II SA/Rz 618/11

WyrokWSA w Rzeszowie2012-01-10

Skład orzekający: Robert Sawuła, Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Parku Narodowego, sprawujący trwały zarząd nad nieruchomością Skarbu Państwa, posiada legitymację procesową (status strony) do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej podział tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Dyrektor Parku Narodowego, jako trwały zarządca nieruchomości Skarbu Państwa, posiada legitymację procesową do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej podział tej nieruchomości. Trwały zarząd, jako administracyjnoprawny sposób władania nieruchomością, stwarza po stronie jednostki organizacyjnej uprawnienie do korzystania z nieruchomości oraz do obrony jej interesów w postępowaniach administracyjnych dotyczących tej nieruchomości, co wynika z przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Starosta wystąpił o zatwierdzenie podziału nieruchomości Skarbu Państwa, nad którymi trwały zarząd sprawował Dyrektor Parku Narodowego. Dyrektor Parku kwestionował podstawę prawną podziału i prawidłowość dokumentów, obawiając się wygaśnięcia trwałego zarządu. Wójt Gminy zatwierdził podział. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Dyrektor Parku nie posiada legitymacji procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że Dyrektor Parku ma status strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi [...] Parku Narodowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej [...] Parku Narodowego kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 618/11 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako SKO) z [...] maja 2011 r. umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie dotyczącej zatwierdzenia podziału działki. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z 18 stycznia 2011 r. Starosta [...], działając w imieniu Skarbu Państwa, wystąpił do Wójta Gminy [...] o zatwierdzenie podziału szeregu wymienionych działek, w tym działek nr 18, 19, 20, 21 i 22, położonych w B., gmina [...], załączając mapę z projektem podziału, protokół przyjęcia granic do projektu podziału m.in. w/w działek ([...]), wypis z rejestru gruntów i odpis zwykły księgi wieczystej. Potrzebę zatwierdzenia podziału Starosta uzasadnił podejmowanymi działaniami na rzecz zaspokojenia roszczeń do części wymienionych we wniosku nieruchomości, wynikających z przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r., nr 4, poz. 24, ze zm.). O wszczęciu postępowania zawiadomiono wnioskodawcę oraz [...] Park Narodowy (dalej jako [...]PN) w U. W toku postępowania Dyrektor [...] PN kwestionował na piśmie podstawę prawną dokonywania podziału, upatrując w nim wole doprowadzenia do wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomościami, który sprawuje [...] PN. Negował ponadto prawidłowość przedłożonych dokumentów, mających stanowić podstawę dokonywania podziału. Decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...] Wójt Gminy [...] uwzględniając wniosek zatwierdził podział działek nr 18 o pow. 0,2790 ha, nr 19 o pow. 0,1418 ha, nr 20 o pow. 0,1282 ha, nr 21 o pow. 0,1683 ha, nr 22 o pow. 0,2195 ha, położonych w obrębie ewidencyjnym B., objętych Księgą Wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...], na działki: nr 18/1 o pow. 0,1088 ha, nr 18/2 o pow. 0,0922 ha, nr 18/3 o pow. 0,0780 ha, nr 19/1 o pow. 0,0727 ha, nr 19/2 o pow. 0,0691 ha, nr 20/1 o pow. 0,0685 ha, nr 20/2 o pow. 0,0597 ha, nr 21/1 o pow. 0,0999 ha, nr 21/2 o pow. O,0684 ha, nr 22/1 o pow. 0,1659 ha, nr 22/2 o pow. 0,0536 ha. Ustanowiono jednocześnie służebności przechodu, przegonu i przejazdu pasem drożnym o szerokości 4,5m: przez działkę nr 21/2 na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr 21/1, przez działkę nr 19/2 na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr 19/1, przez działkę nr 20/2 na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr 20/1. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 95 pkt 4 i art. 96 ust. 1 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: "Ugn"), § 10 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r., nr 268, poz. 2663) oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."). Z uzasadnienia decyzji wynika, że mapa z projektem podziału nieruchomości została sporządzona przez uprawnioną osobę i przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 31 grudnia 2010 r. Świadczy to w ocenie organu o jej zgodności z zasadami wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych. Ponadto dokumentacja spełnia wymogi wynikające z § 10 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. Wójt przywołał również treść art. 95 pkt 4 Ugn, z którego wynika, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw. Od decyzji tej w imieniu Skarbu Państwa odwołanie wniósł [...] PN, zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego. Po jego rozpatrzeniu decyzją z [...] maja 2011 r., nr [...] SKO orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 97 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i 2 Ugn. Kolegium uznało, że odwołujący się nie posiada legitymacji procesowej, a przez to statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220, z późn. zm.) wynika, że park narodowy jest państwową jednostką budżetową i zarządza nim dyrektor parku. Odwołujący zarządza nieruchomością składającą się z działek nr 18, 19, 20, 21 i 22, stanowiących własność Skarbu Państwa, za zasadzie trwałego zarządu, przy czym wniosek o zatwierdzenie podziału nieruchomości złożył Starosta [...]. Przytaczając treść przepisu art. 11 ust. 1 Ugn. Kolegium uznało, że zasadniczo organem właściwym w sprawach gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa jest Starosta. Powołując się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdziło, że o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty. Poza nimi stroną postępowania mogą być również podmioty, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, jeżeli wykażą swój interes prawny. W ocenie organu trwały zarząd nie należy do żadnej z wymienionych kategorii. Stanowi on prawną formę władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną i ogranicza się do korzystania z niej. Odwołujący nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego, lecz wyłącznie interes faktyczny. Brak ma być bowiem materialnoprawnej podstawy, na podstawie której [...] PN mógłby żądać ochrony prawnej. Przedmiotowy podział nieruchomości nie wpłynie na zakres uprawnień trwałego zarządcy, a zagadnienia dalszego sposobu wykorzystania nieruchomości wykraczają poza granice prowadzonego postępowania. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się [...] PN, korzystając ze skargi sądowoadministracyjnej. Wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania skarżący podniósł szereg zarzutów związanych ze swoją legitymacją procesową jako trwałego zarządcy i statusu strony w postępowaniu administracyjnym, odnoszących się do błędnej wykładni i niezastosowania przepisu art. 28 k.p.a. W ocenie skarżącego interes prawny po jego stronie wynika z przepisów ustawy o ochronie przyrody, która nakłada na Dyrektora Parku Narodowego szereg obowiązków z zakresu ochrony przyrody (art. 101 ust. 1 w zw. z art. 2-3 i art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy), a także z Ugn i kodeksu cywilnego o użytkowaniu, z których wynikają uprawnienia i obowiązki trwałego zarządcy. Dokonany podział ma na celu zaspokojenie roszczeń osób trzecich, w rozumieniu art. 95 pkt 4 Ugn i prowadzi bezpośrednio do zmian własnościowych w zakresie wydzielonych części nieruchomości oraz wygaszenia trwałego zarządu parku narodowego. Tymczasem Dyrektor parku na jego terenie realizuje zadania z zakresu ochrony przyrody i nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, kto stanie się właścicielem wydzielonych części nieruchomości. Źródłem interesu prawnego są również m.in. przepisy art. 50 Ugn w zw. z art. 252 kodeksu cywilnego, skoro do trwałego zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu. Skarżący zarzuca też naruszenie przepisów art. 43 i n. oraz art. 60 ust. 2a Ugn przez uznanie, że istnieje kilka typów trwałego zarządu różniących się co do treści uprawnień trwałych zarządców, podczas gdy treść tego prawa przyznaje trwałym zarządom jednakowe kompetencje w stosunku do zarządzanych nieruchomości. Przepis art. 43 ust. 2 pkt 3 Ugn wymienia te kompetencje jedynie w sposób przykładowy, zatem mogą one również obejmować te wymienione w art. 60 ust 2a Ugn. Mając to na względzie skarżący zasadniczo zarzuca naruszenie przepisu art. 28 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie oraz przyjęcie braku interesu prawnego po stronie [...] PN w postępowaniu o podział nieruchomości oddanych mu w trwały zarząd. Skutkiem przyjętego przez SKO stanowiska było zaniechanie kontroli wydanej przez Wójta Gminy [...] decyzji naruszającej przepisy art. 95 pkt 4 Ugn i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa przez uznanie, że osobom uprawnionym do nabycia mieszkania w rozumieniu cyt. przepisu przysługuje roszczenie do części nieruchomości, o którym mowa w art. 95 pkt 4 Ugn uzasadniającym podział nieruchomości. W ocenie skarżącego Starosta [...] reprezentuje odmienny od skarżącego interes prawny, pomimo że również działa w imieniu Skarbu Państwa. Nie uwzględniając tej okoliczności i odmawiając dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu Kolegium naruszyć miało przepisy art. 6 - art. 8 k.p.a. oraz art. 2 i n. ustawy z 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. nr 97, poz. 1051 ze zm.), a także art. 10 w zw. z art. 28 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko co do braku statusu strony w przedmiotowym postępowaniu po stronie skarżącego. Pełnomocnik strony skarżącej w piśmie procesowym z 6 lipca 2011 r. sprostował jeden z zarzutów skargi, wywodząc o naruszeniu przez skarżona decyzję art. 101 Uop w zw. z art. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy polegający na przyjęciu, iż Dyrektor [...] PN nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie o podział nieruchomości położonej na terenie tego parku, gdy podstawa podziału jest art. 95 pkt 4 Ugn. W piśmie tym powołano się na stanowisko, jakie prezentował WSA w Kielcach w wyroku II SA/Ke 127/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie Sąd co do zasady podziela stanowisko i pogląd prawny wyrażone już wcześniej w podobnych sprawach przez tut. WSA w uzasadnieniach wyroków z 8 listopada 2011 r. II SA/Rz 617/11 oraz II SA/Rz 661/11. Skarga [...] PN zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny ustalony w postępowaniu przed organami administracji spełnia wymogi wynikające z przepisów prawa. Między stronami ustalone fakty nie są sporne. Dla rozpoznania skargi istotne jest ustalenie odnoszące się do faktu posiadania przez [...] Park Narodowy trwałego zarządu w stosunku do działek, objętych decyzja o zatwierdzeniu podziału. Drugą istotną okolicznością jest wszczęcie w stosunku do tej działki postępowania podziałowego na wniosek Starosty Powiatu [...] i wydanie przez Wójta Gminy [...] decyzji dokonującej podziału tej działki oraz doręczenie jej [...] PN, którego dyrektor złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze. Wskazane ustalenia jako istotne i wystarczające stanowią podstawę faktyczną orzekania sądu administracyjnego w zakresie, jaki został wyżej przedstawiony. SKO umarzając postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem [...] PN wyszło z założenia, że jednostka ta nie ma legitymacji procesowej strony, zatem nie mogła skutecznie złożyć odwołania. W ocenie organu odwoławczego strona składająca odwołanie nie może wykazać interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Analizując przepisy prawa i stan faktyczny sprawy SKO doszło do przekonania, że [...] PN jako trwały zarządca działki objętej postępowaniem podziałowym nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu. W ocenie Kolegium nieruchomości Skarbu Państwa będące w dyspozycji państwowych jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, a więc oddane im w trwały zarząd, nie mogą być przedmiotem skutecznych czynności w postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawodawca wyraźnie nie wskazał w tym zakresie wyjątku. Takim rozwiązaniem szczególnym ma być treść art. 60 ust. 2a Ugn, który wskazuje, że jednostki organizacyjne wskazane w art. 60 ust. 1 tej ustawy, w ramach wykonywanego trwałego zarządu mogą podejmować czynności w postępowaniach sądowych i administracyjnych. W odniesieniu do pozostałych przypadków trwałego zarządu brak takich regulacji, zatem podmioty wykonujące taki zarząd nie mogą samoistnie działać w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa. Z tego powodu – w ocenie SKO ( [...] PN nie ma legitymacji do złożenia odwołania, gdyż zgodnie z art. 11 ust. 1 Ugn, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej to organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest Starosta. Z taką argumentacją Sąd nie może się zgodzić. W literaturze zarząd przedstawia się jako instytucję prawną, za pomocą której Skarb Państwa wykonuje prawo własności w odniesieniu do swoich nieruchomości. W przypadku ustanowienia trwałego zarządu zarządca – niezależnie od właściciela włada majątkiem, przy czym nie ma wątpliwości, że jest to forma wykonywania własności w ramach tego samego podmiotu właścicielskiego. Pozycję zarządcy wobec powierzonych mu nieruchomości charakteryzują nie tylko uprawnienia, lepiej opisywane terminem "kompetencje", ale również pewne obowiązki w zakresie korzystania z nieruchomości. Zarządca – z innych niż Ugn przepisów – powoływany jest do realizacji pewnych zadań publicznych. Zadania te – w płaszczyźnie wyznaczonej w Ugn sprowadzają się do wykorzystywania zarządzanych nieruchomości zgodnie z celem zarządu. (zob. A. Chełchowski, Trwały zarząd nieruchomości publicznych, Warszawa 2010, m.in. s. 14-16 oraz 306). Trafnie zauważa skarżący, że trwały zarząd, jako administracyjnoprawny sposób władania nieruchomością stwarza po stronie jednostki organizacyjnej uprawnienie do korzystania z nieruchomości. Art. 43 ust. 2 Ugn wskazuje w sposób przykładowy uprawnienia, które wiążą się z wykonywaniem zarządu. Zdaniem Sądu pośród tych uprawnień mieści się prawo do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym w sprawie, która dotyczy nieruchomości oddanej w zarząd. Stanowisko takie wynika z istoty zarządu, który ma umożliwiać jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej korzystanie z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania. Przy takim celu zarządu trudno byłoby przyjąć zapatrywanie, że jednostka wykonująca zarząd nie może skutecznie podejmować działań w stosunku do zarządzanego przedmiotu. Gdyby tak było to nie mogłaby prowadzić działalności określonej przepisami prawa, a to przeczyłoby istocie trwałego zarządu, skoro z art. 10 ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej Uop) wynika, że nieruchomości Skarbu Państwa położone w granicach parku narodowego zostają oddane w trwały zarząd parku, jeżeli służą realizacji jego celów. Podział nieruchomości będących w trwałym zarządzie parku może mieć wpływ na warunki ochrony przyrody, a to w ocenie Sądu wystarcza, by [...] PN był traktowany jako podmiot legitymowany do działania w zakresie mienia oddanego w trwały zarząd. Taki wniosek wynika także wprost z art. 102 Uop. Skoro dyrektor reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie zarządzanego mienia parku, to tym bardziej jest legitymowany do wystąpienia w postępowaniu administracyjnym w czasie, kiedy ten zarząd istnieje i nie został wygaszony. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W realiach niniejszej sprawy nie chodzi o ocenę legitymacji w aspekcie uprawnienia żądania podziału nieruchomości, lecz o ocenę, czy postępowanie to dotyczy interesu prawnego lub obowiązku jednostki sprawującej trwały zarząd. W ocenie Sądu, jeśli konkretna nieruchomość, która ma podlegać podziałowi została oddana [...] PN w trwały zarząd w celu związanym z realizacją ochrony przyrody na zasadach określonych przepisami prawa, to nie można pomijać możliwości ochrony tego celu także w postępowaniach, których przedmiotem są nieruchomości położone na obszarze odpowiadającym przepisom art. 8 ust. 1 i 2 Uop. W ocenie Sądu powyższe stwierdzenia należy odnosić jedynie do prawa uczestnictwa [...] PN w postępowaniach dotyczących nieruchomości oddanych mu w zarząd. Nie powinno się rozciągać na uprawnienie do inicjowania postępowania z tego względu, iż zasadniczą ideą, wywiedzioną z przepisów art. 43 Ugn w związku z powołanymi przepisami Uop jest zapewnienie zarządcy możliwości obrony jego uprawnień związanych z zarządzanymi nieruchomościami. W judykaturze prezentowane jest stanowisko akceptujące legitymację podmiotu posiadającego trwały zarząd w postępowaniu administracyjnym dotyczącym takiej nieruchomości (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.10.2011 r. I OSK 1909/10, Lex nr 989767, w którym stwierdzono, iż podmiot, któremu przekazano nieruchomość w trwały zarząd jest uczestnikiem postępowania administracyjnego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości). Przy ocenie posiadania przez skarżącą jednostkę statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie można zdaniem Sądu pominąć także celów ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, do których zasoby przyrodnicze parków narodowych zostały zaliczone zgodnie z art. 1 pkt 5 tej ustawy. Takie stanowisko przemawia za przyznaniem [...] PN statusu strony także w sprawach dotyczących podziału nieruchomości, który może w toku postępowania zwalczać zasadność i co do zasady dopuszczalność podziału opartego na przepisie art. 95 pkt 4 Ugn właśnie z uwagi na brak przesłanek w jego ocenie. Istota tego interesu prawnego zasadza się na możności obrony uprawnień zarządcy i może być realizowana poprzez udział w takim postępowaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w przypadku podziału na podstawie art. 95 pkt 4 Ugn uzasadnienie decyzji winno zawierać odpowiednie rozważanie organu w zakresie żądań zawartych we wniosku Starosty, które uzasadniałyby faktycznie dokonanie podziału działki w celu zrealizowania roszczeń do jej części. Organ winien również precyzyjnie wskazać o roszczenia jakiego rodzaju i których podmiotów chodzi (zob. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2008 r. III SA/Po 792/07 – LEX nr 516738). Ponadto w tym wypadku bez dokonania podziału nieruchomości nie byłaby co do zasady możliwa ewentualna realizacja roszczeń, o których mowa w art. 95 pkt 4 Ugn, co w konsekwencji ma wpływ również na nieruchomości, które pozostawać będą w zarządzie [...] PN. W kontekście tych uwag nietrafne jest stanowisko SKO, które jako jedyny podmiot do reprezentowania Skarbu Państwa co do nieruchomości będących jego własnością wskazuje starostę, jeżeli nic innego nie wynika z art. 60 i art. 60a Ugn. Z treści art. 102 ust. 1 Uop wynika teza przeciwna do przyjętej w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Słusznie wskazuje SKO, że interes prawny ma wynikać z prawa materialnego. Dla parku narodowego ten interes ma swoje źródło w art. 43 Ugn w związku z art. 10 ust. 3 i art. 102 ust. 1 i 2 Uop. W wyroku WSA w Kielcach z 28 kwietnia 2008 r. II SA/Ke 127/08 (Lex nr 484892) zaprezentowano stanowisko wedle którego, realizacja zadań z zakresu ochrony przyrody uprawnia reprezentującego park narodowy dyrektora do udziału w charakterze strony w postępowaniu o podział nieruchomości położonej w granicach parku w sytuacji, gdy w wyniku podziału tej nieruchomości następuje wydzielenie działki pod drogą publiczną. Na gruncie przedmiotowej sprawy sformułować można, zdaniem Sądu następujący pogląd: park narodowy jest stroną postępowania administracyjnego, uprawnioną do wniesienia odwołania od decyzji, której przedmiotem jest zatwierdzenie podziału nieruchomości oddanej w trwały zarząd tego parku. Sąd nie podziela natomiast zarzutów skargi wskazujących na naruszenie art. 105 ust. 4 Uop, art. 60 ust. 2a Ugn oraz przepisów art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. W ocenie Sądu wskazane przepisy nie były stosowane przez organy i nie mają wpływu na wynik sprawy. W ponownym postępowaniu SKO rozpozna odwołanie Dyrektora [...] PN. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa Sąd orzekł jak na wstępie biorąc pod uwagę fakt, że błędna wykładnia prawa materialnego doprowadziła do błędnego zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i w ten sposób doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 Ppsa. Wyrok opatrzono klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło