II SA/Rz 506/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej: A. Sp. z o.o. w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie: W skardze z dnia 29 marca 2016 r. profesjonalny pełnomocnik procesowy strony skarżącej: A. Sp. z o.o. w [...] wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2016 roku, nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 złotych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a ponadto okoliczności związane z charakterem sprawy (w tym brak jednolitego stanowiska organów celnych co do charakteru gier urządzanych na automatach, różną praktykę organów co do "uzależniania wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego", istotne wątpliwości co do waloru dowodowego opinii biegłego i brak jego kompetencji do rozstrzygania w sprawie "w miejsce specjalisty z jednostki badającej"). Ponadto pełnomocnik podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, wskazując, że "obecnie toczy się wobec Spółki szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry", a ponadto na dzień 31 października 2015 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości 8.068.390,02 PLN. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł także, że wykonanie zaskarżonej decyzji może grozić utratą płynności finansowej przez Spółkę, co z kolei może skutkować ogłoszeniem jej upadłości, a więc powstaniem stanu nieodwracalnego, a więc takiego, który nie będzie mógł zostać odwrócony poprzez zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Zdaniem pełnomocnika w sprawie zachodzi również przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody nie tylko skarżącemu, lecz także samemu Skarbowi Państwa. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając wniosek Spółki za niezasługujący na uwzględnienie. Stanowisko to zostało podtrzymane w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wykonalności ostatecznych orzeczeń administracyjnych (art. 61 par. 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno ponadto odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy lub innego podmiotu wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Na stronie skarżącej ciąży zatem obowiązek wykazania, iż w razie wykonania zaskarżonej decyzji grozi jej lub innemu podmiotowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (np. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 766/08, postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 457/12 oraz postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II GZ 93/13). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 listopada 2011 r. (II GSK 2166/11), obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o możliwości wystąpienia tych przesłanek. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że na dzień 31 października 2015 r. Spółka A. Sp. z o.o. zapłaciła kary w łącznej wysokości 8.068.390,02 PLN, a ponadto obecnie nadal toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, jednak okoliczność ta sama w sobie nie może zostać uznana za spełniającą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. Pełnomocnik upatruje w samym tylko fakcie uiszczania nałożonych kar pieniężnych zagrożenie dla wypłacalności Spółki lub nawet przyczynę możliwej realizacji przesłanek ogłoszenia upadłości. Ponadto we wniosku wskazano, że chodzi nie tylko o szkodę grożącą stronie skarżącej, lecz także Skarbowi Państwa. Zdaniem pełnomocnika w razie ogłoszenia upadłości Spółki powstanie szkoda o charakterze nieodwracalnym. W załączniku do wniosku przedłożono niepoświadczone kopie wyciągów z ksiąg rachunkowych za okres: 01.01.2015 – 31.10.2015 oraz za różne okresy w latach 2012-2015 (k. 69-87 i k. 89-102 akt sprawy), wskazujące na operacje płatności na rzecz różnych Izb Celnych z tytułu kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Ponadto do wniosku dołączono niepoświadczony odpis rachunku zysków i strat za okres 01.01.2013 – 31.12.2013 (k. 88 akt sprawy). Powyższa argumentacja pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że przedmiotem postępowania jest decyzja wymierzająca karę w wysokości 12.000 złotych i ocena zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może być odnoszona jedynie do kwestii skutków wykonania tylko tej decyzji. Okoliczności związane z wykonaniem innych decyzji – jakkolwiek doniosłe z punktu widzenia stanu wypłacalności Spółki – mają jednak znaczenie tylko pomocnicze. Istotne jest bowiem zagadnienie, czy i w jakim stopniu dobrowolne albo przymusowe wykonanie decyzji będącej przedmiotem skargi może realnie wpłynąć na powstanie stanu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia (albo nawet nieodwracalnych) skutków. Przedmiotem oceny Sądu jest zatem zagadnienie wpływu wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych na sytuację prawną Spółki. W tym zakresie – biorąc pod uwagę przedłożone dokumenty – wnioskodawca nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może bezpośrednio i realnie doprowadzić do powstania stanu niewypłacalności Spółki albo do powstania znacznej szkody. W szczególności nie sposób ocenić, jaka jest relacja nałożonej zaskarżoną decyzją kary w wysokości 12.000 złotych do aktualnego stanu aktywów i pasywów Spółki oraz czy wykonanie zaskarżonej decyzji może realnie i bezpośrednio spowodować zaistnienie przesłanki niewypłacalności uzasadniającej ogłoszenie upadłości Spółki. W tym sensie wyciąg z rachunku zysków i strat (w dodatku z 2013 roku) lub wyciągi z kont analitycznych ksiąg rachunkowych (z lat 2012-2015) nie pozwalają na sformułowanie wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji może realnie i bezpośrednio spowodować powstanie stanu niewypłacalności, uznawanego przez wnioskodawcę za stan powodujący nieodwracalne skutki prawne. Na tym tle istotne pozostaje także zagadnienie związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem nałożonego obowiązku a powstaniem nieodwracalnych lub trudno odwracalnych skutków. Wykazanie tego związku poprzez powiązanie wysokości nałożonej kary z aktualną sytuacją finansową i majątkową Spółki nie nastąpiło w niniejszej sprawie. Odrębnie i na marginesie należy wskazać, że Sąd na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów nie jest w stanie ocenić, jakie są rzeczywiste powody pogorszenia sytuacji finansowej strony skarżącej i na ile wykonanie kary pieniężnej jest czynnikiem istotnym dla możliwej utraty płynności finansowej. Nie jest bowiem wykluczone, że utrata płynności już nastąpiła, a brak przymusowego wykonania decyzji jedynie pogłębi ten stan, albo że zagrożenie dla płynności finansowej jest konsekwencją oddziaływania innych czynników (ekonomicznych, rynkowych, finansowych lub innych), które nie są związane z procesem uiszczania kar pieniężnych. W tym miejscu należy jeszcze raz powtórzyć, że istotne dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych nie jest zagadnienie wpływu wykonania innych decyzji na sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy, lecz to, czy właśnie wykonanie decyzji będącej przedmiotem skargi jest w stanie realnie spowodować powstanie nieodwracalnego lub trudnego do odwrócenia skutku (np. bezpośrednio doprowadzić do powstania stanu niewypłacalności Spółki). Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.