II SA/Rz 853/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] wymierzył A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł z terminem płatności w ciągu 7 dni od dnia ostateczności rozstrzygnięcia, z tytułu urządzania gier na automacie MAGIC GAMES nr [...] w Pizzerii – [...] poza kasynem gry. Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] DIC utrzymał w mocy kwestionowaną odwołaniem decyzję organu I instancji. Po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1116/12 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji DIC. Sąd uznał, że rozpoznanie przez organ II instancji odwołania wniesionego z uchybieniem terminu skutkować musi stwierdzeniem, że organ ten rozpoznał w trybie zwyczajnym środek zaskarżenia od decyzji, która nabrała waloru ostateczności, co stanowi niewątpliwie rażące naruszenie prawa poprzez godzenie w zasadę trwałości ostatecznych decyzji. W postępowaniu przed WSA Spółka była reprezentowana przez radcę prawnego, któremu odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został dnia 28 marca 2013 r. Pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. strona reprezentowana przez Prezesa Spółki zwróciła się do DIC o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu spółka powołała się na treść w/w wyroku WSA, że w postępowaniu przed Naczelnikiem Urzędu Celnego strona działała przez pełnomocnika, na którego adres organ I instancji w dniu 15 czerwca 2012 r. wysłał decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania od tej decyzji należało liczyć od dnia doręczenia jej pełnomocnikowi czyli od dnia 19 czerwca 2012 r. Spółka wskazała, że przez późniejsze doręczenie decyzji samej stronie organ spowodował, że w ogóle nie wiedziała o uchybieniu terminu. Ustanie przyczyn uchybienia strona wiązała z doręczeniem jej odpisu wyroku WSA z uzasadnieniem. DIC po rozpatrzeniu tego wniosku postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 878/13 WSA w Rzeszowie uchylił postanowienie z 27.06. 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem znak [...] z dnia [...].03.2014 r. Dyrektor Izby Celnej przywrócił A. Spółce z o.o. termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] z dnia [...].06.2012 r. o wymierzeniu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 25.03.2014 r. i strona nie złożyła na nie skargi, Postanowieniem znak [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektora Izby Celnej stwierdził uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia znak [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Treść art. 228 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej wskazuje bowiem wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, bo obowiązek taki wynika wprost z ustawy. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy jest związany .prawomocnym wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1116/12, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że Strona składając odwołanie w dniu 9 lipca 2012 r. wniosła je z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, bo wysłanie przez organ decyzji w dniu 15 czerwca 2012 r. na adres dotychczasowego pełnomocnika było skuteczne, doręczenie jej pełnomocnikowi w dniu 19 czerwca 2012 r. spowodował zatem otwarcie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Natomiast ponowne doręczenie decyzji Stronie nie miało znaczenia w sprawie, bo termin do wniesienia odwołania może być otwarty tylko jeden raz. Wadliwe ponowne doręczenie decyzji (tym razem Stronie) nie może zatem skutkować ponownym jego otwarciem. Ponadto, wniosek Strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, został załatwiony negatywnie w odrębnym postępowaniu, bo zdaniem organu, Strona nie dochowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W podsumowaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, że w okolicznościach niniejszej sprawy skuteczne doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] nastąpiło w dniu 19 czerwca 2012 r. a tym samym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 3 lipca 2012 r., zatem Strona składając odwołanie w dniu 9 lipca 2012 r. wniosła je z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej. Od postanowienia Dyrektora Izby Celnej znak [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej. W złożonej skardze Strona skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z uwagi na fakt, iż w sprawie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, - rozpoznanie sprawy także pod nieobecność Skarżącej, - zasądzenie od Organu podatkowego na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Strona skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 228 § 1 pkt. 2 w związku z art. 223 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i nie zachodzą przesłanki do jego przywrócenia, pomimo złożenia przez Skarżącą takiego wniosku, a to z uwagi na przekroczenie terminu do jego złożenia, 2) naruszenie art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. DIC odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. O ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia decydowało to, czy według stanu na moment podjęcia postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W świetle bowiem powołanego przepisu "organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji (odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie – art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). To te determinanty są kluczowe z punktu widzenia stwierdzenia stanu dochowania lub niedochowania czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Nie budzi przecież wątpliwości, że uchybienie terminu jest stanem obiektywnym (zob. tak też wyroki NSA: z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/03 i orzecznictwo tam powołane; z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 563/07, LEX nr 485300; z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, LEX nr 597944 i z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/09, LEX nr 786866). Fakt uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania jest bezsporny. Okoliczność tą stwierdził WSA w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia 7.03.2013 r. sygn. II SA/Rz 1116/12. Przesądza to o prawidłowości kontrolowanego postanowienia. W niniejszej sprawie w dacie wydania przez organ zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w obrocie prawnym funkcjonowało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Sądy administracyjne kontrolując władcze działania organów administracji obowiązane są do oceny wydanych przez nie rozstrzygnięć pod kątem ich zgodności z prawem i stanem faktycznym towarzyszącym wydaniu danego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie było ono w analizowanym tu ujęciu przedwczesne. Późniejsze zaś wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu samo w sobie nie mogło i nie czyniło "nielegalnym" wydanego uprzednio w innych okolicznościach (tj. przed uchyleniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu) postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Skarga jako bezzasadna podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.