II SA/Rz 697/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-10-16
Skład orzekający: Ewa Partyka, Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie urządzeń elektroenergetycznych może być wydana bez precyzyjnego określenia przebiegu inwestycji i zakresu ograniczenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ administracji publicznej nie doprecyzował w decyzji zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z wnioskiem inwestora. Decyzja musi jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, który może nastąpić tylko w niezbędnym zakresie. Samo ogólnikowe odesłanie do decyzji lokalizacyjnej, w której brak precyzyjnego oznaczenia przebiegu linii kablowej, jest niewystarczające i stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A.S. zaskarżył decyzję Wojewody ograniczającą sposób korzystania z jego nieruchomości na rzecz spółki energetycznej. Wcześniejsza decyzja Starosty została uchylona przez WSA z powodu wątpliwości co do treści wniosku i błędnego ustalenia braku uregulowanego stanu prawnego nieruchomości. Wojewoda w ponownym postępowaniu uchylił część decyzji Starosty i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wskazując skarżącego jako właściciela. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów konstytucyjnych i kodeksu postępowania administracyjnego, podnosząc m.in. błędne ustalenie stanu prawnego nieruchomości i realizację inwestycji pomimo wstrzymania jej wykonania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. S. kwotę 293,80 zł /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt trzy złote 80/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A.S. (dalej: skarżący) jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 124 i art. 124a w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2016 poz. 2147 z późn. zm. – dalej: u.g.n.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. – dalej: k.p.a.), ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym położonej w obrębie [...] gm. [...] oznaczonej jako działka nr 29 o pow. 0,33 ha - poprzez udzielenie [...] S.A. w [...] zezwolenia na realizację inwestycji liniowej, polegającej na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń elektroenergetycznych w postaci linii energetycznej kablowej ziemnej nN. - zgodnie z ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] o ustanowieniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej "budowę sieci energetycznej nN 0,4 kV w miejscowości [...], na działkach o numerze ewidencyjnym 24, 29, 33/1", jednocześnie zobowiązując Spółkę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji. W uzasadnieniu organ podał, że brak jest księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, a według operatu ewidencji gruntów jako jej właściciel widnieje A.S. Wskazał, że w dwumiesięcznym terminie wyznaczonym na zgłoszenie praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości, nie zgłosiły się żadne osoby. Dopiero w dniu 28 marca 2017 r. swoje uwagi wniósł skarżący.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił: pominięcie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o uchyleniu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r., podważanie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] października 2010 r. (sygn. akt [...]), brak umocowania dla pełnomocnika [...] S.A. z siedzibą w [...] oraz brak odpowiedzi na jego pisma z dnia 20 stycznia 2016 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 października 2017 r. II SA/Rz 834/17, ze względu na wątpliwości co do treści wniosku w zakresie żądanego ograniczenia, o jaki ubiegał się wnioskodawca, a także błędne ustalenie, że nieruchomość nie ma uregulowanego stanu prawnego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 9a oraz art. 124 u.g.n., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w pkt 1 i w tym zakresie wskazał w niej jako właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr 29 obj. [...] położonej w [...], A.S., a także orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. z siedzibą w [...] na realizację inwestycji liniowej polegającej na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń elektroenergetycznych w postaci linii energetycznej kablowej ziemnej nN – zgodnie z ostateczną decyzją Wójta [...] z dnia [...] lipca 2016 r., znak [...] o ustanowieniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W pozostałym zaś zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 124 u.g.n., warunkujące możliwość wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Budowa linii energetycznej stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Podał również, że w aktach sprawy brak jest pism z 20 stycznia 2016 r. wskazanych w odwołaniu, jednakże z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że rokowania z właścicielem zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Pozostałe zarzuty organ uznał za niezasadne, powołując się na treść wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 834/17.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 9 u.g.n., wstrzymał z urzędu wykonanie opisanej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A.S. wniósł o zmianę opisanej wyżej decyzji Wojewody i nakazanie "rozbiórki samowoli budowlanej" oraz przywrócenie jego własności do stanu "sprzed interwencji i dewastacji", względnie o uchylenie tej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 2, 4 oraz 17 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ, art. 4 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 20, 21, 23, 64 Konstytucji RP, art. 4 Prawa budowlanego oraz art. 6, 7, 8 i 77 § 1 k.p.a., a także zlekceważenie jego pisma z dnia 28 marca 2018 r. W uzasadnieniu skargi podał, że organy błędnie przyjęły, że właściciel działki jest nieznany. Ponadto wbrew decyzji Wojewody o wstrzymaniu inwestycji, została ona sfinalizowana, a obecnie trwa proces jej legalizacji. Podniósł, że w piśmie z dnia 28 marca 2018 r. wskazywał inną drogę, którą można było poprowadzić przedmiotową inwestycję bez niszczenia systemu korzeniowego drzew z sadu. Nadmienił, że nigdy nie otrzymał decyzji Wójta Gminy [...] o nr [...], na co posiada dowody. Skarżący nie zgadza się również ze stwierdzeniem Wojewody, że procedura była przeprowadzona wzorcowo. Do skargi załączył w formie plików dokumentację fotograficzną oraz pismo z dnia 28 marca 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji.
W piśmie z dnia 29 czerwca 2018 r. skarżący podniósł, że decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z 2016 r. o ustanowieniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], od której nie wniesiono skargi. Podał ponownie, że inwestor zrealizował inwestycję pomimo postanowienia Wojewody [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. Wyjaśnił, że sprawę opisanej samowoli budowlanej zgłosił do organów nadzoru budowlanego.
Jak wskazał decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] umarzającą w całości postępowanie w sprawie budowy przyłącza energetycznego do działki nr 24 w [...]. Obie w/w decyzje zostały następnie uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt IISA/Rz 187/18. W odczuciu skarżącego inwestycja została przeprowadzona bez rozeznania w terenie, a działania organów mają na celu jedynie legalizację dokonanej samowoli budowlanej.
Na rozprawie przed Sądem wniósł ponadto o ukaranie grzywną W.S., który występował w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik [...] S.A. w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Do powyższego dodać jeszcze należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna jak i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest władny do skontrolowania zgodności z prawem ostatecznej i prawomocnej decyzji lokalizacyjnej Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2016 r., gdyż zapadła ona w zupełnie odrębnym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez inne organy. Taka kontrola wykraczałaby poza granice sprawy zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. Mogła ona być przedmiotem kontroli tylko w razie jej prawidłowego zaskarżenia do Sądu. W zakresie kontroli dokonywanej w ramach niniejszego postępowania Sąd w ogóle nie mógł więc badać czy istotnie w/w decyzja Wójta została doręczona skarżącemu zgodnie z przepisami prawa czy też nie i jaki wpływ miało to ewentualne uchybienie na jej wynik. Zakres sprawdzenia związany z tamtą decyzją w ramach kontrolowanego postępowania ograniczał się jedynie do kwestii wynikających z norm prawnych, które miały zastosowanie w sprawie administracyjnej dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a więc kwestii zgodności z tamtą decyzją ustanowionego ograniczenia. W świetle cytowanego art. 153 P.p.s.a. musiał zaś obejmować okoliczności, które wynikały z prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 834/17. Związanie wynikające z wyżej przytoczonego art. 153 P.p.s.a. wykluczało zajęcie innego stanowiska w kwestiach, które zostały przesądzone w tamtym wyroku. Tak więc podkreślić należy, iż takie zagadnienia jak: prawidłowe umocowanie osoby występującej w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym przed organami, fakt wyczerpania wymogu przeprowadzenia rokowań, brak oględzin, czy wreszcie brak możliwości innego niż wynikający z decyzji lokalizacyjnej przebiegu inwestycji, zostały przesądzone w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 3 października 2017 r. W toku ponownego postępowania odwoławczego przed Wojewodą nie stało się nic co mogłoby dawać jakiekolwiek podstawy do innej niż wyrażona w tamtym wyroku ocena tych zagadnień. W szczególności nie zmieniły się przepisy prawa stanowiące podstawę orzekania przez organy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zaznaczyć trzeba, że z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP wprost wynika, że własność może być ograniczona w drodze ustawy. Ustawa o gospodarce gruntami w art. 124 przewiduje jedną z możliwości takiego ograniczenia. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., który stanowił podstawę orzekania przez organy w kontrolowanej sprawie. Starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stosownie do art. 124 ust. 2 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.
Według ust. 3 tego przepisu udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Zgodnie z ust. 4 na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
Z ust. 5 wynika, że jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.
Stosownie do art. 124 ust. 6 u.g.n. właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 124 ust. 7 u.g.n. decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki.
Wobec tego, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej i zapadł wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 października 2017 r., niezależnie od złożonych zarzutów, jak wyżej wskazano rzeczą Sądu był obowiązek skontrolowania czy Wojewoda wywiązał się z obowiązków nałożonych w tym wyroku na organ odwoławczy. W uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Rz 834/17 Sąd podkreślił, że organy są związane treścią wniosku. W sprawie zachodziła zaś rozbieżność pomiędzy opisem przebiegu linii kablowej i strefy ograniczenia w pisemnym wniosku a załącznikiem graficznym do wniosku inwestora – naniesionych na kserokopii mapy ewidencyjnej a także treścią ustanowionego ograniczenia. Wojewoda miał wyjaśnić wątpliwości co do treści wniosku i zakresu ograniczenia, o jaki ubiegał się wnioskodawca.
Po uchyleniu przez tut. Sąd decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2017 r. , pismem z dnia 7 marca 2018 r. organ wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do wyjaśnienia wskazanych przez Sąd wątpliwości a także czy podtrzymuje wniosek, wobec uzyskania informacji o alternatywnym przebiegu projektowanej linii.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 6 lutego 2018 r. pełnomocnik inwestora podał, że projektowana linia kablowa nN YAKXS4 x 70 mm2 na działce nr ewid. 29 ma przebiegać zgodnie z trasą zobrazowaną na załączniku do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nr 29.P.2015.2016 z dnia 20 lipca 2016 r. Linia ma w przybliżeniu kształt litery L. Jak wyjaśnił, projekt linii kablowej zakładał przebieg linii od słupa krańcowego nr 43 usytuowanego na działce nr ewid. 29 i dalej wzdłuż trasy istniejącej linii napowietrznej w kierunku działki nr ewid. 25/3 do odległości 1m od jej granicy. Następnie linia kablowa ma przebiegać wzdłuż granicy z działką o nr ewid. 25/3 i w odległości 1m od granicy tej działki. Strefa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości obejmująca pas terenu w odległości 0,5 m po obu stronach projektowanej linii kablowej (97 m2) została wyliczona dla całej długości linii kablowej przebiegającej przez działkę nr ewid. 29 (tj. od słupa linii nN nr 43 i końca linii kablowej na granicy z działką nr ewid. 33/1).
Inwestor podtrzymał złożony wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił pkt 1 decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] i w tym zakresie orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr 29 o pow. 0,33 ha objętej [...] położonej w [...], stanowiącej własność A.S., poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. w [...], polegającym na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń elektroenergetycznych w postaci linii energetycznej kablowej ziemnej nN – zgodnie z ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] o ustanowieniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej "budowę sieci energetycznej nN 0,4 kV w miejscowości [...], na działkach o numerze ewidencyjnym 24, 29 i 33/1".
Analiza wniosku, decyzji obydwu instancji a także znajdującej się w aktach decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wraz z załącznikiem graficznym prowadzi do wniosku, że w treści decyzji zakres ustanowionego ograniczenia nie został doprecyzowany zgodnie z wnioskiem inwestora. Organy tylko ogólnikowo odesłały do decyzji lokalizacyjnej, w której – jak trzeba zauważyć - nie został dokładnie określony przebieg linii kablowej ani w treści, ani w jej załączniku graficznym, na którym oznaczono jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji a nie jej dokładny przebieg. W każdym razie tylko taki załącznik do w/w decyzji znajduje się w aktach sprawy.
Jak się podkreśla w orzecznictwie ograniczenie praw do nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n. następuje w drodze decyzji administracyjnej, w której zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony. Decyzja musi więc jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które z kole nastąpić może tylko w wymiarze niezbędnym do wykonania danej inwestycji (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 1079/15 – LEX nr 2025934, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 stycznia 2015 r. , sygn. akt II SA/Ol 757/14 – LEX nr 1636353). Musi tez wskazywać, że ograniczenia są zgodne z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Samo odwołanie się w decyzji do w/w dokumentów jest niewystarczające. Decyzja ograniczająca korzystanie przez właściciela z jego nieruchomości musi być poza tym precyzyjna w zakresie określenia części, której dotyczy. Wymóg ten pośrednio wynika z przepisu art. 124 ust. 7 zd. 1 u.g.n., który stanowi, że decyzja taka jest podstawa do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Jak stwierdził tut. WSA w wyroku z dnia 17 września 2014 r., syn akt II SA/Rz 534/14 (LEX nr 1513501), określenie w decyzji opartej na art. 124 u.g.n. jedynie powierzchni, która ma być zajęta pod pas technologiczny linii, wskazanie, że zajęcie ma nastąpić "zgodnie z decyzją lokalizacyjną", która to decyzja nie zawiera takich ustaleń ani w swej treści ani w załącznikach, jest uchybieniem przepisom postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie ten pogląd w pełni podziela.
Tymczasem w niniejszej sprawie brak tak dokładnego opisu, który odpowiadałby wnioskowi inwestora. W decyzji I instancji ujęto jedynie powierzchnię nieruchomości, co do której orzeczono, a to zdaniem Sądu zbyt mało. Pamiętać należy, że przedmiotem decyzji jest ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności a decyzja oparta na art. 124 u.g.n. (podobnie jak służebność drogi koniecznej czy tzw. przesyłu) nie może pozostawiać wątpliwości interpretacyjnych będących zarzewiem konfliktów. Ograniczenie to, co do zasady może być dokonane, ale tylko w niezbędnym zakresie. Nie jest wystarczające określenie trasy przebiegu czy zasięgu ograniczenia wyłącznie na załączniku graficznym (nie może ono zależeć od "grubości kreski") z ogólnym odesłaniem do decyzji lokalizacyjnej. Załącznik ten musi wyraźnie korespondować z dokładnym opisem słownym, który powinien się znaleźć w decyzji. Tymczasem takie ogólnikowe odesłanie do decyzji lokalizacyjnej, w której (przynajmniej według kopii znajdującej się w aktach sprawy) brak precyzyjnego oznaczenia przebiegu linii kablowej sugeruje wręcz, że organy orzekły ponad żądanie wniosku, którym były związane. Dokładny pomiar grubości linii zaznaczonych na załączniku graficznym do decyzji organu I instancji a także sam sposób wyrysowania poddaje w wątpliwość czy rzeczywiście, zgodnie z wnioskiem strefa ograniczenia ma mieć szerokość po 0,5m z każdej strony linii. Takich wątpliwości nie będzie, jeśli w treści decyzji znajdzie się dokładny, odpowiadający wnioskowi inwestora opis przebiegu i zakresu ograniczenia, a także miejsca położenia linii kablowej.
Skoro zakres ograniczenia praw do nieruchomości w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. musi być zatem ściśle określony to treść decyzji oraz załącznika graficznego do niej powinna jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które z kolei nastąpić może tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. Sąd podziela tym samym pogląd wyrażony w wyroku tut. WSA z dnia 28.09.2017 r., sygn. akt II SA/Rz 771/17 (LEX nr 2393177), że decyzja musi wykazywać, że ograniczenia są zgodne z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Samo odwołanie się w decyzji do jednego z wyżej wymienionych dokumentów jest niewystarczające. Decyzja ograniczająca korzystanie przez właściciela z jego nieruchomości musi być precyzyjna w zakresie określenia części, której dotyczy.
Brak dokładnego opisu planowanego posadowienia linii oraz strefy ograniczenia jest niewątpliwym naruszeniem przepisów postępowania w zakresie art. 7, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 63 § 2 K.p.a., co niewątpliwie w świetle zapisów art. 124 u.g.n. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Obligowało to Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W związku z zarzutem sformułowanym przez skarżącego, oprócz usunięcia wyżej opisanych braków treści decyzji w ponownym postępowaniu organy wezmą także pod uwagę, że co do zasady ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów, nie może być natomiast stosowane do uregulowania korzystania z nieruchomości w związku z eksploatacją już istniejących na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Zezwolenie wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. może zatem zostać wydane przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Wydanie na podstawie art. 124 ust. 1u.g.n. zezwolenia odnoszącego się do już istniejących urządzeń jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z 22.08.2017 r., I OSK 2960/15, LEX nr 2401731).
Trzeba więc dodatkowo wyjaśnić czy rzeczywiście inwestycja nie została już zrealizowana, co w świetle powyższego stanowiska wykluczałoby uzyskanie administracyjnego tytułu ograniczającego własność.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi trzeba stwierdzić, że art. 4 ustawy Prawo budowalne nie miał w sprawie zastosowania. Prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie, która w świetle obowiązującego prawa co do zasady może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez organy administracji nie sposób uznać za naruszenie art. 4 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej czy postanowień Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ. Kwestia zaś odszkodowania wykracza poza zakres kontrolowanego postępowania.
Dokument z dnia 20 czerwca 2016 r. okazany Sądowi na rozprawie – to wbrew twierdzeniom skarżącego - nie decyzja Wójta lecz jedynie zawiadomienie stron o zebranych dokumentach i materiałach przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej. To postępowanie zakończyła dopiero decyzja Starosty z dnia [...] lipca 2016 r., która została wydana po decyzji SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Ta ostatnia decyzja nie kończyła postępowania bo była to tzw. decyzja kasacyjna, którą uchylona została decyzja Wójta z dnia [...] lutego 2016 r. sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Przepisy P.p.s.a. nie dają sądowi administracyjnemu możliwości nałożenia grzywny na pełnomocnika strony postępowania administracyjnego reprezentującego ją w tamtym postępowaniu.
Wojewoda uwzględnił stanowisko Sądu i przy opisie nieruchomości, co do której orzekał, wskazał skarżącego jako właściciela.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożyły się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz koszt przejazdu strony na rozprawę i z powrotem (2 x 46,90 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło