II SA/Rz 316/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej: A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi: A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku, nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie: W skardze z dnia 22 lutego 2016 r. profesjonalny pełnomocnik procesowy strony skarżącej: A. Sp. z o.o. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku, nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 złotych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji są "brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Pełnomocnik odwołując się do wybranych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych podniósł ponadto, że w sprawie zostały zrealizowane przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając wniosek skarżącego za niezasługujący na uwzględnienie. Stanowisko to zostało podtrzymane w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: Instytucja ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wykonalności ostatecznych orzeczeń administracyjnych (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno ponadto odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy lub innego podmiotu wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Na stronie skarżącej ciąży zatem obowiązek wykazania, iż w razie wykonania zaskarżonej decyzji grozi jej lub innemu podmiotowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (np. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 766/08, postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 457/12 oraz postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II GZ 93/13). Trzeba ponadto wskazać, że o spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu można mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu może realnie i bezpośrednio spowodować szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego przymusowo świadczenia, albo też może doprowadzić do sytuacji, w której nie będzie możliwe przywrócenie określonego stanu rzeczy do stanu pierwotnego. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że na dzień 31 października 2015 r. Spółka A. Sp. z o.o. zapłaciła kary w łącznej wysokości 8.068.390,02 złotych, a ponadto obecnie nadal toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, jednak okoliczność ta sama w sobie nie może zostać uznana za spełniającą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. Pełnomocnik upatruje w samym tylko fakcie uiszczania nałożonych kar pieniężnych zagrożenie dla wypłacalności Spółki lub nawet przyczynę możliwej realizacji przesłanek ogłoszenia upadłości. Ponadto we wniosku wskazano, że chodzi nie tylko o szkodę grożącą stronie skarżącej, lecz także Skarbowi Państwa. Zdaniem pełnomocnika w razie ogłoszenia upadłości Spółki powstanie szkoda o charakterze nieodwracalnym. W załączniku do wniosku przedłożono niepoświadczone kopie wyciągów z ksiąg rachunkowych za okres: 01.01.2015 – 31.10.2015, wskazujące na operacje płatności na rzecz różnych Izb Celnych z tytułu kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Ponadto do wniosku dołączono niepoświadczony odpis rachunku zysków i strat za okres 01.01.2013 – 31.12.2013. Powyższa argumentacja pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że przedmiotem postępowania jest decyzja wymierzająca karę w wysokości 12.000 złotych i ocena zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może być odnoszona jedynie do kwestii skutków wykonania tylko tej decyzji. Okoliczności związane z wykonaniem innych decyzji – jakkolwiek doniosłe z punktu widzenia stanu wypłacalności Spółki – mają jednak znaczenie tylko pomocnicze. Istotne jest bowiem zagadnienie, czy i w jakim stopniu dobrowolne albo przymusowe wykonanie decyzji będącej przedmiotem skargi może realnie wpłynąć na powstanie stanu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem oceny Sądu jest zatem zagadnienie wpływu wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych na sytuację prawną Spółki. W tym zakresie – biorąc pod uwagę przedłożone dokumenty – wnioskodawca nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może bezpośrednio i realnie doprowadzić do powstania stanu niewypłacalności Spółki. W szczególności nie sposób ocenić, jaka jest relacja nałożonej zaskarżoną decyzją kary w wysokości 12.000 złotych do aktualnego stanu aktywów i pasywów Spółki oraz czy wykonanie zaskarżonej decyzji może realnie i bezpośrednio spowodować zaistnienie przesłanki niewypłacalności uzasadniającej ogłoszenie upadłości Spółki. W tym sensie wyciąg z rachunku zysków i strat (w dodatku z 2013 roku) lub wyciągi z kont analitycznych ksiąg rachunkowych (z 2015 roku) nie pozwalają na sformułowanie wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji może realnie i bezpośrednio spowodować powstanie stanu niewypłacalności, uznawanego przez wnioskodawcę za stan powodujący nieodwracalne skutki prawne. Na tym tle istotne pozostaje także zagadnienie związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem nałożonego obowiązku a powstaniem nieodwracalnych lub trudno odwracalnych skutków. Wykazanie tego związku poprzez powiązanie wysokości nałożonej kary z aktualną sytuacją finansową i majątkową Spółki nie nastąpiło w niniejszej sprawie. Odrębnie i na marginesie należy wskazać, że Sąd na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów nie jest w stanie ocenić, jakie są rzeczywiste powody pogorszenia płynności finansowej strony skarżącej i na ile wykonanie kary pieniężnej jest czynnikiem istotnym dla możliwej utraty tej płynności. Nie jest bowiem wykluczone, że utrata płynności już nastąpiła, a brak przymusowego wykonania decyzji jedynie pogłębi ten stan, albo że zagrożenie dla płynności finansowej jest konsekwencją oddziaływania innych czynników rynkowych lub finansowych, które nie są związane z procesem uiszczania kar pieniężnych. W tym miejscu należy jeszcze raz powtórzyć, że istotne dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych nie jest zagadnienie wpływu wykonania innych decyzji na sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy, lecz to, czy właśnie wykonanie decyzji będącej przedmiotem skargi jest w stanie realnie spowodować powstanie nieodwracalnego lub trudnego do odwrócenia skutku (np. bezpośrednio doprowadzić do powstania stanu niewypłacalności Spółki). Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.