II SA/Rz 612/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-11-03
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Piotr Godlewski, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów, że inwestycja nie służy celom publicznym oraz że przebieg inwestycji narusza prawa właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest decyzją związaną, którą organ jest zobowiązany wydać pozytywnie, jeśli wniosek spełnia wymogi prawne i inwestycja mieści się w definicji celu publicznego. Lokalizacja inwestycji jest ustalana na podstawie wniosku inwestora i warunków technicznych gestora sieci, a organ nie ma uprawnienia do samodzielnej modyfikacji przebiegu inwestycji. Prawo własności może być ograniczone ustawowo w zakresie nie naruszającym jego istoty, a decyzja lokalizacyjna nie podlega ocenie pod kątem alternatywnych przebiegów inwestycji.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącej rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej na określonych działkach. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą lokalizację inwestycji, którą następnie uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazało do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu decyzja została utrzymana w mocy przez SKO. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące braku celu publicznego inwestycji, naruszenia prawa własności oraz proceduralnych uchybień.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. D. i P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2022 r. nr SKO.415/477/2021 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - skargę oddala -
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 21 lutego 2022 r., nr SKO.415/477/2021, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent Miasta") z 17 listopada 2021 r. nr AR.6733.62.5.2021.SN62 wydana w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 54 i art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 1 kwietnia 2021 r. J. K., działający przez pełnomocnika zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego pod nazwą: "Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej przy ul. [...]" na działkach nr ewid. [...], obręb [...] w [...]. Wniosek ten następnie został zmodyfikowany, poprzez nadanie nazwy: "Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej" na działkach nr ewid. [...] Obr. [...] w [...].
Prezydent Miasta [...] decyzją z 9 czerwca 2021 r. nr AR.6733.62.5.2021.SN62 ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego.
Następnie po rozpatrzeniu odwołania A. i P. D. (dalej: "Skarżący") reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, decyzją z 16 sierpnia 2021 r. nr SKO.415/281/2021 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta decyzją z 17 listopada 2021 r. nr AR.6733.62.5.2021.SN62 ustalił na wniosek J. K. lokalizację inwestycji celu publicznego pod nazwą: "Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej" na działkach nr ewid. [...] Obr. [...] w [...] przy ul. [...].
Od powyższej decyzji Skarżący złożyli odwołanie, zarzucając naruszenie:
– art. 4 ust. 2 pkt 1 oraz art. 50 ust. 1 u.p.z.p., poprzez uznanie, że realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., w sytuacji gdy inwestycja ta nie służy celom publicznym, a jedynie właścicielowi działki nr [...];
– art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zignorowanie słusznego interesu Skarżących, przejawiającego się w zaniechaniu merytorycznego rozpoznania ich argumentów, w konsekwencji błędnego uznania, że organ administracji jest bezwzględnie związany wnioskiem o ustalenie inwestycji celu publicznego;
– art. 61 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 u.p.z.p., poprzez procedowanie i wydanie wadliwej decyzji co do wniosku, który został przez wnioskodawcę zmieniony, a zatem w pierwotnym kształcie nie jest aktualny oraz poprzez procedowanie wniosku o ustalenie zaskarżonej inwestycji po działce Skarżących, w sytuacji procedowania przez organ jednocześnie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w sprawie [...], gdzie prawomocną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2021 r. ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego pod nazwą: "Budowa kanalizacji sanitarnej" na działkach nr [...] Obr. [...] w [...] przy ul. [...] w zupełnie inny i mniej kolidujący dla Skarżących przebieg inwestycji, a zaopatrujący działkę nr [...] wnioskodawcy w kanalizację. Zdaniem Skarżących w przedmiotowej sprawie doszło również do zaniechania przed wydaniem decyzji zbadania wpływu inwestycji na środowisko (faunę i florę) oraz brak analizy architektonicznej.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, ewentualnie o zmianę decyzji i oddalenie wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpatrzeniu złożonego odwołania, opisaną na wstępie decyzją z 21 lutego 2022 r., nr SKO.415/477/2021 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium wskazało, że inwestycja objęta zaskarżoną decyzją stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości okoliczność, że inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania, polegająca na budowie sieci kanalizacji sanitarnej, stanowi inwestycję celu publicznego. W związku z powyższym Organ I instancji nie naruszył art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 50 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zdaniem SKO, Organ I instancji zastosował się do zaleceń Kolegium zawartych w decyzji z 16 sierpnia 2021 r. nr SKO.415/281/2021 i ww. okoliczność wykazał i uzasadnił w sposób właściwy.
Następnie Organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do lokalizacji inwestycji celu publicznego status podmiotu występującego z wnioskiem nie jest decydujący. Przeszkody dla uznania przedmiotowej inwestycji za inwestycję celu publicznego nie stanowi zatem fakt, że z wnioskiem takim występuje osoba fizyczna, a także źródło finansowania planowanej inwestycji.
W ocenie Kolegium decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest decyzją związaną, co oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję pozytywną, jeżeli planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz unormowaniami zawartymi w przepisach szczególnych i czyni zadość warunkom formalnym decyzji. Postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego toczy się na wniosek inwestora, a organ prowadzący postępowanie jest związany treścią wniosku i nie jest dopuszczalne jego samodzielne modyfikowanie. W przedmiotowej sprawie złożony wniosek spełniał wszystkie wymagania, a przedstawiony przebieg inwestycji jest zgodny z prawem. Zatem brak jest podstaw do jego kwestionowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO stwierdziło, że zgoda zainteresowanego właściciela działki nie jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestor na etapie postępowania w sprawie lokalizacji nie musi legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości objętej wnioskiem.
W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Krąg uczestników również został ustalony prawidłowo, a Organ I instancji uzyskał wymagane uzgodnienia zgodnie z art. 53 ust. 4 u.p.z.p.
Odnosząc się do kwestii związanych z możliwymi uciążliwościami inwestycji przejawiającymi się zmniejszeniem możliwości zagospodarowania własnej nieruchomości i spadkiem jej wartości, Organ II instancji wyjaśnił, że kwestie te mogą być podnoszone przez strony dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż Organ ustalający lokalizację inwestycji celu publicznego nie jest uprawniony do badania uciążliwości planowanej inwestycji w przedmiotowym postępowaniu.
Końcowo Kolegium wskazało, że procedowanie przez Organ I instancji w oparciu o wniosek inwestora, który został następnie zmodyfikowany nie stanowi uchybienia i nie narusza art. 61 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 u.p.z.p., a także brak jest podstaw do zakwestionowania sytuacji, w której Organ prowadzi dwa postępowania administracyjne dotyczące lokalizacji inwestycji celu publicznego dla tego samego terenu. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie brak jest również podstaw do prawnych do nałożenia na inwestora oraz Organ I instancji szczególnych obowiązków w zakresie zbadania wpływu inwestycji na środowisko (faunę i florę) oraz uzyskania analizy architektonicznej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli A. i P. D. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:
1. art. 4 ust. 2 pkt 1 oraz art. 50 ust. 1 u.p.z.p. poprzez uznanie, że realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., w sytuacji gdy inwestycja ta nie służy celom publicznym, a właścicielowi działki nr [...] Obr. [...] w [...];
2. art. 7,art. 77 § 1, oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zignorowanie słusznego interesu Skarżących, przejawiającego się w zaniechaniu merytorycznego rozpoznania ich argumentów, w konsekwencji błędnego uznania, że organ administracji jest bezwzględnie związany wnioskiem o ustalenie inwestycji celu publicznego co do zakresu i przebiegu planowanej inwestycji;
3. art. 7 k.p.a. poprzez procedowanie wniosku i ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w postaci rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej w sytuacji, gdy przebieg takiej sieci kanalizacji sanitarnej został ustalony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2021 r., nr [...], a przebieg tej inwestycji został ustalony innym i mniej kolidującym dla stron przebiegiem;
4. art. 61 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 u.p.z.p. poprzez procedowanie i wydanie decyzji co do wniosku, który został przez wnioskodawcę zmieniony, a zatem w swoim pierwotnym kształcie nie jest aktualny.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2021 r., nr [...] na okoliczność jej treści, w tym ustalenie przebiegu przedmiotowej inwestycji celu publicznego innym przebiegiem.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżących podniósł, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie skutkuje przyznaniem Inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednak skutki takiej decyzji są znacznie dalej idące niż chociażby w przypadku decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta z reguły przesądza o konkretnym ulokowaniu inwestycji, zwłaszcza liniowej, a jej postanowienia z mocy art. 55 u.p.z.p. wiążą organ orzekający w sprawie o pozwolenie na budowę. Ponadto tworzy ona określone prawa nabyte w tym znaczeniu, że Inwestor może ubiegać się o wydanie pozwolenia na budowę inwestycji o przebiegu przesądzonym w decyzji lokalizacyjnej po spełnieniu wymogów ustanowionych w przepisach Prawa budowlanego. Wobec powyższego decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stwarza dla wnioskodawcy prawo do dokonania zamierzonej zmiany zagospodarowania terenu, natomiast dla pozostałych stron obowiązek znoszenia takich zmian. Decyzja ta stanowi podstawę wszczęcia procedury wywłaszczeniowej i w efekcie pozbawienia prawa własności nieruchomości (art. 112 ust. 1 i nast. u.g.n.) albo do przeprowadzenia postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładania i przeprowadzenie na nieruchomości m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii, jeżeli właściciel lub użytkownik nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu inwestycji celu publicznego.
Zdaniem pełnomocnika skoro decyzja lokalizacyjna przesądza o przebiegu inwestycji, a więc o zakresie ingerencji w cudzą nieruchomość, stanowi jednocześnie podstawę wywłaszczenia lub ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, to już na tym etapie procesu inwestycyjnego należy zadbać, czy ograniczenie pozbawienia prawa własności związane jest z racjonalną potrzebą publiczną i będzie rzeczywiście optymalnie obciążające dla praw indywidualnych właścicieli.
Pełnomocnik podniósł także, że inwestycja zmierza do zmiany sposobu zagospodarowania dziatki nr [...], tak aby zaspokoić prywatne interesy jej właściciela, które nie mają nic wspólnego z interesem całej wspólnoty jako zbiorowości, zatem nie można jej określać inwestycją celu publicznego. Zatem nieuprawnionym było wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty podane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony decyzją (postanowieniem), czy negatywnymi dla niej skutkami i podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej.
Przedmiotem postępowania jest decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego z wniosku J. K. z 30 marca 2021 r. zmodyfikowanego wnioskiem z 26 kwietnia 2021 r. obejmująca realizację inwestycji pn.: "Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej" na działkach [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2022 r. poz. 503; dalej: "u.p.z.p."). Należy w tym miejscu podkreślić, że wspomniana ustawa z dniem 3 stycznia 2022 r. została zmieniona na podstawie art. 2 ustawy z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1986). Zgodnie jednak z art. 4 ustawy nowelizującej do spraw ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym. Wobec złożenia przez skarżących wniosku 30 marca 2021 r. w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy sprzed nowelizacji, w tym art. 50 i n. u.p.z.p.
W sprawie zostały zachowane wymogi formalne prowadzenia postępowania. Dokonano zawiadomienia w formie obwieszczeń, przeprowadzono stosowną analizę, jak również zwrócono się o wymagane uzgodnienia. Strony nie zgłaszały co do tego zarzutów.
Spór w sprawie w zasadzie sprowadzał się od ustalenia, czy inwestycja może zostać zaliczona do inwestycji celu publicznego i czy jej przebieg odpowiada prawu.
Przepis art. 2 pkt 5 u.p.z.p. definiuje pojęcie inwestycji celu publicznego. Stanowi on, że ilekroć w ustawie jest mowa o "inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899; dalej: "u.g.n."). Należy przy tym zwrócić uwagę, że przepis art. 6 ust. 2 u.g.n. wśród celów publicznych wymienia budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi lokalne (gminne) lub ponadlokalne (powiatowe, wojewódzkie i krajowe) znaczenie inwestycji (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 648/09 czy wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 367/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma przy tym znaczenia czy inwestorem jest podmiot publiczny czy prywatny (vide wyroki: II OSK 1133/11 z 8 kwietnia 2011 r., II OSK 548/11 z 15 maja 2008 r., II OSK 1412/09 z 3 listopada 2010 r., II SA/Bk 288/10 z 10 czerwca 2010 r.).
W sprawie po uchyleniu przez Kolegium decyzją z 16 sierpnia 2021 r., nr SKO.415/281/2021 decyzji Prezydenta Miasta [...] z 9 czerwca 2021 r., zgodnie ze wskazówkami Organu II instancji zostało wyjaśnione, że zamierzona inwestycja będzie obsługiwać planowane inwestycje na działkach [...] oraz [...], na dowód czego przedłożono pierwsze strony decyzji ustalających warunki zabudowy dla planowanych na tych działkach inwestycji, z których wynika, że na działce [...] zaplanowano realizację 4 budynków, na działce [...] - 10 budynków.
Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej to rozbudowa istniejącej publicznej sieci kanalizacyjnej, która następuje sukcesywnie i umożliwia podłączenie się do tej sieci kolejnych odbiorców. Inwestycja taka w sposób oczywisty mieści się w definicji celu publicznego z art. 6 pkt 2 u.g.n. Nie zawsze bowiem jest tak, że kanalizacja jest realizowana w gminie w ramach jednego zadania inwestycyjnego. W wielu sytuacjach następuje to stopniowo poprzez rozszerzanie sieci dystrybucyjnej w zależności od potrzeb odbiorców.
W świetle powyższego kluczowe jest znaczenie inwestycji w ujęciu lokalnym, czyli z punktu widzenia zaspokojenia potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminną wspólnotę samorządową. Niewątpliwie zgodnie z art. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm., dalej: "u.s.g.") mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową (ust. 1). Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium (ust. 2). Zaś w myśl art. 7 ust. 1 u.s.g. zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty ustawodawca zaliczył do zadań własnych gminy, wśród których w pkt 3 wymienił kanalizację. Tym samym realizowanie sieci kanalizacyjnej jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym). Okoliczność, że budowa kanalizacji należy do zadań własnych gminy ma wpływ na ocenę znaczenia określonej we wniosku inwestycji jako inwestycji celu publicznego. Planowana inwestycja, niezależnie od tego ilu nieruchomościom umożliwi podłączenie do kanalizacji, należy do spraw najpowszechniej spotykanych, służących zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej. Jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu podłączenie odbiorców do systemu kanalizacji, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie wycinek terytorium gminy, a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 264/11). Inaczej sytuacja kształtowałaby się jeżeli przedmiotem wniosku byłaby wyłącznie realizacja przyłącza.
W związku z tym, że wnioskowana inwestycja w sposób oczywisty stanowi realizację celu publicznego o znaczeniu lokalnym, to zarzut naruszenia art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 u.g.n. jest nieusprawiedliwiony.
Odnosząc się z kolei do zarzucanego przez Skarżących przebiegu inwestycji, to również należy przyznać rację organom, że decyzja ustalająca lokalizację ma charakter decyzji związanej. Przebieg inwestycji wyznacza wnioskodawca. Nie bez znaczenia jest również to, że wniosek w tym zakresie opiera się na warunkach technicznych wydanych przez Miejskie Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w [...], jako gestora sieci, które określa sposób podłączenia, i pod którego nadzorem dokonuje się takiego przyłączenia.
Z powyższego zatem wynika, że lokalizacja inwestycji nie jest dowolna i, że nie wybiera jej sam wnioskodawca, ale jest ona w pewien sposób odgórnie wskazana przez gestora sieci, który uwzględniając dane techniczne, położenie odbiorców określa lokalizację tej inwestycji.
Prawo własności, którego naruszenie zarzucają Skarżący kwestionując przebieg kanalizacji po należącej do nich działce, gwarantowane przez Konstytucję i jej art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na mocy przepisów u.p.z.p. gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze. Wynika to wprost z treści art. 6 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wymienia szereg przesłanek, które winny być wzięte pod rozwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uszeregowując je w trzynastu równorzędnych punktach. Nie można więc prawu własności w tej sytuacji nadawać cechy zdecydowanego prymatu nad innymi wartościami wymienionymi przez ustawodawcę (por. wyroki NSA z: 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 374/09, 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 442/19). Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 52 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Stosownie do treści art. 56 tej ustawy, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Zatem organ właściwy do wydania rozstrzygnięcia nie jest uprawniony do analizowania, czy lokalizacja inwestycji w miejscu wskazanym przez inwestora jest zasadna czy też nie. Brak możliwości takiej analizy zachodzi również wtedy, jeśli inna lokalizacja inwestycji byłaby korzystniejsza z punktu widzenia właścicieli nieruchomości, przez które ma przebiegać (wyrok WSA w Białymstoku z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 787/19). Natomiast z art. 53 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. wynika, że organ dokonuje analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, która obejmuje m.in. ustalenie osoby rzeczywiście władającej gruntem i aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, nie zaś analizy możliwości alternatywnej lokalizacji infrastruktury.
Bez znaczenia jest również podnoszony przez Skarżących argument, że inwestor otrzymał inną decyzję lokalizacyjną na tą samą inwestycję, ale jak podnoszą przebiegającą w inny sposób. Prawo dopuszcza możliwość wydania kilku decyzji lokalizacyjnych dla tej samej działki- art. 65 u.p.z.p., pod warunkiem, że nie zachodzi tożsamość sprawy, która wykluczona jest przy każdej zmianie elementów ją kształtujących ( podmiot, przedmiot, przepis).
Reasumując należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we wskazanym niezbędnym zakresie, organ I instancji prawidłowo uznał, że planowane zamierzenie jest dopuszczalne na terenie wskazanym we wniosku inwestora. Decyzja zawiera przy tym podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazuje zasady zagospodarowania, które muszą być wzięte pod uwagę przy przeprowadzaniu inwestycji oraz warunki jakie musi spełnić inwestor, aby do tego doprowadzić.
W rozważanym aspekcie podzielić należy również stanowisko Kolegium, że wyznacznikiem rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest wyłącznie zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku lokalizacji inwestycji celu publicznego nie znajduje zatem zastosowania tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., co oznacza, że nie znajdują także zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło