II SA/Rz 441/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi K. G. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2016 r., sygn. akt [...] w sprawie ze skargi K. G. na bezczynność Wójta Gminy [...] -skargę oddala- Przedmiotem skargi K. G. (dalej w skrócie: "skarżąca"), jest wymierzenie Wójtowi Gminy [...] (dalej w skrócie: "Wójt") grzywny w maksymalnej wysokości z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Rz 63/16. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2015 r. K. G. i H. G. zwrócili się do Wójta o zlikwidowanie istniejącego na drodze gminnej w B. przepustu, którym płynie zanieczyszczona woda z działki nr 293/6, przez działkę nr 292/2 na stanowiące ich własność działki nr 291/1 i 291/2, w związku z czym nie mogą być one prawidłowo użytkowane. O pomoc w sprawie skarżąca zwróciła się również w dniu 1 grudnia 2015 r. do Przewodniczącego Rady Gminy w [...], wskazując, że mimo zgłaszanych interwencji, od ponad 5 lat Wójt nie podjął żadnych czynności w tym zakresie. W dniu 29 lutego 2016 r. skarżąca złożyła w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] (dalej w skrócie: "SKO") pismo zatytułowane jako "skarga", w którym zarzuciła Wójtowi i pracownikom Urzędu Gminy [...] niedopełnienie obowiązków, a tym samym działanie na jej szkodę z powodu bezczynności, opieszałości, ignorancji, przewlekłego prowadzenia postępowania oraz braku odpowiedzi w terminach przewidzianych prawem. Wyjaśniła, że w okresie od jesieni do wiosny, jej działki zalewane są zanieczyszczoną wodą i przez to wyłączone z pełnego użytkowania. Podniosła, że zgłasza problem Wójtowi już od 5 lat, ale mimo to nie został on dotąd rozwiązany. Ponadto pomimo upływu 10 miesięcy, nie otrzymała od Wójta odpowiedzi na jej pismo z dnia 17 kwietnia 2015 r. Zażądała, aby zgodnie z art. 35-38 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "Kpa"), osoby winne zaniedbań zostały pociągnięte do odpowiedzialności. SKO zgodnie z art. 231 w zw. z art. 229 pkt 3 Kpa powyższe pismo w części dotyczącej skargi na działania organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego - przekazało do załatwienia Przewodniczącemu Rady Gminy w [...] W pozostałym zakresie – kwalifikując je jako zażalenie na nierozpatrzenie przez Wójta sprawy w ustawowym terminie - postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] uznało je za uzasadnione, wyznaczyło dodatkowy 30-dniowy termin do rozpoznania sprawy, zarządziło wyjaśnienie przez Wójta przyczyn uchybienia terminu i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdziło, że niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z dnia 29 marca 2016 r. Wójt poinformował skarżącą o podjętych działaniach w celu rozwiązania problemu. Natomiast po rozpoznaniu skargi skarżącej z dnia 29 lutego 2016 r., uchwałą z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] Rada Gminy [...] stwierdziła jej niezasadność. Pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. skarżąca wezwała Wójta Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z niewydania rozstrzygnięcia w ustawowo zakreślonych terminach, konsekwencją czego jest niewykonanie czynności związanych ze zlikwidowaniem przepustu na drodze gminnej pomiędzy działkami nr 292/2 a 291/1 i 291/2 w B. Wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Rz 63/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Wójta do rozpatrzenia i załatwienia wniosku skarżącej K. G. z dnia 17 kwietnia 2015 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I wyroku), stwierdził, że bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku), wymierzył Wójtowi grzywnę w wysokości 500 zł (pkt III wyroku), oraz oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Wójta w przedmiocie likwidacji przepustu (pkt IV wyroku). Odpis orzeczenia wpłynął do Urzędu Gminy [...] w dniu 8 lutego 2017 r. W piśmie z dnia 20 lutego 2017 r. Wójt zawiadomił skarżącą, że termin oględzin został wyznaczony na dzień 2 marca 2017 r. Po ich przeprowadzeniu, w piśmie z dnia 8 marca 2017 r. poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia. Pismem z dnia 14 marca 2017 r. skarżąca wezwała Wójta do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Rz 63/16. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił zlikwidowania przepustu pod drogą nr 291/3 i 925 w B. W uzasadnieniu wyjaśnił, ze przepust został wbudowany w drogę gminną w celu zabezpieczenia jej przed rozmyciem i zniszczeniem, tak aby nadawała się ona do użytku. Likwidacja przepustu, przy intensywnych opadach deszczu mogła by spowodować rozmycie korony drogi, gdyż nie ma możliwości prawnej przekierowania wody płynącej działką nr 292/2 w innym kierunku. Powołał się przy tym na treść art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) wskazując przy tym, że istniejące zagłębienia terenu po których przepływa woda maja charakter naturalny, a sam przepust pełniąc funkcję zabezpieczenia drogi, nie ma żadnego wpływu na warunki wodne na działkach skarżącej. Wskazał też, że w trakcie oględzin nie stwierdzono faktu podtapiania bądź zalewania działek stanowiących własność skarżącej, natomiast płynąca rowem woda nie była mętna ani nie wydzielała odoru charakterystycznego dla zanieczyszczeń pochodzących z gospodarstw rolnych. Decyzja została skarżącej doręczona w dniu 31 marca 2017 roku. Ponadto w piśmie z dnia 24 marca 2017 r., doręczonym skarżącej w dniu 31 marca 2017 r. Wójt zwrócił się o wskazanie numeru rachunku bankowego na który należy zwrócić koszty postępowania sądowego zasądzone w wyroku z dnia 11 października 2016 r. W skardze z dnia 31 marca 2017 r. skarżąca podała, że do dnia jej wniesienia do Sądu, Wójt Gminy [...] nie wykonał wiążących go zaleceń zawartych w pkt I, II i V wyroku z dnia 11 października 2016 r. i nie załatwił sprawy zgodnie z wykładnią prawa zawartą w wyroku, przez co pozostaje nadal w bezczynności, jak również nie zwrócił skarżącej kosztów postępowania sądowego co z kolei stoi w sprzeczności z zasadą szybkości działania. Przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych podniosła, że Wójt powinien wykonać wyrok sądu niezwłocznie po jego otrzymaniu, co miało miejsce w dniu 8 lutego 2017 r., albowiem zawarta w nim ocena prawna była jednoznaczna. Tymczasem dopiero w dniu 20 lutego 2017 r. Wójt sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu oględzin. Wskazała również, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 17 kwietnia 2015 r. Wójt naruszył przy tym określony w art. 79 § 1 Kpa termin zawiadamiania stron o przeprowadzeniu dowodu z oględzin. Po sporządzeniu protokołu, ostatnią czynnością Wójta było wysłanie kolejnego zawiadomienia w dniu 8 marca 2017 r., które jednak zdaniem skarżącej, nic nie wnosi do sprawy. Wniosła też o zasądzenie od Wójta na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Wójt wniósł o jej oddalenie i zasadzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Normatywna konstrukcja skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego została zadekretowana w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie do treści jego paragrafu pierwszego: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny." Podstawowym skutkiem skutecznego wniesienia i uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku, w którym sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie, jest nałożenie na niego sankcji o charakterze pieniężnym. W kontekście niniejszej sprawy istotne jest zastrzeżenie uczynione przez prawodawcę w § 3 artykułu 154; "Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi." Wnioskując z przeciwieństwa (a contrario) należy zatem przyjąć, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy przed wniesieniem skargi uzasadnia umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. Innymi słowy: oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w dacie jej wnoszenia. Należy zaznaczyć, że przedstawiony wniosek jest już ugruntowany w orzecznictwie – zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. sygn. II OSK 1341/11, z dnia 4 marca 2009 r., I OSK 652/08, Lex nr 570318, z dnia 10 listopada 2009 r., II OSK 1390/09. Uwzględniając przyjęty pogląd trzeba dostrzec, że wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Rz 63/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Wójta do rozpatrzenia i załatwienia wniosku skarżącej z dnia 17 kwietnia 2015 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis orzeczenia wpłynął do Urzędu Gminy [...] w dniu 8 lutego 2017 r., natomiast decyzja w sprawia została wydana w dniu [...] marca 2017 r. Organ uchybił wprawdzie wyznaczonemu przez Sąd terminowi, jednakże na dzień wniesienia skargi, to jest na dzień 31 marca 2017 roku, sprawa była rozpoznana i rozstrzygnięta (załatwiona). Z tej też przyczyny zarzut niewykonania wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Rz 63/16 nie może zostać uznany za zasadny. W niniejszej sprawie poza oceną Sądu pozostaje kwestia terminowości uiszczenia przez organ grzywny, jak również zwrotu skarżącej kosztów postępowania, zasądzonych przez Sąd w wyroku z 11 października 2016 roku. Mieć trzeba na uwadze, że zobowiązanie nałożone na organ przez Sąd w powołanym wyroku i zakreślenie na jego wykonanie stosownego terminu, dotyczyło wyłącznie załatwienia sprawy (pkt I wyroku). Kwestia terminowości wykonania pozostałych punktów wyroku nie może być oceniana w niniejszym postępowaniu. W postępowaniu zainicjowanym skargą na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego Sąd poddaje analizie jedynie okoliczność załatwienia sprawy i jedynie w tak zakreślonym przedmiocie postępowania czyni ustalenia w sprawie. Poza oceną Sądu pozostaje merytoryczna prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia oraz realizacja sformułowanych przez Sąd w innym postępowaniu ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania. Z wyłożonych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.