II SA/Rz 620/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. spraw ze skarg Z. P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]marca 2016 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargi oddala- Przedmiotem skarg Z. P. – prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] są: 1. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia wyżej wskazanemu kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...] w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 620/16); 2. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia wyżej wymienionemu kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...], w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 621/16). W podstawach prawnych powyższych decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, zwanej dalej w skrócie "O.p.") w zw. z art. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm., zwanej dalej "u.g.h."). Z uzasadnień zaskarżonych decyzji i akt administracyjnych powyższych spraw wynika, że w dniu 5 lipca 2012 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...], przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych w lokalu [...] Z. P., ul. [...] w T.. W jej toku stwierdzili, że w ww. lokalu znajdują się włączone i gotowe do gry wyżej opisane automaty, które nie posiadały rejestracji wymaganej dla automatów do gier. Urządzenia te były własnością A. P. (PPU "[...]" A. P.), co ustalono na podstawie zawartej w dniu [...] stycznia 2012 r. umowy podnajmu części lokalu użytkowego. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzono eksperymenty, w wyniku których ustalono, że gry na przedmiotowych urządzeniach odbywają się według sposobu i zasad jak dla automatów o niskich wygranych, automaty przyjmują środki pieniężne co świadczy o komercyjnym charakterze urządzanych gier (do rozpoczęcia gry konieczne jest ich zakredytowanie środkami pieniężnymi). Automaty umożliwiały uzyskanie wygranych punktowych, co pozwalało na kontynuowanie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze. Przebieg gry ma charakter losowy a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli czy zręczności grającego. Powyższe urządzenia poddane nadto zostały badaniom przez jednostkę badającą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej. W ich trakcie stwierdzono, że automaty są urządzeniami elektronicznymi, których budowa zewnętrzna jak i wewnętrzna nie pozwala na uzyskanie wygranej pieniężnej, jednakże mechanicznie, elektrycznie i programowo jest przystosowany do podłączenia urządzenia wypłacającego, tzw. hoppera. Automaty umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej, pozwalającej na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze lub na prowadzeniu nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Przebieg gier ma charakter losowy a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli i zręczności gracza. Warunkiem rozpoczęcia rozgrywania gier jest jego zakredytowanie poprzez wprowadzenie banknotów do akceptora banknotów lub monet do akceptora monet. Wobec tych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego opisanymi na wstępie decyzjami wymierzył Z. P. kary pieniężne za urządzanie gier poza kasynem, na powyższych automatach, w wysokości po 12 000 zł (za każdy automat). Odwołania od tych decyzji złożył Z. P. wnosząc o ich uchylenie i umorzenie postępowań, ewentualnie uchylenie i przekazanie spraw organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego leżącego u podstaw wydanych decyzji, polegające na uznaniu, że był on podmiotem urządzającym gry na automatach; naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organizowanie gier na spornych urządzeniach może naruszać przepisy u.g.h. oraz poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy przepis art. 14 ust. 1 powyższej ustawy jako niezgodny z art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych, a ponadto przepis art. 6 ust. 1 u.g.h. ma charakter dopełniający względem art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt. 2. Wyszczególnionymi na wstępie decyzjami z dnia [...] marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Uzasadniając swe stanowisko w całości podzielił stanowisko organu I instancji. W ocenie DIC zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do uznania, że Z. P. był urządzającym gry na automacie poza kasynem gry i bez zezwolenia, zaś sporne urządzenia są automatami do gier w rozumieniu u.g.h. Urządzenia te umożliwiały prowadzenie gier i uzyskanie wygranych rzeczowych o jakich mowa w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h. Opisywane urządzenia są urządzeniami elektronicznymi a urządzane gry mają charakter losowy, do rozpoczęcia gier konieczne jest zakredytowanie automatu, to zaś świadczy o komercyjnym urządzaniu gier. Urządzenia umożliwiają osiąganie wygranej rzeczowej w postaci rozpoczęcia nowej gry, poprzez wykorzystanie wygranej rzeczowej, uzyskanej w poprzedniej grze. Na podstawie dowodów, w postaci wyników eksperymentów, przeprowadzonych przez funkcjonariuszy, dokonujących kontroli w lokalu oraz opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej z przeprowadzonych badań ustalono, że wynik gier nie jest uzależniony od gracza, od jego zręczności. Odnosząc się do zarzutu błędnego uznania skarżącego za podmiot urządzający gry na automatach, organ drugiej instancji wskazał, że biorąc pod uwagę wyniki wykładni językowej pojęcia "urządzającego gry", należy przyjąć, że urządzanie gier to zapewnianie, stwarzanie lub organizowanie warunków umożliwiających udział w nielegalnych grach hazardowych. Zdaniem organu odwołujący udostępniając na podstawie umowy najmu lokal, zapewnił ciągłość gier na spornych automatach i udostępnił je do publicznego korzystania w godzinach otwarcia lokalu. Skarżący czerpał ponadto określone zyski z wynajmowania części lokalu, a wstawione automaty podnosiły atrakcyjność samego lokalu, wpływając na zwiększenie wysokości przychodów. Organ odwoławczy uznał, że powyższe ustalenia stanowiły postawę do nałożenia na Z. P. kar pieniężnych, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., za urządzanie gier na spornych automatach, wbrew przepisom powołanej ustawy. Analizując charakter przepisów u.g.h., w szczególności tych dotyczących nakładania kar, w związku z prowadzeniem gier poza kasynem, w kontekście regulacji Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE.L.1998.204.37, dalej zwana Dyrektywą 98/34/WE), a także wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. C-213/11, C-214/11 i C 217/11, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że TSUE stanął na stanowisku, że przepisy u.g.h. stanowią jedynie potencjalnie przepisy techniczne, w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Zdaniem organu ocena czy art. 14 ust. 1 ustawy o grach jest przepisem technicznym, jest kwestią jego wykładni, przy czym prawidłowa jego interpretacja zależy od ustalenia zakresu ograniczeń w używaniu automatów, będących konsekwencją wprowadzonej regulacji. Dyrektor Izby Celnej doszedł do wniosku, że przepisy ustawy o grach, w tym jej art. 14 ust. 1, zgodnie z którym urządzanie gier na automatach dozwolone jest jedynie w kasynach gry, stanowią niedyskryminacyjne ograniczenie niektórych sposobów używania, czyli tzw. niedyskryminacyjne selling arrangements. Podkreślił przy tym, że automaty o niskich wygranych mogą zostać przeprogramowane, mogąc się stać automatami o wysokie wygrane, będąc przedmiotem dalszego wykorzystania gospodarczego. Zauważył nadto, że obrót tego typu automatami jest dopuszczalny w układzie transgranicznym, co świadczy o tym, że obrót ten nie zostaje ograniczony, a już na pewno ograniczony w stopniu istotnym. W związku z tym przepisy u.g.h. nie spowodują, że automaty takie staną się bezużyteczne a zatem przepisy u.g.h. nie wpłynęły na obrót nimi, na dowód czego organ przytoczył odpowiednie dane statystyczne. Organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby uznać, że niektóre przepisy u.g.h. są przepisami technicznymi i powinny zostać uprzednio notyfikowane, to nie może zmienić to faktu, że ustawa o grach hazardowych w sposób skuteczny derogowała poprzednio obowiązujący w tym zakresie akt prawny i stanowi aktualnie integralną część krajowego porządku prawnego. Nadto organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. P 4/14 w którym orzeczono o zgodności z Konstytucją przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Skargi na powyżej opisane decyzje Dyrektora Izby Celnej złożył Z. P. wnosząc o zmianę decyzji i anulowanie orzeczonych kar i zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonych decyzjiw całości i przekazanie spraw organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Kwestionowanym decyzjom zarzucił: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego: a) art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię oraz przyjęcie, że organizowanie gier na spornych urządzeniach może naruszać przepisy u.g.h. oraz poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy przepis art. 14 ust. 1 powyższej ustawy jako niezgodny z art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych, a ponadto przepis art. 6 ust. 1 u.g.h. ma charakter dopełniający względem art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt. 2; b) art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych rozstrzygającej, czy gry zainstalowane na przedmiotowym urządzeniu są grami na automacie w rozumieniu ustawy; c) art. 6 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię oraz zastosowanie i przyjęcie, że przepisy te mają zastosowanie do osób fizycznych, podczas gdy adresatami tych przepisów są podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 u.g.h., to jest spółki akcyjne oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. 2) rażące naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie: a) art. 181, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 120 oraz art. 121 § 1 i art. 122 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu, ich wybiórczą ocenę, zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; b) art. 233 § 1 pkt 1 lit. a O.p. poprzez utrzymanie w mocy wadliwych decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że istniały podstawy do ich uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. 3) naruszenie prawa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego leżącego u podstaw wydanych decyzji, polegające na przyjęciu, że "skarżący był podmiotem urządzającym gry" na automatach w rozumieniu cytowanej wyżej ustawy. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowił zarządzić na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej: "P.p.s.a.") połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt II SA/Rz 620/16 i II SA/Rz 621/16 i prowadzić je pod sygn. akt II SA/Rz 620/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej "P.p.s.a."/). Podstawą orzekania Sądu jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji. Aby usunąć z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (tu decyzja) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję co do ich zgodności z prawem, tj. w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej, Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargi podlegały oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2016 r. utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2015 r., którymi wymierzono Z. P. kary pieniężne za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Materialnoprawną podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 89 i art. 91 u.g.h. Zgodnie z art. 89 tej ustawy karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu, w rozumieniu odpowiednio przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych albo przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, uzyskanego z urządzanej gry (art. 89 ust. 2 pkt 1), zaś w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2). Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (art. 90 u.g.h.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Natomiast art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4 art. 2 u.g.h.). Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony - z mocy art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W przedmiotowej sprawie organy orzekające ustaliły, że w lokalu [...] ul. [...], [...], należącym do Z. P. – prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], urządzane były gry na automatach o nazwach [...] nr [...] oraz [...] nr [...]. Automaty te zainstalowane zostały we wskazanym lokalu na podstawie zawartej w dniu [...] stycznia 2012 r. w T. umowy podnajmu części lokalu użytkowego oraz umowy o świadczenie usług, pomiędzy najemcą lokalu "[...]" Z. P. a właścicielem urządzenia – PPU "[...]" A. P. Jak wynika z zapisów ww. umowy wynajmujący ("[...]" Z. P.) oddał w podnajem 2 m2 i wyraził zgodę na korzystanie przez podnajemcę (PPU "[...]" A. P.) z wyznaczonej części lokali z przeznaczeniem na urządzenia zręcznościowo czasowe w ilości 2 szt., za co otrzymywać będzie czynsz w wysokości 200 zł miesięcznie. Natomiast z umowy o świadczenie usług również z daty [...] stycznia 2012 r. wynika, że zleceniodawca - PPU "[...]" A. P. powierza a zleceniobiorca ("[...]" Z. P.) zobowiązuje się do obsługi ww. urządzeń zręcznościowo – czasowych, dbania o czystość i bezpieczeństwo urządzeń, sprawowania nadzoru nad prawidłową gra urządzenia. Ustalono nadto orientacyjny harmonogram realizacji umowy – zgodny z godzinami otwarcia lokalu w którym zainstalowano urządzenia. Tytułem wynagrodzenia zleceniodawca zobowiązał się do zapłacenia zleceniobiorcy kwoty 200 zł, płatnej na podstawie faktur wystawionych przez zleceniobiorcę. W ocenie Sądu organy celne prawidłowo wykazały, że urządzającym gry był Z. P., który nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry wymaganego na podstawie art. 6 ust. 1 u.g.h. i dokonały trafnej subsumpcji ustaleń faktycznych pod odpowiednie normy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w wyniku przeprowadzonego w trakcie kontroli eksperymentu, stwierdzono, że gry na wyżej wskazanych automatach odbywają się według sposobu i zasad jak dla automatów o niskich wygranych, mają charakter losowy i komercyjny. Powyższe ustalenia potwierdzone zostały w badaniu przeprowadzonym przez jednostkę badającą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej. W ich trakcie stwierdzono, że automaty są urządzeniami elektronicznymi, których budowa zewnętrzna jak i wewnętrzna nie pozwala na uzyskanie wygranej pieniężnej, jednakże mechanicznie, elektrycznie i programowo są przystosowane do podłączenia urządzenia wypłacającego, tzw. hoppera. Automaty umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej, pozwalającej na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze lub na prowadzeniu nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach. Przebieg gier ma charakter losowy a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli i zręczności gracza. Warunkiem rozpoczęcia rozgrywania gier jest jego zakredytowanie poprzez wprowadzenie banknotów do akceptora banknotów lub monet do akceptora monet. Jak już wyżej zaznaczono zgodnie z art. 2 ust. 3 u.h.g., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Przy czym według art. 2 ust. 4 u.g.h., przez wygraną rzeczową rozumie się także uzyskanie możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwości rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Definicja pojęcia gry na automatach, w rozumieniu komentowanej ustawy, ulega dalszemu rozszerzeniu, bowiem za taką grę, zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h., uznaje się także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie mają możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Posiłkując się słownikami języka polskiego należy stwierdzić, że stan rzeczy ma charakter "losowy", jeśli dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń, jest oparty na przypadkowym wyborze lub na losowaniu, zależny jest od losu (por. M. Bańko, Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, s. 424; M. Szymczak, Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, s. 53; E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, s. 396). Tym bardziej opis taki można i należy odnieść do stanu rzeczy, który charakteryzuje się li tylko (zawiera) elementem losowości. Powyższe stwierdzenie koresponduje z przyjętą w orzecznictwie wykładnią użytego w art. 2 ust. 3 ustawy o grach sformułowania "element losowości", że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, tj. zręczności, woli czy wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1713/13, wyrok WSA w Rzeszowie z 23.12.2015 r., sygn. akt II SA/Rz 397/15, publ. baza CBOiS). Zatem, aby uznać, że dane urządzenie stanowi automat do gry w rozumieniu komentowanej ustawy, wystarczy stwierdzić, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest jej organizowanie w celach komercyjnych, oraz że ma ona charakter losowy, co jest wystarczające do uznania, że urządzanie gier na tym automacie podlega działalności koncesjonowanej, nawet jeżeli nie występuje tutaj wygrana pieniężna lub rzeczowa, polegająca chociażby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty stawki, czy rozpoczęciu nowej gry, poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry. W niniejszej sprawie organy celne bezspornie wykazały, że gra na badanych urządzeniach charakteryzuje się tymi cechami, albowiem jej organizowanie było nastawione na zysk, związany z odnoszeniem korzyści z wpłat inicjujących grę, przez osoby uczestniczące w grze (charakter odpłatny gry) i odbywało się przy tym na urządzeniu wystawionym w miejscu cechującym się dostępnością dla nieograniczonej liczby grających. Podczas gry na automatach istniała możliwość uzyskiwania wygranych rzeczowych. Gra na przedmiotowych automatach odpowiada definicji gry na automacie w rozumieniu u.g.h. Z. P. urządzając gry, czynił to w celach komercyjnych, udział w grze uzależniony był od wpłat gotówki a działalność nastawiona była na uzyskanie korzyści materialnych. Zatem uznać należy, że niewątpliwie ustalony stan faktyczny uprawniał organy celne do zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych i badania skontrolowanej działalności przez pryzmat przepisów tej ustawy i zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Tut. Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 6.03.2012 r., sygn. akt II SA/Bk 871/11 (Lex nr 1138371), że z art. 89 ust. 1 u.g.h. wynika, że "każdy, kto bez koncesji lub zezwolenia będzie urządzał grę hazardową, albo będzie urządzał grę na automacie poza kasynem gry podlegać będzie karze pieniężnej. Wynika stąd, że każdy, kto urządzi grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, bez względu na formę prawną urządzającego tę grę (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają podmiotowość prawną) i miejsce urządzenia tej gry podlegać będzie karze pieniężnej. Natomiast karze pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Wywieść zatem należy, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej". Zdaniem Sądu każdy podmiot urządzający gry na automatach poprzez ich udostępnienie, zarządzający nimi lub pobierający korzyści z tej działalności, może być uznany za adresata decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Przyjęcie odmiennego poglądu, jak chce tego skarżący, prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania podmiotu, który w świetle u.g.h. nie może uzyskać wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna, lecz wbrew temu obowiązkowi podejmuje jednak tę koncesjonowaną działalność. Spowodowałoby to naruszającą zasady państwa prawnego sytuację, w której podmiot nieposiadający statusu spółki akcyjnej lub spółki z o.o. mógłby urządzać gry na automatach poza kasynem gry, w dowolnych miejscach, nie ponosząc ryzyka sankcji z tego tytułu. Pod pojęciem "urządzającego gry" należy więc rozumieć zarówno osoby fizyczne jak i prawne. Sąd stanął na stanowisku, że działanie skarżącego wyczerpywało dyspozycje przepisów ustawy o grach hazardowych, sankcjonujących zarówno urządzanie gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonywania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.), jak i urządzanie gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.). W takim stanie faktycznym organy zastosowały sankcję wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., polegającą na wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 złotych (za każdy automat), przy czym w podstawie prawnej, obok wyżej powołanego art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach przywołały także art. 6 ust. 1 u.h.g. Taka kwalifikacja znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach. Prawidłowo zatem przyjęły organy, wbrew zarzutom skarżącego, że osoba fizyczna może być stroną postępowania i adresatem decyzji o nałożeniu kary. Zasadnie uznano skarżącego za urządzającego grę, co dawało podstawę do wymierzenia mu kary pieniężnej. Ustawowy termin "urządzać" stanowi bowiem synonim takich pojęć, jak "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" co oznacza, że normatywne określenie "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań (czynności) dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczby graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkoleniem. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procesie urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier. Kryteriom tym odpowiada działalność prowadzona przez skarżącego, który na mocy umowy z właścicielem automatu zainstalował urządzenie w lokalu do którego przysługiwał mu tytuł prawny i oddał je do używania klientom lokalu. Wypełnił więc przesłanki określone w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W tym miejscu zwrócić także należy uwagę na umowy (umowa podnajmu części lokalu użytkowego, umowa o świadczenie usług) jakie zawarł Z. P. z PPU "[...]" A. P. (właściciel automatu). Umowy te należy bez wątpienia interpretować z zastosowaniem reguł przewidzianych przepisami prawa cywilnego. Podstawowe znaczenie będzie miała zatem norma zawarta w art. 65 § 2 k.c., wedle której: "W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu". W kontekście tym zwrócenia uwagi wymaga, że umowy zawarte przez skarżącego (w roli udostępniającego część powierzchni lokalu, do którego ma tytuł prawny) z PPU "[...]" A. P. (korzystającym z tej powierzchni w celu umieszczenia należących do niego automatów do gier) nazwane zostały przez strony umowami podnajmu powierzchni. Obowiązywały od dnia [...] stycznia 2012 r. i na ich podstawie Z. P. zobowiązał się do najmu – podnajmu powierzchni użytkowej lokalu celem ustawienia i zainstalowania na niej "urządzenia zręcznościowo czasowego". Wynajmujący lokal zobowiązał się na podstawie tej umowy do zapewnienia uzgodnionej powierzchni i swobodnego korzystania w zamian za czynsz umowny w wysokości 200 zł plus VAT płatny przez właściciela automatu miesięcznie do 10 dnia następnego miesiąca, na podstawie faktur wystawionych przez wynajmujacego. Umowę sporządzono na czas nieokreślony. Poszczególne elementy tej umowy zdają się wskazywać, że w zamian za swoje świadczenie, skarżący uzyskuje roszczenie o zapłatę czynszu, a zatem "celem" tej umowy a zarazem "zgodnym zamiarem" stron było nie tyle zawarcie klasycznego najmu, uregulowanego przepisami art. 659 i n. k.c., ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, polegającego właśnie na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu (lokalem użytkowym skarżącego oraz automatem spółki), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie" (w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.h.). Dokonując interpretacji umowy zawartej pomiędzy PPU "[...]" A. P. a Z. P., zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 k.c., trzeba mieć dodatkowo na uwadze i to, że skontrolowane przez funkcjonariuszy celnych automaty miały być eksploatowane w celach ewidentnie komercyjnych (odpłatność uiszczana przez graczy za możliwość uruchomienia gry). Bez wątpienia skutkiem wspólnego przedsięwzięcia było zwiększenie atrakcyjności lokalu, a Z. P. czerpał regularne zyski z tytułu zawartej umowy w postaci czynszu najmu i wynagrodzenia z tytułu umowy o świadczenie usług. Prowadzi to do wniosku o wspólnym prowadzeniu przedsięwzięcia przez skarżącego (udostępniającego lokal) oraz PPU "[...]" A. P. (dysponenta skontrolowanego automatu), polegającym właśnie na urządzaniu gier, jako rzeczywistym celu i zamiarze, który przyświecał stronom kontraktu. Biorąc pod uwagę powyższe wywody Skład orzekający, jako niezasadne i bezpodstawne ocenił zarzuty skarżącego a dotyczące zastosowania wobec niego sankcji z art. 89 ust. 1 i 2 u.g.h. i uznania go za "urządzającego gry" w sytuacji gdy kary pieniężne można nakładać jedynie na spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjne. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w dniu 16 maja 2016 r. skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął uchwałę, sygn. II GPS 1/16, w której orzeczono, że : "1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.).". W świetle powyższej uchwały nie ulega wątpliwości, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim naruszenie przepisów u.g.h. Należy przy tym zaznaczyć, że art. 269 § 1 P.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., II GSK 1518/14; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II FSK 1474/14). Jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 P.p.s.a. – a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., II OSK 1632/13). Jako nieskuteczny tut. Sąd uznał także podniesiony w skargach zarzut naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez błędną wykładnię i wydanie decyzji mimo braku decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej czy gry na przedmiotowych urządzeniach są grami na automacie w rozumieniu u.g.h. Wyjaśnić należy, że zgodnie z ww. przepisem minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Postępowanie w tej sprawie może być wszczęte z urzędu lub zainicjowane wnioskiem podmiotu realizującego lub planującego realizację przedsięwzięcia, który powziął wątpliwości co do jego charakteru. Żaden przepis nie nakłada na organ, o którym mowa w art. 90 ust. 1 u.g.h., obowiązku wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 2 ust. 6 u.g.h. ani nie zobowiązuje go do wszczęcia z urzędu takiego postępowania na wniosek innego organu, w tym właściwego organu celnego. Nie zobowiązuje także przedsiębiorcy do wystąpienia z takim wnioskiem. Ustawodawca nie zastrzegł również w art. 89 ust. 1 u.g.h. warunku, aby wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry wymagało uprzedniego rozstrzygnięcia o charakterze gry przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Z treści przytoczonych wyżej regulacji wynika także, że ich zastosowanie ogranicza się do przedsięwzięć w postaci gry lub zakładu niezrealizowanych lub będących w toku realizacji. Skoro zatem postępowanie organów nie dotyczyło planowanego lub realizowanego działania (automat do gry był już użytkowany bez stosownej koncesji, i nie wystąpiono do Ministra Finansów w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h. na etapie planowania lub podjęcia realizacji przedsięwzięcia), to art. 2 ust. 6 u.g.h. nie znajdował zastosowania. Ponieważ brak jest w obrocie prawnym decyzji rozstrzygającej o charakterze gry, to organy celne na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. uzyskały uprawnienie do dokonania własnych ustaleń w tym zakresie, przy odpowiednim zachowaniu procedur Ordynacji podatkowej (art. 8 i art. 91 u.g.h.). Mają bowiem ustawowy obowiązek i odpowiadające mu uprawnienie do wymierzenia kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia, a zadania te wynikają z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) i obejmują wykonywanie całościowej kontroli m.in. w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt II GSK 341/14, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Obejmują więc dokonywanie wszelkich ustaleń mieszczących się w obrębie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Powyższe stanowisko zgodne jest z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sadu Administracyjnego (por. wyroki w sprawach sygn. akt II GSK 1673/13, II GSK 1042/13, II GSK 1040/13, II GSK 1042/13, II GSK 1715/15 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Reasumując w ocenie Sądu organy celne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, wyjaśniły i wykazały w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji jakie dowody i jakie poczynione na nich ustalenia przesądziły o wydaniu zaskarżonych decyzji. Nie były zasadne zarzuty naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), zasady legalności (art. 120 O.p.). Organy podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu wyjaśnienia spraw działając na podstawie i w granicach prawa, a wywiedzione wnioski mieszczą się w granicach zasad logicznego rozumowania, doświadczenia i wiedzy. Nie stwierdzono, aby same postępowania prowadzono w sposób naruszający zasadę zaufania strony do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Jeżeli chodzi o gromadzenie i ocenę materiału dowodowego to organy oparły swe ustalenia na wyniku przeprowadzonego eksperymentu (rozegranych przez funkcjonariuszy podczas kontroli gier na rzeczonych automatach) oraz opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej. Sąd nie dopatrzył się także uchybień procesowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.