II SA/Rz 809/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 15 maja 2024 r. nr SKO 4121.15.2024 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy – skargę oddala – Zaskarżoną decyzją z 15 maja 2024r. nr SKO.4121.15.2024r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu (dalej: SKO, Kolegium bądź organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 - dalej: K.p.a.) w zw. z art.102 ust.1 pkt.3a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2023r., poz.622 ze zm. – dalej u.k.p.) - po rozpatrzeniu odwołania Z. M. (dalej: Skarżący) od decyzji Starosty [...] z 17 kwietnia 2024r. nr [...] (dalej: organ I instancji) o zatrzymaniu prawa jazdy nr [...] wydanego 30 grudnia 2000r., w związku z niedostarczeniem orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania w sprawie wynika, że Starosta [...] w dniu 30 grudnia 2000r., wydał Z. M. prawo jazdy [...] na druku serii [...], uprawniające do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A i B. Na skutek zawiadomienia Policji w [...] z dnia 22 grudnia 2023r., organ I instancji decyzją z dnia 29 stycznia 2024. nr [...], skierował Skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W treści pouczenia przedmiotowej decyzji zawarto informację, że orzeczenie lekarskie należy przedłożyć w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badania. Decyzję doręczono zobowiązanemu 10 lutego 2024r. Skarżący nie dostarczył w wymaganym terminie przedmiotowego zaświadczenia lekarskiego, wobec czego organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w wyniku którego wydał opisaną na wstępie decyzję z 17 kwietnia 2024r. o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 99 ust.1 pkt. 2 u.k.p., poprzez niesłuszne zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, w której nie było uzasadnionych podstaw zarówno faktycznych jak i prawnych, a także naruszenie art. 7-9 K.p.a. poprzez brak rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, ustalenia prawdy obiektywnej, a także naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów administracji. W uzasadnieniu odwołania Skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, przywołał okoliczności związane z wypadkiem drogowym, stanowiącym podstawę do skierowania go na badania lekarskie. Podkreślił, że wypadek miał miejsce poza obrębem przejścia dla pieszych, sprawca wypadku został ukarany mandatem karnym, a odwołujący nie przyczynił się do zdarzenia. W związku z tym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 99 ust.1 pkt 2 u.k.p. tj. nie było podstaw do skierowania Skarżącego na badania lekarskie. Po rozpatrzeniu odwołania SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy konieczne jest wyłącznie stwierdzenie czy osoba objęta takim obowiązkiem przedstawiła w wymaganym terminie stosowne zaświadczenie lekarskie. W ocenie SKO, w sytuacji w której Skarżący został skierowany na badania lekarskie, a decyzji w tym przedmiocie została prawidłowo doręczona zobowiązanemu, stała się ona ostateczna i wykonalna, organ I instancji był zobowiązany do podjęcia decyzji o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy, do czasu przedstawienia stosownego zaświadczenia lekarskiego. Zarzuty odwoławcze skoncentrowane na decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, SKO uznała za niedotyczące przedmiotu sprawy i nie mające wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego Kolegium podkreśliło, że przepis art. 99 ust.1 pkt. 2 u.k.p. ma zastosowanie bez względu na to czy zastrzeżenia do stanu zdrowa wystąpiły w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu przez kierowcę. Samo uzyskanie przez organ wiarygodnych informacji, uprawdopodabniających wątpliwości, co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, spełniają przesłanki powołanego przepisu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, podtrzymał zarzuty i wnioski sformułowane w odwołaniu. Odniósł się do okoliczności zdarzenia drogowego z 22 grudnia 2023r., będącego przyczyną skierowania go na badania lejarskie, podkreślając że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego zostało wykazane, że był on osobą poszkodowaną w przedmiotowym zdarzeniu. Sprawca zdarzenia został ukarany. Skarżący oczekiwał wobec tego, że wobec braku podstaw faktycznych i prawnych do przeprowadzania badań, organ odstąpi z urzędu od kierowania go na badania lekarskie. Podkreślając brak przesłanek z art. 99 ust.1 pkt. 2 u.k.p. tj. brak uzasadnionych wątpliwości, co do stanu zdrowia kierowcy, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej w sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga nie jest uzasadniona. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.– dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Uwzględniając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W tak określonych granicach zaskarżenia, skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd podziela bowiem w całości stanowisko Kolegium zajęte w przedmiotowej sprawie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 102 ust.1 pkt.3 a u.k.p. zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 u.k.p. W myśl art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p., osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1. Zgodnie zaś z treścią art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia, co do ich stanu zdrowia. Jak słusznie zauważyło Kolegium, okolicznością bezsporną jest, że decyzją z 29 stycznia 2024 r. (doręczoną Skarżącemu 10 lutego 2024 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 4 akt adm.), Starosta [...] skierował Skarżącego na badania lekarskie w zakresie kategorii prawa jazdy: A i B, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jednocześnie zobowiązano stronę do zgłoszenia się na badania lekarskie i dostarczenia orzeczenia lekarskiego do organu w terminie miesiąca od doręczenia tej decyzji oraz pouczono o skutkach nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego w terminie, tj. o wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja powyższa nie została skutecznie zaskarżona, wobec czego stała się ostateczna i prawomocna. Oznacza to, że kwestia obowiązku Skarżącego w kwestii wykonania badań lekarskich i obowiązku przedłożenia ich wyniku organowi w przewidzianym ustawowo terminie, została przesądzona. Niezależnie zatem od tego, że Skarżący nadal pozostaje w przekonaniu, że nie istniały podstawy do powzięcia wątpliwości, co do stanu jego zdrowia i zdolności do kierowania pojazdami, a zatem nie było uzasadnionych podstaw do kierowania go na badania lekarskie – kwestia ta nie podlega ponownemu badaniu w przedmiotowym postępowaniu. Została bowiem ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Starosty [...] z 29 stycznia 2024r. o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie. Decyzja ta była zaskarżalna, o czym Skarżącego pouczono w jej treści. Skoro nie została zaskarżona, stała się ostateczna, wykonalna, a zatem wywołuje skutki w niej wyrażone. Wobec tego zarzuty dotyczące prawidłowości wydania tej decyzji nie podlegają ponownemu badaniu w kolejnym postępowaniu i nie mogą być, w tej sytuacji, skutecznie podnoszone w skardze do sądu administracyjnego – dotyczą bowiem kwestii już przesądzonych. W stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy Skarżący miał zatem obowiązek wykonać badania lekarskie i przedłożyć organowi stosowne zaświadczenie lekarskie. Skutki zaniechania wypełnienia tego obowiązku określa art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., z którego wynika wprost, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Decyzja taka ma obligatoryjny charakter. Jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i od wykonania tego obowiązku nie może odstąpić (por. np. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2567/18, LEX nr 2702298 czy wyrok NSA z 12 października 2023 r., sygn. akt II GSK 2069/22, LEX nr 3630455). Skoro Skarżący nie wykonał badań i nie przedstawił orzeczenia lekarskiego w wymaganym miesięcznym terminie – co w przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane - to zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., obligatoryjne było wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podnoszone przez Skarżącego zarzuty sprowadzające się w istocie do zakwestionowania zasadności skierowania go na badania lekarskie, nie dotyczą istoty kwestionowanej decyzji. Prowadząc postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, organ ustala bowiem wyłącznie, czy decyzja o skierowaniu na badania była ostateczna i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom obowiązek ten wykonał, czy też nie. Organ jest bowiem związany decyzją o skierowaniu na badanie, a niewykonanie badań i nieprzedstawienie orzeczenia lekarskiego skutkuje obligatoryjnym wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organ I instancji był zobowiązany do podjęcia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy Skarżącemu, do czasu przedstawienia przedmiotowego zaświadczenia. Orzeczenie Kolegium o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji było zatem zasadne. W przedmiotowej sprawie - wbrew zarzutom skargi - nie doszło ani do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani do naruszenia przepisów postępowania w tym do zarzuconego naruszenia przepisu art. 6 i n. K.p.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.