II SA/Rz 477/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2025 r. nr SKO.4170/107/2024 w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić Wójtowi Gminy [....] kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r. nr SKO.4170/107/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium") uchyliło postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") z dnia 19 listopada 2024 r. nr ZI.6234.4.2024 w sprawie negatywnego zaopiniowania wniosku A. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów i jednocześnie pozytywnie zaopiniowało wyżej wymieniony wniosek. Ze stanowiskiem Kolegium nie zgodził się Wójt, wnosząc skargę na wydane przez SKO postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, jako niedopuszczalną. W postępowaniu przed sądem administracyjnym każde merytoryczne rozpatrzenie skargi musi być poprzedzone badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna jedynie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym prawem trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i jej merytoryczne rozpatrzenie. Niedopuszczalność skargi może zatem wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuację złożenia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia skargi. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., postanowienia NSA: z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 298/13; z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 3011/14 – dostępne na: www.orzeczenie.nsa.gov.pl). Tego rodzaju sytuacja wystąpi, jeśli skarga pochodzi od strony, która a limine nie może być skarżącym. Chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają m.in. skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 P.p.s.a. W orzecznictwie oraz doktrynie zgodnie przyjmuje się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani przez żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji, przykładowo przez organ wyższego stopnia. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (zob. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer 2016 oraz postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 713/17; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Po 691/18). W okolicznościach niniejszej sprawy Wójt Gminy [...] jest organem, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie w pierwszej instancji. Nie posiada on zatem legitymacji do wniesienia skargi na postanowienie organu odwoławczego. Przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w jednej sprawie, a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska. Stąd też podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w żadnym wypadku nie jest organ orzekający w sprawie w pierwszej czy też w drugiej instancji. Nie można także zaakceptować sytuacji, aby ten sam podmiot w pierwszej kolejności pełnił rolę organu administracji publicznej posiadającego władcze uprawnienia w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej zaś rolę strony, która poprzez wniesienie skargi kwestionuje wydane w toku postępowania rozstrzygnięcie (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 września 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 642/18). W kwestii tej wypowiedział się już Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r. sygn. K 32/08. Z powyższych względów, Sąd zobligowany był do odrzucenia skargi wniesionej przez Wójta Gminy [...], jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.