II SA/Rz 532/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [.] marca 2016 r. w przedmiocie rozpoznania skargi na sposób przeprowadzenia wyboru sołtysa - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. JG w dniu 1 kwietnia 2016 r. (data złożenia w Urzędzie Miejskim w [.]) wystąpił ze skargą przeciwko Radzie Miejskiej w [.] "na decyzję z dnia [.] marca 2016 r., która podczas głosowania nie przyjęła jego oraz 19 innych osób skarg dotyczących wyboru sołtysa w miejscowości [.] w dniu [.] stycznia 2016 r. z naruszeniem prawa", tj. ustawy o samorządzie gminnym i statutu sołectwa [.]. Jako podał, podczas sesji Rady Miejskiej w porządku obrad znajdował się punkt dotyczący zapoznania się z jego pismem, jednak Rada przegłosowała, że nie będzie zajmować się jego rozpatrzeniem. Skarżący domaga się "unieważnienia wyboru sołtysa". W odpowiedzi na skargę reprezentujący Radę Burmistrz [.] wskazał, że w jego ocenie skargę wniesiono przedwcześnie, z naruszeniem art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, bez poprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwana jako "Ppsa", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1, art. 172 i art. 285k § 3 Ppsa). Zakres właściwości sądu administracyjnego, jak wynika z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, musi być określony w ustawie. Nie cała bowiem działalność administracji publicznej została poddana kontroli (por. uzasadnienie uchwały NSA z 3 grudnia 2001 r. sygn. OPS 3/01; opublikowana na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl"). Właściwość tę określają przede wszystkim przepisy art. 3 § 2 i § 3 Ppsa. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; jak też bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 Ppsa. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Analiza skargi wykazała, że określony w niej przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Nie mieści się bowiem w katalogu określonym w art. 3 § 2 Ppsa, jak też w ustawach szczególnych, w tym ustawie o samorządzie gminnym. Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r. JG wraz z innymi osobami zwrócił się do Rady o unieważnienie wyboru Sołtysa wsi [.] dokonanego [.] stycznia 2016 r. Na sesji Rady w dniu 17 marca 2016 r. w porządku obrad zaplanowano w punkcie 6 zapoznanie się z ww. pismem. Następnie przewodniczący Rady zapoznał radnych z jego treścią, a Burmistrz przedłożyła dwa projekty uchwał: 1) zlecenia Komisji Rewizyjnej przeprowadzenia kontroli w zakresie prawidłowości przeprowadzenia wyborów sołtysa sołectwa [.], 2) odmowy zlecenia takiej kontroli. W toku debaty zgłoszono jednak wniosek o nieprzedstawianiu wniosku JG Komisji Rewizyjnej. W przeprowadzonym głosowaniu nad tą kwestią większość radnych opowiedziała się za tym, aby Komisja Rewizyjna nie badała zarzutów zwartych w piśmie JG. Treść wyniku głosowania wpisano do protokołu (s.11). O wynikach głosowania Przewodniczący Rady powiadomił JG w piśmie z dnia 29 marca 2016 r. W ocenie Sądu pismo JG z dnia 27 stycznia 2016 r. stanowiło skargę wniesioną w trybie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 190 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej zwanej: "Kpa"), o jakiej mowa w art. 227 Kpa i art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jej przedmiotem może być bowiem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań publicznych, odnosząca się do sfery prawnej bądź faktycznej. W sprawach dotyczących zadań lub działalności wójta organem właściwym do rozpoznania skargi jest rada gminy (art. 229 pkt 3 Kpa). O sposobie jej rozpatrzenia powiadamia się wnoszącego stosownie do wymagań art. 237 § 4 Kpa. Przepisy powołanej ustawy nie określają wprawdzie formy, w jakiej powinno nastąpić rozpoznanie skargi, to jednak biorąc pod uwagę unormowania ustawy o samorządzie gminnym regulującej działalność rady gminy, będącej organem kolegialnym, właściwą formą wyrażenia stanowiska była wpisana do protokołu uchwała podjęta po jawnym głosowaniu (zob. art. 14, art. 15 ust. 1, art. 18a ust. 1). O wyniku głosowania nad skargą JG zawiadomiono go w piśmie Przewodniczącego Rady z dnia 29 marca 2016 r., czym zadośćuczyniono dyspozycji art. 237 Kpa. Jeżeli natomiast skarżący nie jest zadowolony ze sposobu rozpoznania skargi może on skorzystać ponownie z instytucji skargi powszechnej i uczynić jej przedmiotem działalność Rady; wówczas organem właściwym do jej rozpoznania będzie wojewoda (art. 229 pkt 1 Kpa). Jak wynika ze statutu sołectwa [.], wybory sołtysa zarządza Rada, ale zebranie wiejskie, na którym wybór ma być dokonywany, zwołuje Burmistrz (§ 25). Burmistrz też ustala wzór karty do głosowania (§ 29), a więc odpowiada za prawidłowość tego dokumentu, który powinien spełniać wymagania określone w § 29 statutu sołectwa. Tak więc nieprawidłowości w tym zakresie mogły być przedmiotem skargi z działu VIII Kpa. Jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się, że ani zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, ani też sam akt podjęty przez właściwy organ w tej materii, nie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 maja 2009 r. II OSK 689/09 oraz z 12 marca 2013 r. I OSK 318/13). Statut sołectwa [.], ani ustawa o samorządzie gminnym, nie przewidują zaś regulacji stwierdzania przez Radę Gminy (Miasta) nieważności wyboru organu sołectwa, na wniosek bądź z urzędu, jako aktu podjętego w sprawie z zakresu administracji publicznej. Także więc nawet uprzednie skierowanie do Rady Miejskiej wezwania do usunięcia naruszenia prawa wpisaną do protokołu posiedzenia Rady uchwałą z dnia [.] marca 2016 r., które sugerował Burmistrz w odpowiedzi na skargę jako konieczny warunek dopuszczalności jej wniesienia w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, nie otworzyłoby skarżącemu drogi sądowej do poddania jej kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z 27 czerwca 2014 r. I OSK 1424/14 oraz z 11 października 2013 r. I OSK 2373/13). Z podanych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.