II SA/Rz 436/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-08-27

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur-Selwa, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia podziemnego gazociągu może zostać wydana, gdy właściciel nie wyraża na to zgody, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia. Organ administracyjny jest związany decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego co do przebiegu i warunków posadowienia gazociągu. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i ocenia legalność zaskarżonej decyzji w całości.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. kwestionował decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z jego nieruchomości w celu założenia podziemnego gazociągu. Skarżący zarzucał naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że rokowania nie zostały zakończone, a zaproponowana trasa gazociągu jest dla niego nadmiernie uciążliwa i nie uwzględnia jego interesu. Organy administracji obu instancji uznały, że rokowania zostały przeprowadzone bezskutecznie, a decyzja jest zgodna z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości -skargę oddala- Przedmiotem skargi J. S. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w przedmiocie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Organy obu instancji kierowały się następującymi okolicznościami prawnymi i faktycznymi: A. S.A. z siedzibą w W., reprezentowany przez pełnomocnika B. S.A. z siedzibą w T. złożył jako inwestor wniosek o ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości celem wykonania inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; zwanej dalej u.g.n.). Wnioskodawca powołał się na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego p.n. "Budowa odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia DN700 MOP 8,4 MPa relacji [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą''. Jednocześnie zwrócono uwagę na brak zgody właściciela nieruchomości na wejście w teren. Wnioskodawca załączył dokumentację potwierdzającą negatywny przebieg negocjacji prowadzonych z właścicielem terenu o dobrowolne udostępnienie nieruchomości dla opisanego celu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Starosta [...]: w pkt 1) ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości gruntowych położonych w K. gm. [...], będących własnością J. S., tj. objętej KW [...], którą stanowią działki ewidencyjne nr 406 i 420/1 oraz objętej KW [...], którą stanowią działki ewidencyjne nr 409 i 455, przez udzielenie zezwolenia inwestorowi – A. S.A. na założenie i przeprowadzenie podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 o średnicy 711 mm wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na głębokości minimum 1,2 m pod powierzchnią terenu, na długości odpowiednio 38,70 m, 42,26 m, 2,41 m i 67,10 m przez te działki i przebiegu zgodnym z załącznikami graficznymi nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4, stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji. Wzdłuż gazociągu wyznaczona zostanie strefa kontrolowana o szerokości 12 m (po 6m od osi gazociągu) dla każdej z tych działek, na której nie wolno będzie wznosić budynków, urządzeń trwałych, składów itp. Powierzchnia tej strefy w odniesieniu do poszczególnych działek wyniesie odpowiednio: 440,73 m2 - dz. nr 406, 492,96 m2 - dz. nr 420/1, 84,43 m2 - dz. nr 409 i 802,05 m2 - dz. nr 455. Na czas budowy gazociągu zostanie wyznaczony pas budowlano - montażowy wzdłuż jego osi (zajmujący odpowiednio 809,67 m2 - dz. nr 406, 764,05 m2 - dz. nr 420/1, 419,45 m2 - dz. nr 409 oraz 1493,76 m2 - dz. nr 455 powierzchni tych działek), umożliwiający prowadzenie robót ziemnych i montażowych oraz komunikację pojazdów budowy. w pkt 2) zobowiązał A. S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z ww. zadaniem inwestycyjnym, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania właścicielowi nieruchomości. w pkt 3) odmówił nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. w pkt 4) stwierdził, że właściciel, posiadacz lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z zadaniem inwestycyjnym, konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. w pkt 5) stwierdził, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że wnioskodawca był uprawniony do złożenia wniosku wobec braku zgody właściciela tej nieruchomości na wykonanie na niej odcinka gazociągu zgodnie z ww. decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, obejmującą m.in. te działki. Dokumentacja z negocjacji potwierdza, że zapoznano właściciela nieruchomości z przebiegiem inwestycji na tej nieruchomości - załącznik graficzny z wkreślonym pasem budowlano - montażowym niezbędnym do czasowego zajęcia w trakcie prac budowlanych wynikających ze zlokalizowania gazociągu, jak też zasięgiem strefy kontrolowanej oraz utrudnieniami i ograniczeniami związanymi z tą strefą. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskowane czasowe zajęcie nieruchomości planowane jest do przeprowadzenia z uwzględnieniem jedynie koniecznego stopnia uciążliwości dla właściciela terenu i zakresu ingerencji inwestora w grunt. Organ nadmienił, że działki nr: 406, 420/1, 409 oraz 455 w K. posiadają odpowiednio powierzchnię 0,27 ha, 0,35 ha, 1,21 ha i 0,58 ha, zaś wnioskodawca określił odpowiednio powierzchnię 809,67 m2, 764,05 m2, 419,45 m2 i 1493,76 m2 tj. pasa budowlano - montażowego jako niezbędną do wykonania odcinka gazociągu oraz 440,73 m2, 492,96 m2, 84,43 m2 oraz 802,05 m2 tj. strefy kontrolowanej jako późniejszej strefy oddziaływania gazociągu. Zajęcie nastąpić ma w tych częściach działek, dla których ustalono to decyzją lokalizacyjną, określając przy tym, iż prace nastąpią na głębokości ok. 1,2 m. Podsumowując, organ stwierdził, że wniosek jest uzasadniony w treści art. 124 u.g.n. Wykazana została bezskuteczność przeprowadzonych przed wszczęciem postępowania rokowań, na skutek braku porozumienia między właścicielem i inwestorem po zapoznaniu właściciela nieruchomości z ofertą. Starosta wyjaśnił, że brak zgody właściciela na wykonanie prac zachodzi, gdy mimo przeprowadzonych rokowań, nie doszło do zawarcia umowy, niezależnie od przyczyn tego np. zbyt niskiej zdaniem właściciela wysokości kwoty pieniężnej proponowanej przez inwestora. Natomiast w ramach niniejszego postępowania organ nie weryfikuje, czy oferta była dla właściciela nieruchomości korzystna - w tym adekwatna finansowo. W tych okolicznościach konieczne stało się wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Odwołanie od tej decyzji złożył J. S., wnosząc o jej uchylenie, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nadto wniósł o zbadanie zgodności wydania decyzji z przepisami k.p.a. w szerszym zakresie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji dokładnie określił zakres ograniczenia prawa własności, a wnioskowane czasowe zajęcie przedmiotowej nieruchomości planowane jest do przeprowadzenia z uwzględnieniem jedynie koniecznego stopnia uciążliwości dla właściciela terenu i zakresu ingerencji inwestora w grunt. Zdaniem Wojewody rokowania zostały przeprowadzone w sposób należyty, jednakże nie doprowadziły one do satysfakcjonującego wszystkie strony rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że brak zgody na założenie i przeprowadzenie podziemnego gazociągu oraz na proponowaną rekompensatę implikuje konieczność wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z części nieruchomości. Gdyby strony zgodziły się na proponowane warunki, to postępowanie administracyjne dotyczące sposobu korzystania z nieruchomości byłoby bezpodmiotowe. J. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewody wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. przez wydanie decyzji ograniczającej możliwość korzystania z części nieruchomości, której jest właścicielem, mimo niezakończenia rokowań między właścicielem nieruchomości, a inwestorem. W uzasadnieniu podał, że zajęte pod realizację celu publicznego są aż cztery nieruchomości, i należy tak przeprowadzić gazociąg, aby w jak najmniejszym stopniu obciążały jego własność. W ocenie skarżącego zaproponowana przez niego niewielka korekta gazociągu spełniałaby warunek jak najmniejszej uciążliwości, gdyż ominęłaby dwie działki nr 406 i 409, a nadto oddaliłaby ten gazociąg od zabudowań. Zwrócił uwagę, że położenie rury i przysypanie ziemią uniemożliwia prowadzenia trwałych upraw i jakichkolwiek inwestycji na rurze jak i na pasie ochronnym, a propozycja wyceny nieruchomości przez inwestora jest "niepoważna". Skarżący podał, że organ przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości obowiązany jest dokonać jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik A. S.A. wniósł o uwzględnienie skargi motywując to zmianą planów inwestycyjnych w związku ze zmianą przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz.651 ze zm.) o gospodarce nieruchomościami ( w skrócie u.g.n. ) starosta wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie przewodów i urządzeń, o których mowa w tym przepisie, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyrazi na to zgody. Takie ograniczenie może nastąpić jedynie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 u.g.n. Dyspozycja art. 124 ust.1 u.g.n. stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości. Wskazuje na to brzmienie zdania drugiego art. 124 ust.1, według którego, ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. "Ograniczenie to" jest zwrotem odnoszącym się do ograniczenia, o którym mowa w art. 124 ust.1 zdanie pierwsze u.g.n. W tym zaś przepisie upoważniono organ do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w drodze decyzji. Omawiana decyzja powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres. Musi zatem jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość (por. Marian Wolanin [w:] J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 796; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 357505). Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (patrz: M. Wolanin, op. cit. s. 780; uzasadnienie wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 664/08, niepublikowanego, treść [w:] Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zaś decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma być zgodna z planem lub z decyzją lokalizacyjną również w zakresie obszaru ograniczenia, to także z tego względu musi zawierać rozstrzygnięcie w zakresie obszaru zajętej nieruchomości. Zbadanie wymogu zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną, w zakresie obszaru zajętego, bez rozstrzygnięcia w zakresie obszaru w decyzji, nie byłoby możliwe. Jednocześnie zwrot ten oznacza, że decyzja nie może jedynie powoływać się na brzmienie planu lub decyzji lokalizacyjnej. Musi ona wyraźnie rozstrzygać o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie powodują powstania obowiązku znoszenia przez właściciela nieruchomości ograniczenia w prawie korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Przepis art. 4 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi natomiast, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym, w myśl art. 4 ust.2 pkt 1, lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według zaś art. 6 ust.1 tej ustawy, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ingerencja ustaleń planu lub decyzji lokalizacyjnej w prawo własności sprowadza się do tego, że w myśl art. 6 ust.2 pkt 1, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Z przytoczonych dotychczas przepisów, ani z norm dalszych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wynika ograniczenie polegające na założeniu i przeprowadzeniu na nieruchomości gazociągu przez inwestora nie mającego tytułu prawnego do nieruchomości. Ograniczenie to jest w pełnym zakresie ustanawiane w decyzji opartej o art. 124 ust.1 u.g.n. Każdy z etapów procesu inwestowania (m.in. planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, uzyskiwanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektowanie obiektu i uzyskanie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych) stanowi autonomiczną, w zakresie orzekania, procedurę w ramach której zapadają rozstrzygnięcia wynikające z przepisów prawa materialnego regulujących daną fazę realizacji przedsięwzięcia. Rozstrzygnięcia te muszą samodzielnie i w sposób dla danego etapu kompletny stanowić o statusie prawnym stron. Również zatem próba systemowego spojrzenia na obowiązkowy zakres decyzji opartej na art. 124 ust.1 u.g.n. doprowadza do konstatacji o wymogu precyzyjnego określenia obszaru objętego ograniczeniem. W postępowaniu o wydanie zezwolenia określonego w art. 124 ust.1 u.g.n. należy również badać uciążliwości orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości. Analiza tej uciążliwości nie może wykraczać poza uregulowanie art. 112 ust.3 oraz art. 124 u.g.n. Art. 124 u.g.n. ma charakter uregulowania szczególnego, które - tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych - muszą być interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie jakichkolwiek innych, niż określone w u.g.n., przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (patrz: wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1165/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 483193). Nie wystarczy zatem, rozstrzygając wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości odwołać się do ustaleń planu lub decyzji w zakresie zagospodarowania działki i lokalizacji obiektu budowlanego. Konieczne jest zawarcie w decyzji, rozstrzygnięcia o usytuowaniu obiektu na działce budowlanej. Dopiero to pozwala na ocenę o zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną. W wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Samo odwołanie się w decyzji do w/w dokumentów jest niewystarczające. Wynikające z art.124 u.g.n. uprawnienie wskazanego organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego gruncie niezbędnych prac związanych z przeprowadzeniem określonej inwestycji strukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość. Stosownie do przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem (użytkownikiem wieczystym). Ich przedmiotem jest udzielenie przez niego zgody na wykonanie prac związanych z realizacją na jego gruncie inwestycji infrastrukturalnej. Zważyć trzeba, że u.g.n. nie definiuje pojęcia rokowań. Prawodawca posługiwał się natomiast tym pojęciem w przepisach art. 71 i art. 72 Kodeksu cywilnego. Na skutek nowelizacji Kodeksu cywilnego (przepis art. 1 pkt 16 i 17 ustawy z dnia 14 lutego 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 49, poz. 498), od dnia 25 września 2003r. nastąpiła jedynie zmiana terminologii i pojęcie to w art. 72 K.c. zostało zastąpione pojęciem negocjacji, natomiast z art. 71 K.c. zostało usunięte. W myśl stanowiska doktryny, utrwalonego na tle tych uregulowań, rokowania (pertraktacje, a obecnie: negocjacje) nie oznaczają składania oświadczeń woli, mają one charakter przygotowawczy. Przedmiotem rokowań mogą być wszystkie możliwe składniki umowy (essentialia, naturalia i accidentalia negotii). Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników (por. K. Piasecki (w:) Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003). Z tego względu należy moment rozpoczęcia rokowań wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. Przeprowadzenie rokowań stanowi formalną przesłankę wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości. Przepis art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Go 579/07, Lex nr 357505). W świetle uregulowania zawartego w art. 124 u.g.n. rokowania przeprowadza osoba zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie lub starosta, jeżeli zamierza wszcząć postępowanie z urzędu, przy czym wymagane jest odpowiednie udokumentowanie dokonanych w tym zakresie czynności. Udokumentowanie przeprowadzenia rokowań powinno zatem polegać na dołączeniu do wniosku pisma zawierającego propozycję zawarcia w wyznaczonym terminie umowy w sprawie sposobu wykonania określonych prac wraz z projektem tej umowy i dowodem jego doręczenia właścicielowi lub wieczystemu użytkownikowi nieruchomości. Pozytywny wynik rokowań, czyli uzyskanie zgody na wykonanie prac, powinien mieć charakter umowy polegającej na umownym ograniczeniu się przez właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, ewentualnie na umownym ustanowieniu służebności gruntowej. W przeciwnym razie dowody powinny dokumentować fakt podjęcia przez uprawnioną osobę rokowań i brak możliwości uzyskania porozumienia, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie (tak WSA w Krakowie z dnia 22 października 2013 r., sygn. II SA/Kr 1021/13). Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż wydanie decyzji było przedwczesne wobec niezakończenia rokowań Sąd uznał go za niezasadny. Został już bowiem spełniony wymóg przeprowadzenia rokowań przed wydaniem decyzji podejmowanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., materiał dokumentacyjny sprawy wystarczająco obrazuje sam fakt, jak i przebieg negocjacji między stronami. Skarżący nie kwestionuje faktu przeprowadzenia z nim rokowań przez inwestora. Miały one bezspornie miejsce, o czym świadczą dokumenty dołączone do wniosku (k.51-61 akt administracyjnych organu I instancji). Próbę ugodowego załatwienia sprawy podjęto dodatkowo już w toku niniejszego postępowania, o czym świadczy protokół nr 41/9/2013 r. z 4.09.2013 r. (k. 67 akt administracyjnych organu I instancji). Z uwagi na fakt, że opisane rokowania zakończyły się fiaskiem, inwestor miał prawo do wystąpienia z żądaniem wydania decyzji, która zastępuje zgodę właściciela na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości sieci gazowej. Podkreślić bowiem trzeba, że u.g.n. nie nakłada obowiązku uzyskania w rokowaniach wyniku pozytywnego, w ust. 3 art. 124 mówi jedynie o konieczności przeprowadzenia takich rokowań, natomiast w treści ust. 1 art. 124 przewiduje prawo domagania się wydania decyzji w sytuacji, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty odmawia wyrażenia zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Skrajnie różne stanowiska stron rokowań nie mogą stanowić pozytywnego prognostyku przy ocenie możliwości ustalenia na drodze umowy zasad korzystania z nieruchomości. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie nie doszło do zawarcia umowy mimo prowadzonych rokowań, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac na jego nieruchomości, do czego oczywiście ma prawo. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, iż organy administracji nie uwzględniły jego słusznego interesu co do trasy przebiegu gazociągu obniżając nadmiernie należące doń nieruchomości, a w szczególności działki nr 406, którą skarżący chciałby przeznaczyć na budowę domu dla dzieci – jest on bezzasadny. Wynikający ze skarżonej decyzji przebieg projektowanego gazociągu jest zgodny z treścią ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...].06.2013 r. znak [...] Burmistrza [...]. Działki skarżącego objęte wnioskiem w niniejszej sprawie wymienione są w treści decyzji lokalizacyjnej jako działki, przez które przebiegać ma gazociąg. Warunki posadowienia gazociągu opisane szczegółowo w pkt III pkt 1 decyzji lokalizacyjnej są identyczne ze szczegółowo opisanymi warunkami położenia gazociągu opisanymi w treści skarżonej decyzji. Organy orzekające w niniejszej sprawie były związane w tym zakresie treścią decyzji lokalizacyjnej. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi. Dokonując więc całościowej oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że przy bezspornie i prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy treść wydanej decyzji organu II instancji jak i I instancji odpowiada prawu, a w szczególności precyzyjnie wskazanym wymogom opisanym na wstępie niniejszych rozważań. Sąd w niniejszej sprawie podziela nadto stanowisko zawarte w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt III CZP 87/13, iż wydanie decyzji mającej podstawę w art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n (art. 70 ust 1 u.g.g., art. 124 ust. 1 u.g.n.) prowadzi do trwałego ograniczenia prawa własności nieruchomości, gdyż sprawia, że jej właściciel ma obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez strefę, w której było lub mogło być wykonane jego prawo. Gdyby w decyzji tej chodziło o możliwość zajęcia nieruchomości na pewien ograniczony czas, to ustawodawca powinien go oznaczyć (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2010 r., III CZP 116/09; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008, II CSK 432/07, nie publ.; z dnia 9 marca 2007, II CSK 457/06, Mon. Prawn. 2007, nr 7, s.339, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2007 r., II CSK 156/07, OSNC 2008, nr 9, poz. 103). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło