II SA/Rz 499/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2025 r. nr OI/OP.0143.02.2025.ŁW w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę. K.K. (dalej: Skarżący/Wnioskodawca) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Rzeszowie z 6 lutego 2025 r. nr Ol/OP.0143.02.2025.ŁW w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, którą wydano w następującym stanie sprawy: Skarżący w piśmie z 5 czerwca 2024 r. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] o udostępnienie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022r., poz. 902 ze zm. - dalej: u.d.i.p.), następujących informacji: 1) całości dokumentacji z procesu wyłaniania dzierżawców Hali Produkcyjnej oraz Hali Magazynowej znajdujących się w zarządzie Dyrektora Zakładu Karnego w [...], ze szczególnym uwzględnieniem sporządzanych projektów umów, opinii prawnych dotyczących ww. projektów oraz zawartych umów, 2) wszystkich sprawozdań z kontroli funkcjonowania ww. hal, w tym z działalności Zakładu Karnego w [...] w zakresie realizacji umowy dzierżawy hal przez firmę "G.". W nawiązaniu do informacji z 18 listopada 2024 r. sporządzonej przez st. szer. A.C. co do zakresu i charakteru żądanych informacji, w piśmie z 19 listopada 2024 r. Dyrektor Zakładu Karnego wezwał Wnioskodawcę do wykazania, w terminie 7 dni, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W piśmie tym wskazano, że zakres żądanych informacji wymaga przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Poinformowano jednocześnie Wnioskodawcę o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku do 3 stycznia 2025 r. zastrzegając, że w razie braku odpowiedzi we wskazanym terminie organ dokona samodzielnej oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia objętych wnioskiem informacji publicznych. W piśmie z 29 listopada 2024 r. Wnioskodawca ponowił zgłoszone żądanie, nie zgadzając się z zasadnością wezwania z 19 listopada 2024 r. Podniósł, że żądane informacje stanowią tzw. informacje proste, ponieważ wymagają tylko odszukania i skopiowania żądanych, istniejących dokumentów. Takie czynności nie świadczą o przetwarzaniu informacji i nie powodują nadmiernej pracochłonności. Uznał, że Dyrektor Zakładu Karnego bezzasadnie powołał się na przetworzony charakter żądanej informacji publicznej, a nie wskazał przy tym, jakie czynności należałoby podjąć, w odniesieniu do jakiego zbioru danych (dokumentów), co sprawiałoby, że jej udzielenie znacząco zakłóciłoby funkcjonowanie jednostki penitencjarnej. Skonstatował, że brak było podstaw do żądania od niego wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji publicznej, ponieważ wniosek dotyczył informacji prostej. Zarzucił ponadto, że zgłoszony wniosek powinien być rozpatrzony w terminie 14 dni, podczas gdy informacja o zmianie terminu z 19 listopada 2024 r. została mu doręczona dopiero 26 listopada 2024 r., a on wniosek złożył 5 listopada 2024 r. Decyzją z 24 grudnia 2024 r. nr RP.024.11.1.2024.AC, Dyrektor Zakładu Karnego, powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i art. 104 k.p.a., odmówił Wnioskodawcy udostępnienia żądanych informacji wobec braku stwierdzenia szczególnej istotności przetworzenia informacji z punktu widzenia interesu publicznego. W ocenie Dyrektora Zakładu Karnego, żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale z uwagi na zakres żądania oceniono, że odnosi się ono do informacji przetworzonej. Wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wykazał w jej udostępnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Żądane informacje mają zaś charakter informacji przetworzonej w aspekcie technicznym i ilościowym. Wniosek dotyczył bardzo szerokiego zakresu pod względem przedmiotowym i czasowym. Odnosił się do całości dokumentacji z procesu wyłaniania dzierżawców hali produkcyjnej oraz hali magazynowej znajdujących się w zarządzie Dyrektora Zakładu Karnego. Obejmują one swoim zakresem lata 2016-2024. W tym czasie zgromadzono 8 tomów dokumentów, zamkniętych w teczkach formatu A4, mogących zawierać wnioskowaną dokumentację w ilości około 250-300 stron w jednej teczce, które są przechowywane w 4 różnych działach merytorycznych (kwatermistrzowskim, penitencjarnym, finansowym i radcy prawnego) lub w archiwum zakładowym. Samo tylko odszukanie wnioskowanych dokumentów i wykonanie kopii dokumentacji z jednej teczki zajmie jednemu pracownikowi średnio 2 godziny, a łącznie 16 godzin. Ponadto, dokumenty należy poddać anonimizacji ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych, a czasochłonność takiego procesu jest trudna do oszacowania. Anonimizacja dokumentów z jednej teczki może zając przynajmniej 3 godziny, a łącznie 24 godziny. Realizacja wniosku wymagałaby więc zaangażowania przynajmniej jednego pracownika przez 40 godzin, a więc 5 dni roboczych. Miałoby to istotny wpływ na bieżącą działalność, ponieważ pracownik nie wykonywałby w tym czasie innych obowiązków. W odwołaniu Wnioskodawca zarzucił, że Dyrektor Zakładu Karnego z uchybieniem przepisów art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej naruszył przysługujące mu prawo do informacji. Błędnie uznano bowiem, że żądane informacje były informacją przetworzoną, podczas gdy była to informacja prosta. Opisane w decyzji czynności odszukania, skopiowania i anonimizacji w ilości zaledwie 8 tomów, które są wprost dostępne, nie świadczy o przetwarzaniu informacji, nie powoduje nadmiernej pracochłonności i z całą pewnością nie zakłóca pracy jednostki penitencjarnej. Dyrektor Zakładu Karnego nie wykazał, jakimi dysponuje zasobami ludzkimi, ani tego, że udostępnienie wnioskowanych informacji wymaga szczególnych, ponadplanowych działań, które wykraczają poza zwykłe rutynowe postępowania zmierzające do udostępnienia danych. Wymagane czynności nie mogłoby spowodować dezorganizacji pracy całego Zakładu Karnego. Opisaną na wstępie decyzją z 6 lutego 2025 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, że żądane informacje stanowiły informację publiczną, ale ze względu na ich rodzaj i ilość należało je uznać za informację przetworzoną. Na poparcie swojej argumentacji przywołał wybrane orzeczenia sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. I OSK 1645/14, I OSK 865/14, I OSK 1764/14, I OSK 1503/15. Podkreślił, że wyselekcjonowanie żądanych informacji jest czasochłonne, ponieważ wymagać będzie zapoznania się z treścią wszystkich pism z 8 tomów dokumentów zgromadzonych na przestrzeni 8 lat i ich merytorycznej ocenie pod kątem ustalenia, czy dokument spełnia kryterium określone we wniosku i w jakim zakresie, z uwagi na wynikające z u.d.i.p. ograniczenia, mogą zostać udostępnione oraz czy będą wymagać przekształcenia przez pozbawienie ich danych umożliwiających identyfikację poszczególnych podmiotów ze względu na ochronę prywatności. Czas konieczny do wykonania kserokopii żądanych dokumentów i koszt ich przygotowania w sposób istotny przekraczałyby bieżące możliwości organu. Działania takie wymagają zaangażowania osób mających wiedzę i doświadczenie w zakresie kwalifikowania informacji podlejących ochronie. Nakład wymaganej pracy zdezorganizuje normalne funkcjonowania jednostki penitencjarnej. Zadania związane z obsługą wniosków o udzielenie informacji publicznej powierzono radcy prawnemu, który prowadzi bieżącą obsługę prawną jednostki i bierze udział w postępowaniach sądowych. Drugi z radców prawnych prowadzi obsługę prawną innych jednostek penitencjarnych i nie ma obecnie możliwości zaangażowania go w rozpatrzenie wniosku. W wytworzenie informacji przetworzonej nie może zostać zaangażowana większość funkcjonariuszy zakładu karnego. Ponieważ Wnioskodawca nie wykazał, że wytworzone w ten sposób informacje zostaną wykorzystane w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa uznano, że nie występuje po jego stronie szczególnie istotny interes publiczny, uzasadniający udzielenie przetworzonej informacji publicznej. Zaznaczono również, że przedłużenie terminu do udostępnienia informacji publicznej było zgodne z obowiązującymi przepisami. W nawiązaniu do argumentacji Wnioskodawcy, że żądane informacje mogą być dla niego przydatne do złożenia zawiadomienia prokuratury o popełnionych przestępstwach, odesłano Wnioskodawcę do informacji opublikowanych na stronie internetowej Prokuratury Okręgowej w [...] odnoszących się do wszczętego postępowania karnego dotyczącego m.in. kwestii umowy dzierżawy hali na terenie Zakładu Karnego w [...]. W skardze skierowanej do tut. Sądu zarzucono naruszenie przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, przez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych, 3) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, przez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona, podczas gdy w rzeczywistości zakresem wniosku była objęta tzw. informacja publiczna prosta, 4) art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie, Skarżący domagał się stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania Dyrektora Zakładu Karnego do niezwłocznego załatwienia wniosku z 5 listopada 2024 r., nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, wymierzenia organowi grzywny oraz orzeczenia o kosztach postępowania sądowego. W przekonaniu Skarżącego, sama czynność odszukania, skopiowania i anonimizacji wnioskowanych dokumentów, nieuwierzytelnionych za zgodność z oryginałem, pozostających w dyspozycji Dyrektora Zakładu Karnego w ilości zaledwie 8 tomów (po 250-300 stron w jednej teczce), które są wprost dostępne, nie świadczy o przetwarzaniu informacji, nie powoduje nadmiernej pracochłonności i z całą pewnością nie zakłóca pracy jednostki penitencjarnej. Zakład Karny w [...] jest jedną z największych jednostek penitencjarnych w Polsce, która aktualnie zatrudnia ok. 470 funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz pracowników, w tym ok. 150 pracowników administracyjnych. Dyrektor Zakładu Karnego może też skorzystać z pomocy dwóch radców prawnych. Pomimo wskazania, że radcy pozostają obciążeni pracą nie wyznaczono do rozpatrzenia jego wniosku innych pracowników, chociaż w Zakładzie Karnym mogą być zatrudnione także inne osoby dysponujące wykształceniem prawniczym, niż radcy prawni. Zarzucono brak wykazania, aby udostępnienie wnioskowanych informacji wymagało szczególnych, ponadplanowych działań, które wykraczałyby poza zwykle rutynowe postępowanie zmierzające do udostępnienia danych. Nie wskazano, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona oraz z jakimi konkretnie ponadstandardowymi nakładami finansowymi będzie się wiązało udostępnienie informacji. Wnioskowana informacja jest tzw. informacją prostą. Ponadto organ nie odniósł się do zarzutu nierozpatrzenia wniosku z zachowaniem ustawowego terminu, a przedłużenie terminu, które nastąpiło po jego upływie, było bezzasadne, ponieważ żądanie dotyczyło informacji prostych. Skarżący podkreślił też, że z przepisów prawa nie wynika, aby cel prywatny mógł stanowić przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest bowiem upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Podkreślił, że przedmiotem żądania były informacje publiczne przetworzone, ponieważ ich udostępnienie wymaga dokonania szeregu czynności analitycznych i czynności faktycznych połączonych z zaangażowaniem w pozyskanie wnioskowanej informacji dodatkowych osób. Zbiór dokumentów w postaci sprawozdań z kontroli funkcjonowania hali produkcyjnej i magazynowej nie istniał w chwili złożenia wniosku. Dla jego wytworzenia konieczne byłoby ustalenie wykazu spraw w żądanym okresie obejmującym lata 2016-2024, sprawdzenie czy przedmiot kontroli pokrywa się z przedmiotem wniosku, tj. czy dotyczy funkcjonowania ww. hal, a jeżeli tak, to należałoby przeanalizować treść sprawozdań kontrolnych, przygotować ich kopie, a następnie dokonać ich anonimizacji. Wymagałoby to podjęcia ponadstandardowych czynności angażujących pracowników i funkcjonariuszy wielu działów obejmujących działania techniczne i intelektualne konieczne do wytworzenia żądanej informacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się zaś, że w pewnych okolicznościach zakres wniosku wymagający zgromadzenia wielu informacji prostych może być zakwalifikowany jako odnoszący się do informacji przetworzonej. Organ podniósł, że każdy z funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych w Zakładzie Karnym ma przypisany zakres obowiązków służbowych, który jest dostosowany do potrzeb jednostki celem zapewnienia jej możliwości funkcjonowania na optymalnym poziomie. Polecenie funkcjonariuszowi lub pracownikowi poświęcenia 40 godzin roboczych na zrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej byłoby na tyle znaczącym wysiłkiem organizacyjnym i kadrowym dla kierowanej jednostki, że odbiłoby się na wykonywaniu pozostałych obowiązków służbowych. Wyłączenie pracownika na tak długi okres od bieżących obowiązków w celu zrealizowania wniosku groziłoby dezorganizacją pracy jednostki penitencjarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby zostały one wydane z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania przez Sąd środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Przed przedstawieniem zasadniczych motywów rozstrzygnięcia Sąd uznał za konieczne zwrócenie uwagi Skarżącego, że zgodnie z treścią skargi kontroli Sądu poddano decyzję, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 21 u.d.i.p. Oznacza to, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. środki określone w ustawie, które Sąd może zastosować wobec decyzji organu władzy publicznej, zostały określone w przepisach art. 145 p.p.s.a. Skarga, wbrew zawartym w niej żądaniom, nie dotyczyła stanu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Sąd nie miałby więc prawnej możliwości, w przypadku uznania zasadności skargi, zastosowania środków prawnych określonych w przepisach art. 149 p.p.s.a. W sprawie dotyczącej kontroli decyzji administracyjnej, także wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., niezależnie od jej wydania z zachowaniem lub naruszeniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., stwierdzenie przez Sąd bezczynności oraz jej kwalifikacji w kategoriach odpuszczenia się jej z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, a także wymierzenia organowi grzywny, nie mogło mieć miejsca. Wymienione środki prawne, które zostały określone w przepisach art. 149 p.p.s.a., mogą być stosowane przez Sąd tylko w związku z rozpoznaniem i uwzględnieniem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Z tego względu wywody skargi odnoszące się do treści przepisów art 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. nie miały znaczenia prawnego przy rozpatrywaniu przez Sąd skargi na decyzję, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ decyzja ta, niezależnie od wyniku jej oceny, jest dowodem rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, uchylającym stan bezczynności organu. Odnośnie natomiast do kwestii dotyczących zaskarżonej decyzji wskazać należy, że w sprawach odnoszących się do żądania udostępnienia informacji publicznej kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy żądana przez wnioskodawcę informacja ma charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego skierowano żądanie, jest zobowiązany do jej udostępnienia. Obie te kwestie nie były w kontrolowanej sprawie sporne. Takie kwalifikacje przyjęły organy obu instancji i Sąd uznał je za prawidłowe. Żądane informacje dotyczyły specyficznego wycinka przedmiotu działalności zakładu karnego oraz sposobu wykorzystywania części majątku, którym dysponuje, a więc mieściły się w zakresie wynikającym z przepisów art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z odnośnymi przepisami ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (zob. art. 7, art. 8 i art. 13 tej ustawy). Dyrektor Zakładu Karnego jest zaś podmiotem zobowiązanym w rozumieniu przepisów art. 4 u.d.i.p. Wobec pozytywnych ustaleń w tych kwestiach, do wniosku Skarżącego niewątpliwie zastosowanie znajdowały przepisy u.d.i.p., regulujące sposób i terminy udostępnienia takich informacji (art. 13 i art. 14), przesłanki uniemożliwiające jej udostępnienie (art. 5 i art. 1 ust. 2) oraz przesłanki wydania decyzji administracyjnej odmownej i umarzającej postępowanie (art. 16 ust. 1). Prawo dostępu do informacji publicznej, jak trafnie podnosił Skarżący, jest prawem konstytucyjnym (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Służy ono realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego - jawności działania instytucji publicznych, umożliwiając kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem tych instytucji. Przysługuje każdemu, a od osoby realizującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Wnioskodawca nie ma więc obowiązku wyjaśniania motywów zgłoszenia żądania. Cel prywatny nie stanowi, co do zasady, przesłanki ograniczającej dostęp do informacji publicznej. Niemniej, z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Regulacja ta stanowi zatem przejaw ograniczenia prawa do informacji. Jest wyrazem skorzystania przez ustawodawcę z unormowania zawartego w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym, ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Sąd nie uznał racji Skarżącego, że wyrażone w u.d.i.p. przesłanki ograniczenia prawa do informacji nie spełniają wymagania konieczności i proporcjonalności oraz nie znajdują uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych. Sąd nie stwierdził też, aby okoliczności faktyczne związane z rozpatrywanym przez organy wnioskiem świadczyły o naruszeniu prawa podmiotowego określonego w art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, którego odzwierciedleniem jest art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, a realizację zapewniają przepisy u.d.i.p. Na gruncie u.d.i.p. tylko uzyskanie informacji przetworzonej zostało przez ustawodawcę ograniczone i uzależnione od wykazania "szczególnej istotności dla interesu publicznego". Natomiast tzw. informacje proste podlegają udostępnieniu bez ograniczenia (z zastrzeżeniem regulacji art. 5 u.d.i.p.). Skarżący zdaje się zaś postrzegać prawo do informacji publicznej jako prawo absolutne, podczas gdy jest to prawo człowieka o charakterze politycznym, którego realizacja może ulec ograniczeniu na podstawie regulacji ustawowej, w tym z uwagi na ochronę porządku publicznego, w którym to pojęciu mieści się postulat zapewnienia organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania w celu wykonywania kompetencji (por. wyrok NSA o sygn. I OSK 1948/14). Pojęcie "interesu publicznego" należy zaś odnosić do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa i/lub jego organów/jednostek organizacyjnych, a nie zaspakajaniem prywatnych potrzeb i interesów. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa. Wskazane ograniczenie ma m.in. zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udostępnianiem informacji publicznej (por. wyroki NSA o sygn. I OSK 1477/12, I OSK 1769/13, I OSK 863/14, I OSK 2306/19, III OSK 813/24). Trafnie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej zauważył w odpowiedzi na skargę, przywołując adekwatne przykłady z orzecznictwa sądów administracyjnych, że pojęcie "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa definicji legalnej. Uznaje się za nią informację jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w określonej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany pewnych działań w odniesieniu do określonego zasobu danych i nadania skutkom takich działań cech informacji publicznej. Dotyczy to także sytuacji, gdy wniosek wprawdzie dotyczy tzw. informacji prostych, ale ich rozmiar i/lub zakres wskazuje, że do ich zgromadzenia (zsumowania) niezbędne będzie ponadstandardowe zaangażowanie w jej przygotowanie. Do wytworzenia takiego zasobu informacji konieczne jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, potrzeba opracowania dokumentacji w znacznym zakresie, także pod kątem anonimizacji danych, może być uznana za przetwarzanie informacji (por. wyrok NSA o sygn. I OSK 792/11). Może być za taką uznana także wtedy, gdy wymagane będzie podjęcie ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych albo gdy będzie wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu (por. wyrok NSA o sygn. III OSK 813/24). Suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wielkości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników także może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA o sygn. I OSK 863/14 i I OSK 2306/19). W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań (por. wyrok NSA o sygn. III OSK 2677/21). O kwalifikacji żądanych informacji jako informacji przetworzonej może zatem decydować wiele różnych czynników. Nie dotyczy to wyłącznie przypadku opracowania całkowicie nowej informacji na podstawie posiadanych zasobów informacyjnych. W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy Służby Więziennej odmówiły Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej z uwagi na uznanie, że żądanie dotyczyło tzw. informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., na którą składała się suma informacji prostych, a Wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wykazał "szczególnie istotnego interesu publicznego" w jej udostępnieniu. Za takie nie uznano zamiaru złożenia do organów ścigania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa związanego z funkcjonowaniem wymienionych hal pozostających w dyspozycji Zakładu Karnego. Sąd stanowisko organów uznał za zgodne z prawem. Zawarte w decyzjach powody odmowy uwzględnienia wniosku zostały należycie uzasadnione, a wydane decyzje spełniają wymagania formalne określone w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Okazały się dostatecznie przekonujące, aby uznać, że kontrolowane decyzje nie naruszają prawa procesowego i materialnego. W klarowny sposób wyjaśniono powody świadczące o tym, że żądane przez Skarżącego informacje należało zakwalifikować jako "informację przetworzoną". Wskazano, jakie konkretnie należałoby podjąć działania, ile godzin należałoby na to poświęcić, jakie komórki organizacyjne należałoby w to zaangażować i jakie zbiory przejrzeć oraz wyjaśniono, że dokumenty te nie mogą być wynajdywane i opracowywane przez dowolnego pracownika Zakładu Karnego, lecz tylko przez osobę obeznaną z materią związaną z udostępnianiem informacji publicznej, ponieważ mogą wymagać selekcji (np. protokołów z kontroli) i anonimizacji. Podano, że zgłoszone żądanie dotyczyło analizy dokumentów z okresu 8 lat, zgromadzonych w różnych komórkach organizacyjnych zakładu karnego lub archiwum zakładowym, składających się z 8 tomów dokumentów liczących po około 250-300 kart (czyli od około 2000 do 2400 kart), wymagających indywidualnej analizy pod kątem treści i ewentualnie anonimizacji na etapie kopiowania zawartych w nich danych osobowych lub innych danych objętych ochroną. Tak poważne i istotne obciążenie funkcjonariuszy i/lub innych pracowników zakładu karnego, jak opisane w decyzjach, wymagające wielu godzin pracy poszukiwawczej, analitycznej i technicznej (kopiowania) związanych z rozpatrywaniem tylko jednego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, mogłoby poważnie zdezorganizować i zakłócić normalny rytm pracy zakładu karnego. Sąd argumentację tę uznał za przekonującą przyjmując, że organ nie miał obowiązku testowania czasochłonności realizacji wniosku, a za wystarczające uznać należało przeprowadzoną i udokumentowaną w aktach analizę z 18 listopada 2024 r., która stanowiła podstawę wystosowanego do Skarżącego wezwania z 19 listopada 2024 r. Należy też mieć na uwadze, że żądanie udzielenia informacji publicznej zostało skierowane do podmiotu publicznego realizującego szczególnego rodzaju zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności, które stanowią podstawowe zadania tej jednostki organizacyjnej. Tylko na marginesie Sąd zauważa, że dodatkowa argumentacja, jaka została zaprezentowana przez organ w odpowiedzi na skargę, mająca dodatkowo przekonać o trafności podjętego rozstrzygnięcia, nie mogła być uznana jako uzupełnienie uzasadnienia decyzji co do powodów uznania żądanych informacji za przetworzone, ponieważ nie wyrażono jej wobec Wnioskodawcy w trakcie rozpatrywania jego wniosku. Niemniej, nie była ona niezbędna do uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem, ponieważ zawarte w jej uzasadnieniu argumenty w dostateczny sposób ukazały powody uznania żądanych informacji publicznych za informacje przetworzone oraz braku wykazania przez Wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego w ich udostępnieniu. Podkreślić należy też, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej nie może stanowić utrudnienia funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne. Realizacja wniosku w zgłoszonym zakresie mogłaby znacznie utrudnić realizację podstawowych zadań w zakładzie karnym (por. art. 2 ustawy o Służbie Więziennej). Skarżący nie oczekiwał bowiem uzyskania jednostkowej informacji, lecz niezwykle obszernego materiału mającego zobrazować całość działalności dotyczącej procesu wyłaniania dzierżawców hali produkcyjnej i hali magazynowej oraz wszystkich sprawozdań z kontroli funkcjonowania tych obiektów. Nie zdołał przy tym wykazać, że przygotowanie i udostępnienie mu żądanych danych będzie mieć szczególne istotne znaczenie dla interesu publicznego. Okoliczności takich nie przywołano także w rozpatrzonej przez Sąd skardze, w której skupiono się na próbie przekonania, że zakres żądanych informacji został błędnie zakwalifikowany jako informacja przetworzona, czego Sąd jednak nie podzielił. Trafnie za takie nie uznano zamiaru złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a pomimo tego organ odesłał Skarżącego do informacji o toczącym się już postępowaniu karnym, jakie opublikowano na stronie internetowej wskazanej jednostki prokuratury. Informacje te mogą być mu pomocne w ocenie potrzeby realizacji własnych zamiarów w tym zakresie. Podnieść należy, że kwestionowane decyzje nie zamykają Skarżącemu drogi do ubiegania się o udostępnienie informacji w innym, węższym zakresie, w szczególności konkretnych dokumentów będących w posiadaniu Dyrektora Zakładu Karnego, względnie podjęcia próby wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wyrażone przez Sąd stanowisko nie stanowi bariery mającej utrudnić pozyskanie przez Skarżącego interesującej go wiedzy o działalności podmiotu publicznego. Podmioty zobowiązane, w tym organy władzy publicznej, muszą się bowiem liczyć z tym, że każdy zainteresowany podmiot ma prawo uzyskać odpowiedź na interesujące go kwestie ze sfery spraw publicznych, a organ zobowiązany jest temu uczynić zadość. Jednak zgłoszone żądanie nie może w nadmierny sposób dezorganizować podstawowej działalności podmiotu zobowiązanego. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.