II SA/Rz 856/11
WyrokWSA w Rzeszowie2012-06-12
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Robert Sawuła, Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu powiatu o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia może zostać wydana bez wyczerpującego uzasadnienia istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku oraz bez umożliwienia odwołanemu wypowiedzenia się w sprawie?Ratio decidendi
Uchwała zarządu powiatu o odwołaniu dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, wydana na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, musi zawierać wyczerpujące uzasadnienie istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku. Ponadto organ powinien umożliwić odwołanemu wypowiedzenie się co do zarzutów. Brak tych elementów stanowi naruszenie prawa i prowadzi do stwierdzenia, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
E. R. została odwołana ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół uchwałą Zarządu Powiatu z dnia 6 kwietnia 2011 r. bez wypowiedzenia, z powodu rzekomej utraty zaufania i niemożności współpracy. Uchwała zawierała zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwego zarządzania szkołą podczas zwolnienia lekarskiego, nieprawidłowości finansowych, konfliktów personalnych oraz naruszeń prawa zamówień publicznych. Skarżąca zarzuciła brak wyczerpującego uzasadnienia uchwały, brak możliwości wypowiedzenia się oraz brak pozytywnej opinii kuratora oświaty.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że uchwała Zarządu Powiatu została wydana z naruszeniem prawa i zasądził od Zarządu Powiatu na rzecz skarżącej kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. R. na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora I. stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa; II. zasądza od Zarządu Powiatu [...] na rzecz skarżącej E. R. kwotę 557 zł /słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 856/11
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi E. R. jest uchwała Zarządu Powiatu z [...].04.2011 r., nr [...], podjęta na podstawie przepisów art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 256 z 2004 r., poz. 2572 z późn. zm., zwana dalej "Uso") o odwołaniu ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w czasie roku szkolnego z dniem 6.04.2011 r. bez wypowiedzenia z powodu "całkowitej utraty zaufania Zarządu Powiatu oraz Starosty jako zwierzchnika do jej działań na stanowisku dyrektora w/w placówki i niemożności współpracy z w/w w zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania szkoły".
W uzasadnieniu uchwały organ wymienił szereg nieprawidłowości, które legły u podstaw podjętego aktu. Przechodząc na zwolnienie lekarskie od 25.01.2011 r. E. R. miała nie zabezpieczyć prawidłowego funkcjonowania szkoły, nie przekazała bowiem dokumentacji niezbędnej do realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, co pozbawiło, zdaniem odwołującego organu, placówkę realnego kierownictwa i uniemożliwiło jej efektywne funkcjonowanie, a miało to mieć miejsce w okresie zbliżających się egzaminów maturalnych, egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe uczniów oraz prowadzenia naboru do klas pierwszych na rok szkolny 2011/2012. E. R. miała dopuścić się też usunięcia z komputera stacjonarnego znajdującego się w jej gabinecie danych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania i organizacji szkoły, w tym plików arkusza organizacyjnego. Niezgodnie z przepisami miała udzielić swemu małżonkowi dofinansowania z budżetu szkoły do kursu pedagogicznego, zatrudniać pracowników administracyjnych wbrew poleceniom Zarządu Powiatu przez zawarcie umowy o pracę zamiast umowy na zastępstwo, co naraziło budżet szkoły na dodatkowe koszty. Udzielić miała również zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów ustawy ( Prawo zamówień publicznych na remont dachu szkoły, prowadzić remonty w obiektach szkolnych stanowiących majątek powiatu bez zgody i wiedzy zarządu, jak też przenieść pomieszczenie kuchni oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu do zastępczego budynku internatu niespełniającego podstawowych wymogów sanitarnych, co potwierdził w protokole Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. W ocenie organu skarżąca tworzyła również konflikty personalne w szkole, czego potwierdzeniem ma być wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 30.08.2010 r. [...]warunkowo umarzający postępowanie karne na okres próby 2 lat i podanie orzeczenia do publicznej wiadomości w związku z oskarżeniem o popełnienie czynu zabronionego z art. 212 § 1 Kodeksu karnego polegającego na pomówieniu oskarżycielki prywatnej o działanie mogące ją narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania stanowiska sekretarza szkoły. E. R. poświadczyć miała ponadto nieprawdę co do stanu ilościowego koni w stajni szkolnej we wniosku o dofinansowanie płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro. Wszystkie te okoliczności w ocenie zarządu powiatu wpływały negatywnie na funkcjonowanie szkoły i kreowały negatywny wizerunek szkoły na zewnątrz.
Uchwałę powyższą doręczono E. R. w dniu 20.04.2011 r. Pismem złożonym dnia 7.06.2011 r. w Starostwie Powiatowym skarżąca wezwała Zarząd Powiatu do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie uchwały i przywrócenie jej stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół.
W odpowiedzi na wezwanie, doręczonym skarżącej 8.07.2011 r., Zarząd Powiatu poinformował o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska.
W skardze na tę uchwałę E. R. zarzuciła rażące naruszenie przepisów art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso powodujące jej nieważność przez ich zastosowanie, w sprawie nie zachodzić miał bowiem "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w powołanym przepisie, aby zwolnić nauczyciela ze stanowiska dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Pojęcie "przypadek szczególnie uzasadniony" zdaniem skarżącej nie dotyczy negatywnej oceny pracy i wykonywanych zadań, ponieważ takie okoliczności, jako podstawy do odwołania ze stanowiska kierowniczego unormowano w art. 38 ust. 1 pkt 1b Uso. Ponadto powierzone organowi uznanie administracyjne wymagało należytego uzasadnienia, aby zapadłe rozstrzygnięcie nie nosiło znamion dowolności i arbitralności. Na uzasadnienie swojego stanowiska E. R. przytoczyła wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego. Odnosząc te uwagi do treści skarżonej uchwały skarżąca podnosi, że nie posiada ona w jej ocenie uzasadnienia, które zawierałoby wywody co do przyczyn odwołania, jak i argumentacji prawnej, w tym nie wyjaśnia podstaw zaistnienia w sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku". To zaś uniemożliwia dokonanie merytorycznej jej oceny. Strona zarzuciła ponadto, że pozbawiono ją prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i wypowiedzenia się. Nie uzyskano wymaganej prawem pozytywnej opinii kuratora oświaty.
Odnosząc się natomiast do zarzutów przypisanych jej w skarżonej uchwale podnosi, że w okresie jej nieobecności była zastępowana przez wicedyrektora szkoły K. M., która po pewnym czasie również zachorowała. Wobec tego to Zarząd Powiatu powinien zapewnić kierownictwo placówce, ponieważ skarżąca nie miała takiej możliwości z powodu własnej choroby. W kwestii egzaminów wyjaśniła, że w szkole funkcję zastępcy przewodniczącego komisji egzaminacyjnej pełniła B. N., która została przez nią upoważniona do przeprowadzenia egzaminów, o czym powiadomiono Okręgową Komisję Egzaminacyjną (OKE). Natomiast komputer nie był zabezpieczony hasłem, wobec tego kierując się potrzebą ochrony danych osobowych pracowników i innych danych, w tym arkusza organizacyjnego, przeniosła te dane na nośnik pamięci. Zapis danych chciała przekazać wyznaczonej przez Starostwo do kierowania placówką szkolną B. W.-C., która nie chciała ich przyjąć. Nośnik ten ostatecznie na przełomie lutego i marca przekazała informatykowi szkoły. Z kolei jej mąż został zatrudniony w związku z brakiem nauczyciela przedmiotów zawodowych i z tego względu otrzymał dofinansowanie kursu pedagogicznego, które ostatecznie ze względów etycznych zwrócił; działanie jej jako dyrektora szkoły było jednak zgodne z prawem. Strona podkreśla też, że nie zatrudniała pracowników wbrew stanowisku zarządu, a umowa na zastępstwo i umowa o pracę na czas określony w jej ocenie są ze sobą równorzędne pod względem skutków finansowych. Skarżąca w związku z podejmowanymi remontami nie uczestniczyła w pracach komisji przetargowej i nie prowadziła postępowania przetargowego, a ponadto Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych z powodu braku znamion popełnienie czynu niezgodnego z przepisami prawa. Nie zgadza się też z zarzutem konfliktowości w oparciu o zaistniały spór z jedną osobą, co do której otrzymywała informacje od nauczycieli, że niewłaściwie wykonuje swoje obowiązki zawodowe. W sprawie remontów stwierdziła, że prowadziła je za wiedzą i zgodą zarządu powiatu, który przekazywał na te cele środki finansowe. Posiadała ona również pełnomocnictwo do zarządzania częścią mienia powiatu pozostającego w dyspozycji kierowanej przez nią placówki, w tym do dysponowania środkami w granicach ustalonych planem finansowym jednostki. Przeniesienie kuchni oraz uczniów spowodowane było skutkami powodzi i podtopienia stołówki szkolnej w czerwcu i lipcu 2010 r. Zarząd nie zgłosił bowiem w odpowiednim czasie zapotrzebowania na dodatkowe środki do Ministerstwa Edukacji Narodowej, co uniemożliwiło w okresie wakacyjnym przeprowadzenie niezbędnych remontów. Dlatego wobec skutków podtopienia, pomimo że internat nie spełniał odpowiednich wymogów nie było innej możliwości, jak przeniesienie do niego uczniów. Stan ilościowy koni do ARiMR został podany zgodnie ze stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie organu skarżąca wystąpiła ze skargą na przedmiotową uchwałę już po raz drugi, a poprzednie postępowanie zakończyło się odrzuceniem jej skargi postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 7.07.2011 r. II SA/Rz 560/11, w ocenie organu dlatego wyczerpała ona już możliwość zaskarżenia uchwały. Natomiast na wypadek niepodzielenia tego stanowiska Zarząd Powiatu stwierdził, że podane w uchwale powody odwołania były konkretne, prawdziwe i obiektywne oraz usprawiedliwiały odwołanie E. R. ze stanowiska dyrektora szkoły w podjętym trybie. Odnosząc się do stanowiska skarżącej organ podkreślił, że E. R. przebywała na zwolnieniu lekarskim od 25.01.2011 r. do 13.06.2011 r. będąc początkowo zastępowaną przez K. M. W związku z chorobą tej ostatniej zarząd powiatu powierzył obowiązki dyrektora B. W.-C., która nie mogła ich jednak należycie wykonywać z uwagi na brak dostępu do dokumentacji szkolnej, która pozostawała w zamkniętym przez E. R. gabinecie dyrektora. Skarżąca jako dyrektor szkoły nie przedstawiła też do dnia 30.04.2011 r. projektu arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny 2011/2012, a dane do jego wykonania były niedostępne, również zamknięte w tym gabinecie. Brak dostępu do dokumentów uniemożliwił ponadto przeprowadzenie w placówce kontroli w zakresie wielkości naboru uczniów, które to dane były niezbędne do podjęcia decyzji w przedmiocie likwidacji niektórych oddziałów szkolnych. Klucze do gabinetu zostały przez E. R. wydane dopiero w sytuacji zagrożenia otwarcia gabinetu przy pomocy ślusarza. Okazało się wtedy, że część dokumentów w wersji elektronicznej została usuniętych z komputera znajdującego się w gabinecie dyrektora, do którego klucze posiadała wyłącznie E. R. Na tej podstawie zostało wniesione zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a sprawa jest w toku przed Prokuraturą Rejonową. Zarząd Powiatu kwestionuje stanowisko skarżącej, aby ta podejmowała próby przekazania danych B. W.-C. lub informatykowi szkolnemu, a osoby te złożyć miały przeciwne oświadczenia. W kwestii organizacji egzaminów maturalnych organ stwierdził, że skarżąca nie udzieliła B. N. upoważnienia do przeprowadzania egzaminów, lecz ich zorganizowania. Upoważnienie takie było antydatowane i udzielone dopiero w okresie przebywania skarżącej na zwolnieniu chorobowym. Ponadto nie udostępniła ona kodów dostępu do strony internetowej OKE, które znajdowały się w szafie pancernej w zamkniętym gabinecie dyrektora, podobnie jak pieczęcie niezbędne do sporządzania świadectw szkolnych. Zarząd Powiatu podał również, że umowa o pracę na stanowisku referenta na czas nieokreślony została przez E. R. zawarta z M. R. Zdarzenie to było związane z chorobą i nieobecnością D. G. ( sekretarza szkoły, dlatego możliwe było zatrudnienie nowego pracownika wyłącznie na podstawie umowy na zastępstwo. Aktualnie na jednym stanowisku zatrudnione są więc dwie osoby. W ocenie organu E. R. wykorzystała też swoje stanowisko do celów prywatnych zatrudniając jako stażystę męża, któremu własną decyzją dofinansowała następnie kurs pedagogiczny, dotychczas nie miał on żadnego doświadczenia w pracy z młodzieżą. W kwestii zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych w ocenie organu postanowienie Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych potwierdzać ma nieprawidłowości przy udzieleniu zamówienia na remont dachu szkoły, których można było uniknąć przy zachowaniu zwykłej staranności. W toku innego postępowania karnego ujawniono, że skarżąca oszukiwała Zarząd Powiatu w sprawie zakupu 2 koni rasy huculskiej. Umowy zawarła bowiem w rzeczywistości już 2.02.2010 r., konie przewiezione do budynków szkoły dnia 9.02.2010 r., a formalnie zaewidencjonowano je w książce inwentarza żywego dopiero w dniu 28.05.2010 r. Dokonując tego zakupu w lutym E. R. przekroczyła zakres swoich uprawnień, nabyła bowiem mienie ruchome bez uprzedniego zabezpieczenia na ten cel środków finansowych. Odpowiednich zmian w uchwale budżetowej powiatu dokonano dopiero uchwałą [...] z 27.05.2010 r. Faktury VAT zostały podpisane przez E. R. 28.05.2010 r. Organ zwraca ponadto uwagę na sprawę karną skarżącej o pomówienie innego pracownika szkoły, w której zapadł wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 30.08.2010 r. [...]. Wszystkie te okoliczności w ocenie Zarządu Powiatu stanowiły podstawę braku zaufania tego organu do skarżącej jako dyrektora Zespołu Szkół w i oceny jej zachowania jako antywychowawczego.
Postanowieniem z 13.10.2011 r. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na skutek jej zażalenia postanowieniem z 9.12.2011 r., I OZ 1022/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, po czym postanowieniem z 4.01.2012 r. przywrócono skarżącej termin do uiszczenia wpisu. Postanowieniem z 20.02.2012 r. I OZ 107/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Zarządu Powiatu na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wpisu od skargi.
Sądowi z urzędu wiadome jest ponadto, że postanowieniem z 7.07.2011 r. II SA/Rz 560/11 tut. Sąd odrzucił skargę E. R. na uchwałę Zarządu Powiatu z [...].04.2011 r., nr [...] z uwagi na niewyczerpanie trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne.
Pełnomocnik skarżącej w trakcie rozprawy przed Sądem wniósł o uwzględnienie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wyeksponował fakt negatywnej opinii kuratora oświaty, wyrażonej zresztą w dwóch odrębnych aktach. Dodatkowo podkreślił brak związku czasowego pomiędzy przyczynami, dla których odwołano skarżącą ze stanowiska, negatywnie oceniana działalność skarżącej miała mieć miejsce blisko rok przed podjęciem uchwały o jej odwołaniu.
Pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Podkreśliła uznaniowy charakter kompetencji organu prowadzącego szkołę do podejmowania aktu na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso. Przyznała, że postępowanie przygotowawcze w sprawie usunięcia treści dokumentów elektronicznych z dysku komputera szkolnego zostało umorzone, wyjaśniła iż zarząd powiatu powierzył funkcję dyrektora szkoły w N. nowej osobie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi jest akt organu jednostki samorządu terytorialnego, nie będący aktem prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Jest nich uchwała zarządu powiatu w przedmiocie odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Z art. 147 § 1 Ppsa wynika, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy, stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek częściowo również z powodów, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu, nie będąc, z mocy art. 134 Ppsa związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie wyjaśnić należy, wobec wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, iż nawet w przypadku oddalenia skargi, wniosek taki byłby prawnie bezprzedmiotowy. Zgodnie z art. 199 Ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dalsze przepisy Ppsa przewidują możliwość zwrotu kosztów na rzecz strony skarżącej w razie uwzględnienia skargi albo w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 (art. 200 i 201 § 1 Ppsa). Niezależnie od wyników spraw, sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów – w całości lub w części – wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Na takie działanie skarżącej pełnomocnik organu się nie powoływała, a sąd się jego nie dopatruje.
Podstawa wniesienia skargi znajdowała się w przepisach ustawy z 5.06.1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1592 ze zm., zwana dalej Usp). Art. 87 cyt. ustawy stanowi, że: "1. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. 3. Skargę na uchwałę, o której mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców powiatu, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. 4. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym". Niewątpliwie odwoływany dyrektor szkoły ma własny interes prawny, by skarżyć uchwałę zarządu powiatu pozbawiająca go tego stanowiska, powierzonego wszak na określoną kadencję, z wyjaśnień skarżącej (k. 216 akt sądowych) wynika, że kadencja jej jako dyrektora szkoły miała się zakończyć w 2013 r. Stanowisko akceptujące taki pogląd wyraża judykatura (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 9.12.2008 r. I OSK 637/08, Lex nr 526646). Nie ulega także wątpliwości, że E.R. skargę poprzedziła wezwaniem Zarządu Powiatu do uchylenia uchwały, a wezwanie to było bezskuteczne, skarga została wniesiona w terminie do 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie (negatywną odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia doręczono wzywającej w dn. 8.07.2011 r. – dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych, skargę wniesiono w dniu 4.08.2011 r. – dowód: prezentata wpływu). Wniosek organu o odrzucenie skargi argumentowany tym, że uprzednio postanowieniem z 7.07.2011 r. II SA/Rz 560/11 tut. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę E. R. na przedmiotową uchwałę, w świetle art. 87 ust. 2 Usp nie mógł zostać uwzględniony. Skoro skarżąca kwestionując przedmiotową uchwałę w postępowaniu o w/w sygn. nie wykazała, aby skutecznie poprzedziła swą pierwotną skargę, to taką skargę odrzucono. Odrzucenie skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego podjętą z zakresu administracji publicznej z powodu braku wyczerpania trybu uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie jest przeszkodą, aby strona skarżąca mogła uruchomić prawidłowy tryb sądowej kontroli takiej uchwały kierując proceduralnie poprawnie stosowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 Usp uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Z kolei art. 82 tej ustawy stanowi, że: "Nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego" (ust. 1), "Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio" (ust. 2). W ocenie Sądu zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, skoro jednak upłynął w chwili wyrzekania przez sąd administracyjny termin 1 roku od dnia jej podjęcia, to uwzględnienie skargi przybrać może wyłącznie postać wyroku stwierdzającego, że wydano ją z naruszeniem przepisów.
Podstawą materialnoprawną podjęcia inkryminowanej uchwały stanowił przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso. Wedle cyt. przepisu organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej (art. 38 ust. 2 Uso). Zgodnie z art. 133 § 1 Ppsa sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z przedłożonych akt wynika, że Starosta [...] działający w imieniu Zarządu Powiatu pismem doręczonym w dniu 8.03.2011 r. wystąpił do Kuratora Oświaty w [...] o zaopiniowanie odwołania E. R. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół. Pismem z 14.03.2011 r., doręczonym organowi powiatu w dniu 16.03.2011 r. Kurator Oświaty zaopiniował wniosek zarządu powiatu negatywnie, opinia organu współdziałającego została wydana w ostatnim dniu terminu, o jakim mowa w art. 38 ust. 2 Uso. Kurator oświaty w swym stanowisku zwracał uwagę na stosowanie trybu odwołania dyrektora szkoły na zasadzie art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso jako odnoszącego się do sytuacji wyjątkowych, sugerując aby zarzuty wadliwego działania dyrektora szkoły poprzedzić postępowaniem wyjaśniającym. Zarząd Powiatu pismem z 18.03.2011 r. ponowił wystąpienie do Kuratora Oświaty o wydanie opinii w sprawie odwołania E. R. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół. Kurator oświaty w piśmie z 25.03.2011 r. poinformował organ samorządu terytorialnego, że podtrzymuje swą wcześniejszą negatywną opinię w powyższej kwestii. Pismem z 8.04.2011 r. w sprawie odwołania E. R. ze stanowiska dyrektora do Kuratora Oświaty zwrócił się wicestarosta wnosząc m.in. o "zweryfikowanie wcześniej wyrażonej opinii". Kurator Oświaty odpowiadając na to ostatnie wystąpienie w piśmie z 18.04.2011 r. wyraził ponownie negatywną opinię w sprawie odwołania E. R. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół. W świetle powyższych dowodów przyjąć należy, że uchwała w sprawie odwołania skarżącej została formalnie poprzedzona obligatoryjnym współdziałaniem z kuratorem oświaty, z tym, iż opinia organu współdziałającego była negatywna, zaś późniejsze próby organu jednostki samorządu terytorialnego wpłynięcia na kuratora oświaty w celu zmiany jego stanowiska, okazały się bezskuteczne. Warto zauważyć, że ostatnie wystąpienie do Kuratora Oświaty w tej kwestii nosi datę 8.04.2011 r., podczas gdy uchwała zarządu powiatu w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora zapadła wcześniej, bo 6.04.2011 r., było ono zatem bezprzedmiotowe. W tym aspekcie zatem zarzut skargi podjęcia uchwały odwołującej bez pozytywnej opinii kuratora oświaty nie jest trafny. Niemniej, zdaniem Sądu, warto zauważyć, że negatywna opinia kuratora nie została przez zarząd powiatu w jakikolwiek sposób uwzględniona przy podejmowaniu inkryminowanej uchwały, zaś podejmowane przez organ samorządowy próby zmiany stanowiska organu współdziałającego miały charakter uporczywy. Fakt negatywnej opinii kuratora oświaty, w ocenie Sądu winien stanowić podstawę do refleksji nad argumentacją organu współdziałającego, jak i pogłębionego rozważenia trafności przyjętego trybu działania przez zarząd powiatu, zmierzającego do pozbawiania skarżącej stanowiska dyrektora szkoły. Zarząd Powiatu podjął kwestionowaną uchwałę nie zważając na stanowisko organu współdziałającego i do tego stanowiska się w żaden sposób nie odniósł.
Warto także zauważyć, co zdaje się umknęło organowi, że art. 38 Uso w ust. 1 pkt 1 determinuje obligatoryjne podstawy odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego. W myśl cyt. przepisu "Organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a". Zastosowany natomiast przez zarząd powiatu przepis odwołuje się do pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków", nadto nie stwarza podstawy do obligatoryjnego odwołania, skoro w art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso posłużono się formułą "może odwołać nauczyciela".
Pojęcie "szczególnie uzasadnione przypadki" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso to tzw. wyrażenie niedookreślone, wymagające konkretyzacji na tle danego stanu faktycznego. Jego wyjaśnianiem zajmuje się m.in. judykatura. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, lecz z pewnością nie dotyczy negatywnej oceny pracy i negatywnej oceny wykonywanych zadań przez nauczyciela, gdyż te okoliczności zostały unormowane w innym przepisie, tj. art. 38 ust. 1 pkt 1b Uso. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "inne uzasadnione przypadki", choć daje właściwemu organowi pewną swobodę w podejmowaniu decyzji to jednak decyzja ta nie może mieć cech dowolności, co oznacza, że musi być ona wyczerpująco uzasadniona. W uzasadnieniu tym organ obowiązany jest wykazać, mając na uwadze wąską interpretację tego pojęcia, z jakich powodów w taki, a nie inny sposób, skorzystał z uznania administracyjnego i na czym polega w tej konkretnej sprawie " szczególnie uzasadniony przypadek". Nie wszystkie bowiem zastrzeżenia do pracy dyrektora szkoły mogą uzasadniać zastosowanie trybu odwołania ze stanowiska bez wypowiedzenia, przewidzianego w powołanym przepisie, w czasie trwania roku szkolnego. Tryb odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego przewidziany w omawianym przepisie może być uzasadniony albo nagłym zdarzeniem powodującym niemożność pełnienia stanowiska kierowniczego, ewentualnie naruszeniem prawa, które musi być na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, gdyż stanowi zagrożenie dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z 19.11.2010 r. I OSK 1530/10, Lex nr 745066). W orzecznictwie podkreśla się także obowiązek prawidłowego uzasadnienia aktu odwołania dyrektora szkoły ze stanowiska, polegającego m.in. na tym, aby właśnie w uzasadnieniu wykazać, jakie znaczenie nadaje się takiemu zwrotowi niedookreślonemu (por. wyrok NSA z 12.08.2010 r., I OSK 817/10, Lex nr 737512). Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela te wywody. Dodatkowo wskazać należy, że o wyjątkowym charakterze trybu z art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso świadczy to, że wolą ustawodawcy było zapewnienie powołanemu na kadencję dyrektorowi placówki oświatowej cechy trwałości jego stosunku pracy, skoro Uso przewiduje szczególny tryb obsadzania takiego stanowiska (wyłonienie kandydata w drodze konkursu, co do zasady brak możliwości odmowy powierzenia stanowiska, co do reguły pięcioletnia kadencja na stanowisku kierowniczym). Sąd przychyla się do tych poglądów judykatury eksponujących, że w związku z tymi spostrzeżeniami, ingerencja w taki stosunek pracy musi być traktowana jako odstępstwo i sprowadzać się do sytuacji, które nie należą do działań codziennych, rutynowych, gdy dalsze pozostawienie wybranej w konkursie osoby na stanowisku dyrektora szkoły groziłoby wywołaniem negatywnych i szkodliwych skutków (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 2.02.2010 r. II SA/Bd 1010/09, Lex nr 629066).
Przenosząc powyższe uwagi ogólniejszej natury na grunt przedmiotowej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że kwestionowana uchwała oprócz wymienienia zarzutów kierowanych pod adresem E. R. jako dyrektora Zespołu Szkół nie zawiera przekonywującego uzasadnienia, z którego można by wywodzić istnienie "przypadku szczególnie uzasadnionego" z art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso.
Nie wszystkie zarzuty sformułowane w uchwale zarządu powiatu z 6.04.2012 r. mogły być oceniane w aspekcie w/w podstawy odwołania ze stanowiska kierowniczego, skoro "negatywna ocena pracy lub negatywna ocena wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 Uso" stanowi podstawę do odwołania, ale na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b Uso. Art. 34a ust. 1 Uso stanowi, że "Organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów", zaś ust. 2 cyt. przepisu określa, iż "W zakresie wymienionym w ust. 1 nadzorowi podlega w szczególności: 1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; 2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; 3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki". Zarzuty dotyczące braku zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania szkoły w okresie zwolnienia lekarskiego, usunięcia plików z komputera szkolnego co miało szkodzić prawidłowemu funkcjonowaniu i organizacji pracy szkoły, udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów prawa, niezgodnego z przepisami udzielenia dofinansowania współmałżonkowi, prowadzenia remontów bez wiedzy i zgody zarządu powiatu, przeniesienia kuchni oraz uczniów do zastępczego budynku internatu, poświadczenia nieprawdy odnośnie stanu koni w stajni szkolnej we wniosku skierowanym do ARiMR mieszczą się w zakresie, o jakim mowa w art. 34a ust. 2 Uso, zatem negatywna ocena ze strony zarządu powiatu wykonywania zadań w tym aspekcie przez E. R., dawałaby podstawę do jej odwołania, ale na zasadzie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b Uso. Zresztą co się tyczy nieobecności skarżącej wobec jej choroby, to z art. 39 ust. 7 Uso wynika, że w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący. Sama choroba dyrektora szkoły jest więc sytuacją życiową, przewidzianą nawet przez ustawodawcę, który precyzyjnie określił skutki takiego zdarzenia w aspekcie przejęcia obowiązków kierowania szkołą przez inne osoby. Gdy chodzi o zarzut poświadczenia nieprawdy to postępowanie karne w tej sprawie zainicjowane przez Zarząd Powiatu zostało umorzone postanowieniem z 28.06.2011 r. [...] (k. 68-69 akt sądowych). Z nadesłanych przez organ w kopii protokołów kontroli sanitarnej sporządzonej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wynika m.in., że stołówkę szkolną w budynku przy ul. G. [...] prowadzono tymczasowo z powodu remontu budynku przy ul. M. [...]. Uruchomienie stołówki w tymczasowym miejscu podyktowane było potrzebą uwzględnienia dobra uczniów z niezamożnych rodzin, przebywających w internacie i korzystających z dofinansowywanych posiłków. Z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości organ sanitarny nie stosował kar wobec kierownictwa szkoły.
Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga, że przepisy Uso określają zadania i kompetencje dyrektora szkoły, co pozwala na dokonywanie oceny jego pracy. W myśl art. 39 ust. 1 Uso dyrektor szkoły lub placówki w szczególności m.in. kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz (pkt 1),sprawuje opiekę nad uczniami oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne (pkt 3); dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły lub placówki (pkt 5), wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę (pkt 5a); wykonuje inne zadania wynikające z przepisów szczególnych (pkt 6) odpowiada za właściwą organizację i przebieg sprawdzianu i egzaminów, o których mowa w art. 9 ust. 1, przeprowadzanych w szkole lub placówce (pkt 8). Te więc zarzuty, które odnoszą się do zaniedbań związanych z wykonywaniem obowiązków przez skarżącą jako dyrektora szkoły mogły być postrzegane jako przesłanka negatywnej oceny jej pracy, co jak wskazano powyżej mogłoby stanowić ewentualną podstawę do odwołania, ale na zasadzie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit b Uso, nie zaś na podstawie stosowanego przez zarząd powiatu trybu. Rzecz jednak w tym, że cyt. przepis wymaga, aby ustalenie "negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2" nastąpiło w "trybie określonym w sprawie oceny pracy nauczycieli". Tryb powyższy został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 2.11.2000 r. w sprawie w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. Nr 98, poz. 1066, zwane dalej rozp. MEN). Zgodnie z § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia "Kryterium oceny pracy dyrektora szkoły stanowi stopień realizacji zadań określonych w art. 6, 7 i 42 ust. 2 Karty Nauczyciela oraz art. 4 i 39 ustawy - ustalony w wyniku sprawowanego nadzoru pedagogicznego oraz nadzoru w zakresie spraw finansowych i administracyjnych", ust. 3 powyższego przepisu określa z kolei, iż "Oceny cząstkowej w zakresie: 1) realizacji zadań wymienionych w art. 39 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy oraz w art. 7 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela dokonuje organ prowadzący szkołę, 2) realizacji zadań wymienionych w art. 4 i art. 39 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy oraz w art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą, 3) realizacji zadań wymienionych w art. 39 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6 ustawy i w art. 6 oraz w art. 7 ust 2 pkt 2-4 Karty Nauczyciela dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, jeżeli organ prowadzący szkołę nie sprawuje nadzoru pedagogicznego". Oceniany z tego punktu widzenia dyrektor szkoły ma prawo złożyć uwagi i zastrzeżenia, może zgłosić swe uwagi na piśmie (por. § 5 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 5 rozp. MEN), może także złożyć wniosek o ponowne ustalenie oceny jego pracy (§ 9 ust. 1 rozp. MEN). Skoro znaczna część zarzutów wskazanych w uchwale Zarządu Powiatu [...] z [...].04.2011 r. wyczerpuje dyspozycję art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b Uso, to zarazem nie mogły one stanowić podstawy do przywołania ich na uzasadnienie odwołania skarżącej w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso.
Zarzut zatrudnienia pracowników "wbrew poleceniom Zarządu Powiatu", co narazić miało budżet szkoły na dodatkowe koszty wymaga odrębnej uwagi. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skarżonej uchwale, zarząd powiatu jako organ prowadzący nie ma wiążących kompetencji, gdy chodzi o prowadzenie polityki kadrowej placówki oświatowej. Zgodnie z art. 39 ust. 3 Uso dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Dyrektor w szczególności decyduje w sprawach zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki. Między dyrektorem szkoły, a organem prowadzącym mogą istnieć oczywiście różnice zdań, gdy chodzi o personalia osób zatrudnianych w kierowanej przez tegoż dyrektora placówce, nie można jednak z konfliktu między dyrektorem a organem prowadzącym na tym tle wyprowadzać wniosku, że wyczerpuje to znamiona "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso. Zatrudnienie w szkole M. R. przez skarżącą miało miejsce w połowie 2010 r., zatem nie stanowiło także zdarzenia nagłego. Takiego samego charakteru nie miała decyzja skarżącej o przyznaniu Z. R., mężowi E. R., kwoty 580 zł tytułem dofinansowania dopłaty do kosztów dokształcenia, albowiem decyzja ta, jak wynika z akt sprawy, została podjęta 29.12.2008 r. (k. 75 akt sądowych).
Jednym z motywów podjęcia kwestionowanej uchwały było stwierdzenie, że dalsze wykonywanie obowiązków przez skarżącą może powodować przedłużanie konfliktu z pracownikami. Z uzasadnienia uchwały, jak i z akt sprawy wywnioskować można, że konflikt ten dotyczy tylko jednej osoby, pracownika szkoły – D. G. Wyeksponowano w szczególności fakt warunkowanego umorzenia postępowania karnego wobec E. R. przez Sąd Rejonowy, w sprawie pomówienia D. G. – sekretarza szkoły, jakiego dopuścić się miała skarżąca. Kwestia ta nie była jednak sprawą nagłą, skoro wyrok w tej sprawie zapadł 30.08.2010 r., a więc kilka miesięcy przed podjęciem skarżonej uchwały. Sprawa ta jednak, z punktu widzenia zaistnienia przesłanki z art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso nie jest jednoznaczna, czego potwierdzeniem może być treść protokołu kontroli przeprowadzonej przez zespół kontrolny Komisji Rewizyjnej Rady Powiatu z dnia 10.02.2011 r. Z protokołu tego wynika m.in. zalecenie, aby organ prowadzący szkołę podjął działania w kierunku doprowadzenia do wygaszenie sporu między E. R. a D. G., wobec której nauczyciele szkoły wypowiadali się negatywnie. Zespół kontrolny uznał, że dyrektor szkoły w związku z istniejącym konfliktem personalnym nie naruszyła przepisów prawa i zasad etyki zawodu nauczyciela.
Skarżąca zarzucała ponadto zarządowi powiatu, iż przed podjęciem uchwały nikt z członków zarządu powiatu nie kontaktował się z nią w sprawie zarzucania nieprawidłowości w pełnieniu stanowiska dyrektora szkoły. Pełnomocnik organu podczas rozprawy przed Sądem w tej kwestii stwierdziła, że nie ma posiada wiadomości. Z przekazanych Sądowi akt, a jak to uprzednio wskazano to właśnie na podstawie akt sąd administracyjny orzeka w sprawie (art. 133 § 1 Ppsa) nie wynika, aby przed podjęciem uchwały w przedmiocie odwołania E. R. ze stanowiska dyrektora szkoły, Zarząd Powiatu zwracał się do skarżącej przedstawiając jej zarzuty nieprawidłowego pełnienia funkcji dyrektora szkoły i by umożliwił wypowiedzenie się w tym aspekcie. W ocenie Sądu takie działanie zarządu powiatu nie może zyskać akceptacji, jako działanie zasługujące na ochronę prawną. Powołana za podstawę prawną norma art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso, jak to uprzednio wyeksponowano, posługuje się zwrotem "może odwołać", co wskazuje na dyskrecjonalne (uznaniowe) działanie organu. W rekomendacji nr R (80) 2 Komitetu Rady Ministrów Rady Europy z 11.03.1980 r. dotyczącej wykonywania przez organy administracji władzy dyskrecjonalnej, wymieniono sześć zasad, które powinny one uwzględniać w tej sferze działalności. Stosownie do nich, organy te mają: 1) nie kierować się innym celem, niż ten, dla którego powierzono im władzę, 2) postępować obiektywnie i bezstronnie, licząc się tylko z okolicznościami danej sprawy, 3) przestrzegać zasady równości wobec prawa, unikając jakiejkolwiek dyskryminacji, 4) zachować właściwą relację między negatywnymi dla praw, wolności i interesów jednostki rezultatami decyzji a celem przesądzającym o jej wydaniu, 5) rozstrzygnąć sprawę w rozsądnym terminie, 6) stosować ogólne dyrektywy administracyjne w sposób konsekwentny i stały, biorąc pod uwagę szczególne okoliczności każdego przypadku (por. Z. Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 104). Biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz postulat rzetelności w działaniu instytucji publicznych (por. wstęp do Konstytucji RP) zdaniem Sądu poprzez uniemożliwienie E. R. wypowiedzenia się przed podjęciem kwestionowanej przez nią uchwały, organ powiatu przekroczył powyższe wartości i reguły, wadliwie korzystając z przyznanej mu prawem kompetencji do podjęcia działania w warunkach uznania administracyjnego. Nieprzypadkowo w kanonie zasad procesu wedle prawa rzymskiego znajduje się paremia "audiatur et altera pars", wedle której istnieje obowiązek wysłuchania stron procesu, w przekonaniu Sądu paremię powyższą należało także uwzględnić w sprawie, która jest przedmiotem kontroli.
Konkludując: brak wykładni pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" w zaskarżonej uchwale, posłużenie się zarzutami, które mogły stanowić uzasadnienie dla zastosowania innego trybu odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły niż powołany z art. 38 ust. 1 pkt 2 Uso, brak umożliwienia skarżącej ustosunkowania się do stawianych jej zarzutów wadliwego działania jako dyrektor szkoły, w ocenie Sądu stanowią istotne naruszenie przepisów prawa oraz prowadzą do wniosku, że kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to z kolei prowadzi do wniosku, że skarga jest uzasadniona. Sąd podziela te stanowiska judykatury, w których za nieprawidłowe uznaje się takie prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie podjęcia aktu odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły, w którym pozbawia się stronę prawa udowodnienia swoich racji (por. uzasadnienie wyroku WSA w Opolu z 19.04.20120 r. II SA/Op 38/12, opublik. orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak to uprzednio wskazano upływ roku od podjęcia uchwały uzasadniał wyrzeczenie o tym, że została ona wydana z naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło