II SA/Rz 371/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-11-23
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Magdalena Józefczyk, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i pobierania danych z kart kierowców została nałożona prawidłowo, w szczególności w kontekście interpretacji przepisów unijnych dotyczących maksymalnych okresów pobierania danych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, które nakazują uwzględniać przy ustalaniu maksymalnych okresów pobierania danych z kart kierowców wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, a nie wszystkie dni kalendarzowe. Naruszenie to, polegające na błędnej wykładni prawa unijnego i krajowego, mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, przedsiębiorca transportowy, został ukarany karą pieniężną za szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców (skrócenie odpoczynku, przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu) oraz za naruszenie obowiązku wczytywania danych z kart kierowców. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zakwestionował prawidłowość nałożenia kar, podnosząc m.in. błędną interpretację przepisów unijnych przez organy oraz zarzuty proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...] kwotę 216 zł /słownie: dwieście szesnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi R.M. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 roku,
nr [...], utrzymująca w mocy decyzje Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 roku, znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej
za naruszenie przepisów w transporcie drogowym. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 roku, znak: [...]Inspektor Transportu Drogowego (dalej w skrócie: "WITD") nałożył na R.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Transport Spedycja "T.", [...] (dalej w skrócie: "skarżący") karę pieniężną w kwocie 5400 zł. za przekroczenie przepisów w transporcie drogowym.
W dniach 01-15 grudnia 2014 roku WITD przeprowadził u skarżącego kontrolę.
W toku czynności stwierdzono:
I. Skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
a) Pan J.A., w dniu 24.06.2014 r. o godzinie 16:50 rozpoczął okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin.
W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 7 godzin
i 45 minut, od godziny 09:05 dnia 25.06.2014 r. do godziny 16:50 dnia 25.06.2014 r. czasu UTC+1. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 15 minut, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 300,00 zł. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
b) Pan J.W. w dniu 07.08.2014 r. o godzinie 15:39 rozpoczął okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 5 minut nieprzerwanego odpoczynku, od godziny 02:09 dnia 08.08.2014 r. do godziny 11:14 dnia 08.08.2014 r. czasu UTC+1. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 55 minut, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 300,00 zł. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
W myśl art. 8 ust. 1-4 i 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 rok kierowca korzysta z dziennego
i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku . Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5. 3 załącznika nr 3 do ustawy
o transporcie drogowym który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku
o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych
i za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 złotych.
II. Przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni:
a) Pan B. B. w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym od 19.05.2014 r. do 01.06.2014 r. prowadził pojazd przez 11 godzin i 12 minut w dniu 19.05.2014 r., następnie 8 godzin i 50 minut w dniu 20.05.2014 r., następnie 9 godzin i 1 minutę w dniu 21.05.2014 r., następnie 9 godzin w dniu 22.05.2014 r., następnie 9 godzin i 44 minuty w dniu 23.05.2014 r., następnie 8 godzin i 19 minut w dniu 26.05.2014 r., następnie 9 godzin i 54 minuty w dniu 27.05.2014 r., następnie 6 godzin i 3 minuty dnia 28.05.2014 r., następnie 8 godzin i 53 minuty w dniu 29.05.2014 r., następnie 8 godzin i 44 minuty w dniu 30.05.2014 r. oraz 2 godziny i 5 minut w dniu 31.05.2014 r. czasu UTC+1. Kierowca w danym okresie rozliczeniowym prowadził pojazd łącznie przez 91 godzin i 45 minut, co zdaniem organu oznacza, że przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 45 minut. Skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 100,00 zł
b) Pan M.K., w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym od 16.06.2014 r. do 29.06.2014 r. prowadził pojazd przez 11 godzin i 43 minuty w dniu 16.06.2014 r., następnie 8 godzin i 9 minut w dniu 17.06.2014 r., następnie 9 godzin i 36 minut w dniu 18.06.2014 r., następnie 2 godziny i 1 minutę w dniu 19.06.2014 r., następnie 6 godzin i 56 minut w dniu 20.06.2014 r., następnie 4 godziny i 2 minuty w dniu 21.06.2014r., następnie 8 godzin i 22 minuty w dniu 23.06.2014 r., następnie 8 godzin i 59 minut w dniu 24.06.2014 r., następnie 9 godzin i 50 minut w dniu 25.06.2014 r., następnie 4 godziny i 50 minut w dniu 26.06.2014 r., następnie 7 godzin i 38 minut w dniu 27.06.2014 r., następnie 9 godzin i 39 minut w dniu 28.06.2014 r. czasu UTC+1. Kierowca w danym okresie rozliczeniowym prowadził pojazd łącznie przez 91 godzin i 45 minut, co oznacza, że przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 45 minut. Skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 100,00 zł
c) Pan M.K., w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym od 07.07.2014 r. do 20.07.2014r. prowadził pojazd przez 12 godzin i 44 minuty w dniu 07.07.2014 r., następnie 8 godzin i 45 minut w dniu 08.07.2014 r., następnie 10 godzin i 3 minuty w dniu 09.07.2014 r., następnie 9 godzin i 46 minut w dniu 10.07.2014 r., następnie 3 godziny i 20 minut dnia 11.07.2014 r., następnie 1 godzinę i 18 minut w dniu 13.07.2014r., następnie 11 godzin i 27 minut w dniu 14.07.2014 r., następnie 9 godzin i 21 minut w dniu 15.07.2014 r., następnie 9 godzin i 37 minut w dniu 16.07.2014 r., następnie 8 godzin i 51 minut w dniu 17.07.2014 r., następnie 6 godzin i 56 minut w dniu 18.07.2014 r. czasu UTC+1. Kierowca w danym okresie rozliczeniowym prowadził pojazd łącznie przez 92 godziny i 8 minut, co oznacza, że przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 8 minut. Skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 100,00 zł
d) Pan M.K., w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym od 14.07.2014 r. do 27.07.2014r. prowadził pojazd przez 11 godzin i 27 minut w dniu 14.07.2014 r., następnie 9 godzin i 21 minut w dniu 15.07.2014 r., następnie 9 godzin i 37 minut w dniu 16.07.2014 r., następnie 8 godzin i 51 minut w dniu 17.07.2014 r., następnie 6 godzin i 56 minut w dniu 18.07.2014 r., następnie 9 godzin i 15 minut w dniu 21.07.2014r., następnie 9 godzin i 59 minut w dniu 22.07.2014 r., następnie 8 godzin i 20 minut w dniu 23.07.2014 r., następnie 8 godzin i 46 minut w dniu 24.07.2014 r., następnie 7 godzin i 5 minut w dniu 25.07.2014 r., następnie 2 godziny i 39 minut w dniu 26.07.2014 r. czasu UTC+1. Kierowca w danym okresie rozliczeniowym prowadził pojazd łącznie przez 92 godziny i 16 minut, co oznacza, że przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 16 minut. Skutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 100,00 zł.
Tymczasem, jak wynika z art. 6 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku łączny czas prowadzenia pojazdu
w ciągu kolejnych dwóch tygodni nie może przekroczyć 90 godzin. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.6 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni tygodniowo czas powyżej jednej godziny do czterech godzin karą pieniężną w wysokości 100 złotych (słownie: sto złotych).
III. Naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę
a) Z karty kierowcy Pana M.K. pliki wczytano w dniu 13.05.2014 r., następnie po upływie 34 dni w dniu 16.06.2014 r., następnie po upływie 5 dni w dniu 21.06.2014r., następnie po upływie 23 dni w dniu 14.07.2014 r., następnie po upływie 14 dni w dniu 28.07.2014 r., następnie po upływie 51 dni w dniu 17.09.2014 r., następnie po upływie 6 dni w dniu 23.09.2014 r., następnie po upływie 24 dni w dniu 17.10.2014r.
b) Z karty kierowcy Pana B. J. L. pliki wczytano w dniu
15.05.2014r., następnie po upływie 5 dni w dniu 20.05.2014 r., następnie po upływie 17 dni w dniu 06.06.2014 r., następnie po upływie 26 dni w dniu 02.07.2014 r., następnie po upływie 9 dni w dniu 11.07.2014 r., następnie po upływie 21 dni w dniu 01.08.2014r., następnie po upływie 42 dni w dniu 12.09.2014 r., następnie po upływie 11 dni w dniu 23.09.2014 r., następnie po upływie 31 dni w dniu 24.10.2014 r.
c) Z karty kierowcy Pana R. L. pliki wczytano w dniu 07.05.2014 r., następnie po upływie 12 dni w dniu 19.05.2014 r., następnie po upływie 22 dni w dniu 10.06.2014r., następnie po upływie 16 dni w dniu 26.06.2014 r., następnie po upływie 14 dni w dniu 10.07.2014 r., następnie po upływie 21 dni w dniu 31.07.2014 r., następnie po upływie 36 dni w dniu 05.09.2014 r., następnie po upływie 14 dni w dniu 19.09.2014r., następnie po upływie 12 dni w dniu 01.10.2014 r.
d) Z karty kierowcy Pana L.W. M. pliki wczytano w dniu
r., następnie po upływie 28 dni w dniu 24.06.2014 r., następnie po upływie 31 dni w dniu 25.07.2014 r., następnie po upływie 25 dni w dniu 19.08.2014 r., następnie po upływie 14 dni w dniu 02.09.2014 r., następnie po upływie 21 dni w dniu 23.09.2014r. następnie po upływie 14 dni w dniu 07.10.2014 r.
e) Z karty kierowcy Pana M. W. pliki wczytano w dniu 12.05.2014r., następnie po upływie 9 dni w dniu 21.05.2014 r., następnie po upływie 40 dni w dniu 30.06.2014r, następnie po upływie 4 dni w dniu 04.07.2014 r., następnie po upływie 20 dni w dniu 24.07.2014 r., następnie po upływie 8 dni w dniu 01.08.2014 r., następnie po upływie 15 dni w dniu 16.08.2014 r., następnie po upływie 2 dni w dniu 18.08.2014r., następnie po upływie 14 dni w dniu 01.09.2014 r., następnie po upływie 16 dni w dniu 17.09.2014 r., następnie po upływie 9 dni w dniu 26.09.2014 r., następnie po upływie 12 dni w dniu 08.10.2014 r.
Tymczasem zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 1 przywołanego rozporządzenia dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości 2.500,00 złotych (słownie: dwa tysiące pięćset złotych) została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
IV. Przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy
a) J.W.w dniu 05.05.2014 r. prowadził pojazd bez odebrania wymaganej przerwy przez 7 godzin i 14 minut w okresie od godziny 07:04 do godziny 16:25. W okresie tym kierowca odebrał przerwy w godzinach od 08:32 do 08:58 trwającą 26 minut, następnie od 10:33 do 10:56 trwającą 23 minuty i od 15:22 do 15:43 trwającą 21 minut czyli niezgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Oznacza to, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 44 minuty, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1.150,00 zł.
b) J.W.w dniu 11.06.2014 r. prowadził pojazd bez odebrania wymaganej przerwy przez 6 godzin i 16 minut w okresie od godziny 11:11 do godziny 20:36. W okresie tym kierowca odebrał przerwy w godzinach od 14:03 do 14:46 trwającą 25 minut, następnie od 14:49 do 15:16 trwającą 27 minut, czyli niezgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Oznacza to, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 46 minut, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 750,00 zł.
Stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.
Organ umorzył postępowanie w zakresie naruszenia przez kierującego B.L. maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
Uwzględniając całość stwierdzonych naruszeń organ wymierzył skarżącemu karę w wysokości 5400 zł.
W ustawowym terminie skarżący wniósł odwołanie do GITD.
Skarżący zakwestionował nałożenie kary pieniężnej za naruszenie kierowcy:
- J.W. dotyczące przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 05.05.2014 r., ponieważ kierowca ten rozpoczął odbieranie przerwy o godzinie 10:33, a zakończył o godzinie 11:46, została ona przerwana przez trzy jedno lub dwuminutowe podjazdy spowodowane wiążącymi polecaniami wydanymi przez służbę porządkową i konieczność umożliwienia przejazdu innym pojazdom. Ponadto kierowca błędnie ustawił selektor tachografu na pozycję "prace inne" w godzinach od 10:58 do 11:10, następnie od 11:12 do 11:26 oraz od 11:29 do 11:46, zaś w rzeczywistości odbierał przerwę. Kierowca zdaniem strony skorzystał z wyłączenia określonego w art. 12 rozporządzenia WE 561/2006, wykonał i opisał wydruk z urządzenia rejestrującego. Wydruk ten nie został przekazany do firmy z winy kierowcy.
- J.W. dotyczące przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 11.06.2014 r. ponieważ kierowca ten rozpoczął odbieranie przerwy o godzinie 14:03, a zakończył o godzinie 15:15, została ona przerwana przez trzyminutowy podjazd spowodowany wiążącymi polecaniami służby porządkowej w celu umożliwienia przejazdu innym pojazdom. Kierowca zdaniem strony skorzystał z wyłączenia określonego w art. 12 rozporządzenia WE 561/2006, wykonał i opisał wydruk z urządzenia rejestrującego. Wydruk ten nie został przekazany do firmy z winy kierowcy.
- J.A. dotyczącego skrócenia odpoczynku dobowego ponieważ kierowca od godziny 6:57 do 7:06 i od 8:12 do 8:31 oraz 9:02 do 9:04 wykonał na terenie zamkniętym firmy - poza drogą publiczną - podjazdy, na polecenie straży pożarnej w celu umożliwienia przejazdu pojazdom specjalistycznym. Kierowca zdaniem strony skorzystał z wyłączenia określonego w art. 12 rozporządzenia WE 561/2006, wykonał i opisał wydruk z urządzenia rejestrującego. Wydruk ten nie został przekazany do firmy z winy kierowcy.
- J.W. dotyczącego skrócenia odpoczynku dobowego ponieważ kierowca ten od godziny 6:57 do 7:06, 8:12 do 8:31 oraz 9:02 do 9:04 wykonał na terenie zamkniętym firmy - poza drogą publiczną - podjazdy, na polecenie straży pożarnej w celu umożliwienia przejazdu pojazdom specjalistycznym. Kierowca zdaniem strony skorzystał z wyłączenia określonego w art. 12 rozporządzenia WE 561/2006, wykonał i opisał wydruk z urządzenia rejestrującego. Wydruk ten nie został przekazany do firmy z winy kierowcy.
W odwołaniu zarzucono również naruszenie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej za przekroczenie przez kierowcę Pana B.B. całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, albowiem za to naruszenie została nałożona kara pieniężna przez francuskie służby kontrolne, na potwierdzenie czego strona przedkłada protokół kontroli drogowej i tłumaczenie tegoż protokołu.
Wniesiono również o ponowną analizę naruszeń kierowcy Pana M.K. dotyczących przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni ponieważ kierowca ten interpretował wskazania tachografu wg czasu lokalnego, a nie jak wskazano w decyzji wg czasu UTC+1.
Zarzucono dalej bezpodstawne nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy w oparciu o nieobowiązujący akt prawny czyli Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku
w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych oraz podanie błędnej podstawy prawnej jak również nieaktualnej informację na temat opublikowania w/w aktu prawnego naruszenie Zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych. Zdaniem strony organ naruszył również punkt 3 preambuły rozporządzenia (UE) nr 581/2010. Ponadto strona podnosi, że w art. 4 pkt. 22 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi katalog zamknięty ustawodawca nie przewidział kontroli w zakresie sprawdzania częstotliwości pobierania danych z pamięci masowej urządzenia. W związku z powyższym strona utrzymuje, że organ nie jest uprawniony do kontroli częstotliwości pobierania danych z kart kierowców ani do nakładania z tego tytułu kar pieniężnych.
Zdaniem odwołującego naruszono również przepisy K.p.a: art. 77 § 1, 107 § 3 poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Wnioski wysnute przez kontrolującego nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, a są jedynie swobodną ich interpretacją. Decyzja organu I instancji narusza również art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do nie uwzględnienia okoliczności świadczących o braku wpływu strony na powstanie naruszeń z zakresu czasu pracy na które zwracała ona uwagę w wyjaśnieniach do protokołu kontroli oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na domniemaniu kontrolującego.
Na podstawie art. 136 K.p.a. wniesiono o przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie kierowców Pana B.B., Pana M.K., Pana J.A., Pana J.W., Pana B. L., Pana L. M., Pana M. W. i Pana R. L. Końcowo strona zarzuciła nieprzeprowadzenie postępowania w celu stwierdzenia zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych zapisanych w art. 92b i 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2016 roku,
nr [...] GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zarzut dotyczący nałożenia kary pieniężnej za naruszenie kierowcy Pana J.W. dotyczące przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 05.05.2014 r. organ uznał za bezpodstawny, ponieważ przestrzeganie regulacji dotyczących czasu pracy, wymaganych przerw jest obowiązkiem kierowcy, zaś nadzór nad przestrzeganiem tych norm jest obowiązkiem przedsiębiorcy, wynika to wprost z przepisów art. 6 - 9 i art. 10 rozporządzenia nr 561/2006. W sytuacjach nie dających się przewidzieć kierowca może odstąpić od przestrzegania ww. przepisów co powinien udokumentować wydrukiem z tachografu cyfrowego i stosowanym opisem. W materiale dowodowym znajdują się dane cyfrowe z których wynika, że w dniu 05.05.2014 r. kierowca J.W. prowadził pojazd bez odebrania prawidłowej przerwy przez 7 godzin i 14 minut, natomiast brak jest opisanego wydruku, którego wg wyjaśnień strony kierowca z własnej winy nie przekazał.
Z analogicznych powód za bezpodstawny uznano zarzut dotyczący nałożenia kary pieniężnej za naruszenie kierowcy Pana J.W. dotyczące przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 11.06.2014 r..
Zarzut dotyczący nałożenia kary pieniężnej za naruszenie kierowcy Pana J.A. dotyczący skrócenia odpoczynku dobowego w okresie rozliczeniowym od godziny 16:50 w dniu 24.06.2014 do godziny 16:50 w dniu 25.06.2014 r. również uznano za bezpodstawny ponieważ w materiale dowodowym znajdują się dane cyfrowe z karty kierowcy z których wynika, że kierowca dysponując możliwością odebrania odpoczynku dobowego w dwóch częściach, pierwsza minimum 3 godziny i druga minimum 9 godzin, odebrał tylko drugą część w wymiarze 7 godzin i 45 minut czyli skróconym o 1 godzinę i 15 minut. Odnośnie wyjaśnień strony z których wynika, że kierowca rozpoczął odpoczynek o godzinie 03:24 w dniu 25.06.2014 r., który następnie przerwał trzykrotnie wykonując podjazdy na terenie zamkniętym firmy - poza drogą publiczną w godzinach od 6:57 do 7:06 i od 8:12 do 8:31 oraz 9:02 do 9:04, na polecenie straży pożarnej w celu umożliwienia przejazdu pojazdom specjalistycznym organ wywiódł, że po przeanalizowaniu danych cyfrowych znajdujących się w materiale dowodowym sprawy należy odmówić wiarygodności tym wyjaśnieniom ponieważ analiza wykazała, że pojazd o nr rejestracyjnym [...], który w okresie rozliczeniowym od godziny 16:50 w dniu 24.06.2014 r. do godziny 16:50 w dniu 25.06.2014 r. prowadził kierowca Pan J.A. od godziny 06:57 do godziny 07:06 przebył dystans 9,4 km, następnie od godziny 08:12 do godziny 08:31 przebył dystans 18,8 km, a od godziny 09:02 do 09:04 przebył dystans 2,8 km, co zdaniem organu odwoławczego przeczy wykonywaniu tych przejazdów po zamkniętym terenie firmy. Ponadto strona nie wskazała nazwy i adresu firmy na terenie której kierowca odbierał odpoczynek dobowy.
Za bezpodstawny uznano zarzut dotyczący nałożenia kary pieniężnej za naruszenie kierowcy Pana J.W. za skrócenie odpoczynku dobowego w okresie rozliczeniowym od godziny 15:39 w dniu 07.08.2014 r. do godziny 15:39 w dniu 08.08.2014 r., ponieważ w materiale dowodowym znajdują się dane cyfrowe z karty kierowcy z których wynika, że kierowca był zobowiązany do odebrania regularnego odpoczynku dobowego w wymiarze minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, zaś odebrał odpoczynek w wymiarze 9 godzin i 5 minut, czyli skróconym o 1 godzinę i 55 minut. Odnośnie wyjaśnień strony z których wynika, że kierowca przerwał odpoczynek trzykrotnie wykonując podjazdy na terenie zamkniętym firmy - poza drogą publiczną w godzinach od 6:57 do 7:06 i od 8:12 do 8:31 oraz 9:02 do 9:04, na polecenie straży pożarnej w celu umożliwienia przejazdu pojazdom specjalistycznym organ wskazał, że pojazd o nr rejestracyjnym [...], który w okresie rozliczeniowym od godziny 15:39 w dniu 07.08.2014 r. do godziny 15:39 w dniu 08.08.2014 r. prowadził kierowca Pan J.W.w godzinach od 06:57 do 07:06 i od 08:12 do 08:31 oraz 09:02 do 09:04 nie poruszał się, a kierowca jako aktywność zaznaczył odpoczynek. W powyższym kontekście organ odwoławczy za niewiarygodną uznał informację o rzekomym wykonaniu wydruku, który usprawiedliwiałby odstąpienie przez kierowcę od przestrzegania przepisów o czasie pracy. Ponadto strona nie wskazała nazwy i lokalizacji firmy na terenie, której kierowca odbierał odpoczynek dobowy.
Nie uwzględniono zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 92c ust. 1 utd poprzez nałożenie kary pieniężnej za przekroczenie przez kierowcę B.B. całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, w sytuacji gdy za to naruszenie została nałożona kara pieniężna przez francuskie służby kontrolne, ponieważ art. 92c ust. 1 w pkt 2 stanowi że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a wszczęte umarza jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Z okazanego protokołu kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 05.06.2014 r. przez służby kontrolne Republiki Francuskiej, jak i z załączonego tłumaczenia na język polski wynika bezsprzecznie, że w rubryce Uwagi umieszczono adnotację przetłumaczoną na język polski jako "PROWADZENIE POJAZDU W CIĄGU DWÓCH TYGODNI 90 GODZ. MAKS."Z dokumentu tego nie wynika, że na stronę nałożono karę pieniężną, strona nie przedstawiła też, żadnego innego dokumentu świadczącego o nałożeniu kary pieniężnej za powyższe naruszenie, co uzasadniałoby zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy po ponownym przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że kierowca Pan M.K. w okresie, za który stwierdzono naruszenia wykonywał przewozy na terenie, Polski, Czech, Niemiec i Francji. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu danych cyfrowych stwierdził, że organ I instancji przeanalizował dane ww. kierowcy i stwierdził zaistnienie naruszeń wg czasu letniego obowiązującego na terenie, Polski, Czech, Niemiec i Francji, czyli państw należących do strefy czasowej UTC+1. Czas letni zgodnie z Dyrektywą 2000/84/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego Dz.U.UE.L.2001.31.21, w myśl postanowień art. 1 do celów niniejszej dyrektywy "okres czasu letniego" oznacza okres w roku, w którym zegary ustawia się o 60 minut do przodu w porównaniu do reszty roku. Oznacza to, że organ I instancji faktycznie analizował dane w czasie UTC+2, czego nie zaznaczył w treści decyzji. Ponieważ kwota kary pieniężnej, za stwierdzone naruszenia nie zmienia się niezależnie od tego czy analiza została dokonana w czasie UTC+1 czy UTC+2, organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku strony o ponowna analizę naruszeń kierowcy Pana M.K. dotyczących naruszenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni.
GIDT nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie kierowców B.B., M.K., J.A., J.W., B. L., L. M., M. W. i R. L. Przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że strona nie wskazała okoliczności, które zamierza udowodnić na podstawie wnioskowanego dowodu. Ponadto ponowna analiza materiału dowodowego nie ujawniła argumentów przemawiających za zakwestionowaniem ustaleń poczynionych w decyzji organu I instancji.
Nie uwzględniono zarzutu bezpodsatwności nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy w oparciu o nieobowiązujący akt prawny ti. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych oraz z naruszeniem Zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych, jak również z naruszeniem punktu 3 preambuły rozporządzenia (TJE) nr 581/2010. a także z przekroczeniem uprawnień do kontroli wynikających z katalogu zamkniętego w art. 4 pkt. 22 ustawy o transporcie drogowym, który nie przewiduje kontroli w zakresie sprawdzania częstotliwości pobierania danych z. pamięci masowej urządzenia. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych opublikowane w Dz. U. z 2007 r. nr 159, poz. 1128, nowelizowane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych opublikowanym w Dz. U. z 2010 r. nr 215, poz. 1410, jest obowiązującym aktem prawnym, który zasadnie i zgodnie z obowiązującym prawem został przytoczony jako podstawa prawna stwierdzenia naruszenia obowiązku wczytywania danych z kart kierowców.
Odnośnie zarzutu braku uprawnień do kontrolowania częstotliwości pobierania plików z kart kierowców, organ stwierdził, że zgodnie z art. 4 pkt 22 utd obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz jak zapisano w lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, lit. s) ustawy o systemie tachografów cyfrowych. Zważywszy, że rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze stanowi, że przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego.
Zarzut naruszenia przepisów art. 77 § 1 107 § 3 K.p.a poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz wysnucie wniosków, które nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, organ uznał za bezzasadny.
Zarzut nieprzeprowadzenia postępowania w celu stwierdzenia zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 92b i 92c ust. 1 utd oceniono również jako bezpodstawny, albowiem przeanalizowano materiał dowodowy pod kątem zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych. W efekcie stwierdzono, że stosownie do art. 10 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zatem w powyższym zakresie strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek. Wynikający z art. 10 rozporządzenia 561/2006 stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, a przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy. Wykazane naruszenia związane z czasem prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy, jak również skrócenia dziennego okresu odpoczynku i przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu 2 kolejnych tygodni wskazują na braki w organizacji pracy przedsiębiorstwa i kontroli kierowców, a nie wystąpienie okoliczności wyjątkowych niezależnych od przedsiębiorcy, które mogły by stanowić podstawę uwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za te naruszenia.
W ustawowym terminie decyzję GITD zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. M. Podniósł w niej analogiczne zarzuty, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
GITD wniósł o oddalenie skargi przytaczając argumentację, oceny i wnioski, tożsame z prezentowanymi w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie sąd stwierdza, że organy obu instancji wydały decyzje z naruszeniem prawa.
Podniesiony w skardze zarzut dotyczący błędnej wykładni przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U. WE L168/16), znalazł potwierdzenie w toku sądowej kontroli.
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez GITD, określony
w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania danych (Dz.U. nr 159, poz. 1128 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem Ministra Transportu), termin pobierania danych z kart kierowców liczący 28 dni kalendarzowych i z jednostek pojazdowych liczący 90 dni kalendarzowych, nie przekracza okresów maksymalnych ustanowionych
w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U. WE L168/16; dalej zwane rozporządzeniem Komisji (UE) nr 581/2010 r.), ponieważ 28 dni zarejestrowanej działalności
w przypadku danych z kart kierowców zawsze będą obejmowały 28 lub więcej dni kalendarzowych, a 90 dni zarejestrowanej działalności w przypadku danych
z tachografów cyfrowych, zawsze będą obejmowały 90 lub więcej dni kalendarzowych. Analogicznie termin wczytywania danych z kart kierowców co 28 dni kalendarzowych zawsze będzie równy lub krótszy niż okres 28 dni zarejestrowanej działalności, podobnie termin wczytywania danych z tachografu cyfrowego co 90 dni kalendarzowych zawsze będzie równy lub krótszy niż okres 90 dni zarejestrowanej działalności. To wszystko ma zaś oznaczać, że terminy wyrażone w dniach kalendarzowych nigdy nie przekroczą określonych w dniach zarejestrowanej działalności maksymalnych terminów na wczytanie danych. Dlatego regulacje krajowe i wspólnotowe są spójne.
Wobec sformułowanego w decyzjach stanowiska GITD oraz treści skargi wskazać należy, iż w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. określone zostały maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy. Natomiast w pkt 3 preambuły do rozporządzenia
nr 581/2010, prawodawca unijny określił wyraźnie, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Według art. 1 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 581/2010 maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych
z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Natomiast według § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, dane
z tachografu cyfrowego, podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni, zaś dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni.
Rozstrzygające w niniejszej sprawie jest to, czy realizując ten obowiązek, podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy, czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać sczytane. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu nie dokonują na tym tle jakichkolwiek rozróżnień, co skłoniło organ odwoławczy do przyjęcia niekorzystnej dla przedsiębiorcy wykładni tych regulacji, a w rezultacie do nałożenia kary na podstawie powołanych wyżej przepisów. Zdaniem sądu, konsekwentnie wypowiadane stanowisko organu nie jest prawidłowe, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego a w rezultacie także przepisów prawa materialnego.
Jak wynika z treści punktu 3. preambuły oraz art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. określenie maksymalnych okresów na wczytanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy powinno uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Uwzględniając treść pkt. 3. preambuły powołanego wyżej aktu, należało przyjąć, że okres maksymalny może obejmować tylko sumę dni działalności, która podlegała obowiązkowi rejestracji, a nie ciąg kolejno następujących po sobie dni kalendarzowych, niezależnie od tego, czy działalność rejestrowana była w tych dniach wykonywana. WSA podziela w pełni pogląd skarżącego o tym, że rozporządzenie Komisji zostało błędnie zinterpretowane przez Organy obu instancji przy ustalaniu okresu, w jakim skarżący miał sczytywać dane z kart kierowców. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia Komisji, decydowała treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada zobowiązująca organy administracji do przestrzegania pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego
i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni
w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Zdaniem WSA, nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg sczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. W przekonaniu Sądu, może wchodzić w grę stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) tyko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Trafnie stwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2016 r., o sygn. II SA/Rz 1019/15, iż konieczne jest przyjęcie takiej interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, która nie będzie naruszać wiążącej zasady wykładni w obszarze regulacji sankcyjnej prawa administracyjnego, to jest zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na rzecz podmiotu sankcjonowanego (in dubio pro cive). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Organy nie mogły nałożyć na skarżącego sankcji za brak rejestracji danych z karty kierowcy, gdy jego pojazdami nie wykonywano przewozu. Dlatego też GITD winien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wątpliwości co do tej kwestii nie pozostawiają opisane wyżej przepisy rozporządzenia Komisji. Z tak przyjętym rozumieniem powołanych przepisów konweniuje brzmienie oryginalnej wersji pkt 3 preambuły w języku angielskim: "For the determination of the maximum periods within which data are to be downloaded, only days with a recorded activity should be counted." Kluczowym pojęciem w przedstawionym tekście jest "recorded activity". Jakkolwiek w języku angielskim sformułowanie "activity" oznacza kilka pojęć: - czynność, działalność, aktywność działanie, to już wyraz "recorded", oznacza głównie "nagrany", ewentualnie "odnotowany". Pojęcie to odnosi się więc bardziej do czynności faktycznej w postaci zapisanych danych na karcie kierowcy, a nie do pojęcia prawnego odnoszącego się do prowadzenia działalności gospodarczej.
Potwierdzeniem stanowiska Sądu jest również treść § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który stanowi, że dane z § 3 i 4, podmiot przechowuje
w oryginalnym formacie przez okres co najmniej 12 miesięcy, licząc od daty ich zarejestrowania w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy. W tym przypadku wprost mowa o zarejestrowaniu danych w odniesieniu do tachografu i karty kierowcy. Nie sposób więc zasadnie twierdzić, że zarejestrowana działalność to wszelka działalność podmiotu (dni kalendarzowe). Zatem zarejestrowana działalność to dane zarejestrowane (nagrane) w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy - tak WSA
w Szczecinie w wyroku z dnia 30 marca 2016 r. o sygn. II SA/Sz 376/16, opubl.
w CBOSA.
Prezentowane przez sąd stanowisko jest aktualnie dominujące
w orzecznictwie sądów administracyjnych. NSA w wyroku 3 listopada 2015 r., II GSK 2396/14, podkreślił, że naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę
i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Podobne poglądy wyrażono w wyrokach WSA w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 123/16, sygn. akt II SA/Sz 337/16, WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1028/15 i z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 148/16 (opubl. w CBOSA).
Błędna wykładnia przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Transportu oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r., doprowadziła do niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności w postaci nieustalenia przez organy okresów sczytywania danych z kart kierowców za dni działalności rejestrowanej, czyli zgodnie z treścią pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. To uchybienie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7, 77 i 80 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co zobligowało Sąd do zastosowania przepisu art. 134, 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji. W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku organy ponownie rozpoznając sprawę będą obowiązane do uwzględnienia wyrażonego w nim stanowiska poprzez kierowanie się liczbą dni rejestrowanej działalności.
Sąd co do zasady nie podziela zarzutu skargi, który w założeniu ma podważać legalność poczynionych przez organu ustaleń w sprawie, z uwagi na nie uwzględnienie wnioskowanych przez skarżącego dowodów z przesłuchania kierowców. Sąd zwraca uwagę, że w sprawach o naruszenie czasu pracy, możliwości dowodzenia okoliczności uzasadniających odstępstwa od rygorów ustanowionych w art. 6-9 rozporządzenia 561/2006 są ograniczone zarówno temporalnie, jak i co do formy. Jak wynika bowiem z art. 12 rozporządzenia kierowca może wskazać przyczyny odstąpienia od zasad wyznaczających czas pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój, a po drugie, może tego dokonać wyłącznie poprzez odręczną adnotację na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego. Tym samym ogranicza to zakres postępowania dowodowego wyrażonego w przepisach k.p.a. gdyż prawodawca w pewnym sensie nawiązał tu do tzw. formalnej teorii dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Skoro w art. 12 tego rozporządzenia wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem
i naruszałoby dyspozycję art. 75 Kpa – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r., II GSK 1776/11, LEX nr 1291808.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie jednak pod uwagę fakt, że skarżący w odwołaniu z dnia 12 marca 2015 roku wniósł o dopuszczenie dowodu ze świadków nie tylko na okoliczność zasadności odstąpienia od reguł prawnych wyznaczających czasu pracy kierowców, ale także w celu wykazania, iż w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 92c utp. W tym wypadku nie obowiązują już reglamentacje dowodowe, stąd ewentualne oddalenie wniosku dowodowego strony powinno być oparte na odpowiednich przepisach prawa i należycie uzasadnione. Przedmiotowych wymogów kwestionowana decyzja GITD nie spełnia.
Sąd zwraca również uwagę, że organ I instancji umorzył postępowanie
w części dotyczącej przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę B. L.. Zasadniczo taka formuła rozstrzygnięcia jest oczywiście prawidłowa, tyle że nie powinno ono znajdować się
w uzasadnieniu decyzji. Praktyka taka stanowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 Kpa.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy przy kwalifikacji:
a) Przekroczenia dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, przez kierowcę M. K.;
b) Skrócenia odpoczynku dobowego przez J.A.;
c) Skrócenia odpoczynku dobowego przez kierowcę J.W.;
d) Przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę J.W.;
e) Przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę J.W.;
Błędne odczytanie wskazań tachografu przez kierowcę stanowiło wynik jego niewiedzy, bądź nieuwagi, a te zawsze obciążają przewoźnika. W kwestii naruszeń, opisanych w lit. b) do e), Sąd stwierdza, że dowodami które mogłyby stanowić podstawę przyjęcia braku odpowiedzialności skarżącego, byłyby – stosownie do treści art. 12 rozporządzenia 561/2006 - odręczne adnotacje na wykresówkach urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego. Nie zostały one jednak przedstawione przez skarżącego w toku postępowania, co skarżący tłumaczył winą kierowców. I w tym wypadku Sąd stwierdza, że zawinienie kierowcy, którego skutkiem jest niedostarczenie jedynego prawnie dopuszczalnego dowodu pozwalającego na ustalenie, że odstąpienie od reguł wyznaczających czas pracy było uzasadnione, obciąża przewoźnika. Źródłem zawinienia kierowców
w analizowanym przypadku, są bowiem albo niewiedza, albo niedbalstwo, a te są następstwem wadliwości organizacyjnych, za które odpowiada przewoźnik. Ponadto GITD w uzasadnieniu swojej decyzji skonfrontował wyjaśnienia skarżącego
z materiałem dowodowym, a konkretnie z danymi cyfrowymi i w sposób przekonujący i logiczny wykazał, z jakich przyczyn odmówił im wiarygodności.
Reasumując, z uwagi na naruszenie przez organy przepisów postępowania Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wskazania co do wyeliminowania dostrzeżonych uchybień wynikają z treści uzasadnienia niniejszego orzeczenia.
Z tych wszystkich przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło