II SA/Rz 388/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-06-12
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może obciążyć kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone i przekazane do sądu, a nie zakończyło się merytoryczną decyzją rozgraniczeniową?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo obciążyć kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, zgodnie z art. 152 Kodeksu cywilnego i art. 262 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Koszty te obciążają strony postępowania, które zostały poniesione w ich interesie lub na ich żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów. Umorzenie postępowania administracyjnego i przekazanie sprawy do sądu nie wyłącza możliwości ustalenia tych kosztów przez organ administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta J. o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało umorzone przez Burmistrza i przekazane do sądu. Koszty postępowania zostały ustalone i rozłożone na właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Skarżący kwestionował zasadność obciążenia go kosztami, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowości w dokumentacji geodezyjnej i braku rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi J.B. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., dalej "Kolegium" z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że ostateczną decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta J., po przeprowadzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości z wniosku J.B., orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o nr ewid. 548/1 położonej w J., której właścicielem jest wnioskodawca z nieruchomościami sąsiednimi, oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki nr ewid. 549/7 (będącej własnością B.N. W.N.), 549/3 (stanowiącej własność B.N.), 549/4 (stanowiącej pierwotnie własność T.D. - aktualnie, po podziale odpowiadającej jej dz. o nr ewid. 549/9, stanowiącej własność M.D.) oraz 545/3 (własności M.G.) i przekazaniu sprawy z urzędu sądowi do rozpatrzenia.
Następnie organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r. znak: [...], orzekł w przedmiocie ustalenia kosztów tego postępowania w kwocie łącznej 2490 zł i obciążył tymi kosztami właścicieli rozgraniczanych nieruchomości proporcjonalnie do długości rozgraniczanych odcinków granicznych, a także wskazał termin i sposób ich uiszczenia.
Na powyższe postanowienie zażalenia złożyli: B.N., W.N., M.D., J.B. oraz M.G.
B.N. i W.N. oraz M.D. w swych odrębnych podaniach, ale o tożsamej treści, wskazali, iż nie godzą się z obciążaniem ich kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek ich sąsiada. Postanowienie to nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Przywołując liczne orzecznictwo sądowe strony wskazały, iż organ nieprawidłowo obciążył ich kosztami postępowania rozgraniczeniowego, jako że spór wynika z działania J.B.
M.G. w swym zażaleniu wskazała, iż nie zwracała się o dokonanie rozgraniczenia, nie ma sporu z sąsiadem. W spór sąsiedzki została wciągnięta. Zwraca się z zapytaniem co do poprawności wydania zgody na posadowienie ogrodzenia w obecnej granicy. Zwróciła się nadto o z prośbą o anulowanie naliczonej kwoty za rozgraniczenie z uwagi na trudną sytuację materialną (niskie świadczenie emerytalne).
Żalący się J.B. wskazał, iż nieuprawnione staje się żądanie uiszczenia kosztów postępowania gdy decyzyjnie nie orzeczono o rozgraniczeniu. Geodeta powinien ograniczyć swe działania do stwierdzenia, iż w oparciu o dostępną dokumentację geodezyjną nie jest w stanie przeprowadzić zleconego rozgraniczenia, zaś rachunek opiewać jedynie co do wstępnych czynności i sporządzenia opinii o braku możliwości przeprowadzenia rozgraniczenia i tylko tymi kosztami organ może obciążyć wszystkich uczestników rozgraniczenia. W ocenie strony Burmistrz powinien oddalić żądanie geodety za zapłatę fikcyjnej dokumentacji technicznej. Nadto żalący się wskazał na nieprawidłowości związane z czynnościami rozgraniczeniowymi.
Kolegium opisanym na wstępie postanowieniem działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144. art. 262 § 1 pkt 2, art. 264 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a.") utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ wyjaśnił, iż brak jest uregulowań prawnych, które szczegółowo i odrębnie regulowałyby kwestię ustalania kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Organ administracji ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego kieruje się zatem uregulowaniami zawartymi w "k.p.a." oraz uregulowaniami obowiązującymi na gruncie prawa cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - Dz.U. z 2017 r., poz. 459), dalej jako "k.c." W myśl art 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Natomiast, zgodnie z art. 264 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Z treści art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017r. poz. 2101), dalej zwanej "pgk" wynika, iż stronami postępowania rozgraniczeniowego są właściciele nieruchomości podlegających rozgraniczeniu. W związku z tym, za strony przedmiotowego postępowania niewątpliwie należy uznać wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu. Wreszcie zgodnie z art. 152 k.c. właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Rozważając kwestię obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego, należy Organ odwołał się do treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006r., I OPS 5/06, w której NSA stwierdził, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Przywołana uchwała, nie pozwala organom na uznaniowość w stosowaniu art. 152 k.c. Skoro w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ich ponoszenia przez obie strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 ust. 2 pgk.
W przedmiotowej sprawie zarówno wnioskodawca jak i pozostałe strony żalące się były stronami przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, na co wskazuje treść art. 33 pgk. Uznać zatem należy, że postępowanie toczyło się w ich interesie (tj. zarówno wnioskodawcy jak i żalących się), co na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę do obciążenia wszystkich ww. osób kosztami tego postępowania. Jak wynika bowiem z powołanych wyżej przepisów koszty postępowania rozgraniczeniowego ciążą na wszystkich stronach postępowania, przy czym nie ma tutaj znaczenia fakt, że postępowanie zostało zainicjowane tylko przez właściciela jednej nieruchomości, gdyż niezależnie od tego postępowanie dotyczy interesu prawnego wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Tym samym Burmistrz zasadnie obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego aktualnych właścicieli tych nieruchomości.
Również wysokość kosztów postępowania została prawidłowo ustalona. Niewątpliwie bowiem do kosztów postępowania rozgraniczeniowego można zaliczyć wynagrodzenie geodety, który dokonuje czynności ustalania przebiegu granic zgodnie z art. 31 ust. 1 pgk.
W oparciu o powyższe dokumenty organ ustalił koszty postępowania oraz zobowiązał: do ich uiszczenia wnioskodawcę w połowie, zaś pozostałych uczestników postępowania: kwotą odpowiednią do długości ich odcinków granicznych. Takie ustalenie uznać należy za poprawne.
Organ I instancji w przedmiotowej sprawie, w sposób prawidłowy na podstawie faktury ustalił wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do poniesienia tych kosztów, a także w sposób prawidłowy wyliczył kwoty należne od każdej ze stron postępowania. Taki sposób ustalenia kosztów postępowania zgodny jest z powołanymi wyżej przepisami prawa oraz zasadami wypracowanymi na gruncie doktryny i orzecznictwa Sądów Administracyjnych. Organ również w sposób prawidłowy wskazał termin i sposób uiszczenia ustalonych kosztów. Zarzuty zażaleń nie są zasadne. Postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się również na rzecz i w interesie stron żalących się, a nie tylko wnioskodawcy, a przedmiotowa sprawa dotyczy tylko i wyłącznie kwestii prawidłowości ustalenia przez organ I instancji kosztów postępowania, nie zaś oceny rozstrzygnięcia w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Zgodnie z art. 267 k.p.a., który stanowi, iż w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach. Wniosek w tym zakresie składa się do organu, który wydał orzeczenie o kosztach.
J.B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane na wstępie postanowienie zaskarżając je w części zarzucił pominięcie zarzutów podniesionych w zażaleniu z dnia 5 stycznia 2018 r., a w szczególności zarzutu nienależytego rozpoznania sprawy oraz zarzutu pod adresem geodety G.S. odnośnie tworzenia dokumentacji technicznej w celu osiągniecia zysku (wyłudzenia środków finansowych). Kolegium zobowiązane było do jego rozpoznania w trybie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Zastosowanie pw. przepisu nie zmienia fakt przyjęcia - przez Starostwo Powiatowe w J. - do zasobu geodezyjnego dokumentacji rozgraniczenia wykonanej przez geodetę G.S. W stosunku do Starostwa Powiatowego w J. można jedynie rozważać współudział w próbie wyłudzenia nienależnych środków finansowych na rzecz geodety, a tym bardziej w sytuacji kierowania do akt sprawy przez J.B. licznych pism (a i wniosków o wyłączenie geodety oraz wyłączenie kierownika Wydziału Geodezji Urzędu Miasta w J.) równoległe kierowanych do Starostwa Powiatowego w J., w których wskazywano na dokonywane matactwa w dokumentacji geodezyjnej w okresie po 1980 r. ze szkodą na rzecz J.B., a także ze szkodą na rzecz M.G.
Organ posiadały wiedzę o tym, osnowa geodezyjna według której dokonywano pomiarów i wyrysu na mapach położenia działki skarżącego oraz przebiegu jej granic (a i z nią działek sąsiadujących) została w kwietniu 2000 r. przesunięta w kierunku południowo-wschodnim w stosunku do jej pierwotnego położenia. Jedyny dokument o nazwie "Wykaz miar - punkty poligonizacji technicznej klasy III, księga robót Nr [...]" z dnia [...] listopada 1970 r. - jakim dysponowało Starostwo w chwili podjęcia przez geodetę czynności rozgraniczania działki - zawierający współrzędne tej osnowy (a i innych sąsiadujących z nią osnów geodezyjnych) został trwale uszkodzony w miejscu zawierającym zapisy współrzędnych tej osnowy. W tej sytuacji nie istniała możliwość przeliczenia współrzędnych faktycznego położenia działki skarżącego w terenie oraz przebiegu jej granic według położenia nowo posadowionej osnowy geodezyjnej w 2000 r. Geodeta podejmujący się rozgraniczenia już na wstępnym etapie powinien sam zauważyć, że w tych warunkach nie jest w stanie prowadzić dalszych prac rozgraniczania nieruchomości.
Skarżący zażądał zwrócenia się przez WSA w Rzeszowie do Urzędu Miasta w J. z zapytaniem czy przesłane akta sprawy przez Urząd Miasta w J. do Kolegium (a dalej do Sądu) są kompletne, w szczególności czy zawierają one wszystkie pisma J.B. kierowane w sprawie do Urzędu Miasta w J., a jeżeli nie, to zażądał przesłania do akt sprawy całości dokumentacji zgromadzanej w omawianej sprawie łącznie ze wszystkimi pismami J.B. kierowanymi do Urzędu Miasta w J. w związku z prowadzonym rozgraniczenie jego nieruchomości wskazanej w skarżonym postanowieniu z dnia [...] stycznia 2018 r. Podtrzymał swoje zarzuty postawione w zażaleniu na postanowienie Burmistrza Miasta J. z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie ustalenie kosztów postępowania administracyjnego rozgraniczenia nieruchomości. Z treści zażalenia jednoznacznie wynika, że zmiana skarżonego postanowienia powinna nastąpić poprzez stwierdzenie przez Kolegium nieważności postanowienia Burmistrza Miasta J. z dnia [...] grudnia 2017 r. i tego zażądał w skardze.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "P.p.s.a."), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Te inne przepisy to m.in. ustawa.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie w przedmiocie ustalenia i rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Kontrola dokonana zakreślonych wyżej granicach wykazała, że skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów i nie obliguje Sądu do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Rozgraniczanie nieruchomości uregulowane w pgk obejmuje dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. Zgodnie z art. 34 pgk, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Natomiast art. 34 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że organ, o którym mowa w ust. 1 umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1 pgk). Wydanie decyzji poprzedza: 1) dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia; 2) włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 pgk nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy sądowi nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Wzajemna relacja przepisów art. 33 i art. 34 pgk pozwala na stwierdzenie, że umorzenie postępowania administracyjnego o rozgraniczeniu i przekazaniu sprawy sądowi na podstawie art. 34 ust. 2 pgk nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Decyzja wydana w powyższym zakresie jest zgodna z prawem tylko wówczas, gdy nie zawarto ugody i gdy zebrane dowody nie dają podstaw do ustalenia przebiegu granicy i nie można tego przebiegu przyjąć także w oparciu o zgodne oświadczenie stron. Umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi może dotyczyć tylko tych granic, których rozgraniczyć w postępowaniu administracyjnym z wyżej wskazanych przyczyn nie można.
Żądanie przekazania sprawy sądowi powszechnemu, z którym może wystąpić strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granic spornych nieruchomości, kończy postępowanie administracyjne i rozpoczyna etap postępowania sądowego. Z chwilą przekazania sprawy przez organ administracji publicznej sądowi powszechnemu, postępowanie zaczyna toczyć się na nowo, bowiem przekazanie sprawy otwiera kognicję sądu w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości. Sąd, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania nie jest uprawniony do oceny i kontroli, czy pierwsza faza postępowania rozgraniczeniowego toczyła się bez naruszenia przepisów ustawy. Przedmiotem osądu w postępowaniu nieprocesowym pozostaje tylko przebieg granicy między gruntami w zakresie objętym żądaniem przekazania sprawy, przy uwzględnieniu przesłanek wskazanych w art. 153 k.c. Nadto, należy zauważyć, że decyzja administracyjna traci moc wiążącą w części objętej żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nieobjętej żądaniem przekazania staje się ostateczna. Po przekazaniu sprawy o kosztach postępowania sąd powszechny orzeka w oparciu o właściwe przepisy k.p.c., natomiast w zakresie orzeczenia o kosztach administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego orzeka organ administracji publicznej.
Zaskarżone postanowienie dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym będzie miał zatem zastosowanie, art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie do brzmienia art. 264 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest do ustalenia w drodze postanowienia wysokości kosztów postępowania, terminu i sposobu ich uiszczenia oraz osób zobowiązanych do ich poniesienia. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji, jak również i w okresie późniejszym, albowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują negatywnych skutków w postaci niemożności obciążenia strony kosztami na późniejszym etapie, a więc już po wydaniu decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Zwrot "jednocześnie z wydaniem decyzji" zawarty w przywołanym przepisie stanowi w istocie zalecenie dla takiego właśnie postępowania organu, co nie oznacza, że organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania.
Wykładnia gramatyczna przepisu art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. skłania do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracyjny. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, zaś w przypadku kosztów rozgraniczenia, koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady wyrażonej w art. 152 K.c. (tak w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. I OPS 5/06). Zgodnie bowiem z art. 152 K.c., koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że niezakończenie postępowania rozgraniczeniowego na etapie postępowania administracyjnego nie jest przesłanką wyłączającą ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego przez organ administracji publicznej. Jak już wskazano wyżej postępowanie rozgraniczeniowego obejmuje bowiem dwa odrębne etapy uregulowane na gruncie dwóch różnych procedur. Wydanie merytorycznej decyzji o rozgraniczeniu nie warunkuje ustalenia tych koszów, a już sam fakt, że postępowanie takie toczyło się. Nie można przyznać racji skarżącemu, że geodeta powinien ograniczyć swe działania do stwierdzenia, iż w oparciu o dostępną dokumentację geodezyjną nie jest w stanie przeprowadzić zleconego rozgraniczenia, zaś jego rachunek mógł jedynie obejmować wstępne czynności i sporządzenie opinii o braku możliwości przeprowadzenia rozgraniczenia. Przywołana uchwała NSA nie pozwala organom na uznaniowość w stosowaniu art. 152 k.c. Skoro w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ich ponoszenia przez obie strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (tak również w wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2018 r. I OSK 1744/17, wyroku NSA z dnia 8 listopada 2017 r. I OSK 48/16, wyroku NSA z dnia 13 września 2017 r. I OSK 2888/15).
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło