II SA/Rz 608/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 608/12 U Z A S A D N I E N I E Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zwany w dalszej części uzasadnienia także PWIS po rozpatrzeniu odwołania J. G., decyzją z dnia [...] maja 2012r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D., zwanego w dalszej części uzasadnienia także PPIS z dnia [...] marca 2012r., nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej: obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1.2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r., Nr 105, poz. 869), zwanym dalej rozporządzeniem. W podstawie prawnej PPWIS powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u J. G. zostało wszczęte w dniu [...] czerwca 2011r. na wniosek Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z dnia [...] czerwca 2011r., w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z poz. 21 wykazu. Z przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oceny narażenia zawodowego wynika, że J. G. w latach 1976 – 2011 zatrudniony był w Firmie Oponiarskiej [...] na stanowisku operatora pras, walcownika konfekcjonera, wulkanizatora. Pomiary natężenia hałasu w środowisku pracy wykazywały wartości od 84 do 91, 3 dB. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. w orzeczeniu z dnia [...] września 2011r., nr [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – ubytku słuchu. W uzasadnieniu wskazał na fakt, że J. G. leczył się na przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego oraz głuchotę czuciowo – nerwową obustronną. W wyniku badania audiometrycznego rozpoznano niedosłuch typu mieszanego ucha lewego oraz ubytek słuchu typy przewlekłego urazu akustycznego o średniej w uchu prawym o wielkości 30 dB . Rozpoznanie powyższe nie spełnia kryteriów choroby zawodowej W wyniku ponownego badania, na które J. G. został skierowany w następstwie złożenia odwołania od orzeczenia z dnia [...] września 2011r., w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2012r., nr [...] wydanym przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej również ze względu na wielkość ubytku słuchu (UP 33 dB, UL 42 dB), który nie spełnia definicji choroby zawodowej określonej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W odwołaniu od wymienionej na wstępie decyzji PWIS z dnia [...] marca 2012r., J. G. wniósł o ponowne rozpatrzenie orzeczenia lekarskiego nr [...] w sprawie choroby zawodowej i nie zgodził się z jego treścią. Podał, że przez 35 pracował w warunkach szkodliwych, w których narażony był na hałas, czego następstwem jest utrata zdrowia. Wskazał, że w chwili obecnej został pozbawiony pracy został, zmuszony do zwolnienia się i jest bez środków do życia. Zwrócił uwagę na zapylenie i hałas panujące w zakładzie pracy, w którym był zatrudniony . Po rozpoznaniu odwołania PWIS wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu PWIS streścił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego. Następnie Organ II instancji stwierdził, że J. G. pracował w warunkach narażenia na hałas o poziomach stwarzających ryzyko rozwoju trwałego uszkodzenia słuchu przez cały okres pracy zawodowej tj. przez okres 35 lat. W 2010r. stwierdzono u niego przeciwwskazania do pracy w hałasie ze względu na chorobę ucha środkowego lewego i orzeczono o przeciwwskazaniu do pracy w hałasie. Jednakże stwierdzony u J. G. poziom ubytku słuchu wyniósł 30 – 42 dB , co nie spełnia kryteriów określonych w poz. 21 złącznika tj. podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 3 kHz. J. G. złożył skargę na wskazaną wyżej decyzję z dnia [...] maja 2012r. wnosząc o zmianę decyzji w całości oraz ponowne skierowanie go na badania lekarskie do innego Oddziału Chorób Zawodowych niż jest to wykazane w karcie informacyjnej leczenia klinicznego w Ł. Podał, że nie zgadza się z orzeczeniem. Wskazał, że został uznany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. za niezdolnego do pracy i w okresie od 1 listopada 2011r. – 31 października 2012r. przyznano mu rentę z tego tytułu. Podał, że choroba tj. niedosłuch na prawe i lewe ucho pogłębia się. Zarzucił brak wiarygodności badaniom wykonanym przez Klinikę Chorób Zawodowych i Toksykologii w Ł., ze względu a postępującą chorobę i dlatego wniósł o skierowanie go na ponowne badania dzięki którym będzie mógł uzyskać w miarę wiarygodne, a zarazem porównawcze wyniki jego niedosłuchu. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy . Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z treścią art. 235 prim Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Z kolei przepis art. 235 2 Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na kanwie przytoczonych przepisów, w doktrynie i judykaturze wykształcił się pogląd, że stwierdzenie u pracownika lub byłego pracownika choroby zawodowej jest możliwe wówczas, gdy jest on zatrudniony lub był zatrudniony w warunkach narażenia zawodowego i wystąpiła u niego jedna z chorób znajdująca się w wykazie chorób zawodowych, a pomiędzy tymi okolicznościami istnieje związek przyczynowo - skutkowy. Nadto prawodawca, w treści art. 237 § 1 pkt 3-6 oraz w § 1 prim Kodeksu pracy zawarł upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zawodowych, okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych uwzględniając aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku pracy oraz kierując się koniecznością zapobiegania występowaniu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W oparciu o tę delegację Rada Ministrów w dniu 30 czerwca 2009 r. wydała stosowne rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych /Dz. U., Nr 105, poz. 869 ze zm./. W oparciu o przywołane wyżej uregulowania prawne orzekający w sprawie organ przeprowadził postępowanie zainicjowane skierowaniem skarżącego na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem. W toku postępowania przeprowadzonego w sprawie bezspornym jest, że skarżący, w okresie zatrudnienia w Firmie Oponiarskiej [...] S.A. /ok. 35 lat/ narażony był na ponadnormatywny hałas. Z zalegającej w aktach sprawy karty oceny narażenia zawodowego wynika, że stanowiska pracy, które zajmował; operator pras, walcownik, konfekcjoner i walcownik narażone były na hałas o natężeniu od 84 dB do 91,3 dB, a więc czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej. Te ustalenia, zgodnie z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., dały podstawę orzekającemu organowi do skierowania skarżącego na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania - do jednostki orzeczniczej I stopnia. Orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazując, że stwierdzony niedosłuch w uchu prawym 30 dB wyklucza zastosowanie pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, w świetle którego wartość ta powinna wynosić co najmniej 45 dB. Zgodnie z dyspozycją zawartą w § 7 w/w Rozporządzenia skarżący, nie zgadzając się z treścią orzeczenia lekarskiego, wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzecznicza II stopnia. Orzeczeniem lekarskim nr [...] Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy im. J. N. w Ł. stwierdzono brak podstaw u skarżącego do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na to, że stwierdzona średnia głębokość uszkodzenia słuchu odpowiednio 33 dB w uchu prawym i 42 dB w uchu lewym nie spełnia kryterium diagnostyczno-orzeczniczego wymaganego do rozpoznania choroby zawodowej określonej na 45 dB. W tym stanie sprawy prawidłowo, orzekający w sprawie organ, zgodnie z treścią § 8 przywołanego wyżej Rozporządzenia, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim I i II stopnia oraz formularzu oceny narażenia zawodowego - wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Jak to bowiem wynika z wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do przywołanego wyżej Rozporządzenia, chorobę zawodową stanowi obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2, i 3 kHz. W tym stanie sprawy nie można zarzucić orzekającym organom wydania decyzji niezgodnej z przytoczonymi wyżej przepisami, a które to organa ustaliły, że skarżący jakkolwiek wykonywał pracę w warunkach narażających na utratę słuch , to jednak stopień niedosłuchu u niego stwierdzony przez uprawnioną jednostkę medyczną nie kwalifikuje go do stwierdzenia choroby zawodowej . Wbrew twierdzeniom skarżącego wskazać należy, że zgodnie z uregulowaniem zawartym w § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, jednostką orzeczniczą stopnia I jest między innymi, tak jak w rozpoznawanej sprawie, poradnia chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy /ust. 2/. Jednostką orzeczniczą II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy /ust. 3/, a więc tak jak w rozpoznawanej sprawie - Klinika Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w L. Wskazać nadto należy, że organa inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, a także odmiennej oceny, zmierzającej do rozpoznania schorzenia, a orzeczenia wskazanych przywołanym wyżej przepisem jednostek służby zdrowia - jasne i nie budzące wątpliwości - są dla nich wiążące /tak wyrok NSA z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r. I SA 108/03, wyrok NSA z 24 maja 2001 r., SA 1801/00, wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 II OSK 800/11, wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., II OSK 9/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl /. Odnosząc się do zarzutu skarżącego o postępującym u niego niedosłuchu podnieść należy, że okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku pozycji 21 załącznika wynosi 2 lata. Ustosunkowując się do pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r. złożonego do akt sprawy w dniu [...] lipca 2012 r. wskazać należy, że postępowanie w sprawie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się jedynie w przedmiocie niedosłuchu znajdującego się pod pozycja 21 Załącznika. Podnoszone przez skarżącego nabyte inne choroby, w tym przewlekłe przerostowe zapalenie krtani, zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym i przerost śluzówki, mogą być przedmiotem odrębnego postępowania począwszy od odmiennej niż w przedmiotowej sprawie charakterystyki narażenia zawodowego poprzez stosowne, specjalistyczne orzeczenia jednostek medycznych. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.