II SA/Rz 520/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. sp. z. o.o. w [...] na uchwalę Rady Gminy w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy w [...] na rzecz strony skarżącej A. sp. z o.o. w [...] kwotę 797 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. jest uchwała Rady Gminy w [...] z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w sprawie odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. [...] Sp. z o.o. zwróciła się do Rady Gminy w [...] o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z E.C., pełniącym funkcję radnego tej Rady. Jako przyczynę powyższego Spółka wskazała długotrwałą niezdolność pracownika do pracy przez okres znaczenie przekraczający łączne okresy wskazane w art. 53 § pkt 1 ppkt b) Kodeksu pracy. Jednocześnie poinformowała, że zamierza złożyć oświadczenie o rozwiązaniu z pracownikiem umowy o pracę nie później niż do dnia 15 lutego 2018 r., wnosząc o możliwie szybkie wyrażenie zgody na dokonanie tej czynności. Uchwałą z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1875 z późn zm. – dalej: u.s.g.) Rada Gminy w [...] odmówiła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym E.C. W uzasadnieniu uchwały podano, że długotrwała nieobecność radnego w pracy spowodowana była wypadkiem w pracy, który miał miejsce we wrześniu 2015 r. Na skutek wypadku E.C. przeszedł dwie operacje oraz długotrwałą rehabilitację. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez radnego, obecnie czuje się dobrze i od kwietnia 2018 r. wyraził chęć powrotu do pracy. Z powyższych względów organ stwierdził, że długotrwała absencja radnego nie była spowodowana jego winą. Z powyższą uchwałą nie zgodziła się [...] SP. z o.o., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i domagając się stwierdzenia jej nieważności, bądź ewentualnie jej uchylenia oraz zasądzenia na rzecz Spółki kosztów postępowania. Jako podstawę powyższego wskazała rażące naruszenie przez organ przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na podjęciu przez Radę Gminy w [...] uchwały w przedmiocie odmówienia Spółce zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym E.C., w sytuacji gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy podaną przez Radę są zdarzenia niezwiązane z wykonywaniem mandatu radnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że E.C. jest pracownikiem Spółki zatrudnionym na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu 2 marca 1998 r. na czas nieokreślony. Skarżąca podała, że w związku z długotrwałą chorobą, pracownik nie świadczy pracy na rzecz Spółki od dnia 15 września 2015 r. Wyjaśniła, że jest to nieobecność usprawiedliwiona, jednakże destabilizuje organizację pracy w przedsiębiorstwie, ponieważ Spółka na miejsce nieobecnego pracownika musi zapewnić innego, który wykona jego obowiązki, a jednocześnie nie ma pewności zatrudnienia. Zdaniem Spółki Rada Gminy niesłusznie odmówiła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. W jej ocenie przepis art. 25 ust. 2 u.s.g. wyraźnie wskazuje na brak dyskrecjonalnego charakteru wyrażenia zgody bądź odmowy wyrażenia zgody przez Radę Gminy. Według Spółki, funkcja ochronna tego przepisu sprowadza się do sytuacji, kiedy stosunek pracy miałby być z radnym rozwiązany z uwagi na okoliczności związane z wykonywaniem mandatu w Radzie Gminy czy posiadany status radnego. Nie oznacza to jednak, że ochrona trwałości stosunku pracy radnego gminy ma charakter bezwzględny i zależy od swobodnego uznania Rady Gminy. Jak wskazała Spółka, zaskarżona uchwała zupełnie abstrahuje od okoliczności związanych z wykonywaniem mandatu czy statusem radnego, a odnosi się do faktu braku zawinienia pracownika jego długotrwałej nieobecności w pracy, obecnego dobrego samopoczucia i gotowości powrotu do pracy, gdy tymczasem są to okoliczności zupełnie irrelewantne w świetle przepisu art. 53 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w [...] wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako oczywiście zasadna została przez WSA uwzględniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Opisana na wstępie skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Aktualnie powołany przepis stanowi : Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wobec tej regulacji u.s.g., należało w pierwszej kolejności zbadać czy przedmiot skargi Spółki narusza interes prawny tego podmiotu oraz czy został podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej. Po pierwsze, uchwała Rady Gminy w [...] godzi w sferę uprawnień Spółki poddanych obowiązującym regulacjom prawnym. Spółka jest bowiem pracodawcą, który złożył do w/w Rady prośbę o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tej rady E.C. Przedmiotowa uchwała stanowi odpowiedź względem zgłoszonej przez Skarżącą prośby, co świadczy o jej istotnym wpływie na uprawnienia Spółki z zakresu prawa pracy. Po drugie, nie powinno też budzić kwestii, że uchwała podjęta w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym stanowi o wykonywaniu administracji publicznej przez organ samorządu gminnego. Na mocy przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g. rada gminy została wyposażona w kompetencje pozwalające na ochronę zatrudnienia radnych, jeżeli przyczyny zwolnienia są związane z wykonywaniem mandatu radnego. Ochrona praw pracowniczych radnych stanowi o wykonywaniu przez organ stanowiący zadań publicznych za pomocą form władczych poddanych kontroli sądowoadministracyjnej. WSA po przeanalizowaniu treści skargi oraz przesłanych do Sądu akt, nie miał wątpliwości co do tego że uchwała Rady Gminy w [...] narusza i to w sposób poważny art. 25 ust. 2 u.s.g. Należy przypomnieć, iż w myśl art. 25 ust. 2 u.s.g., rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Jedocześnie rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu – art. 25 ust. 2 zd. drugie u.s.g.. Z treści powyższej regulacji wynika bezsprzecznie skierowany do rady gminy nakaz wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy jeżeli podstawą zamiaru tego rozwiązania jest takie zdarzenie, które nie ma jakiegokolwiek związku ze statusem członka w/w organu stanowiącego gminy. Rada może i powinna chronić radnych przed zwolnieniem z pracy, jeżeli jest ono podyktowane ich publiczną działalnością. Innymi słowy, sens ochrony zatrudnienia wynika tylko i wyłączenie z potrzeby eliminowania zachowań dyskryminacyjnych, skierowanych przeciwko radnemu. Ustawodawca zakazuje stawiania przeszkód w zakończeniu stosunku pracy z innych przyczyn niż dotyczące uczestniczenia w pracach rady gminy. Rada nie wyrażając zgody na rozwiązanie stosunku pracy powinna wykazać, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy pracę (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 3015/17, LEX). Mając powyższe na uwadze należało zauważyć, iż Rada Gminy w [...] w uzasadnieniu swej uchwały nie wskazała na jakiekolwiek przyczyny, które mogłoby w świetle art. 25 ust. 2 u.s.g., usprawiedliwiać odmowę wyrażenia zgody na zakończenie stosunku pracy z radnym E.C. Spółka w swym piśmie z dnia 30 stycznia 2018 r. wyraźnie wskazała, że przyczyną zamiaru rozwiązania stosunku pracy z w/w jest długotrwała niezdolność pracownika do pracy przez okres znacznie przekraczający łączne okresy wskazane w art. 53 § 1 pkt 1 ppkt b Kodeksu pracy (tj. niezdolność pracownika do pracy na skutek choroby przez okres dłuższy niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową). Nie może stanowić kwestii, że tak określona przyczyna zakończenia stosunku pracy nie ma jakiegokolwiek związku z wykonywaniem mandatu radnego. Poruszona w uchwale sprawa niezawinionej przez radnego niezdolności do wykonywania pracy, czy rehabilitacji, nie ma żadnego wpływu na brak możliwości niewyrażenia przez Radę Gminy w [...] zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. W tych okolicznościach Organ stanowiący Gminy nie wykazał mających potwierdzenia w ustawie przyczyn niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Dlatego Sąd oceniając przedmiot skargi nie miał wątpliwości, iż rażąco narusza przepisy u.s.g. uzależniające zakończenie zatrudnienia z radnym od zgody właściwej rady gminy. Przedstawione przyczyny musiały skutkować uwzględnieniem skargi poprzez stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w [...] na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Natomiast orzeczenie w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a.