II SA/Rz 602/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi K. W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] o odmowie przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. W podstawie prawnej SKO wskazało art. 134 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej k.p.a.). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne; Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił K. W. dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 100 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. w związku z przyznanym decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] świadczeniem pielęgnacyjnym z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną J. W. Odwołanie od tej decyzji wniósł K. W. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. SKO postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że decyzję Burmistrza doręczono stronie w dniu 21 marca 2013 r., zaś odwołanie złożono do SKO za pośrednictwem organu I instancji w dniu 12 kwietnia 2013 r., tj. z przekroczeniem ustawowego 14 dniowego terminu. Decyzja zawierała zaś prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia. K. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie SKO, domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podniósł, że nie złożył odwołania w terminie, gdyż informowano go ustnie o fakcie braku przesłanek prawnych do uzyskania świadczenia. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpatrzeniu skargi w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Poza sporem pozostaje wyżej przedstawiony stan faktyczny, w tym uchybienie przez K. W. czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd pozostają przyczyny, z jakich nastąpiło niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko utrwalone już w judykaturze, że postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania mieszczą się grupie postanowień "kończących postępowanie". W doktrynie zauważa się, że takie postanowienia mają istotne znaczenie dla dalszego biegu postępowania w sprawie, bowiem uniemożliwiają one uruchomienie toku instancji w stosunku do określonej decyzji i powodują, że uzyskuje ona przymiot ostateczności (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 57). W świetle powyższego uznać należy, że takim postanowieniem jest również postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., gdyż pozbawia ono stronę możliwości zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. Na postanowienie to nie przysługuje wprawdzie zażalenie, jednakże jako postanowienie kończące postępowanie, stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 341). Poglądy powyższe wielokrotnie znalazły potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie NSA z 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 860/08, niepublikowane oraz postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 412/07, niepublikowane oraz postanowienie NSA z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1489/08,Lex nr 1043276). Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 k.p.a. odnosi się do sytuacji gdy strona składa odwołanie po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości odwołania następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 k.p.a. Jeżeli natomiast strona, jak to stało się w niniejszej sprawie, wnosi odwołanie po terminie i składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyni zbędnym celowość i konieczność wydawania postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu czyli rozstrzyga również o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 k.p.a. Na wyłączenie możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu z art. 134 k.p.a. w sytuacji, gdy wcześniejszym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał Naczelny Sąd Administracyjny przykładowo w uzasadnieniu wyroku z 24.09.2008r. sygn. akt I OSK 1490/07, (zob. także liczne orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych np. wyrok WSA W-a z 02.03.2010r., IV SA/Wa 1781/09 czy wyrok WSA Gdańsk z 09.09.2009r. II SA/Gd 150/08). Mając powyższe na uwadze, skoro naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie jako niemające umocowania w przepisie art. 134 k.p.a. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Taki stan czynił zbędnymi odnoszenie się do zarzutów skargi.