II SA/Rz 523/11
WyrokWSA w Rzeszowie2012-01-31
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Robert Sawuła, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (wojewoda) ma obowiązek merytorycznego rozpoznania zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą wobec postanowienia organu współdziałającego (regionalnego dyrektora ochrony środowiska), jeśli postanowienie to wiąże organ pierwszej instancji w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy (wojewoda) ma obowiązek merytorycznego rozpoznania zarzutów strony skarżącej wobec postanowienia organu współdziałającego (regionalnego dyrektora ochrony środowiska), nawet jeśli postanowienie to wiąże organ pierwszej instancji. Brak takiej weryfikacji stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził również, że postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska odmawiające uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniło w sposób wyczerpujący wszystkich ustaleń raportu oddziaływania na środowisko i jego uzupełnień, a także nie uwzględniło interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę pensjonatu. Postępowanie było wielokrotnie zawieszane i wymagało uzupełnień, w tym przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Starosta, związany postanowieniem RDOŚ, odmówił wydania pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję starosty, uznając, że nie ma kompetencji do weryfikacji postanowienia RDOŚ. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak merytorycznego rozpoznania zarzutów wobec postanowienia RDOŚ przez wojewodę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także postanowienie Dyrektora Ochrony Środowiska. Zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; II. uchyla postanowienie Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [....] grudnia 2010 r. nr [...]; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 523/11
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Spółki z o.o. C.W. (dalej jako Spółka) jest decyzja Wojewody [...] z 15.04.2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 8.06.2009 r. J.K., powołując się na to, iż działa imieniem Spółki zwrócił się do Starosty [...] o wydanie pozwolenia na budowę pensjonatu "C.W." wraz z budynkiem stajni oraz infrastruktury towarzyszącej w miejscowości S. na działce nr [x]/8 w gminie C. Do wniosku dołączono projekt budowlany. Organ wezwał wnioskującego o uzupełnienie wniosku. Po uzupełnienie wniosku postanowieniem z 7.07.2009 r. nałożono na Spółkę obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] celem stwierdzenia braku potrzeby lub konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Postanowieniem z 13.07.2009 r. Starosta zawiesił postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, motywując to trwającym postępowaniem przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...].
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z 22.07.2009 r. nałożył na Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanego przedsięwzięcia, nałożył obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia oraz ustalił zakres tego raportu. Postanowieniem z 14.09.2009 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wezwał Spółkę do uzupełnienia przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko, wyznaczając ostateczny termin do jego uzupełnienia na dzień 31.08.2010 r.
Wnioskiem z 19.10.2009 r. mający działać imieniem Spółki J.K. zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie zgody na możliwość zastosowania kominków opalanych z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym w projektowanym budynku zamieszkania zbiorowego. Starosta [...] po uprzednim wystąpieniu w tej kwestii do Ministra Infrastruktury nałożył obowiązek uzyskania opinii Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Pozytywną opinię Zastępcy Podkarpackiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej J.K. w kopii przedłożył organowi, który został upoważniony pismem Ministra Infrastruktury z 12.02.2010 r. do wyrażania zgody do zastosowania odstępstwa w zakresie wniosku Spółki. Postanowieniem z 24.02.2010 r. Starosta [...] udzielił zgody na odstępstwo od przepisów umożliwiające wykonanie dwóch kominków opalanych drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym w projektowanym pensjonacie.
Na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] Starosta [...] umożliwił udział społeczeństwu w toczącym się postępowaniu w sprawie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, poprzez obwieszczenie o możliwości zapoznania się z raportem oddziaływania, zawiadamiając organ współdziałający, iż w wyznaczonym terminie nie wpłynęły wnioski lub uwagi.
Postanowieniem z 29.12.2010 r. [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] odmówił uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia Spółki tj. budowy pensjonatu wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości S.
Postanowieniem z 21.01.2011 r. Starosta [...] podjął zawieszone postępowanie. Decyzją z 10.02.2011 r. nr [...] Starosta [...] odmówił Spółce zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pensjonatu wraz z budynkiem stajni oraz infrastruktury towarzyszącej w miejscowości S. na działce nr [x]/8 w gminie C. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na dyspozycję art. 101 ust. 4 ustawy z 3.10.2008 r. o udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwana dalej Uuiś) oraz art. 104 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Starosta w uzasadnieniu tej decyzji zrekapitulował przebieg postępowania w sprawie i wyeksponował fakt odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Wskazano dalej, iż z mocy art. 101 ust. 4 Uuiś odmawia się zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że może ono znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają, zdaniem starosty konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, przeto odmowa jest uzasadniona.
Odwołanie imieniem Spółki wniosła K.L. z Kancelarii Prawniczej K., G., G. i partnerzy z siedzibą w [...]. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 17 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 8 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, dalej jako Upizp), art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 Upizp, art. 101 ust. 4 w zw. z art. 98 ust. 3 Uuiś, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., art. 3 pkt 50 ustawy z 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 25 z 2008 r., poz. 150, dalej jako Poś). Odwołująca się Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz udzielenie pozwolenia na budowę, względnie o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Spółka w motywach swego odwołania wywodzi, że planowana inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z [..].05.2006 r. W myśl postanowień cyt. uchwały teren działki nr [x]/8 położony jest w konturze przeznaczonym częściowo pod zabudowę pensjonatową. Uchwalając ten plan sporządzano prognozę oddziaływania na środowisko, już wówczas na obszarze Strzebowiska obowiązywał obszar ochrony przyrody Natura 2000 PLC 180001. Skoro Rada Gminy [...] uchwalając plan dopuściła zabudowę na cele pensjonatowe, to decyzja starosty, jak i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 29.12.2010 r. naruszać mają ustalenia planu, będącego źródłem prawa miejscowego. Nadto skarżona decyzja obchodzić ma uprawnienia właściciela nieruchomości do odszkodowania przewidziane w art. 36 Upizp, a także uniemożliwia korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, określonym w planie zagospodarowania przestrzennego. Odwołująca się Spółka zarzuca arbitralne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w oderwaniu od treści raportu oddziaływania na środowisko. Strona, w ślad za poglądem doktrynalnym (prezentowanym przez K. Gruszeckiego, Komentarz do ustawy o udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, 2009) wywodzi, że istnieje luka prawna odnośnie możliwości zaskarżenia postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, dlatego też uznaje, że dopuszczalne jest jego kwestionowanie niejako przy okazji odwoływania się od decyzji wydanej w następstwie inkryminowanego postanowienia. Odwołanie zawiera szczegółowe zarzuty wobec postanowienia z 29.12.2010 r. konkludujące wnioskiem, iż w ocenie Spółki planowane przedsięwzięcie nie ma znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, a ewentualne bliżej nieokreślone i nieznaczące negatywne oddziaływanie powinno zostać zaakceptowane przez organ. Postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska zawierać ma ponadto wadliwe uzasadnienie. Odwołując się do wywodów judykatury Spółka eksponuje konieczność uwzględnienia zasady zrównoważonego rozwoju, a zakres planowanej inwestycji i planowane rozwiązania techniczne będą te wartości uwzględniały.
W piśmie procesowym pełnomocniczka Spółki eksponowała, iż zamiar inwestycyjny znajduje uzasadnienie w świetle prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. sporządzonej przez P.P. w 2005 r.
Rozpoznając odwołanie, opisaną na wstępie decyzją z 15.04.2011 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołano się na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623), art. 100 Uuiś. Uzasadniając swe stanowisko w sprawie wojewoda wpierw przytoczył w ślad za I instancją stan faktyczny sprawy oraz zarzuty odwołania. W ocenie organu odwoławczego decyzja starosty nie narusza prawa. Podkreślono, iż skoro przeprowadzono postępowanie przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...], który odmówił uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia Spółki, to postanowienie tego organu wiązało organ orzekający w sprawie pozwolenia na budowę, który był zobowiązany do wydania decyzji odmownej. Organ orzekający w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, w ocenie wojewody, nie ma uprawnień do weryfikacji postanowień regionalnego dyrektora ochrony środowiska o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka reprezentowana przez radcę prawną A.Z. Skarga zarzuca naruszenie "art. 15 Kodeksu postępowania cywilnego", przy czym egemplifikacja tego zarzutu wskazuje, iż chodziło stronie skarżącej o naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (a zatem art. 15 k.p.a.). Dalsze zarzuty to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 17 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 8 Upizp, art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 Upizp, art. 101 ust. 4 w zw. z art. 98 ust. 3 Uuiś, art. 3 pkt 50 Poś. Strona skarżąca kwestionuje stanowisko organu odwoławczego w zakresie niedopuszczalności weryfikacji ustaleń zawartych w postanowieniu regionalnego dyrektora ochrony środowiska na etapie rozpatrywania sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę. Zgadzając się z tym, iż postanowienie organu ochrony środowiska nie może być zaskarżone odrębnym środkiem odwoławczym tj. zażaleniem, skarga powtarza wywód odwołania, że dopuszczalnym ma być zwalczanie niesłusznego postanowienie tego organu w momencie odwoływania się od decyzji kończącej postępowanie administracyjne. W przeciwnym razie poprzez uznanie wiążącego charakteru postanowienia, przy braku możliwości jego zaskarżenia, w ocenie Spółki dochodzi do naruszenia zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. Skarga przywołuje stanowisko judykatury odnośnie istoty dwuinstancyjności, wywodzi iż postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska ma charakter wiążący ale wyłącznie dla organu I instancji, który winien ustosunkować się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wojewoda [...] pominął w swej decyzji podnoszoną przez stronę argumentację zwalczającą treść postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska, ograniczając się do formalnych wymogów w przedmiocie pozwolenia na budowę. Dalsza część skargi zawiera w istocie powtórzenie zarzutów odwołania oraz pisma procesowego uzupełniającego to odwołanie. W konkluzji skargi stwierdzono, że postępowanie organów w sprawie naruszać ma elementarne standardy demokratycznego państwa prawa, stanowi niedopuszczalne z punktu widzenie art. 64 Konstytucji RP ograniczenie własności nieruchomości, narusza ponadto art. 87 Konstytucji RP z powodu pominięcia w treści decyzji obu instancji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, lakonicznie stwierdzając, że podnoszone w skardze argumenty nie znajdować mają potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały już szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy przed Sądem substytut pełnomocnika strony skarżącej podtrzymała pisemną skargę i jej zarzuty, dodatkowo wywodziła, iż w sytuacji, gdy brak jest możliwości kwestionowania postanowienia wydanego przez Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej jako RDOŚ) w drodze zażalenia, uzgodnienie tego organu w istocie ma walor rozstrzygający sprawę, winno ono być kontrolowane przy okazji kwestionowania decyzji wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu poddana jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] odmawiającego udzielenia skarżącej spółce pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy uprzednio RDOŚ dokonując oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar NATURA 2000 odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia na zasadzie art. 98 ust. 3 Uuiś. Zdaniem Sądu zasadniczy spór między stroną skarżącą a organem odwoławczym sprowadza się do kwestii, którą można określić jako rozstrzygnięcie dylematu odnośnie dopuszczalności kwestionowania postanowienia RDOŚ na etapie składania odwołania od decyzji starosty odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę, a także obowiązku wojewody rozpoznania zarzutów wysuwanych wobec postanowienia RDOŚ. Wojewoda w zaskarżonej decyzji prezentuje pogląd, iż skoro starosta był związany postanowieniem RDOŚ odmawiającym uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, to organ odwoławczy nie ma uprawnień do weryfikacji takiego postanowienia, w ramach postępowania z odwołania od decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżąca spółka prezentuje pogląd zgoła odmienny, godząc się na to, iż postanowienie RDOŚ wiąże organ wydający decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę, wywodzi jednak, że nie dotyczy to organu odwoławczego. Aby rozstrzygnąć ten spór należy wpierw przytoczyć treść przepisów prawa, a to Uuiś, które w ocenie Sądu mają w tym względzie kluczowe znaczenie.
Niesporne dla stron jest, że na obszarze miejscowości S. obowiązuje obszar ochrony przyrody Natura 2000 PLC 180001. W myśl art. 96 ust. 1 Uuiś "Organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000". Do decyzji, o których mowa w ust. 1, należy w szczególności decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 96 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 Uuiś).
Z mocy art. 96 ust. 3 cyt. ustawy, jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 (w realiach przedmiotowej sprawy chodziło o starostę), uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska: 1) wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1; 2) karty informacyjnej przedsięwzięcia; 3) poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; 4) w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 lub 5, prowadzonych w granicach przestrzeni niestanowiącej części składowej nieruchomości gruntowej, zamiast kopii mapy, o której mowa w pkt 3 - mapę sytuacyjno-wysokościową sporządzoną w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującą obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; 5) wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacji o jego braku; nie dotyczy to drogi publicznej, linii kolejowej o znaczeniu państwowym, przedsięwzięć Euro 2012, przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin oraz bezzbiornikowego magazynowania substancji w górotworze, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących. Z akt sprawy wynika, że postanowienie oparte na dyspozycji cyt. przepisu wydał Starosta [...] w dniu 13.09.2009 r.
Zgodnie z art. 97 Uuiś "Po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000" (ust. 1): "Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000" (ust. 2); "W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada obowiązek przedłożenia, w dwóch egzemplarzach wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68" (ust. 3); "W przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000" (ust. 5). W myśl art. 97 ust. 7 Uuiś "Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie". Z akt sprawy wynika, że postanowienie zobowiązujące skarżącą spółkę do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 RDOŚ wydał w dniu 22.07.2009 r. Zgodnie z art. 98 ust. 1 Uuiś "Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000", ust. 2 cyt. przepisu stanowi, że "Regionalny dyrektor ochrony środowiska uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia, jeżeli: 1) z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar; 2) z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, i jednocześnie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody". W myśl art. 99 ust. 1 Uuiś postanowienie, o którym mowa w art. 98 ust. 1, wymaga uzasadnienia, uzasadnienie tego postanowienia, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: 1) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa; 2) informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (ust. 2 cyt. przepisu). Zgodnie z art. 98 ust. 8 Uuiś do postanowienia, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a.
Z kolei art. 98 ust. 3 Uuiś stanowi, że "Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, i jeżeli nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, regionalny dyrektor ochrony środowiska odmawia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia". Tego typu postanowienie RDOŚ wydał w dniu 29.12.2010 r. W myśl art. 100 Uuiś "Postanowienie, o którym mowa w art. 98 ust. 1, wiąże organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1", zaś art. 101 Uuiś stanowi, że "Właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 96 ust. 1, uwzględniając warunki realizacji przedsięwzięcia określone w postanowieniu, o którym mowa w art. 98 ust. 1" (ust. 1 cyt. przepisu), "Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody" (ust. 4 cyt. przepisu). Zgodnie z art. 103 Uuiś "Decyzja, o której mowa w art. 96 ust. 1, wymaga uzasadnienia" (ust. 1), "Uzasadnienie decyzji powinno również zawierać informacje o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i uwzględnione warunki realizacji przedsięwzięcia określone w postanowieniu, o którym mowa w art. 98 ust. 1" (ust. 2).
Wracając do kluczowego zagadnienia dopuszczalności kontroli postanowienia uzgodnieniowego wydanego przez RDOŚ na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 Uuiś, Sąd w tym składzie dochodzi do wniosku, że jest uprawniony, aby dokonać kontroli takiego postanowienia przy okazji rozpatrywania skargi na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, poprzedzoną w/w postanowieniem uzgodnieniowym RDOŚ. W judykaturze prezentowane było stanowisko, wedle którego skoro na postanowienia wydane w postępowaniu prowadzonym przez organ współdziałający w wydaniu decyzji nie przysługuje zażalenie, zatem mając na uwadze art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa, postanowienie wydane w tym trybie nie może być przedmiotem kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z 3.03.2010 r., II OSK 331/10, Lex nr 605020). Cyt. art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa, stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Rzecz jednak w tym, iż pogląd przytoczony powyżej prezentowano, gdy chodziło o niedopuszczalność skargi sądowoadministracyjnej na postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska. W ocenie NSA wypowiadającego się w tym względzie możliwość zaskarżenia do sądu postanowienia w przedmiocie stanowiska organu współdziałającego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa "burzyłaby ukształtowaną konstrukcję środków prawnych i samą ideę zaskarżalności tylko określonych postanowień i decyzji, albowiem uwzględnienie skargi na niezaskarżalne postanowienie powodowałoby de facto takie następstwa, jakie wywołuje wniesienie zażalenia".
Podobne stanowisko prezentował NSA w postanowieniu z 15.12.2009 r., II OSK 1886/09 (LEX nr 580969) udzielając odpowiedzi na pytanie, czy postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie lub postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, a w konsekwencji czy przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa. Sąd ten rozpoznawał sprawę na tle stosowania art. 48 ust. 2 Poś w zw. z art. 153 ust. 2 pkt 2 Uuiś w aspekcie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. NSA doszedł do przekonania, iż skoro sprawa administracyjna obejmowała swoim zakresem środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, to uzgodnienie w tym przedmiocie nie jest odrębną sprawą, lecz elementem procedury, do której przeprowadzenia zobowiązane są właściwe organy administracji publicznej. Zdaniem tego Sądu do kontroli przedmiotowego postanowienia będzie mogło dojść na etapie kontroli decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wskazując przy tym na art. 142 k.p.a. wedle którego postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. NSA, przywołując treść art. 135 Ppsa, podkreślił, że w przypadku skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, sąd dokonując kontroli decyzji w granicach zakreślonych cytowanym wyżej przepisem, obowiązany będzie uwzględnić również ewentualne uchybienia w zastosowaniu przepisów prawa materialnego czy procesowego jakich mógł się dopuścić organ współdziałający przy wydawaniu swego postanowienia. Sąd ten uwypuklił tezę, wedle której w stanie prawnym uwzględniającym wejście w życie regulacji art. 153 ust. 2 pkt 2 Uuiś, postanowienie w sprawie uzgodnienia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia, nie jest żadnym z postanowień, o którym mowa w treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Ppsa. Wynika z tego, że nie przysługuje od niego zażalenie, a także jako rozstrzygnięcie incydentalne wydawane w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, nie kończy postępowania w sprawie jak i nie rozstrzyga jej co do istoty. W konsekwencji powyższego, na postanowienie to nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Z kolei w wyroku NSA z 14.02.2008 r., II OSK 21/07 (LEX nr 437521) Sąd ten uczynił przedmiotem analizy pojęcie "w granicach danej sprawy" w rozumieniu art. 135 Ppsa. Na kanwie tych uwag sformułował pogląd, iż sąd pierwszej instancji jest uprawniony do zbadania legalności aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tejże sprawy, a aktami wydanymi w granicach sprawy o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia są postanowienia uzgodnieniowe podjęte w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W orzecznictwie ponadto wypowiedziano dość stanowczy pogląd, wedle którego choć decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest uzależniona od niezaskarżalnego postanowienia o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, to jednak powinno ono podlegać kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej (por. wyrok WSA w Olsztynie z 9.12.2010 r., II SA/Ol 755/10, LEX nr 969441).
Respektując ten kierunek, który ujawnił się w cyt. orzeczeniach oraz dostosowując go do realiów przedmiotowej sprawy, Sąd dochodzi do przekonania, że postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 Uuiś jest postanowieniem wydanym w granicach sprawy, w której zapadła decyzja starosty o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę oraz decyzja wojewody utrzymująca ją w mocy. Stosując art. 135 Ppsa wojewódzki sąd administracyjny może więc oceniać legalność postanowienia RDOŚ, na które w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć powołały się organy administracji architektoniczno-budowlanej uzasadniając odmowę udzielenia skarżącej spółce pozwolenia na budowę.
Starosta [...] odmawiając decyzją z 10.02.2011 r. pozwolenia na budowę spółce C.W. sp. z o.o. powołał się na dyspozycję art. 101 ust. 4 Uuiś, przywołując w uzasadnieniu w istocie najistotniejsze motywy postanowienia RDOŚ z 29.12.2010 r. oraz na sam fakt związania powyższym postanowieniem. Pomimo obszernych zarzutów wobec cyt. postanowienia organu współdziałającego zawartych w odwołaniu od decyzji starosty, Wojewoda [...] w swej decyzji wykluczył posiadanie przez siebie kompetencji do weryfikacji postanowienia RDOŚ odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. W rezultacie organ odwoławczy pominął wszelkie zarzuty podnoszone wobec stanowiska organu współdziałającego ograniczając się do wyeksponowania reguły związania postanowieniem RDOŚ. Stanowiska tego nie akceptuje Sąd w tym składzie, dopatrując się w zaskarżonej decyzji naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepis ten konstytuuje zasadę prawdy obiektywnej, której istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość badania stanu faktycznego sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Pamiętać także należy o obowiązującej zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), która nakłada na organy orzekające obowiązek poddania ocenie wszystkich dowodów w sprawie we wzajemnej ich łączności. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. Realizacji wskazanych wyżej zasad służy między innymi uzasadnienie decyzji administracyjnej, które stanowi jej obligatoryjną część (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie z jednej strony ma na celu umożliwienie stronom postępowania poznanie motywów, którymi kierował się organ administracji wydając decyzję, a z drugiej strony kontrolę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie aktu administracyjnego wskazuje jednocześnie na zakres rozstrzygnięcia dokonanego przez organ administracji. Brak rozważań w przedmiocie niektórych aspektów faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności podnoszonych przez stronę postępowania, uniemożliwia poznanie stanowiska organu w tej kwestii, poddaje w wątpliwość sam fakt rozstrzygania w tym zakresie, a co za tym idzie, wyklucza kontrolę rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Z tych względów Sąd uznaje, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem cyt. przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, a które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa).
W rozpoznawanej sprawie, wbrew wymogom wskazanych przepisów, pomimo zaskarżenia w odwołaniu postanowienia RDOŚ z 29.12.2010 r., odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia, Wojewoda [...] w istocie nie zweryfikował w ogóle zasadności tego rozstrzygnięcia, mimo że stanowisko organu uzgadniającego ma znaczący wpływ na kierunek załatwienia sprawy. Oznacza to, iż punkt ciężkości sprawy sądowoadministracyjnej przesunąć musi się w pierwszej kolejności na postanowienie RDOŚ w [...] z 29.12.2010 r. Postanowienie powyższe mieści się w granicach sprawy sądowoadministracyjnej wobec którego Sąd może podjąć przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa (art. 135 Ppsa).
Zdaniem Sądu postanowienie RDOŚ w [...] z 29.12.2010 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. Cyt. postanowieniem organ ten powołując się na dyspozycję art. 106 § 1 i 4 k.p.a., art. 98 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 i 8 oraz art. 99 Uuiś odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie pensjonatu z budynkiem stajni wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. nr [x]/8 w miejscowości S. Z uzasadnienia cyt. postanowienia wynika, że organ ten uwypuklił, iż inwestycja planowana jest w skrajnej części miejscowości w oderwaniu od zwartej zabudowy, na terenie działki znajdują się stanowiska roślin objęte ochroną ścisłą, stwierdzono na tym terenie występowanie jarząbka i dzięcioła czarnego, obszar wcina się w teren leśny, stanowiący obszar intensywnie użytkowany przez duże drapieżniki, postępująca zabudowa będzie powodowała niepożądane zjawisko antropopresji, zaś zezwolenie na realizację tej inwestycji stanowiłoby złamanie art. 33 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 151 z 2009 r., poz. 1220 ze zm., dalej jako Uop) wedle którego zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Dodatkowo negatywnie oceniono działania polegające na budowie dróg, w tym dojazdowych utrudniających funkcjonowanie terytoriów wymaganych dla funkcjonowania populacji drapieżników, a odmowę uzgodnienia upatrywano także w aspekcie uwzględnienia art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w nawiązaniu do zasady ostrożności oraz zasad zapobiegawczych w dziedzinie środowiska naturalnego.
Podstawą odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w myśl art. 98 ust. 3 Uuiś jest to, że z oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 wynikać ma, iż przedsięwzięcia może znacząco (podkreślenie Sądu) negatywnie oddziaływać na ten obszar, dodatkowo nawet w takim przypadku, nie zachodzić mają przesłanki, o których mowa w art. 34 Uop. To drugie zastrzeżenie, z uwagi na charakter inwestycji nie wchodzi w grę, kwestii powyższej nie podnosi także strona skarżąca.
W ocenie Sądu RDOŚ w [...] uzasadniając odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia uzasadniając motywy swego postanowienia uchybił treści art. 7 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej m.in. do tego, aby w trakcie załatwiania sprawy uwzględniać zarówno interes społeczny jak i słuszny interes obywateli. W myśl art. 99 Uuiś postanowienie, wydane przez RDOŚ w [...] wymagało uzasadnienia, które niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: 1) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa; 2) informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zestawienie tych informacji, zarówno wskazujących na negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, skalę takiego oddziaływania jak i brak takiego oddziaływania, może dopiero prowadzić do przekonywującego wniosku, czy może zachodzić w tym przypadku znaczące negatywne oddziaływanie na taki obszar, to zaś jest wyłączną przesłanką wydania postanowienia, o jakim mowa w art. 98 ust. 1 Uuiś. W literaturze wskazuje się, że przygotowanie spójnego raportu w sposób szczegółowy opisującego samo przedsięwzięcie, środowisko, a także oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko stanowi istotę, a zarazem największe wyzwanie oceny oddziaływania na środowisko. Zwraca się przy tym uwagę, że celem organu jest dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej, zebranie i wnikliwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co następuje poprzez weryfikację danych zawartych w raporcie (por. A. Kosieradzka-Federczyk, "Raport oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko" w orzecznictwie sądów administracyjnych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, nr 1 (40)/2012, s. 46, op. cit.). W ocenie Sądu postanowienie RDOŚ w [...] z 29.12.2010 r. eksponuje wyłącznie te aspekty, które wskazują na potencjalną możliwość negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, pomija natomiast te ustalenia raportu oddziaływania na środowisko oraz jego uzupełnienia, które takie oddziaływanie wykluczają, względnie minimalizują. Prowadzi to Sąd do wniosku, że stanowisko o możliwości znacząco negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest nieprzekonywujące. W szczególności organ współdziałający wyeksponował, że przedmiotowa inwestycja planowana jest w skrajnej części miejscowości S. w oderwaniu od zwartej zabudowy, pominięto sformułowanie zawarte w uzupełnieniu raportu oddziaływania na środowisko wykonanego przez J.S., w którym stwierdza się, iż "bez względu na wyniki waloryzacji (planu zagospodarowania przestrzennego – przyp. Sądu) pod budowę przeznaczyć te tereny które w obowiązujących planach mają kategorię gruntów budowlanych wydaje się optymalna w stosunku do sytuacji" (s. 19 cyt. opracowania). Organ współdziałający wyeksponował znajdowanie się na obszarze działki skarżącej spółki stanowisk roślin objętych ochroną ścisłą. Pominięto stwierdzenie zawarte w cyt. wyżej uzupełnieniu raportu, iż "gatunki wykazane na działce inwestora znajdują się poza terenem przeznaczonym pod budowę z wyłączeniem kilku kęp goryczki trojeściowej znajdujących się na terenie planowanej drogi, również w siedliskach które nie zostaną przekształcone co zapewnia ich przetrwanie" (s. 6 cyt. opracowania). Całkowicie pominięto stwierdzenie, iż wymieniony w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ w [...] gatunek goryczki trojeściowej "jest pospolity zarówno w Bieszczadach jak innych pasmach Karpat i jego zniszczenie nie będzie miało istotnego wpływu na stan populacji tego gatunku" (s. 6). RDOŚ w [...] wyeksponował, iż "na analizowanym terenie stwierdzono występowanie jarząbka i dzięcioła czarnego", pominął wszak treść uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko sporządzone przez D.N., iż na badanym terenie stwierdzono gniazdowanie jarząbka w kategorii prawdopodobne, zaś gniazdowanie jednej pary dzięcioła czarnego stwierdzono poza główną powierzchnią próbną 25 ha, ponadto "żaden z wymienionych gatunków nie jest gatunkiem kwalifikującym Bieszczady do międzynarodowych Ostoi ptaków Natury 2000" (s. 5-6 cyt. uzupełnienia raportu). Organ współdziałający stwierdził ponadto, iż "teren działki na której planowana jest realizacja przedmiotowej inwestycji wcina się w teren leśny stanowiący obszar intensywnie użytkowany przez duże drapieżniki, tj. wilka i niedźwiedzia", wyeksponowano w związku z tym fakt rozdzielenia terytoriów tych zwierząt. Pominięto stwierdzenia raportu oddziaływania na środowisko, sporządzonego przez zespół autorów – W.K. i innych, wedle którego "obserwacja nie potwierdziła obecności ssaków chronionych, zaobserwowany w okresie zimowym pojedynczy trop, pierwotnie zidentyfikowany jako przypuszczalny trop młodego wilka (...), po weryfikacji okazał się tropem psa" (s. 18 raportu). Całkowicie zignorowano w tym aspekcie stwierdzenie zawarte w uzupełnieniu raportu sporządzonym przez J. S., wedle którego: ..."nie wydaje się aby działka miała znaczenie dla tych gatunków (tj. dużych drapieżników – przyp. Sądu) z racji możliwości ich bytowania oraz jako teren przez który przebiegała by migracja gatunków. Obszar działki nie leży na przebiegu terenów leśnych pomiędzy większymi kompleksami leśnymi jedynie w niewielkim stopniu wcina się w głąb takiego kompleksu" (s. 8 cyt. opracowania). Uwagi powyższe prowadzą Sąd do wniosku, iż uzasadnienie postanowienia RDOŚ w [...] nie spełnia wymogów poprawnego uzasadnienia w świetle art. 99 ust. 2 Uuiś w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia cyt. przepisów mogły mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem uwagi organu współdziałającego, co w konsekwencji uprawnia do poglądu, że wywód tego organu o prawdopodobieństwie wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 nie został poprawnie uargumentowany. W judykaturze podkreśla się, że organ ochrony środowiska dokonuje albo odmawia uzgodnienia, analizując przedsięwzięcie wyłącznie z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska. Spoczywa na nim w szczególności obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu, co nie zwalania organu uzgadniającego od czynienia własnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska zmierzających do zweryfikowania przedstawionych w raporcie danych (por. wyrok NSA z 4.12.2009 r. II OSK 1877/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu organ ochrony środowiska winien jednak, gdy wyrzeka w przedmiocie uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia lub odmawia jego uzgodnienia, wyczerpująco i całościowo ocenić treść raportu oddziaływania na środowisko i jego uzupełnienia. Jest do tego zobowiązany z mocy art. 80 k.p.a., wedle którego konstatacja czy dana okoliczność została udowodniona zapada po ocenie całokształtu materiału dowodowego.
Strona skarżąca zasadnie ponadto eksponuje treść art. 140 kodeksu cywilnego w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 Upizp. Zgodnie z art. 140 kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tym samych granicach może rozporządzać rzeczą. Z kolei art. 6 Upizp stanowi, że "Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości" (ust. 1) oraz, że "Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych" (ust. 2). Niesporne jest, że teren działki przeznaczonej pod planowaną inwestycję znajduje się w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z [..].05.2006 r., a jej część znajduje się w obszarze oznaczonym konturem planistycznym 3 MP, dla którego ustalenia części tekstowej planu przewidują, iż jest to obszar zabudowy pensjonatowej. Z akt sprawy wynika, że na tej właśnie części działki zaplanowano obiekty kubaturowe, część działki poza tym konturem pozostać ma biologicznie czynna. Plan zagospodarowania przestrzennego jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, przeto przy uwzględnieniu konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), obowiązkiem orzekających w sprawie organów było wziąć i ten aspekt sprawy pod uwagę.
Uchylenie przez Sąd postanowienia RDOŚ w [...], na podstawie którego decyzję wydawał w I instancji Starosta [...], który był związany stanowiskiem organu współdziałającego prowadzi do wniosku, iż zasadnym jest uchylenie decyzji starosty na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa i art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., albowiem jest to niezbędne dla końcowego załatwienia skargi. Uchylenie decyzji organu I instancji znajduje uzasadnienie wystąpienie przesłanki wznowieniowej, tj. wydania jej w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylono lub zmienione. W ocenie Sądu przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. znajduje zastosowania także wówczas, gdy decyzję wydano w oparciu o postanowienie w warunkach współdziałania, o jakim mowa w art. 100 Uuiś.
W konsekwencji ewentualnego uprawomocnienia się niniejszego wyroku RDOŚ w [...] ponownie rozpozna sprawę w aspekcie współdziałania i wyda nowe postanowienie w oparciu o art. 98 ust. 1 Uuiś, uwzględniając wykładnię przepisów prawa zaprezentowaną w tym wyroku.
Z racji odmownej treści decyzji organu I instancji brak było podstaw do opatrywania wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa, biorąc pod uwagę żądanie strony skarżącej, wysokość uiszczonego wpisu, kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło