzono na rzecz J. C. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2003r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. oddalił apelację wniesioną przez stronę pozwaną –O. M. [...] Sp. z o.o. w O. od orzeczenia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] Organy orzekające na podstawie zgromadzonego i opisanego wyżej materiału dowodowego wyjaśniły, za jaki okres oraz z jakiego tytułu zostały zasądzone wyżej wymienione kwoty na rzecz J. C., czego dowodzą dołączone do akt sprawy kserokopie wyroków Sądu Rejonowego w S. Na rozprawie przed Sądem w dniu 8 listopada 2007r., skarżący stwierdził, że pamięta, iż O. M. w O. wypłacił kwotę około 2.000zł., jednak nie pamięta wypłaty kwota około 3,000zł. W aktach administracyjnych sprawy zalega jeszcze jeden wyrok Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] sierpnia 2003r. sygn. akt [...], którym zasądzono od O. M. Sp. z o.o. w O. na rzecz powoda J. C. kwotę 2070,40 zł. brutto z ustawowymi odsetkami za okres od dnia [...] maja 2003r. do dnia zapłaty. Wypłatę kwoty około 2000zł. wiąże z wyrokiem Sądu Pracy w S. o sygn. akt [...] Z uzasadnienia wyroku wynika, że zasądzona kwota jest wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy, ale za inny okres i jest przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej ze skargi J. C. o sygn. akt [...] rozpoznawanej w tym samym dniu. Wobec zaistniałych wątpliwości odnośnie wypłaconych kwot, Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do nadesłania dowodu wypłaty J. C. kwoty ponad 3.000 zł. (należność główna wraz z odsetkami) z wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] Przy piśmie z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] Wojewoda nadesłał faksową wersję: pisma O. M. Sp. z o.o. w O. z dnia [...].11.2007r.; porozumienie zawarte w dniu [...].08.2003r. pomiędzy J. C. i O. M. dotyczące zadośćuczynienia z wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] w zakresie wypłaty odszkodowania; zestawienie należnej J. C. w związku z wyrokiem Sądu o sygn. akt [...] kwoty wynagrodzenia w wysokości brutto 2963,00 i po odliczeniu podatku w wysokości 19% (563,00 zł) kwoty netto wynagrodzenia wynoszącego 2.400,00 zł.; dowód wypłaty przez kasę O. M. kwoty 2.400.00 zł w związku z wyrokiem z dnia [...].11.2002r.; kartę przebiegu zatrudnienia oraz PIT-11 informację o uzyskanych przez podatnika dochodach za okres od [...].06.2003r. do [...].12.2003r. wstawionej przez zakład pracy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ jako potwierdzenie wypłaty zasądzonej kwoty wskazał na pismo O. M. sp. z o.o. w O. z dnia [...] kwietnia 2005r., podpisane przez członka zarządu (karta akt admin. I inst. nr 16) z treści, którego wynika, że J. C. otrzymał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w okresach od [...].07.2002r. do [...].09.2002r. kwotę 3.212, 31 PLN i za okres od [...].04.2003r. do [...].05. 2003r. kwotę 2.070,40 PLN (karta akt admin. nr 16). Pismo to stanowiło podstawę wydania decyzji uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 czerwca 2006r. i Sąd uznał za konieczne dokładne ustalenie z jakiego tytułu i za jaki okres wypłacono skarżącemu zasądzone kwoty i wskazał na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zawartą w art. 10 k.p.a. poprzez niezapoznanie skarżącego ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Ponownie orzekając w przedmiotowej sprawie organy oparły rozstrzygnięcie na tym samym dowodzie, to jest na ww. piśmie, które nie może stanowić dowodu na okoliczność wypłaty wymienionych w nim kwot, wobec wykazania przez Sąd wypłaty innej kwoty niż orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...].11.2002r. sygn. akt [...]. Dowód ten jest niewiarygodny i nie daje postaw do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Tym samym nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego sprawy, co narusza art. 7, i art. 77 k.p.a. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przeprowadzone na tej podstawie prawnej nie może jednak prowadzić do dokonywania ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną, a jeżeli zachodzi potrzeba przeprowadzenia takich ustaleń to rzeczą Sądu jest uchylenie decyzji i wskazanie organowi zakresu postępowania dowodowego, które organ winien przeprowadzić. Należy mieć na względzie, że zaskarżoną decyzją został nałożony na skarżącego określony obowiązek, a zakres tego obowiązku, rozstrzygany w decyzji organów pracy musi jednoznacznie wynikać z niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, pozwalającego wydać rozstrzygnięcie w oparciu o normę prawną materialnego prawa administracyjnego. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia zgodnie, z którym za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę i po myśli ust. 1 art. 76 cyt. ustawy takie nienależne świadczenie podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia osobie decyzji. Zatem żądanie przez organ zwrotu wypłaconych nienależnie kwot zasiłku dla bezrobotnych w formie decyzji, będzie możliwe w przypadku, gdy organ jednoznacznie wykaże, że zakład pracy wypłacił zasądzone kwoty z tytułu wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o prace. Samo wykazanie wysokości zasądzonych kwot nie stwarza podstawy do nałożenia na podmiot zwrotu wypłaconych osobie bezrobotnej z tego tytułu świadczeń. W takim przypadku należy, bowiem stosować wykładnię ścieśniającą. W rozpoznawanej sprawie zakład pracy na skutek zawartej ugody z pracownikiem odnośnie zakresu przedmiotowego wykonania wyroku wypłacił kwotę niższą niż zasądzone odszkodowanie. Sąd administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnił stan prawny i stan faktyczny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a nadto na mocy art. 153 p.p.s.a. był związany wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 czerwca 2006r. sygn. akt II SA/Rz 674/05 odnośnie zasad przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyeliminowania naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym z uwzględnieniem art. 81 k.p.a. poprzez umożliwienie stronie wypowiedzenia się co zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wykazane naruszenie przepisów postępowania, na które złożyło się naruszenie art. 7, art. 77, art. 10 § 1 k.p.a. a także naruszenie art. 153 p.p.s.a Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ w oparciu o przedłożone przez O. M. w O. Sp. z o.o. dokona oceny, czy zawarte porozumienie ze skarżącym z dnia [...] sierpnia 2003r. i w konsekwencji wypłata niższej kwoty niż zasądzona wyrokiem Sadu Rejonowego Sądu Pracy w S. z dnia [...] listopada 2002r. sygn. akt [...] mogło mieć wpływ na wysokość przeznaczonej do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Z powyższych względów Sąd na w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, że do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu zaskarżona decyzja. Pomimo uwzględnienia skargi Sąd nie orzekł w tej sprawie o zwrocie kosztów postępowania obejmujących koszty przejazdu, gdyż o ich zwrocie orzekł w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 544/07, która odbyła się w tym samym dniu, co sprawa zakończona niniejszym wyrokiem. Zatem względy ekonomii procesowej nie uzasadniało orzeczenia o podwójnym zwrocie kosztów przejazdu w tym samym dniu na dwie rozprawy.